->Rút ra nhận xét về hoạt động của cụm động từ -GV chốt lại như ghi nhớ trong sgk ->Gọi Hs đọc to ghi nhớ Hướng dẫn Hs tìm hiểu cấu tạo của Cụm động từ -Gv vẽ mô hình cụm động từ bảng ph[r]
Trang 1Tuaàn 1 Ngaứy soaùn:
Tieỏt: 1 Ngaứy daùy:
Con Roàng Chaựu Tieõn (Truyeàn thuyeỏt)
I.Mức độ cần đạt
_Có hiểu biết bớc đầu về thể loại truyền thuyết
_Hiểu đợc quan niệm của ngời Việt cổ về nòi giống dân tộc qua truyền thuyết
Con Rồng cháu Tiên
_Hiểu đợc những nét chính về nghệ thuật của truyện
II Trọng tâm kiến thức,kĩ năng
1.Kiến thức
_Khái niệm về thể loại truyền thuyết
_Nhân vật,sự kiện,cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai
đoạn đầu
_Bóng dáng lịch sử thời kì dụng nớc của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dân gian thời kì dựng nớc
2.Kĩ năng
_Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết
_Nhận ra những sự việc chính của truyện
_Nhận ra một số chi tiết tởng tợng kì ảo tiêu biểu trong truyện
- Kieồm tra sổ soỏ, duùng cuù
hoùc taọp, saựch vụỷ cuỷa hoùc sinh
2 Kieồm tra baứi cuừ(4’)
Hửụựng daón hoùc sinh caựch
duứng taọp, SGK trong giụứ hoùc ụỷ
lụựp vaứ ụỷ nhaứ, xaõy dửùng ủoọng cụ
hoùc taọp ủuựng ủaộn cho hoùc sinh
3 Baứi mụựi: (1’)
Phaàn lụựn, lũch sửỷ cuỷa moói
daõn toọc thỡ lũch sửỷ cuỷa baột ủaàu
baống truyeàn thuyeỏt ễÛ Vieọt
Nam, ủoự laứ nhửừng truyeàn
thuyeỏt veà lũch sửỷ Vua Huứng
Vaọy ngửụứi sinh ra Vua Huứng laứ
ai? Nguoàn goỏc cuỷa daõn toọc ta
nhử theỏ naứo? Truyeọn “Con
Roàng Chaựu Tieõn” maứ caực em
hoùc hoõm nay chớnh laứ lụứi giaỷi
-Lớp trởng báo cáo sĩ
số
-HS trình tập soạnbài ở nhà
-HS ủoùc phaàn chuự
thuyeỏt)
A.
Tìm hiểu chung
Trang 2- GV hửụựng daón HS naộm ủửụùc
nhửừng yự quan troùng ủũnh nghúa
truyeàn thuyeỏt
- GV goùi HS ủoùc vaờn baỷn, sau
khi GV ủaừ ủoùc maóu moọt ủoaùn
- HS ủoùc xong GV nhaọn xeựt
ngaộn goùn & goựp yự ủeồ sửỷa caựch
ủoùc, chia boỏ cuùc
- GV hửựụng daón HS tỡm hieồu
chuự thớch SGK (1), (2), (3), (5),
(7)
* Hoaùt ủoọng 2 : Đọc-_hiểu
văn bản(25’)
Hửụựng daón HS traỷ lụứi, thaỷo
luaọn caực caõu hoỷi trong phaàn
ủoùc hieồu vaờn baỷn (Keỏt hụùp xem
tranh)
- GVH; Em haừy tỡm nhửừng chi
tieỏt trong truyeọn theồ hieọn tớnh
chaỏt kỡ laù, lụựn lao, ủeùp ủeừ cuỷa
hỡnh tửụùng Laùc Long Quaõn &
AÂu Cụ?
- GV dieón giaỷng:
Nhửừng vieọc laứm cuỷa LLQ mang
yự nghúa: chinh phuùc thieõn
nhieõn, mụỷ mang ủụứi soỏng cuỷa
ngửụứi Vieọt, khai phaự vuứng bieồn,
nuựi rửứng, vuứng ủoàng baống
- GVH: vieọc keỏt duyeõn giửừa
LLQ & AC coự gỡ laù?
-HS đọc văn bản
- HSTL: Long Quaõnmỡnh roàng, con thaànLong Nửừ, khoỷe voõủũch, nhieàu pheựp laù,dieọt yeõu tinh
AÂu Cụ: doứng hoùThaàn Noõng, xinhủeùp & thớch hoa
- HSTL: Roàng ụỷbieồn caỷ, Tieõn ụỷ noncao gaởp nhau
- HSTL: ẹoự laứ sửùkeỏt hụùp cuỷa haigioỏng noứi, xinhủeùp , taứi gioỷi
- HSTL: “Caựi boùctraờm trửựng nụỷ ratraờm ngửụứi con”
- HS thaỷo luaọnnhoựm 3 phuựt
- HSTL: Chi tieỏt kyứlaù, hoang ủửụứngnhửng baột nguoàn tửứthửùc teỏ roàng raộn (ủeỷ
* ẹũnh nghúa truyeàn thuyeỏt
(SGK/ trang 1)_Con Rồng cháu Tiên thuộcnhóm các tác phẩm truyềnthuyết thời đại Hùng Vơnggiai đoạn đầu
B.Tỡm hieồu vaờn baỷn
I N ội dung
1 Giụựi thieọu nhaõn vaọt
a Laùc Long Quaõn
- Mỡnh roàng, con trai thaànLong Nửừ
- Sửực khoỷe voõ ủũch, nhieàupheựp laù
-> Doứng hoù cao quyự, hỡnhdaựng kyứ laù
- Dieọt trửứ Ngử tinh, Hoà tinh,Moọc tinh
-> Khai phaự vuứng bieồn,rửứng nuựi, ủoàng baống
b AÂu Cụ:
- Doứng hoù Thaàn Noõng
- Xinh ủeùp, thớch hoa
-> Cao quyự, ủeùp ủeừ
2 Cuoọc tỡnh duyeõn kyứ laù:
a AÂu Cụ sinh con:
Sinh boùc traờm trửựng-> nụỷ ratraờm người con hoàng haứo,ủeùp ủeừ, khoỷe maùnh
“ẹoàng baứo” cuứng moọt baứothai
Trang 3- GVH: Cuộc tình duyên kỳ lạ
này có ý nghĩa gì?
- GVH: Việc Âu Cơ sinh nở có
gì kỳ lạ?
- GVH: Chi tiết trên có ý nghĩa
gì?
_GV diƠn gi¶ng:Tõ “Đồng bào”
cùng một bọc Vậy tất cả người
Việt nam được sinh ra từ bọc
trăm trứng của mẹ Âu Cơ
Theo trí tưởng tượng môc mạc
của người Việt cổ, nguồn gốc
dân tộc Việt Nam là con Rồng
cháu Tiên, là kết quả của một
tình yêu, một mối lương duyên
Tiên Rồng
- GVH: LLQ và AC chia con
như thế nào? Để làm gì?
GVH: Chi tiết này nói lên điều
gì?
Gv liên hệ tích hợp giáo dục tư
tưởng HCM về tình đoàn kết,tự
hào dân tộc:Bác luôn đề cao
truyền thống đoàn kết giũa các
dân tộc anh em và niềm tự hào
về nguồn gốc.
_GV gäi HS đọc đoạn văn:
“Người con trưởng không hề
thay đổi.”
- GV giảng mở rộng: Đất nước
ta có tên đầu tiên là Văn Lang
Có văn hóa (Văn), đất nước
của người đàn ông (Lang), thủ
trứng), Tiên (chim)cũng đẻ trứng
- HSTL:
50 con theo chaxuống biển caiquản
50 con theo mẹ lênnúi các phương
- HSTL: Sự pháttriển của cộng đồngdân tộc đến thờiđiểm mở mang đấtnước về hai hướngrừng và biển
HS đọc đoạn văn:
“Người con trưởng
không hề thay đổi.”
- 50 con theo mẹ lên núi
=> Nguồn gốc các dân tộcViệt Nam sống trên khắpđất nước
Thể hiện ý nguyện đoànkết dân tộc (lời dặn củaLạc Long Quân)
II.Ngh Ư thuËt
_Sư dơng c¸c yÕu tè tëng ỵng vµ k× ¶o kĨ vỊ nguån gèc
t-vµ h×nh d¹ng Long Qu©n,¢uC¬ ,vỊ viƯc sinh në cđa ¢uC¬
X©y dùng h×nh tỵng nh©n vËtmang d¸ng dÊp thÇn linh
III.
ý nghÜa
* Ghi nhí (SGK/18)
Trang 4ủoõ ủaàu tieõn ụỷ Phong Chaõu.
- GVH: Em cho bieỏt yự nghúa
truyeọn “Con Roàng, chaựu Tieõn”
?
- 2 HS ủoùc to phaàn ghi nhụự
(SGK18)
- GV giaỷi thớch cho HS roừ: ẹaõy
laứ phaàn toồng keỏt, khaựi quaựt ủeà
taứi ngheọ thuaọt vaứ yự nghúa
_Liên hệ một số câu chuyện có
nội dung giảI thích nguồn gốc
- Hoùc thuoọc ghi nhụự
- Keồ laùi truyeọn; Laứm baứi taọp 2
(SGK18)
C.T
ự học
_Đọc kĩ để nhớ một số chitiết ,sự việc chính trongtruyện
_Kể lại truyện
_Liên hệ một số câu chuyện
có nội dung giảI thích nguồngốc ngời Việt
Baựnh Chửng, Baựnh Giaày (Truyeàn thuyeỏt)
(Hửụựng daón ủoùc theõm)
Trang 5I Muùc tieõu caàn ủaùt:
_Hieồu ủửụùc noọi dung vaứ nhửừng chi tieỏt tửụỷng tửụùng kyứ aỷo cuỷa truyeõn trong baứihoùc Keồ ủửụùc truyeọn
II.Trọng tâm kiến thức,kĩ năng
1.Kiến thức
_Nhân vật,sự kiện,cốt truyệntrong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết
_Cốt lõi lịch sử thời kì dựng nớc của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc nhómtruyền thuyết thời kì Hùng Vơng
_Cách giảI thích của ngời Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao
động,đề cao nghề nông-một nét đẹp văn hóa của ngời Việt
2.Kĩ năng
_Đọc-hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết
_Nhận ra những sự việc chính trong truyện
_kieồm dieọn,oồn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ: (4’)
- Keồ toựm taột truyeọn “Con
Roàng, chaựu Tieõn”
- Theỏ naứo laứ truyeàn thuyeỏt?
Cho bieỏt yự nghúa truyeọn “Con Roàng,
chaựu Tieõn”
3 Baứi mụựi: (1’)
Haống naờm, moói khi xuaõn veà,
teỏt ủeỏn, nhaõn daõn Vieọt Nam con
chaựu caực Vua Huứng laùi nhụự ủeỏn caõu
ủoỏi quen thuoọc:
“Thũt mụừ, dửa haứnh, caõu ủoỏi
ủoỷ
Caõy neõu, traứng phaựo, baựnh chửng
xanh
Thaọt vaọy! Baựnh chửng, baựnh giaày laứ
hai thửự baựnh khoõng theà thieỏu trong
maõm coó teỏt cuỷa daõn toọc Vieọt Nam
maứ coứn mang yự nghúa saõu xa Hai
thửự baựnh aỏy baột nguoàn tửứ ủaõu,
chuựng ta cuứng nhau tỡm hieồu trong
_Lớp trởng báo sĩ số.
_HS trả lời
- hoùc sinh ủoùc truyeọn
A.Tỡm hieồu chung:
Trang 6baứi hoùc hoõm nay.
* Hoaùt ủoọng 1: Tìm hiểu chung (8’)
- Giaựo vieõn goùi 3 em hoùc sinh ủoùc
truyeọn
- GV lửu yự HS ủoùc chaọm, tỡnh caỷm
Lụứi cuỷa Thaàn (aõm vang, xa
vaộng)
Lụứi cuỷa Vua (ủúnh ủaùc)
- GVH: Em haừy cho bieỏt nghúa cuỷa
tửứ Lang, chửựng giaựm, sụn haứo haỷi
vũ?
- GV phaõn bieọt nghúa cuỷa hai tửứ:
Quaàn thaàn vaứ quaõn thaàn
_GVH:Bánh chng,bánh giày thuộc
nhóm các tác phẩm nào?
* Hoaùt ủoọng 2 Đọc-hiểu văn bản
(25’)
Hửụựng daón HS thaỷo luaọn vaứ traỷ lụứi
caực caõu hoỷi
- GVH: Vua Huứng choùn ngửụứi noỏi
ngoõi trong hoứan caỷnh naứo? ẹieàu
kieọn vaứ hỡnh thửực thửùc hieọn?
GV giaỷng: theo thoõng leọ khi vua ủaừ
giaứ seừ truyeàn ngoõi cho con trửụỷng
Nhửng Vua Huứng chổ chuự troùng taứi
vaứ trớ, tieỏp tuùc yự chớ sửù nghieọp cuỷa
cha neõn khoõng nhaỏt thieỏt phaỷi laứ
con trửụỷng
- GVH: Caực Lang ủua nhau tỡm leó
vaọt quyự chửựng toỷ ủieàu gỡ?
- GV giaỷng: Caực Lang suy nghú coứn
haùn heùp, xa rụứi yự vua, khoõng hieồu
cha mỡnh Vỡ vaọy caõu chuyeọn trụỷ
neõn haỏp daón
- GVH: Lang Lieõu vaứ caực Lang
- HSTL: Hoaứn
caỷnh: Vua giaứ, giaởcngoaứi ủaừ yeõn, daõn noaỏm
ẹieàu kieọn: noỏi chớVua
- HS ủoùc ủoùan: (CaựcLang ai cuừng … TieõnVửụng)
- HSTL: Vỡ muoỏnlaứm vửứa yự vua vaứmuoỏn ủửụùc noỏi ngoõi
- HS thaỷo luaọn nhoựm(2 baứn/ nhoựm)
- HSTL: Lang Lieõumoà coõi meù laùi ngheứovaứ laứm ngheà noõng
Hieồu ngheà noõng, caànmaón, thaựo vaựt, ủaởcbieọt laứ thoõng minh
- HSTL: ẹeồ LangLieõu boọc loọ trớ tueọ vaứvieọc ủửụùc vua truyeàn
_Bánh chng,bánh giầy thuộc nhóm các tác phẩm truyền thuyết về thời đại Hùng Vơng dựng nớc
B.Đọc-hiểu văn bản I.N ội dung
1 Vua Huứng choùn ngửụứi noỏi ngoõi:
- Hoaứn caỷnh: Vua ủaừgiaứ, giaởc ngoaứi deùpyeõn, daõn aỏm no, conủoõng (20 ngửụứi)
2 Cuoọc ủua taứi vaứ keỏt quaỷ:
a Caực Lang:
ẹua nhau tỡm sụn haứo
Trang 7khaực khaực nhau ụỷ ủieồm naứo? Vỡ sao
Lang Lieõu buoàn nhaỏt? Vỡ sao thaàn
chổ maựch giuựp rieõng cho Lang Lieõu?
- GVH: Thaàn maựch baỷo Lang Lieõu
ủieàu gỡ? Taùi sao thaàn khoõng chổ daón
Lang Lieõu cuù theồ hụn hoaởc laứm
giuựp?
- GVH: Vỡ sao nhửừng thửự baựnh cuỷa
Lang Lieõu ủửụùc vua cha choùn teỏ
Trụứi, ẹaỏt, Tieõn Vửụng vaứ Lang
Lieõu ủửụùc noỏi ngoõi?
- GVH: Nhửừng ủieàu vua Huứng noựi
phaỷn aựnh quan nieọm cuỷa ngửụứi xửa
veà Trụứi vaứ ẹaỏt nhử theỏ naứo? Chi
tieỏt naứy coự yự nghúa gỡ?
- GVH: Lụứi maựch baỷo cuỷa thaàn coự
lieõn quan gỡ ủeỏn Vua?
*Hớng dẫn tìm hiểu nghệ thuật
_Truyện sử dụng chi tiết gì để kể về
việc Lang Liêu đợc thần mách bảo?
_Truyện kể theo trình tự nào?
* Hửụựng daón HS thửùc hieọn ghi nhụự.
- GVH: Haừy neõu yự nghú truyeọn?
- GV nhaỏn maùnh yự nghiaừ truyeọn:
Giaỷi thớch nguoàn goỏc 2 loaùi
baựnh; phong tuùc laứm baựnh, ủeà cao
ngheà noõng, troàng luựa nửụực
ngoõi cho mụựi xửựngủaựng
-HS :trả lời
_HS trả lời
- HSTL: Quyự troùnghaùt gaùo, coi troùngủoàng aựng vỡ ngheànoõng laứ ngheà goỏc cuỷaủaỏt nửụực
- HS ủoùc ghi nhụự(SGK/12)
haỷi vũ
b Lang Lieõu:
ẹửụùc thaàn maựch baỷo:
“Khoõng gỡ quyự … haừylaỏy gaùo laứm baựnh”
ẹeà cao ngheà noõng
* Keỏt quaỷ:
- Baựnh hỡnh troứn->tửụùng Trụứi-> baựnhgiaày
- Baựnh hỡnh vuoõng->tửụùng ẹaỏt-> baựnhchửng
ẹeà cao tớn ngửụừng thụứTrụứi, ẹaỏt, Toồ tieõn
II.Ngh ệ thuật
_Sử dụng chi tiét tởng ợng
t-_Lối kể chuyện dângian : theo trình tự thờigian
_Tìm các chi tiết cóbóng dáng lịch sử cha
ông ta xa trong truyền
thuyết Bánh chng bánh giầy.
Trang 8 Tuùc thụứ cuựng Toồ tieõn ngaứy
- Em haừy keồ dieón caỷm truyeọn
“Baựnh chửng, baựnh giaày” ?
- YÙ nghúa truyeọn?
5 Daởn doứ(1’)
- HS hoùc thuoọc ghi nhụự vaứ keồ
laùi truyeọn (toựm taột)
- Chuaồn bũ baứi “Tửứ vaứ caỏu taùo
cuaỷ tửứ Tieỏng Vieọt”
- ẹoùc theõm: “Qua Thaọm
Thỡnh”
- Laứm baứi taọp 4 (Saựch baứi taọp /
3)
Tuaàn 1 Ngaứy soaùn:
Tửứ vaứ caỏu taùo cuỷa tửứ Tieỏng Vieọt
I.Mức độ cần đạt
_Nắm chắc định nghĩa về từ ,cấu tạo từ
_Biết phân biệt các kiểu cấu tạo từ
Trang 9III.H íng dÉn thùc hiƯn
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung ghi
1 Ổn định: kiểm tra sĩ số.(1’)
2 Kiểm tra bài cũ :( 4’)
- Tìm 1 vài từ ghép, từ láy đã học
ở lớp 5
3 Bài mới : ( 1’)
a.Giới thiệu bài:
Để củng cố và nâng cao hơn kiến
thức đã học về từ ở cấp 1, các em
sẽ tìm hiểu bài học này
b.Phương pháp:Phân tích các
tình huống,thực hành có hướng
dẫn,động não:suy nghĩ,phân tích
* Hoạt động 1: T×m hiĨu chung
(18’)
-Híng dÉn lËp danh sách từ và
tiếng trong câu
- GV yêu cầu HS đọc phần I
(SGK/13)
- GV cùng HS kẻ bảng
- GVH: trong câu đã cho có mấy
từ? Dựa vào dấu hiệu nào mà em
biết? Sau đó điền vào bảng (2
em)
- GV: 9 từ ấy kết hợp với nhau để
tạo nên một đơn vị trong văn bản
(con Rồng, cháu Tiên)
* Híng dÉn phân tích đặc diểm
của từ
- GVH: đơn vị trong văn bản ấy
được gọi là gì?
Từ và tiếng có gì khác nhau?
- GV: Từ là đơn vị cấu tạo nên
- HSTL: gọi là câu
-HS đọc yêu cầu (1)và tìm các từ 1tiếng & từ 2 tiếng
A.T × m hiĨu chung
I Từ là gì:
Thần, dạy,dân, cách,trồng trọt,chăn nuôi,và, cách,ăn, ở
Thần, dạy,dân, cách,trồng, trọt,chăn, nuôi,và, cách,ăn, ở
- Tiếng cấu tạo từ
nước, ta,chăm,nghề, và,có, tục,
Trang 10- GV cho HSVD thêm và xác
định từ
* Híng dÉn phân loại các từ
- GV gọi HS đọc yêu cầu (1) và
tìm các từ 1 tiếng & từ 2 tiếng
trong câu đã cho
- GV & HS kẻ bảng phân loại
- GVH: hãy nhắc lại thế nào là từ
đơn? Từ phức đã học ở tiểu học?
Cho ví dụ
* Híng dÉn ph©n tích đặc diểm
cấu tạo của từ xác định đơn vị
cấu tạo
- GVH: từ trồng trọt và chăn nuôi
có gì giống và khác nhau? Cho ví
dụ
*Híng d·n thùc hiƯn ghi nhí
- GVH: Đơn vị cấu tạo của từ
tiếng việt là gì?
Thế nào là từ đơn từ phức?
Phân biệt từ ghép và từ láy
- Lồng ghép giáo dục kỹ năng
sống: cách sử dụng từ phù hợp
với tình huống giao tiếp, ấp bậc
và mối quan hệ
*Hoạt động 2: LuyƯn tËp
- GV chia nhóm thảo luận làm
2 hoặc nhiều tiếnglà từ phức (trồngtrọt, chăn nuôi …)
+ Giống: đều gồm
2 tiếng + Khác: Chăn nuôi(có quan hệ vềnghĩa)
Trồng trọt(có quan hệ láy âm)
HS đọc ghi nhớ(SGK/14)
_HS lµm theo nhãm
ngày, tết,làm, …
TừPhức
Từghép
Chăn nuôi,bánhchưng,bánh dàyTừ
2 Quy tắc sắp sếp
a Theo giới tính:
Ông bà, cha mẹ, anh chị
b Theo bậc:
Bác cháu, chị em, dì cháu
3 Tên các loại bánh đượccấu tạo “Bánh + X”
- Cách chế biến: bánh rán
Trang 11 Nhoựm 5 baứi 5
Nhoựm 6 tỡm 5 tửứ ủụn, 5 tửứ
gheựp, 5 tửứ laựy
- Sau khi thaỷo luaọn HS ủaùi dieọn
nhoựm leõn baỷng laứm baứi
- Caực em khaực boồ sung sửừa chửừa
*H oạt động 3 : Hớng dẫn tự học
(1’)
_Tìm các từ láy miêu tả tiếng
nói ,dáng điệu của con ngời
(nửụựng, haỏp, cuoỏn, traựng…)
- Chaỏt lieọu: baựnh neỏp (ngoõ,ủaọu, gai, toõm…)
- Tớnh chaỏt: baựnh deỷo(phoàng, xoỏp)
- Hỡnh daựng: baựnh goỏi,baựnh oỏng
- Hửụng vũ: ngoùt, maởn,thaọp caồm
4 Tửứ laựy in ủaọm: Taỷ tieỏngkhoực tỡm theõm: nửực nụỷ,ngheùn ngaứo, xửng xửực …
5 Tỡm nhanh caực tửứ laựy
a Taỷ tieỏng cửứụi: khuựckhớch, saống saởc, hoõ hoỏ …
b tieỏng noựi: leứ nheứ, thuỷtheỷ, leựo nheựo, khaờn khaờn
c daựng ủieọu: lửứ ủửứ, laỷ lửụựt,thửụựt tha …
- Tửứ laựy: chuứa chieàn, ủoủoỷ, ủom ủoựm
C.Tự học
_Tìm các từ láy miêu tảtiếng nói ,dáng điệu của conngời
_Tìm các từ ghép miêu tảmức độ,kích thớc một đồvật
Trang 12_Tìm các từ ghép miêu tả mức
độ,kích thớc một đồ vật
4.C ủng cố(3 ’ )
- GVH: ẹụn vũ caỏu taùo cuỷa tửứ
tieỏng vieọt laứ gỡ?
_Theỏ naứo laứ tửứ ủụn tửứ phửực?
_Phaõn bieọt tửứ gheựp vaứ tửứ laựy
5 Daởn doứ(1’)
- Hoùc thuoọc ghi nhụự
- Hoùc taọp veà moõ hỡnh caỏu
taùo cuỷa tửứ tieỏng Vieọt
- Tỡm theõm moọt vaứi vaờn baỷn
(thoõng baựo, thieọp mụứi)
Ngaứy soaùn:
Giao Tieỏp Vaờn Baỷn & Phửụng Thửực Bieồu ẹaùt
I.M
ức độ cần đạt
_ Bớc đầu hiểu biết về giao tiếp ,văn bản và phơng thức biểu đạt
_Nắm đợc mục đích giao tiếp,kiểu văn bản và các phơng thức biểu đạt
III.H ớng dẫn thực hiện
Hoaùt ủoọng cuỷa giaựo vieõn Hoaùt ủoọng cuỷa
hoùc sinh
Noọi dung ghi
1 OÅn ủũnh: kieồm tra sú soỏ(1’)
2 Kieồm tra baứi cuừ: (4’)
_Lớp trởng báo cáo
sĩ số
Trang 13- HS nhắc lại các thể loại
đã học (Miêu tả, kể, viết thư)
3 Bài mới: (1’)
a.Giới thiệu bài:
Đây là tiết học mở đầu
cho chương trình TLV, chúng ta
cùng nhau tìm hiểu để rõ hơn
b.Phương pháp:Phân tích, thực
hành có hướng dẫn
* Hoạt động 1: T×m hiĨu chung
(22’)
- Gv gọi HS đọc câu hỏi 1a
(SGK/15) và trả lời
- GV gọi HS đọc câu hỏi 1b
+ 2 câu ca dao trên được viết,
nói ra để làm gì?
+ Từ câu, đoạn, lời trên nói lên
ý nghĩa gì? Điều gì?
+ Giọng từng câu, từng lời hôn,
các thành phần yếu tố của
chúng liên kết với nhau như thế
nào?
+ Các câu, lời trên là 2 văn
bản, vậy văn bản là gì?
_HS tr¶ lêi
- HS đọc và trả lời:
Khi có một tưtưởng, nguyệnvọng … mà cầnbiểu đạt cho ngườikhác biết em sẽdùng ngôn ngữgiao tiếp để bài tỏ
- HS đọc và trả lời:
Khi có một tưtưởng, nguyệnvọng … mà cầnbiểu đạt cho ngườikhác biết em sẽdùng ngôn ngữgiao tiếp để bài tỏ
HS quan sát và đọc
to ví dụ đóVd: “Ai ơi giữ chícho bền
Dù ai xoay hướngđổi nền mặc ai”
A.T
×m hiĨu chung I.Văn bản và mục đích giao tiếp:
Ví dụ:
“ Ai ơi giữ chí cho bềnDù ai xoay hướng đổi nềnmặc ai”
câu ca dao trên là một vănbản (gồm 2 câu)
- chủ đề: lời khuyên giữ chícho bền
- Lời phát biểu, bức thư,thiếp mời …đều là văn bản
II.Kiểu văn bản & phương thức biểu đạt
Kiểuvănbản vàphương
Mụcđíchgiaotiếp
Ví dụ
Trang 14- GV khái quát, sửa lại các ý
của HS và nói chậm về giao
tiếp & mục đích giao tiếp, khái
niệm văn bản
+ Giao tiếp là hoạt động
truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng,
tình cảm bằng phương tiện ngôn
từ
+ Giống cuộc sống con người,
giao tiếp đóng vai trò vô cùng
quan trọng không thể thiếu
(không có giao tiếp con người
không thể hiểu nhau)
+ ngôn ngữ là phương tiện
quan trọng nhất để thực hiện
giao tiếp đó là giao tiếp ngôn
từ
+ Văn bản là chuỗi lời nói
hoặc viết, có chủ đề thống nhất,
liên kết mạch lạc
+ Văn bản có thể ngắn, dài,
thậm chí chỉ có một câu, đoạn:
viết, nói phải có chủ đề chặt
chẽ
* GV dùng dụng cụ trực quan
cho HS quan sát (tờ thông báo,
thiệp cưới…)
- GVH: hãy kể thêm một vài
văn bản mà em biết?
- GVN: vậy thì đó cho thấy có
nhiều văn bản và phương thức
biểu đạt của văn bản
* Kiểu văn bản và phương thức
biểu đạt cùa văn bản (GV kẻ
bảng trong SGK lên bảng)
- GVH: mỗi văn bản có một
mục đích giao tiếp khác nhau
Theo em các văn bản sau có
mục đích giao tiếp như thế nào?
- HSTL: tự do
- HS lên bảng dùngđấu gạch nối đểxác định đúng vị trí
(HS thảo luận mỗinhóm trình bài một
ví dụ)
thứcbiểuđạtTự sự Kể
diễn biến sự việc
Truyện Tấm CámMiêu
tà Tái hiện
trạng thái sựvật, con ngừơi
Văn miêu tả
Biểucảm Bày tỏtình
cảm, cảm xúcNghị
luận Bàn luận,
nêu ý kiến
Tục ngữ (hàm ý, nghị luận)Thuyết
minh
Thuyếtminh đặc điểm, tính chất
Thí nghiệm…
Hànhchính,côngvụ
Thể hiện quyền han, trách nhiệm
Đơn từ, báo cáo
* ghi nhớ (SGK/17)
B.Luy Ưn tËp
1
a)V¨n b¶n tù sù
Trang 15- GV ủaỷo vũ trớ (Muùc ủớch giao
tieỏp)
- GV giaỷng sụ lửụùc veà caực kieồu
vaờn baỷn
GVH: Em cho bieỏt coự bao nhieõu
vaờn baỷn vaứ phửụng thửực bieồu
ủaùt? Cho vớ duù
GV nhaọn xeựt & sửừa chửừa
*:GV heọ thoỏng kieỏn thửực vaứ
thửùc hieọn ghi nhụự
- GV goùi HS ủoùc ghi nhụự
(SGK/17)
* Hoạt động 2 : Luyện tập(14’)
_GV gọi HS lần lợt cho biết các
đoạn văn ,đoạn thơ trong bài
thuộc phơng thức biểu đạt nào?
_GVnhận xét và bổ sung
_GVH : Truyền thuyết Con Rồng
cháu Tiên thuộc kiểu văn bản
- GVH: coự maỏy kieồu vaờn
baỷn? Tửụng ửựng vụựi muùc ủớch
giao tieỏp naứo? Cho vớ duù
- HSTL: dửùa vaứo ghi nhụự
_Lớp thảo luận.Đạidiện trả lời
b)Văn bản miêu tả
c)Văn bản nghị luận d)Văn bản biểu cảm đ)Văn bản thuyết minh
2.Truyện Con Rồng cháu Tiên
thuộc văn bản tự sự vì kể vềcâu chuyện Lạc Long Quân
va Âu Cơ
C.Tự học _Tìm ví dụ cho mỗi phơng
thức biểu đạt ,kiểu văn bản._Xác định phơng thức biểu
đạt của văn bản tự sự đã học
Trang 16vaứ phaàn chuự thớch sao ủoự traỷ lụứi
caực caõu hoỷi phaàn ủoùc hieồu vaờn
* Hửụựng daón xem laùi caực kieồu
vaờn baỷn, ủoùc kyừ ủeà vaứ ủoaùn
vaờn, ủoùc kyừ ủeà vaứ ủoaùn vaờn, cho
bieỏt thuoọc kieồu vaờn baỷn gỡ? Vỡ
_Những sự kiện và di tích phản ánh lịch sử đấu tranh giữ nớc của ông cha ta
đợc kể trong một tác phẩm truyền thuyết
2.Kĩ năng
_Đọc-hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trng thể loại
_Thực hiện thao tác phân tích một và chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản _Nắm bắt tác phẩm thông qua hệ thống các sự việc đợc kể theo trình tự thờigian
III.H ớng dẫn thực hiện
Hoaùt ủoọng cuỷa giaựo vieõn Hoaùt ủoọng cuỷa hoùc
sinh
Noọi dung ghi
1 OÅn ủũnh: Kieồm dieọn (1’)
2 Kieồm tra baứi cuừ(4’)
- Keồ toựm taột truyeàn thuyeỏt
“baựnh Trửng, baựnh Giaày”
(yeõu caàu: keồ maùch laùc, roừ
-Lớp trởng báo cáo sĩ
số
_HS trả lời
Trang 17raứng, chửa caàn saựng taùo)
- Qua truyeàn thuyeỏt aỏy, nhaõn
daõn ta mụ ửụực ủieàu gỡ?
- Caỷm nhaọn cuỷa em veà nhaõn
vaọt Lang Lieõu
3 Baứi mụựi: (1’)
GV hoỷi lieõn tieỏp ủeồ taùo khoõng
khớ haứo huứng:
- Coự bao giụứ moọt ủửựa treỷ leõn 3
ủoứi ủi ủaựnh giaởc cửựu nửụực?
- Coự ụỷ ủaõu buùi tre ủaống ngaứ,
caựi voà ủaọp ủaỏt cuừng trụỷ thaứnh vuừ khớ
quaọt tan ủaàu keỷ ủũch hung taứn?
- Vaứ vỡ sao ngửụứi anh huứng
chieỏn thaộng sau khi laọp ủaùi coõng laùi
khoõng ụỷ cuứng nhaõn daõn vui hửụỷng
cuoọc soỏng thanh bỡnh maứ baõy vuựt
leõn trụứi nhử moọt aựng maõy?
Caõu traỷ lụứi thuự vũ ủang ủụùi caực
em trong tieỏt hoùc hoõm nay
* Hoaùt ủoọng 1:Tìm hiểu chung(10’)
Hửụựng daón HS ủoùc laùi truyeọn vaứ
tỡm hieồu caực chuự thớch
- GV goùi 4 HS ủoùc 4 ủoaùn, sau ủoự
nhaọn xeựt caựch ủoùc (chuự yự gioùng
thay ủoồi theo dieón bieỏn truyeọn)
Yeõu caàu:
+ Gioùng ủoùc, keồ ngaùc nhieõn, hoài
hoọp ụỷ ủoaùn Gioựng ra ủụứi Lụứi Gioựng
traỷ lụứi sửự giaỷ caàn doừng daùc, ủổnh
ủaùc, trang nghieõm
+ ẹoaùn caỷ laứng nuoõi Gioựng, ủoùc
gioùng haựo hửực, phaỏn khụỷi
+ ẹoaùn Gioựng cửụừi ngửùa saột ủaựnh
giaởc, caàn ủoùc vụựi gioùng khaồn
trửụng, nhanh
+ ẹoaùn Gioựng bay veà trụứi ủoùc gioùng
-4 HS ủoùc 4 ủoaùn,sau ủoự nhaọn xeựt caựchủoùc
- HS nhaọn xeựt caựchủoùc, keồ cuỷa baùn
A Tỡm hieồu chung
_Tác phẩm thuộc thểloại truyền thuyết thời
đại Hùng Vơng
_Hình tợng nhân vậttrung tâm của truyện làngời anh hùng giữ nớc
Trang 18chậm, nhẹ, thanh thản, xa vời,
huyền thoại
+ Kể chi tiết đoạn Thánh Gióng
đánh giặc
- GV nhận xét cách đọc, kể của HS
_GVH: T¸c phÈm thuéc thĨ lo¹i nµo?
_GVH: H×nh tëng nh©n vËt trung t©m
cđa truyƯn lµ ai?
* Hoạt động 2: §äc- hiĨu v¨n b¶n
(24’)
Hứơng dẫn HS trả lời, thảo luận câu
hỏi trong phần đọc – hiểu văn bản.
- GVH: Truyện có thể chia mấy
đoạn? Ý chính của mỗi đoạn
- GVH: Truyện có những nhân vật
nào? Nhân vật trung tâm của truyền
thuyết là ai?
- GV: Đây là hình tượng nhân vật
được xây dựng bằng nhiều chi tiết
tưởng tượng, kì ảo tạo nên vẻ đẹp
hấp dẫn với trẻ thơ
- GV gọi HS kể vắn tắt về hoàn
cảnh ra đời của Gióng? Sự ra đời đó
có gì bình thường, có gì kì lạ
- GVH: Câu nói đầu tiên của Gióng
là câu nói nào? Với ai? Trong hoàn
cảnh nào? Ý nghĩa của câu nói đó?
- GV: giọng nói đĩnh đạc, hàm chứa
một sự thật rằng ở một đất nước
luôn luôn bị giặc ngoại xâm đe dọa
như nước ta thì nhu cầu đánh giặc
cũng phải luôn thường trực từ tuổi
bé thơ đáp ứng lời kêu gọi của tổ
_HS tr¶ lêi
- HSTL: có 4 đoạn
- HSTL: Truyện cónhững nhân vật: Bàmẹ, Gióng, dân làng,sứ giả, giặc Ân …nhân vật trung tâm làGióng
- HS kể và trả lời+ Mẹ Gióng là ngườiphụ nữ nông dânnghèo
+ Bà mẹ giẫm lênvết chân to, lạ ngoàiđồng và thụ thai (kìlạ)
+ Ba năm Gióngkhông biết nói, cười,đặt đâu nằm đấy (kìlạ)
-HS thảo luận &ø trảlời
+ Câu nói đầu tiên lànhờ mẹ ra mời sứ giảvào để nói chuyện+ lời yêu cầu cứunước, là niền tin sẽchiến thắng giặcngoại xâm
- HSTL: Chuyện củaGióng càng ly kỳ
B.
§äc_ hiểu văn bản
I Néi dung
1 Nguồn gốc ra đời
- bà mẹ giẫm lên vếtchân to, lạ ngoài đồng thụ thai
- Ba năm Gióng khôngnói, cười, đặt đâu nằmđấy ra đời kỳ lạ
2 Câu nói đầu tiên
- Lời yêu cầu cứunước
- Giọng nói đĩnh đạcyêu nước
3 Làng xóm nuôi Gióng
Trang 19- GVH: Vì sao Gióng lớn như thổi
Chi tiết Gióng ăn bao nhiêu cũng
không thấy no, áo mặc vừa xong đã
căng đứt chỉ có ý nghĩa gì?
- GV gọi HS đọc & kể lại đoạn
Gióng đánh giặc
- GVH: nhận xét cách kể, tả của
dân gian? Chi tiết roi sắt gãy, Gióng
lập tức nhổ từng bụi tre, vung lên
thay gậy, quật túi bụi vào dầu giặc
có ý nghĩa gì?
- GV cho HS xem tranh Gióng đánh
giặc
- Sau khi HS trả lời GV giảng:
+ Đoạn kể, tả cảnh Gióng đánh giặc
thật rất hào hứng Tráng sĩ trẻ tuổi
làng phù đổng vụt nhảy phắt lên
mình ngựa Ngựa hí vang, phun lửa
phi thẳng đến nơi có giặc Giống
vung roi sắt đáng giết tơi bời Theo
Gióng đi đánh giặc có người dân
cày, người câu cá, người đi săn …
Gióng đã dùng đoàn quân đánh
giặc Chủ động tìm giặc mà đánh,
tiến công không ngừng
+ Chi tiết: Roi sắt gãy, Gióng lập
tức nhổ từng bụi tre, vung lên thay
gậy, quật tới tấp vào đầu giặc,
chúng chết như rạ là rất có ý nghĩa
Gióng không chỉ đánh giặc bằng vũ
hơn, Gióng ăn rấtkhỏe, bao nhiêucũng không đủ
+ Sức sống mãnh liệtvà kì diệu của dântộc mỗi khi gặp khókhăn
- Sức mạnh của tìnhđoàn kết tương thân,tương ái của các tầnglớp nhân dân mỗi khitổ quốc bị đe dọa
- HS đọc & kể lại:
-HS tr¶ lêi
- Aên không đủ no, mặcvừa xong đã căng đứtchỉ
- Vươn vai thành trángsĩ
Sức sống mãnh liệt &
kì diệu của dân tộc tamỗi khi gặp khó khăn
Sức mạnh đoàn kếtdân tộc
4 Gióng cùng toàn dân chiến đấu & chiến thắng giặc ngoại xâm.
- Roi sắt gãy, Gióngnhổ tre, quật vào giặc,giặc chết như rạ
Gióng không chỉ đánhgiặc bằng vũ khí vuaban mà còn bằng vũkhí bên đường
Trang 20khớ vua ban maứ coứn baống vuừ khớ beõn
ủửụứng
Quaõn AÂn phaỷi loỏi ngửùa pha,
Tan ra nhử nửụực, naựt ra nhử beứo
+ Caỷnh giaởc thua thaỷm haùi:
ẹửựa thỡ sửựt muừi, sửựt tai
ẹửựa thỡ cheỏt choực vỡ gai tre ngaứ
+ Caỷ nửụực mửứng vui, chaứo ủoựn
chieỏn thaộng
+ Caựch keồ, taỷ cuỷa nhaõn gian thaọt
goùn gaứng, roừ raứng, nhanh goùn &
cuoỏn huựt
- GV lieõn heọ caõu noựi cuỷa Hoà Chuỷ
Tũch keõu goùi toaứn quoỏc khaựng
chieỏn thụứi choỏng phaựp: “Ai coự suựng
duứng suựng, ai coự gửụm duứng gửụm,
khoõng coự gửụm thỡ duứng cuoỏc
thuoồng, gaọy goọc”
GV Lieõn heọ giaựo duùc tử tửụỷng HCM
veà tỡnh yeõu nửụực tửù haứo daõn
toọc:Nhaõn daõn laứ nguoàn goỏc cuỷa scs
maùnh baỷo veọ toồ Quoỏc
- GVH: ụỷ phaàn keỏt truyeọn Gioựng
bay leõn trụứi tửứ ủổnh Soực Sụn Vaọy
caựch keỏt truyeọn nhử theỏ naứo, coự
duùng yự gỡ?
Taùi sao taực giaỷ daõn gian khoõng ủeồ
Gioựng trụỷ veà kinh ủoõ nhaọn tửụực
phong cuỷa vua hoaởc veà queõ chaứo
meù giaứ ủang moỷi maột phụứ troõng?
_GV: “Cuựi ủaàu tửứ bieọt meù,
Bay khuaỏt giửừa maõy hoàng”
(Hu
y Caọn)
*Hớng dẫn tìm hiểu nghệ thuật.
_GVH:Truyện xây dựng ngời anh
hùng cứu nớc với những chi tiết nh
thế nào?có ý nghĩa gì?
- HSTL: Keỏt truyeọn nhử treõn laứ raỏt coự duùng yự, bụỷi leừ noự chửựng toỷ Gioựng coi hoaứn toaứn nhieọm vuù tửù nguyeọn vaứ quan troùng nhaỏt Gioựng khoõng bụùn chuựt coõngdanh, khoõng maỷy may ham phuự quyự, Gioựng laứ con cuỷa thaàn, cuỷa trụứi thỡ nhaỏtủũnh Gioựng seừ bay veàtrụứi, traỷ laùi cho ngửụứinhửừng quaàn aựo, giaựp saột
_HS trả lời
- HSTL: Hoaứngthửụùng phong Gioựnglaứ Phuứ ẹoồng ThieõnVửụng (Vua trụứi laứngPhuứ ẹoồng), nhửừngbuùi tre ủaống ngaứvaứng oựng, nhửừngủaàm hoỏ naốm raỷi raựckhaộp ngoaùi thaứnh HaứNoọi, tổnh Soực Sụn,laứng Chaựy …
- HSTL: ThaựnhGioựng laứ moọt thieõnanh huứng ca thaànthoaùi heỏt sửực ủeùp ủeừ,
II.Ngh ệ thuật
_Xây dựng ngời anhhùng mang màu sắcthần kì với những chitiết kì ảo,phi thờng ,biểutởng cho ý chí ,sứcmạnh cộng đồng ngờiViệt
_Xâu chuỗi những
sự kiện lịch sử trong quákhứ với những hình ảnhthiên nhiên đất nớc
III ý nghĩa
* Ghi nhụự (SGK/23)
Trang 21*Híng dÉn HS t×m hiĨu ý nghÜa
- GVH: những dấu tích lịch sử nào
còn sót lại cho đến nay chứng tỏ
rằng câu truyện trên không hoàn
toàn là truyền thuyết?
- GV chốt ý: tất cả như muốn nói
rằng câu truyện thần thoại trên
không hoàn toàn là huyền ảo & sâu
trong huyền thoại vẫn còn bóng
dáng của lịch sử một thời hào hùng
một đi không trở lại
- GVH: Em rút ra bài học gì từ
truyền thuyết Thánh Gióng?
Người anh hùng làng Phù Đổng –
Thánh Gióng là một biểu tượng đẹp
của con người Việt Nam trong chiến
đấu và chiến thắng, không màng
danh lợi
Dựng nước và giữ nước là 2 nhiệm
vụ thường trực của dân tộc Việt
Nam suốt thời kì lịch sử
* GV gọi HS đọc ghi nhớ (SGK/23)
- Em hãy kể lại đoạn Gióng
đánh giặc cứu nước
- Theo em chi tiết nào trong
truyện để lại trong tâm trí những ấn
tượng sâu đậm nhất? Vì sao?
- GV cho HS làm bài tập nhanh tại
lớp:
hào hùng ca ngợitinh thần yêu nước,bất khuất chiến đấuchống giặc ngoạixâm vì độc lập, tự docủa dân tộc ViệtNam thời cổ đại
-HS đọc ghi nhớ(SGK/23)
_HS tr¶ lêi
_HSTL_ B
_D
C.T ù häc
_T×m hiĨu thªm vỊ lƠhéi lµng Giãng
_Su tÇm mét t¸c phÈmnghƯ thuËt (tranh,truyƯn th¬… )
Trang 22Yêu cầu: Khoanh tròn vào chữ cái
hoa ở đầu câu trả lời đúng nhất
trong 4 câu trả lời sau
Câu một: Thánh Gióng là
A Thần thoại
B Truyền thuyết
C Cổ tích
D Truyện ngắn
Câu 2: Thánh Gióng bay về trời vì
A Không ham công danh phú quý
B Là con trời nên xong việc phải
về trời
C Thực chất là Gióng đã hy sinh
D Thiêng liêng hóa, truyền thuyết
hóa người anh hùng nhân dân
5 Dặn dò(1’)
- Học thuộc ghi nhớ
- Kể tóm tắt truyện
- Chuẩn bị bài từ mượn
_Nguån gèc cđa tõ mỵn trong tiÕng ViƯt
_Nguyªn t¾c mỵn tõ trong tiÕng ViƯt
Trang 23_Vai trò của từ mợn trong hoạt động giao tiếp và tạo lập văn bản.
2.Kĩ năng
_Nhận biết đợc các từ mợn trong văn bản
_Xác định đúng nguồn gốc của các từ mợn
_Viết đúng những từ mợn
_Sử dụng từ điển để hiểu nghĩa từ mợn
_Sử dụng từ mợn trong nói và viết
III.Hớng dẫn thực hiện.
Hoaùt ủoọng cuỷa giaựo vieõn Hoaùt ủoọng cuỷa hoùc
sinh
Noọi dung ghi
1 OÅn ủũnh: Kieồm dieọn (1’)
2 Kieồm tra baứi cuừ:(4’)
- Tửứ laứ gỡ? Cho vớ duù
- Tỡm 2 tửứ laựy vaứ 2 tửứ
gheựp ẹaởt caõu vụựi tửứ laựy ủaừ cho
3 Baứi mụựi: (1’)
a.Giụựi thieọu baứi:
- Tieỏng Vieọt raỏt phong
phuự, nhửng ủeồ laứm giaứu theõm
ngoõn ngửừ daõn toọc, chuựng ta vay
mửụùn theõm tieỏng nửụực ngoaứi goùi
- GVH: Trong caõu: “chuự beự
vuứng daọy, vửụn vai moọt caựi,
boồng bieỏn thaứnh moọt traựng sú
mỡnh cao hụn trửụùng” coự nhửừng
tửứ Haựn Vieọt naứo?
- GV: ẹaởt caõu naứy vaứo vaờn baỷn
Thaựnh Gioựng, haừy giaỷi thớch
nghúa cuỷa 2 tửứ: Trửụùng, traựng sú
- Gụùi yự: xem laùi phaàn chuự thớch
sau vaờn baỷn Thaựnh Gioựng
_Lớp trởng báo cáo sĩ số
_HS trả lời
- HSTL: Trửụùng, traựngsú
+ Trửụùng: ủụn vũ ủo ủoọdaứi baống thửụực TrungQuoỏc coồ (0,33 meựt) ụỷủaõy muoỏn noựi laứ raỏtcao
+ Traựng sú: ngửụứi coựsửực lửùc cửụứng traựng, chớkhớ maùnh meừ, hay laứmvieọc lụựn
+”Traựng”: khoỷe maùnh,
to lụựn+”Sú”: ngửụứi trớ thửực thụứixửa
nguoàn goỏc tieỏng Haựn
Trang 24- GV chốt ý: 2 từ mượn được
dùng ở đây rất phù hợp, tạo nên
sắc thái trang trọng trong câu
văn
- GV cho Hs làm bài tập nhanh:
Hãy tìm những từ Hán Việt có
yếu tố sĩ đứng sau:
*Híng dÉn : xác định nguồn gốc
của từ
- GVH: Các em có hay đọc
truyện hay xem phim ảnh của
Trung Quốc trên truyền hình?
Các em có gặp từ “Trượng” &
“Tráng sĩ” trong lời thuyết minh
hay đối thoại của các nhân vật
không?
Vậy 2 từ ấy là từ mượn của
tiếng nước nào?
- GV chốt ý: Chính xác là Từ
mựơn từ tiếng Trung Quốc cổ,
được đọc theo cách phát âm của
người Việt nên gọi là từ Hán
Việt
- GV cho bài tập nhanh (treo
bảng phụ)
Xác định các từ Hán Việt trong
2 câu thơ sau
“Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo,
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương”
(bà Huyện Thanh Quan)
-GVH: em có nhận xét gì về
cách viết của các từ trong nhóm
từ: sứ giả, tivi, xà phòng, giang
sơn, in-tơ-nét?
- HS tìm nhanh & trảlời: hiệp sĩ, y sĩ, thi sĩ,dũng sĩ, tráng sĩ, dược
sĩ, bác sĩ, hạ sỉ, nghệ sĩ,tử sĩ, đấu sĩ …
- HSTL: Tiếng TrungQuốc
- HSTL: các từ HánViệt: thu thảo, tịchdương, lâu đài
- HSTL: có từ được viếtnhư từ thuần Việt (sứgiả, tivi), có từ phải códấu gạch ngang để nốicác tiếng: ra-đi-ô, in-tơ-nét
_HS tr¶ lêi
2 Xác định nguồn gốc
một số từ mượn
Ví dụ:
Gốc HánSứ giả,giangsơn, gan
Ngôn ngữkhácTivi, xàphòng, mittinh, bơm,
ga, gan, tơ-nét
in-3 Cách viết hoa từ mượn (SGK/25)
Trang 25- GV; vì sao có những cách viết
khác nhau ấy?
- GV gợi ý:
Các từ mượn đã được Việt hóa
cao thì viết giống như thuần
Việt
Các từ chưa được Việt hóa cao
thì khi viết cần có dấu gạch nối
giữa các tiếng
- GVH: những từ mượn trên có
cách viết khác nhau ấy có
nguồn gốc từ những tiếng nước
ngoài nào?
- GVH: những từ còn lại trong
nhóm từ trên có nguồn gốc từ
ngôn ngữ nào?
- GV chốt: Từ mươn có 2 nguồn
chính là tiếng hán và tiếng Aán –
Aâu Từ mượn tiếng Aán – Aâu có
2 cách viết khác nhau
- GV cho bài tập nhanh: (treo
bảng phụ)
Hãy so sánh các từ mượn:
+ Theo cách viết có dấu gạch
nối & tiếng: Gac-đờ-bu, tắc-tơ,
ra-đi-ô
+ Với cách viết đã được Việt
hóa: xe đạp, máy kéo, đài …
- GVH: cho biết Việt hóa được
dựa vào cơ sở nào?
* Híng dÉn xác định nguyên
tắc mượn từ
- GV gọi HS đọc đoạn trích ý
kiến của chủ tịch Hồ Chí Minh,
sau đó HS thảo luận và trả lời
câu hỏi:
- HSTL: Từ các ngônngữ: Aán – Aâu, tiếngAnh, Pháp, Nga …
- HSTL: Từ tiếngTrung Quốc cổ, tiếngHán cổ: sứ giả, giangsơn, ga, buồm, điện
- HSTL; các từ chưađược Việt hóa thì códấu gạch nối giữa cáctiếng
Việt hóa dựa vào cơsở: dịch nghĩa (gọi têntheo chức năng của sựvật)
HS đọc đoạn trích
- HSTL: mượn từ làmột cách làm giàutiếng Việt Lạm dụngviệc mượn từ sẽ làmcho tiếng Việt kémtrong sáng
Ví dụ: nhiều biểu hiệnlạm dụng tiếng nướcngoài, có khi còn viếtsai rất ngớ ngẩn
- HS đọc ghi nhớ 2(SGK/25)
II Nguyên tắc mượn từ
- Tích cực; làm giàungôn ngữ dân tộc
- Tiêu cực: dùng tùy tiệnsẽ bị pha tạp
* ghi nhớ 2 (SGK/25)
Trang 26+ Maởt tớch cửùc cuỷa vieọc mửụùn tửứ
laứ gỡ?
+ Maởt tớch cửùc cuỷa vieọc laùm
duùng tửứ mửụùn laứ gỡ? Cho vớ duù
thửùc teỏ
- GV choỏt: khi caàn thieỏt (tieỏng
Vieọt chửa coự hoaởc khoự dũch) thỡ
phaỷi mửụùn, tranh phaỷi mửụùn tuứy
tieọn
* Hoaùt ủoọng 2: Luyeọn taọp.(12’)
- GV goùi HS ủoùc yeõu caàu caực
- Sau khi thaỷo luaọn ủaùi dieọn
nhoựm leõn baỷng trỡnh baứy
- GV cuứng HS nhaọn xeựt vaứ sửừa
c) Anh: Poỏp, in-tụ-net,Giaộc-xụn, Mai-cụn
Baứi taọp 2: Ngúa cuỷa tửứ,tieỏng taùo thaứnh tửứ HaựnVieọt
a)Khaựn giaỷ:
+ khaựn: xem +ẹoõc: ủoùc
+ Giaỷ: ngửụứi +Giaỷ: ngửụứi
b) yeỏu ủieồm;
+ yeỏu: quan troùng+ ẹieồm: ủieồmYeỏu lửụùc:
Yeỏu: quan troùng; lửụùc:toựm taột
Yeỏu nhaõn: ngửụứi quantroùng
Baứi taọp 3: moọt soỏ tửứmửụùn
a) Teõn goùi caực ủụn vũ ủolửụứng: meựt, lớt, ki-loõ-meựt, ki-loõ-gam
b) teõn goùi caực boọ phaọn
xe ủaùp: ủụứ-bu, peõ-ủan…
ghi-ủoõng,gac-c) Teõn goùi moọt soỏ ủoàvaọt: ra-ủi-oõ, vi-oõ-loõng,sa-loõng, xich ủoõng, bỡnhtoõng, ba toang, xoang…
C.T
ự học _Tra từ điển để xác định
Trang 27_ HS đọc lại ghi nhớ 7 tìm
thêm các từ mượn trong bài
“Con Rồng, cháu Tiên”
- GVH; các từ phụ mẫu, phụ tử,
huynh đệ, không phận, hải phận
là từ mượn của tiếng nước nào?
Thử dịch nghĩa sang từ thuần
Việt?
5 Dặn dò:(1’)
- Học ghi nhớ (SGK/25)
- Tìm thêm ví dụ về từ
mượn
- Xem & viết đúng chính
tả như yêu cầu bài 5
Chuẩn bị bài: “Tìm hiểu chung
về văn tự sự”
ý nghÜa cđa mét sè tõH¸n ViƯt th«ng dơng
Ngày soạn:
Trang 28Tỡm Hieồu Chung Veà Vaờn Tửù Sửù
I Mức độ cần đạt
_Có hiểu biết bớc đầu về văn tự sự
_Vận dụng kiến thức đã học để đọc-hiểu và tạo lập văn bản
Noọi dung ghi
1 OÅn ủũnh: Kieồm dieọn (1’)
2 Kieồm tra baứi cuừ:(4’)
- Vaờn baỷn laứ gỡ? Cho vớ duù
moọt vaứi vaờn baỷn
- Caực kieồu vaờn baỷn vaứ muùc
ủớch giao tieỏp
3 Baứi mụựi:(1’)
a.Giụựi thieọu baứi:
Trong giao tieỏp tửù sửù laứ kieồu
vaờn baỷn ta thửụứng sửỷ duùng nhaỏt Vỡ
theỏ, chuựng ta caàn tỡm hieồu trong baứi
hoùc hoõm nay
- Trong nhửừng tỡnh huoỏng naứo ngửụứi
ta phaỷi duứng ủeỏn vaờn tửù sửù?
*Hớng dẫn tìm hieồu chung veà
_HS trả lời
_HS traỷ lụứi caõu hoỷiveà caực tỡnh huoỏnggiao tieỏp
A.
Tìm hiểu chung
* I YÙ nghúa vaứ ủaởc ủieồm chung cuỷa phửụng thửực tửù sửù.
Trang 29cho cháu nghe
+ Vì sao bạn Lan thôi học? Bạn ấy
đã thôi học như thế nào?
+ Thơm rất nghèo, nhưng em học
rất giỏi
- GV giải thích thêm:
Để trả lời câu hỏi và yêu cầu trên,
người ta cần phải sử dụng thể loại
văn (kể chuyện) Nghĩa là để đáp
ứng yêu cầu tìm hiểu sự việc, con
người, câu chuyện của người nghe,
người đọc
Đó là phương thức tự sự
- GVH: Khi đọc & nghe truyền
thuyết Thánh Gióng, em hiểu được
những gì? Những nội dung dưới đây
đã đầy đủ chưa? Vì sao? (truyện kể
về ai, ở thời nào, làm việc gì, diễn
biến của sự việc, kết quả ra sao, ý
nghĩa của sự việc như thế nào?) Vì
sao có thể nói truyện Thánh Gióng
là truyện ca ngợi công đức của
người anh hùng làng Gióng?
- GVH: Em hãy liệt kê chuỗi chi
tiết trong truyện Thánh Gióng, từ
chi tiết mở đầu tiên đến chi tiết kết
thúc Qua đó, cho biết truyện thể
hiện nội dung chủ yếu gì?
- HS thảo luận: 2 bànmột nhóm
- HSTL: về cơ bản làđủ, nhưng vẫn cần bổsung thêm một số chitiết quan trọng:
Nếu thiếu những chitiết trên, câu truyệnsẽ rời rạc, khó hiểu
- HSTL: Vợ chồngnông dân nghèo ởlàng Phù Đổng đãgià mà chưa có con+ Các chi tiết biểuhiện diễn biến củacâu chuyện: bà vợgiẫm vào vết chân lạ
thụ thai khác thường
Gióng ra đời banăm không nói cười nghe tiếng sứ giả câu nói đầu tiên cảlàng giúp đỡ Giónglớn mạnh phi thường chiến đấu với giặcAân rơi gậy sắt nhổtre làm vũ khí đuổigiặc đến chân núiSóc bay lên trời được phong thần phong vương, dânnhớ ơn đời đời sựtích tre đằng ngà,làng cháy
Nội dung: Truyệnthể hiện chủ đề đánhgiặc cứu nước củangười Việt cổ
- Gióng đòi ngựa sắt,roi sắt, giáp sắt đểđánh giặc
- Bà con làng xóm vuilòng góp gạo nuôichúbé
- Gióng lớn nhanh nhưthổi, vươn vai thànhtráng sĩ
- Roi sắt gãy, Gióngnhổ tre bên đườngđánh giặc
- Đánh giặc xongGióng cởi bỏ áo giáp &bay về trời
- Nhân dân nhớ ơn &lập đền thờ, phong thầnCác dấu tích để lại
Truyện thể hiện chủđề đánh giặc cứu nướccủa người Việt cổ
Trang 30- GV goùi HS ủoùc muùc ghi nhụự
(SGK/ 28)
* GV lửu yự, nhaỏn maùnh:
- Tửù sửù laứ caựch keồ chuyeọn, keọ vieọc,
keồ veà con ngửụứi (nhaõn vaọt) Caõu
chuyeọn bao goàm nhửừng chuoói sửù
vieọc noỏi tieỏp nhau ủeồ ủi ủeỏn keỏt
thuực
Tửù sửù giuựp ngửụứi ủoùc, ngửụứi nghe
hieồu roừ sửù vieọc, vaỏn ủeà tửứ ủoự baứy toỷ
thaựi ủoọ khen, cheõ
Trong cuoọc soỏng, trong giao tieỏp
cuừng nhử trong vaờn chửụng truyeàn
mieọng, vaờn vieỏt ủeàu raỏt caàn ủeỏn tửù
sửù
*Hoạt động 2 : Luyện tập (10’)
_GVH: Hãy liệt kê các sự việc chính
trong truyện Con Rồng cháu Tiên và
cho biết ý nghĩa ?
2 Ghi nhụự (SGK/28)
B.Luyện tập _Con Rồng cháu Tiên
+Giới thiệu Lạc Long Quân và Âu Cơ
+Lạc Long Quân và
Âu Cơ gặp nhau,đem lòng yêu nhau và kết duyên vợ chông
+Âu Cơ sinh ra một bọc nở thành trăm con
đẹp đẽ ,hồng hào
+50 con theo cha
xuống biển,50 con theo
mẹ lên rừng
+Ngời con trởng lênlàm vua ,lập nớc Văn Lang
→Giaỉ tthích nguồn gốc,suy tôn giống nòi vàthể hiện ý nguyện đoàn kết
C T ự học _Su tầm một số văn bản
tự sự và phân tích đặc
điểm tự sự ,chỉ ra ýnghĩa của phơng thức tự
sự đối với văn bản đó
Trang 31tích đặc điểm tự sự ,chỉ ra ý nghĩa
của phơng thức tự sự đối với văn bản
đó
4 Cuỷng coỏ:(3’)
Trong lụựp em, baùn Hieỏu
thửụứng xuyeõn khoõng thuoọc baứi, haừy
keồ laùi caõu chuyeọn ủeồ cho bieỏt vỡ sao
Hieỏu khoõng thuoọc baứi
HS: moói HS tửù keồ ngaộn goùn
theo yeõu caàu baứi treõn
5 Daởn doứ:(1’)
- Hoùc thuoọc ghi nhụự
- Laứm baứi taọp 1, 2, 3, 4, 5
_Có hiểu biết bớc đầu về văn tự sự
_Vận dụng kiến thức đã học để đọc-hiểu và tạo lập văn bản
Trang 321 Ổn định: Kiểm diện (1’)
2 Kiểm tra bài cũ(4’)
- Văn bản là gì? Cho ví dụ
một vài văn bản
- Tự sự là gì? Cho ví dụ
3 Bài mới:(1’)
Để củng cố lại phần lí thuyết
đã học chúng ta cùng nhau tìm hiểu
phần bài tập
- GV gọi HS đọc truyện ông già &
thần chết & trả lời câu hỏi trong bài
tập một (SGK/28)
- GV gọi HS đọc 2 lần bài thơ “Sa
bẫy” của Nguyễn Hoàng Sơn
- GVH: Bài thơ này có phải tự sự
_HS đọc truyện ônggià & thần chết & trảlời câu hỏi trong bàitập một (SGK/28)
HS đọc 2 lần bài thơ
“Sa bẫy-HS th¶o luËn ,tr¶ lêi
_HS kh¸c nhËn xÕt,bỉsung
A.
T×m hiĨu chung :
Ý nghĩa & đặc điểm chung của phương thức tự sự.
B Luyện tập
1 Phương thức tự sựtrong truyện: kể theotrình tự thời gian, sựviệc nối tiếp nhau, kếtthúc bất ngờ, ngôi kểthứ 3
- Ý nghĩa câu chuyện:+ Ca ngợi trí thôngminh, biến báo củaông già
+ Cầu được, ước thấy
2 “Sa bẫy” là bài thơtự sự vì tuy diễn đạtbằng thơ 5 tiếng nhưngbài thơ đã kể lại mộtcâu chuyện có đầu,đuôi, có nhân vật, chitiết, diễn biến sự việcnhằm mục đích chếgiễu tính tham ăn củamèo đã khiến mèo tựmình sa bẫy của chínhmình
- Kể miệng câuchuyện: “Sa bẫy”
Trang 33- GV goùi HS ủoùc yeõu caàu baứi taọp 3
- Goùi 2 HS laứm baứi treõn baỷng
_GV nhận xét,sửa sai
- GV goùi HS ủoùc yeõu caàu baứi taọp 4
- 3 HS keồ taùi lụựp
- GV goùi HS ủoùc yeõu caàu baứi taọp 5
- GV yeõu caàu HS laứm baứi taọp traộc
nghieọm saựch baứi taọp (baứi 6,7)
dụng để giúp nghời khác hình dung
đợc diễn biến một số sự việc
-HS thảo luận ,trả lời
_2 HS laứm baứi treõnbaỷng
- 3 HS keồ taùi lụựp-HS thảo luận ,trả lời
+ Beự maõy ruừ meứo conủaựnh baóy luừ chuoọt nhaộtbaống caự nửụựng thụmngon treo lụ lửừng trongcaùm saột
+ beự Maõy vaứ meứo ủeàunghú boùn chuoọt seừ vỡtham aờn maứ maộc baóy+ ẹeõm, beự Maõy naốm
mụ thaỏy caỷnh chuoọt bũsaọp baóy ủaày loàng, chớcha chớ choựe khoực loựccaàu xin tha maùng
+ saựng hoõm sau ai ngụứkhi xuoỏng beỏp xem,Maõy chaỳng thaỏy chuoọtcuừng chaỳng thaỏy caựnửụựng, chổ coự ụỷ giửừaloàng, meứo ta ủang cuoọntroứn ngaựy khớ kho …chaộc meứo ta ủang mụ!
…
3 Hai vaờn baỷn a) Hueỏ khai maùc traùiủieõu khaộc quoỏc teỏ laànthửự 3
b) Ngửụứi Aõu laùc ủaựnhtan quaõn xaõm lửụùc
Caỷ 2 vaờn baỷn ủeàu coựnoọi dung tửù sửù vụựinghúa keồ chuyeọn, keồvieọc
Tửù sửù coự vai troứ giụựithieọu, tửụứng thuaọt, keồchuyeọn thụứi sửù hay lũchsửỷ
4 HS keồ chuyeọn “ConRoàng, chaựu Tieõn”
Trang 344 Cuỷng coỏ(4’)
- Tửù sửù laứ gỡ? Keồ teõn moọt vaứi
vaờn baỷn tửù sửù maứ em bieỏt
- Keồ teõn lieọt keõ caực sửù vieọc
chớnh trong truyeọn “Con Roàng, chaựu
Tieõn”
5 Daởn doứ(1’)
- Hoùc ghi nhụự
- Laứm baứi taọp 4 & 5 theo sửù
hửụựng daón cuỷa GV (laứm boồ sung)
- ẹoùc & soaùn vaờn baỷn “Sụn
tinh, Thuỷy tinh”
5 HS keồ moọt vaứi thaứnhtớch cuỷa baùn Giang
C.Tự học
_Liệt kê chuỗi sự việc
đợc kể trong mộtchuyện dân gian đã học._Xác định phơng thứcbiểu đạt sễ sử dụng đểgiúp nghời khác hìnhdung đợc diễn biến một
số sự việc
Trang 35Tuaàn 3 Ngaứy soaùn:
Sụn Tinh, Thuỷy Tinh _(Truyeàn thuyeỏt)_
_Nhân vật,sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh,Thủy Tinh
_Cách giảI thích hiện tợng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc Bộ và khát vọng của ngờiViệt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt ,bảo vệ cuộc sống của mình trong một truyền thuyết
_Những nét chính về nghệ thuật của truyện : sử dụng nhiều chi tiết kì lạ,hoang ờng
2.Kĩ năng
_Đọc-hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trng thể loại
_Nắm bắt các sự kiện chính trong truyện
_Xác định ý nghĩa của truyện
_Kể lại đợc truyện
III.H ớng dẫn thực hiện
Hoaùt ủoọng cuỷa giaựo vieõn Hoaùt ủoọng cuỷa hoùc
sinh
Noọi dung ghi
1 OÅn ủũnh: Kieồm tra sú
soỏ(1’)
2 Kieồm tra baứi cuừ:(4’)
- Haừy keồ toựm taột truyeọn
“Thaựnh Gioựng” Cho bieỏt yự nghúa
cuỷa hỡnh tửụùng Thaựnh Gioựng?
- Vỡ sao hoọi thi theồ thao trong
nhaứ trửụứng phoồ thoõng laùi mang teõn
“Hoọi khoỷe Phuứ ẹoồng”
3 Baứi mụựi: (1’)
Trong nhaõn gian, beõn caùnh
_Lớp trởng báo cáo sĩ
số_HS trả lời
_HS trả lời
Trang 36nhửừng caõu truyeọn coồ tớch, thỡ thaàn
thoaùi coứn coự nhửừng chuyeọn keồ veà
nhửừng chieỏn coõng cuỷa con ngửụứi
choỏng thieõn nhieõn ẹoự laứ truyeàn
thuyeỏt “Sụn Tinh, Thuỷy Tinh”
* Hoaùt ủoọng 1: Tìm hiểu chung
(10’)
*Hớng dẫn đọc vaứ tỡm hieồu chuự
thớch
- GV goùi HS ủoùc & lửu yự gioùng ủoùc
cuỷa vua Huứng, caực chi tieỏt kỡ laù
trong truyeọn
- GV nhaọn xeựt caựch ủoùc
- Em haừy giaỷi thớch tửứ coàn, vaựn
(cụm neỏp), neọp (baựnh chửng), Sụn
tinh, Thuỷy tinh, taỷn vieõn, laùc haàu
_GVH:Sơn Tinh,Thủy Tinh đợc bắt
nguồn từ thể loại nao?
_GVH: Sơn Tinh,Thủy Tinh thuộc
nhóm các tác phẩm truyền thuyết
thời đại nào?
* Hoaùt ủoọng 2: Đọc-hiểu văn bản
(24’)
*Hớng daón HS thaỷo luaọn & traỷ lụứi
caực caõu hoỷi
- GVH: Truyeọn “Sụn tinh, Thuỷy
tinh” goàm maỏy ủoaùn? Coự theồ chia
boỏ cuùc ra laứm 3 phaàn tửứ mụỷ truyeọn
ủeỏn keỏt truyeọn ủửụùc khoõng? Noọi
dung chớnh caực phaàn (ủoaùn treõn)
- GVH: ẹeồ giaỷi thớch hieọn tửụùng
thieõn nhieõn, ngửụứi xửa ủaừ xaõy dửùng
neõn truyeọn baống caựch naứo?
- GVH: truyeọn xửa ủửụùc xaõy dửùng
baống trớ tửụỷng tửụùng & keứm theo
ủaởc ủieồm gỡ veà ngheọ thuaọt
- GVH: Haừy tỡm nhửừng chi tieỏt kỡ
aỷo, hoang ủửụứng trong truyeọn? Taực
- HSTL: coự theồ chia
ba phaàn (3 ủoaùn)
- HSTL: baống trớtửụỷng tửụùng
- HSTL: Chi tieỏt kỡlaù, hoang ủửụứng
- HSTL: Dửùa vaứoSGK traỷ lụứi yự 1 Taực duùng: taùo sửù loõicuoỏn, haỏp daón ngửụứiủoùc, ngửụứi nghe
_ HSTL: Sụn tinh &
Thuỷy tinh laứ nhaõn
I Tỡm hieồu chung
_Truyện bắt nguồn từ
thần thoại cổ đợc lịch sửhóa
_Sơn Tinh,Thủy Tinhthuộc nhóm các tác phẩmtruyền thuyết thời đạiHùng Vơng
B.Đọc-hiểu văn bản I.N ội dung
Trang 37- GVH: Để liên hệ các phần bài
học sau này đây là truyện kể dân
gian Theo em, ngoài những yếu tố
kì ảo, truyện còn những yếu tố
nghệ thuật cơ bản gì?
Có thể HS chưa biết (vì đây là câu
hỏi liên quan đến các bài sau) nên
GV giảng sơ lược truyện gồm
những yếu tố nghệ thuật cơ, lời kể,
nhân vật, sự việc, ngôi kể
- GVH: nhân vật chính của truyện
là ai? Các nhân vật ấy được giới
thiệu như thế nào?
- GVH: Vì sao tác giả dân gian chỉ
chú ý giới thiệu tài năng của Sơn
tinh, Thủy tinh mà không miêu tả
diện mạo (chân dung)
- GVH: Nguyên nhân nào dẫn đến
cuộc tranh tài giữa hai thần?
- GVH: em nghĩ gì về sính lễ vua
Hùng đặt ra?
- GV chuyển ý: Vì sao nhà vua có
ý chọn Sơn tinh, tìm hiểu cuộc giao
tranh giữa hai thần ta sẽ hiểu được
ý vua
- GVH: Cuộc tranh tài diễn ra như
thế nào? Chi tiết “nước sông dâng
vật chính được giớithiệu (vẫy tay …, hômưa, gọi
gio …)
- HSTL: vì ít chú ýđến các chi tiết thừa,tả tài năng để dẫndắt vào nội dungchính của câuchuyện (cuộc tranhtài giữa hai thần)HSTL: Vua Hùngđến kén rể tài, cảhai chàng đều đếncầu hôn, vua ra điềukiện ai mang sính lễđến trước được cưới
Mị Nương
- HSTL: kì lạ, dễkiếm ở miền rừngnúi, vua có ý địnhchọn Sơn tinh, thửtài hai chàng
- HSTL: ý 1 dựa vàoSGK
Yù nghĩa: phản ánhước mơ chiến thắngthiến tai của ngườixưa
- HSTL: Sơn tinh đạidiện cho chínhnghĩa, nhân dân,người đắp đê
Thủy tinh đại diệncho điều ác, phinghĩa
1 Vua Hùng kén rể
Công chúa Mị Nươngxinh đẹp, hiền dịu
kén rể xứng đáng
2 Cuộc chiến đấu giữa hai thần :
a Giới thiệu nhân vật
- Sơn tinh: ở vùng TảnViện, có tài vẫy tay mọclên cồn bãi, núi đồi
- Thủy tinh: Ở vùngnước thẳm, có tài gọigió, hô mưa
b Cuộc giao chiếnThủy tinh
- Hô mưa,gọi gió,dângnước
- Nướcsông dângcao baonhiêu
Kiệt sức
Sơn tinh
- Bốc đồi,dời núi,dựngthành lũy
- Núi đồicao bấynhiêu
Vữngvàng
Trang 38cao bao nhieõu, ủoài nuựi cao baỏy
nhieõu” coự yự nghúa nhử theỏ naứo?
- GVH: theo em Sụn tinh & Thuỷy
tinh coự yự nghúa tửụùng trửng nhử theỏ
naứo?
- GVDG: Sụn tinh laứ ủaùi dieọn cho
lửùc lửụùng cử daõn ngửụứi Vieọt coồ
kieõn cửụứng, ủaộp ủeõ choỏng luừ luùt, laứ
ửụực mụ chieỏn thaộng thieõn tai cuỷa
ngửụứi xửa ủửụùc hỡnh tửụùng hoựa
Taứi naờng & khớ phaựch cuỷa Sụn tinh
laứ bieồu tửụùng sinh ủoọng cho chieỏn
coõng cuỷa ngửụứi Vieọt coồ trong cuoọc
ủaỏu tranh choỏng baừo luùt ụỷ lửu vửùc
soõng Hoàng, soõng ẹaứ, ẹaõy cuừng laứ
kỡ tớch dửùng nửụực cuỷa thụứi ủaùi caực
vua Huứng & kỡ tớch aỏy phaựt sinh
maùnh meừ veà sau
_GV:gọi HS đọc caõu hoỷi 3/ SGK 34
Haừy neõu yự nghúa truyeọn Sụn tinh,
Thuỷy tinh
- GV gụùùi yự:
+ YÙ nghúa: giaỷi thớch nguyeõn nhaõn
cuỷa hieọn tửụùng luừ luùt haứng naờm
Vieọc giaỷi thớch aỏy coự ủuựng khoõng?
Vỡ sao?
+ YÙ nghúa theồ hieọn sửực maùnh &
ửụực mụ cheỏ ngửù luừ luùt haứng naờm
cuỷa ngửụứi Vieọt coồ
+ YÙự nghúa suy toõn, ca ngụùi coõng lao
dửùng nửụực cuỷa caực vua Huứng
- GVDG: boồ sung sau khi HS traỷ
lụứi, Giaỷi thớch hieọn tửụùng luừ luùt
haứng naờm ụỷ lửu vửùc Soõng Hoàng &
coõng trỡnh ủaộp ủeõ choỏng luừ luùt cuỷa
nhaõn daõn thụứi kỡ vua Huứng Thieõn
tai raỏt ủa daùng khoõng chổ coự luừ luùt
_HS đọc caõu hoỷi 3/
SGK 34
* HS thaỷo luaọnnhoựm/ 2 baứn
_HS trả lời
- HSTL: Nửừ oa vaựtrụứi
* HS thaỷo luaọnnhoựm/ 2 baứn
_Đại diện nhóm trả
lời_HS khác nhận xét,bổsung
3 YÙ nghúa tửụùng trửng
- Sụn tinh: Lửùc lửụùngdaõn cử ngửụứi Vieọt coồ,kieõn cửụứng choỏng luừ luùt,
mụ ửụực chieỏn thaộngthieõn nhieõn cuỷa ngửụứixửa
- Thuỷy tinh: Hieọn tửụùngluừ luùt, thieõn tai
II.Ngh ệ thuật.
_Xây dựng hình tợngnhân vật mang dáng dấpthần linh với nhiều chitiết tởng tợng, kì ảo
_Dẫn dắt ,kể chuyện lôicuốn,sinh động
_Liệt kê những chi tiết ởng tợng kì ảo về SơnTinh,Thủy Tinh và cuộcgiao tranh của hai thần._Hiểu ý nghĩa tởng trngcủa hai nhân vật Sơn Tinh
t-và Thủy Tinh
Trang 39maứ coứn coự caực hieọn tửụùng khaực
nhử: soựng thaàn, ủoọng ủaỏt, nuựi lửỷa,
chaựy rửứng Em coự bieỏt caõu chuyeọn
nhaõn gian naứo cuừng nhaốm giaỷi
thớch hieọn tửụùng nhử theỏ khoõng?
- GV yeõu caàu HS ủoùc ghi nhụự &
phaàn ủoùc theõm
* Hoaùt ủoọng 3: Hớng dẫn tự
học(1’)
_Đọc kĩ truyện,nhớ những sự việc
chính và kể lại đợc truyện
_Liệt kê những chi tiết tởng tợng kì
ảo về Sơn Tinh,Thủy Tinh và cuộc
giao tranh của hai thần
_Hiểu ý nghĩa tởng trng của hai
nhân vật Sơn Tinh và Thủy Tinh
4 Cuỷng coỏ:(3’)
- keồ toựm taột caực sửù vieọc chớnh
trong truyeọn “Sụn tinh, Thuỷy tinh”
Neõu yự nghúa truyeọn
5 Daởn doứ(1)
- Hoùc ghi nhụự
- Soaùn baứi: nghúa cuỷa tửứ (phaàn I &
II)
_HS trả lời
Trang 40Tuaàn 3 Ngaứy soaùn:
Nghúa Cuỷa Tửứ
I M ức độ cần đạt
_Hiểu thế nào là nghĩa của từ
_Biết cách tìm hiểu nghĩa của từ và giải thích nghĩa của từ trong văn bản
_Biết dùng từ đúng nghĩa trong nói ,viết và sủa các lỗi dùng từ
II.Trọng tâm kiến thức ,kĩ năng
1.Kiến thức
_Khái niệm nghĩa của từ
_Cách giải thích nghĩa của từ
2.Kĩ năng
_Giaỉ thích nghĩa của từ
_Dùng từ đúng nghĩa trong nói và viết
_Tra từ điển để hiểu nghĩa của từ
III.H ớng dẫn thực hiện.
Hoaùt ủoọng cuỷa giaựo vieõn Hoaùt ủoọng cuỷa
hoùc sinh
Noọi dung ghi
1 OÅn ủũnh: Kieồm dieọn (1’)
2 Kieồm tra baứi cuừ(4’)
- Theỏ naứo laứ tửứ mửụùn? Cho vớ duù
- Neõu nguyeõn taộc mửụùn tửứ? ẹaởt
caõu coự duứng tửứ mửụùn
3 Baứi mụựi: (1’)
Baứi hoùc trửụực cho ta bieỏt tửứ mửụùn
laứ gỡ? Tửứ laứ ủụn vũ ngoõn ngửừ coự nghúa
Vaọy theỏ naứo laứ nghúa cuỷa tửứ, laứm theỏ
naứo hieồu ủửụùc nghúa cuỷa tửứ, phaỷi duứng
tửứ nhử theỏ naứo, giaỷi thớch nghúa cuừa tửứ
baống caựch naứo? Baứi hoùc hoõm nay seừ
giuựp chuựng ta traỷ lụứi caõu hoỷi ủoự A Tìm hiểu chung I Nghúa cuỷa tửứ laứ