+ Khác nhau: - Văn miêu tả: là loại văn giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự việc, con người, phong cảnh…làm cho những sự việc đó hiện lên tr[r]
Trang 1Tuần 16 Ngày soạn: 08/12/2012 Tiết 61 Ngày dạy: 10/12/2012
Văn bản: MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
A Mức độ cần đạt
- Cảm nhận được tình yêu quê hương của một người miền Bắc sống ở miền Nam qua lối viếit tùy bút tài hoa, độc đáo
B Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ:
1 Kiến thức:
- Một số hiểu biết bước đầu về tác giả Vũ Bằng
- Cảm xúc về những nét riêng của cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân Hà Nội, về miền Bắc qua nỗi lòng “sầu xứ”, tâm sự day dứt của tác giả
- Sự kết hợp tài hoa giữa miêu tả và biểu cảm; lời văn thấm đẫm cảm xúc trữ tình, dào dạt chất thơ
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản tùy bút
- Phân tích áng văn xuôi trữ tình giàu chất thơ, nhận biết và làm rõ vai trò của các yếu tố miêu tả trong văn biểu cảm
3 Thái độ: Giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, yêu thủ đô yêu dấu của đất nước.
C Phương pháp: Phát vấn, phân tích, bình giảng, đọc diễn cảm, kĩ thuật khăn phủ bàn.
D Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS 7A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:……… ; KP:……… ) 7A2: Sĩ số ……Vắng: ……(P:……… ; KP:……… )
2 Kiểm tra bài cũ:
- Trình bày đặc điểm của thể loại tùy bút ?
- Cảm nghĩ của em về cốm qua văn bản “Một thứ quà của lúa non: Cốm”
3 Bài mới:Mùa xuân là mùa hạnh phúc, là ngày tết sum họp của gia đình, nó thôi thúc trong lòng mỗi con người tình cảm gắn bó, hướng về cội nguồn tổ tiên Tại sao mùa xuân lại có tác dụng như vậy đối với con người? Để thấy được phần nào tình cảm của con người Việt Nam với quê hương đát nước, hôm nay chúng ta cùng đi tìm hiểu v n b n “Mùa xuân c a tôi” c a nhà v n V B ng.ă ả ủ ủ ă ũ ằ
Giới thiệu chung
GV: Qua việc soạn bài ở nhà em hãy cho biết những nét
chính về nhà văn Vũ Bằng?
HS: trình bày, GV nhận xét và chốt ý, cho hs xem chân
dung Vũ Bằng
Gv giới thiệu: Những tác phẩm chính của ông «Bốn
mươi năm nói láo »; « Món ăn Hà Nội »; “Miếng lạ miền
Nam » là những tác phẩm được nhiều người mến mộ
GV: Hãy nêu xuất xứ và xác định thể loại?
HS : Trả lời
GV: “Thương nhớ mười hai”(1960-1971) là tác phẩm
xuất sắc của Vũ Bằng Hồi kí gồm 12 bài viết theo từng
tháng trong một năm, mỗi tháng tác giả lại nhớ về một
nét riêng trong cảnh sắc, sinh hoạt, phong tục hay món ăn
đặc trưng ở miền Bắc, ở Hà Nội tại thời điểm ấy
HS : Nghe ghi ý chính
Đọc – hiểu văn bản
GV: Hướng dẫn cách đọc (Đây là bài văn bộc lộ tình
cảm chân thành thắm thiết của tác giả khi nhớ về mùa
I Giới thiệu chung
1 Tác giả: Vũ Bằng ( 1913 – 1984)
- Sinh ra tại Hà Nội, là nhà có sáng tác
trước CMT8 /1945
- Có sở trường về truyện ngắn, bút kí, tùy bút Sau 1954, vừa viết văn, làm báo vừa hoạt động cách mạng ở Sài Gòn nhưng vẫn không nguôi nhớ miền Bắc
2 Tác phẩm:
a Xuất xứ:
- Văn bản: “Mùa xuân của tôi” được trích
từ tùy bút “Tháng giêng mơ về trăng non
rét ngọt” của tập tùy bút – bút kí “Thương nhớ mười hai”.
- Thương nhớ mười hai viết trong hoàn
cảnh đất nước bị chia cắt, nhà văn kí thác tâm trạng vào những trang văn tài hoa, độc đáo viết về quê hương
b.Thể loại : Tùy bút
II Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc và tìm hiểu chú thích
2 Tìm hiểu văn bản :
Trang 2xuân Hà Nội Nên toàn bài các em đọc với giọng trầm
ấm, ngọt ngào, tha thiết)
GV và Hs : đọc hết văn bản
GV: Bài văn này có thể chia làm mấy phần em hãy nêu
giới hạn và nội dung từng đoạn?
HS : trả lời
Gv : Tác giả sử dụng phương thức biểu đạt nào là chủ
yếu ?
HS : Biểu cảm
* Hs đọc đoạn 1
Gv : Đoạn văn nói về tình cảm gì ? Như thế nào ?
Hs : Trả lời, Gv chốt ý ghi Gv chuyển ý
* Hs đọc đoạn 2
GV: Đoạn văn vừa đọc tác giả tái hiện lại cảnh gì?
HS: Tác giả đã miêu tả lại cảnh sắc thiên nhiên ở miền
Bắc
GV: Trong đoạn văn mở đầu này từ ngữ nào được nhắc
lại nhiều lần?
HS: Điệp từ “yêu”.
GV: Dùng điệp từ “yêu” có tác dụng gì?
HS: Để khẳng định tình cảm của mình đối với thiên
nhiên với con người đặc biệt là tình cảm sâu nặng với
mùa xuân
GV : Đoạn văn đã sử dụng những từ ngữ hình ảnh nào để
miêu tả cảnh sắc không khí của mùa xuân miền Bắc ?
HS : phát hiện chi tiết
Gv bình: Như vậy bằng những từ ngữ gợi tả về khí hậu
thời tiết đặc biệt là mùa xuân mìên Bắc cùng với âm thanh
tiếng nhạn kêu, tiếng trống trèo và những câu hát của đôi
trai gái yêu nhau Vũ Bằng đã giúp chúng ta nhận được
cảnh sắc mùa xuân Cảnh đó vừa có cái lạnh của mùa
đông còn sot lại, lại có cái ấm áp nồng nàn của trời đất
của khí hậu đang tràn ngập mênh mông Thấm sâu vào
lòng người và con người lúc này họ muốn được tự do
giang hồ, và có cảm giác êm ái như nhung, lòng say sưa
ngây ngất một điều gì đó
GV: Mùa xuân thần thánh đã tác động tới tác giả như thế
nào? Tác giả đã sử dụng biện pháp gì để diễn tả cảm xúc
của con người trước khung cảnh mùa xuân tươi đẹp ?
HS : Trả lời ( Cách gọi « Mừa xuân của tôi » trìu mến)
GV: Mùa xuân của Bắc Việt đã đẹp nhưng có lẽ nó còn
đẹp hơn và đáng nhớ hơn vào sau ngày rằm tháng riêng
Mặc dù sống xa quê hương những Vũ Bằng nhớ về những
mùa xuân vào thời điểm đó
GV: Hãy đọc thầm đoạn còn lại và nêu nội dung của đoạn
này
GV: Không khí và cảnh sắc tự nhiên của mùa xuân sau
ngày rằm tháng riêng được tái hiện như thế nào
GV: Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả trong
đoạn văn này
a Bố cục: 3 đoạn
- Đoạn 1: Từ đầu…vì thế (Tình yêu tháng giêng- mùa xuân của con người)
- Đoạn 2: Tiếp….liên hoan ( Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc)
- Đoạn 3: Còn lại ( Hương vị đất Bắc sau ngày tết)
b Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
c Phân tích : c1.Tình cảm đối với mùa xuân Hà Nội:
- Yêu mùa xuân một cách tự nhiêu, trìu mến
- >Tình cảm của con người với mùa xuân rất chân tình sâu nặng
c2 Nỗi nhớ cảnh sắc, không khí đất trời mùa xuân đất Bắc:
+ Cảnh sắc, thời tiết miền Bắc lúc mùa xuân sang:
- Mưa riêu riêu, gió lành lạnh,
- Tiếng nhạn kêu trong đêm xanh
- Tiếng trống chèo, câu hát huê tình của
cô gái đẹp như thơ mộng
- Cái rét ngọt ngào, không còn tê buốt căm căm
=> Từ láy, từ gợi tả: Căng đầy nhựa sống
và mang những nét rất riêng của mùa xuân miền Bắc
+ Con người đón xuân
- Không khí đoàn tụ, sum họp
- Trên bàn thờ thì có nhang trầm, đèn nến
- Con người thì thấy trẻ ra, tim đập mạnh, thèm khát yêu thương
- Tác giả: lòng ấm lại, rộn ràng, say sưa ngây ngất trước cảnh mùa xuân vô cùng tươi đẹp của miền Bắc thân yêu
=> Từ ngữ gợi cảm, phép so sánh cụ thể, ngôn ngữ mềm mại: tác giả đã tái hiện lại cảnh sắc mùa xuân có sức quyến rũ lòng người nhất là đối với những người
xa quê hương.
c3 Hương vị đất Bắc sau rằm tháng giêng:
+ Cảm nhận tinh tế về sự thay đổi của thời tiết khí hậu mùa xuân ở thời điểm sau rằm tháng giêng: mùa xuân mang một vẻ đẹp yên ả thanh bình, tràn ngập sức sống
- Đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong
Trang 3Trong đoạn văn này tác giả đã bộc lộ sự quan tâm sát rất
tinh tế, nhậy cảm, cách lựa chọn từ ngữ miêu tả cũng rất
đặc sắc, gợi cảm
GV: Khi ấy cảm xúc của tác giả như thế nào?
-Tác giả thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa
GV: Điều này giúp em hiểu gì về tác giả?
GV: Qua ngòi bút của tác giả em cảm nhận được gì về
mùa xuân của miền Bắc sau ngày rằm tháng giêng
GV: Theo em trước vẻ đẹp của mùa xuân, tác giả mơ ước
điều gì? (Đất nước thống nhất, độc lập, thanh bình)
GV Đó cũng là niềm mơ ước hi vọng của hàng triệu
triệu trái tim con người Việt nam khi hai miền Nam Bắc
còn chia cắt Nỗi niềm da diết nhớ quê hương cũng chính
là niềm khát khao cháy bỏng củat tác giả về sự thống
nhất của hai miền Nam Bắc
GV: Trong bài viết này tác giả đã sử dụng các biện pháp
nghệ thuật nào ?
HS : Khái quát lại
GV: Hs rút ra ý nghĩa văn bản - kĩ thuật khăn phủ bàn
-Văn bản tái hiện thật sống động cảnh sắc thiên nhiên và
không khí mùa xuẩn ỏ miền Bắc, ở Hà Nội tràn đầy sức
sống trong nỗi nhớ da diết của một người sống xa quê
HS đọc ghi nhớ (sgk)
Hướng dẫn tự học
GV gợi ý: Mưa xuân riêu riêu, gió lành lạnh sức sống
căng đầy trong lộc của một loài nai…-> Sức sống bất
diệt, tươi trẻ của mùa xuân…
- Chuẩn bị bài mới: Đọc trước bài, tìm hiểu cảnh sắc,
phong cách của người Sài Gòn
- Mưa xuân bắt đầu, ong bay đi kiếm mật + Cuộc sống êm đềm thường nhật trở lại sau tết: Bữa cơm giản dị, các trò chơi kết thúc
=> Yêu, am hiểu thiên nhiên, rất trân trọng
sự sống của thiên nhiên, da diết nhớ về mùa xuân
3 Tổng kết:
a Nghệ thuật:
- Trình bày nội dung văn bản theo mạch cảm xúc lôi cuốn, say mê
- Lựa chọn từ ngữ, câu văn linh hoạt, biểu cảm, giàu hình ảnh
- Có nhiều so sánh, liên tưởng phong phú,
độc đáo, giàu chất thơ
b Nội dung:
- Tình cảm đối với mùa xuân Hà Nội
- Nổi nhớ cảnh sắc, không khí đất trời, lòng lúc mùa xuân
- Cảnh sắc không khí sau rằm tháng giêng
c Ý nghĩa văn bản:
- Văn bản đem đến cho người đọc những cảm nhận về vẻ đẹp của mùa xuân trên quê hương miền Bắc hiện lên trong nỗi nhớ của người con xa quê
- Văn bản thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa
con người với quê hương, xứ sở - một biểu hiện cụ thể của tình yêu quê hương, đất nước
III Hướng dẫn tự học:
- Học và nắm vững nội dung văn bản
- Ghi lại những câu mà bản thân cho là hay nhất trong văn bản và phân tích
- Nhận xét về việc lựa chọn, sử dụng ngôn ngữ trong văn bản
- Chuẩn bị: “ Sài Gòn tôi yêu”
E Rút kinh nghiệm:
………
………
………….……… Tuần 16 Ngày soạn: 08/12/2012 Tiết 62 Ngày dạy: 10/12/2012
KIỂM TRA TIẾNG VIỆT
I MỤC ĐÍCH KIỂM TRA:
Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức và kỹ năng về Tiếng Việt Kiểm tra khả năng hiểu bài, khả năng vận dụng, sử dụng từ của các em
II HÌNH THỨC KIỂM TRA:
- Hình thức: Trắc nghiệm và tự luận
- Cách tổ chức kiểm tra: Học sinh làm bài kiểm tra trên lớp 45 phút
III THIẾT LẬP MA TRẬN:
- Liệt kê các chuẩn kiến thức, kỹ năng trong phần tiếng Việt
Trang 4- Giới hạn nội dung cần kiểm tra, đánh giá và thực hiện các bước thiết lập ma trận đề kiểm tra.
- Xác định khung ma trận
Cấp độ
Tên
Chủ đề
Cấp độ thấp Cấp độ cao
Chủ đề 1
- Từ ghép
- Từ Hán Việt
- Từ láy
- Thành ngữ
- Từ đồng âm
- Chuẩn mực sử dụng từ
Nhận biết: từ ghép, từ Hán Việt, từ láy.
Hiểu về thành ngữ, hiện tượng đồng
âm, sử dụng từ đúng ngữ nghĩa
Số câu: 6
Số điểm: 3,0
Tỉ lệ 30%
Số câu: 6
Số điểm: 3
Tỉ lệ 30%
Số câu: 3
Số điểm: 1.5
Số câu: 3
Số điểm: 1.5
Chủ đề 2:
- Điệp ngữ
Nhận biết nghệ thuật điệp ngữ,
Số điểm: 3
Tỉ lệ 30%
Số câu: 1
Số điểm: 3
Tỉ lệ 30%
Số câu: 1
Số điểm: 3.0
Chủ đề 3:
- Quan hệ từ
- Từ trái nghĩa
- Đại từ
Tạo lập văn bản
có quan hệ từ, đại từ, từ trái nghĩa
Số câu: 1
Số điểm: 4
Tỉ lệ 40%
Số câu: 1
Số điểm: 4
Tỉ lệ 40%
Số câu: 1
Số điểm: 4
Tổng số câu: 8
Tổng số điểm: 10
Tỉ lệ 100%
Số câu: 6
Số điểm: 4.5 45%
Số câu: 3
Số điểm: 1.5 15%
Số câu: 1
Số điểm: 4 40%
Số câu: 8
Số điểm: 10
Tỉ lệ 100%
IV CÂU HỎI ĐỀ KIỂM TRA
Phần 1 : Trắc nghiệm (3.0 điểm ) Khoanh tròn vào đáp án mà em cho là đúng nhất
Câu 1 : Từ nào sau đây là từ ghép đẳng lập?
A Mưa rào B Mưa nắng C Giọt mưa D Bến sông
Câu 2 : Từ đồng nghĩa với từ “dũng cảm” là?
A Gan dạ B Nhát gan C Gan mật D Gan sứa Câu 3: Câu nào sau đây không sử dụng từ láy
A Làn ao lóng lánh bóng trăng loe B Cánh đồng rộng bát ngát
C Bầu trời cao thăm thẳm D Trường em ngói mới đỏ hồng
Câu 4: Điền vào chỗ trống để được thành ngữ hoàn chỉnh: “Trọng nam …nữ”
A Khinh B Chê C Ghét D Bỏ
Câu 5: Câu thơ : Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia” sử dụng hiện tượng gì?
A Từ đồng nghĩa B Từ trái nghĩ C Từ đồng âm D Từ láy
Câu 6 : Dòng nào sau đây dùng từ không chính xác?
A Bảo vệ Tổ quốc là sứ mệnh của quân đội
B Trường ta lập nhiều thành quả chào mừng ngày 20/11
C Bọn địch ngoan cố chống cự đã bị quân ta tiêu diệt
D Thế hệ mai sau sẽ được hưởng thành quả của công cuộc đổi mới hôm nay
II Tự luận : (7.0 điểm)
Câu 1: ( 3.0 điểm)
a Điệp ngữ là gì? Có mấy dạng điệp ngữ?
b Xác định điệp ngữ và dạng điệp ngữ được sử dụng trong câu ca dao sau:
Khăn thương nhớ ai
Trang 5Khăn chùi nước mắt Khăn thương nhớ ai Khăn vắt lên vai
Câu 2: (4.0 điểm) Viết một đoạn văn ngắn (7 – 10 câu) có sử dụng cặp từ trái nghĩa, đại từ,
quan hệ từ và gạch chân các từ đó ?
V HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM
Phần 1: Trắc nghiệm ( 3.0 điểm): Mỗi ý đúng được 0,5 điểm.
I TRẮC NGHIỆM ( 3.0 đi m): M i ý đúng đ c 0,5 đi m.ể ỗ ượ ể
II TỰ LUẬN ( 7.0 đi m) ể
Câu 1 Câu 1 (3.0 điểm)
a Điệp ngữ: Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp đi lặp lại
từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại
như vậy gọi là phép đêịp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ
* Có ba dạng điệp ngữ là:
- Điệp ngữ cách quãng
- Điệp ngữ nối tiếp
- Điệp ngữ chuyển tiếp
b - HS xác định được điệp ngữ là từ “khăn”, dạng điệp ngữ cách quãng
1.0 điểm 1.0 điểm
1.0 điểm
Câu 3 a Yêu cầu chung:
- Đoạn văn ngắn đảm bảo đủ số câu theo quy định, với chủ đề tự chọn
- Bài làm đảm bảo chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, đúng ngữ pháp, đúng chính tả,
lời văn trong sáng, liên kết
b Yêu cầu cụ thể:
- Hs viết đoạn văn chứa: từ trái nghĩa, quan hệ từ, đại từ
- Gạch chân các từ trái nghĩ, đại từ, quan hệ từ được sử dụng
1.0 điểm
3.0 điểm
V XEM XÉT LẠI VIỆC BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA
Tuần 16 Ngày soạn: 08/12/2012 Tiết 63 Ngày dạy: 11/12/2012
LUYỆN NÓI: PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC
A Mức độ cần đạt:
- Củng cố kiến thức về cách làm bài phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
- Luyện tập phát biểu miệng trước tập thể, bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ về tác phẩm văn học
B Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ:
1 Kiến thức:
- Gía trị nội dung và nghệ thuật của một số tác phẩm văn học
- Những yêu cầu khi trình bày văn nói biểu cảm về tác phẩm văn học
2 Kỹ năng:
- Tìm ý, lập dàn ý văn biểu cảm về một tác phẩm văn học
- Biết cách bộc lộ tình cảm về một tác phẩm văn học trước tập thể
- Diễn đạt mạch lạc, rõ ràng những tình cảm của bản thân về một tác phẩm văn học bằng ngôn ngữ nói
3 Thái độ: - Giáo dục thái độ bình tĩnh, tự tin khi nói trước đám đông.
C Phương pháp: Phát vấn, đối thoại, phân tích, thảo luận nhóm, thuyết trình.
Trang 6D Tiến trình bài dạy
1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS 7A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:……… ; KP:……… ) 7A2: Sĩ số ……Vắng: ……(P:……… ; KP:……… )
2 Kiểm tra bài cũ: Lồng trong bài mới
3 Bài mới: Gv đối thoại và vào bài ( Sau này các em muốn làm gì? Muốn thành công trong lĩnh
vực nào thì kĩ năng nói trước đám đông cũng rất quan trong các em ạ Tiết học hôm nay các em hãy thử bộc lộ suy nghĩ, tình cảm của các em qua một số tác phẩm văn học nhé)
Củng cố kiến thức:
GV phát vấn, dùng câu hỏi trắc nghiệm ôn
lại một số kiến thức cũ liên quan đến văn
biểu cảm về tác phẩm văn học
- Thế nào là văn biểu cảm về tác phẩm văn
học ?
- Có mấy cách biểu lộ tinh cảm
- Trình tự các bước làm bài văn biểu cảm?
- Bài văn biểu cảm có mấy phần ?
HS : Trả lời nhanh
GV trình chiếu kiến thức trọng tâm
Luyện nói
Gv cùng học sinh tìm hiểu đề, tìm ý.
Gv: yêu cầu các nhóm nộp phần lập dàn
ý ở nhà Gv đọc sơ qua, nhận xét, trình
chiếu phần lập dàn ý mẫu cho các nhóm
tham khảo
I Củng cố kiến thức:
- Yếu tố biểu cảm thể hiện tình cảm, cảm xúc, suy nghĩ, liên tưởng về tác phẩm văn học
- Cách biểu lộ tình cảm trực tiếp và biểu lộ tình cảm gián tiếp
- Trình tự các bước làm văn biểu cảm:Tìm hiểu đề, tìm ý; lập dàn ý; viết hoàn chỉnh, đọc sửa lại
- Bố cục bài văn biểu cảm: 3 phần
+ Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm
+ Thân bài: Trình bày những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi nên
+ Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm
II Luyện nói:
* Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Cảnh khuya”
của chủ tịch Hồ Chí Minh
A Chuẩn bị ở nhà
1 Tìm hiểu đề và tìm ý:
* Tìm hiểu đề
- Kiểu bài: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
- Đối tượng: Bài thơ “ Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh
* Tìm ý
- Bài thơ sáng tác khi nào ? ở đâu ?
- Em hình dung tưởng tượng bức tranh thiên nhiên và tình cảm của tác giả như thế nào ?
- Hình ảnh, nghệ thuật nào làm em chú ý ? vì sao ?
- Qua bài thơ em hiểu gì về Bác ? Tình cảm của em đối vói Bác ?
2 Lập dàn ý:
* Mở bài:
- Bài thơ « cảnh khuya » được Hồ Chí Minh sáng tác năm 1947 tại chiến khu Việt Bắc
- Đây là bài thơ hay thể hiện rõ đặc điểm thơ của Bác
* Thân bài:
- Cảm nghĩ về thiên nhiên + Âm thanh : Tiếng suối + Hình ảnh : Trăng, cổ thự, bóng hoa
+ Liên tưởng thơ Nguyễn Trãi
Þ Nghệ thuật so sánh, điệp từ: bức tranh thiên nhiên nên thơ tuyệt đẹp, sóng động
- Cảm nghĩ về con người : + Như vẽ, chưa ngủ vì lo nổi nước nhà + Liên tưởng: « Đêm nay Bác không ngủ »
Þ Điệp ngữ: cảm nhận vẻ đẹp của đêm trăng đồng thời
Trang 7HS : Thảo luận nhóm 10 phút
Phát biểu cảm nghĩ về bài « Cảnh khuya)
trong nhóm của mình dựa vào dàn ý đã
chuẩn bị ở nhà
Gv: Đưa ra một số yêu cầu bài nói và mẫu
chung bài văn nói
GV gọi đại diện các nhóm lên thực hành
HS theo dõi nhận xét
GV nhận xét cho các em về tác phong,
giọng nói và nội dung bài nói
Hướng dẫn tự học
Gv gợi ý : HS có thể tự nói trước gương
giới thiệu về bản thân cùng sở thích cá
nhân, gia đình
- Chuẩn bị bài: Ôn lại đặc điểm, các cách
biểu cảm, cách làm bài văn biểu cảm
canh cánh nỗi lo cho nước, cho cách mạng
- Liên tưởng, so sánh, suy ngẫm
- Cảm nghĩ chung về bài thơ: Đặc điểm nổi bật của thơ
Hồ Chí Minh là sự gắn bó, hòa hợp giữa thiên nhiên và con người
* Kết bài: Hồ Chí Minh vừa là chiến si vữa là nghệ sĩ sáng tạo vẻ đẹp cho đời Có thể nói « Cảnh khuya » là bức tranh tuyệt đẹp về thiên nhiên Việt Bắc trong những năm chiến tranh ác liệt
B Thực hành luyện nói:
* Yêu cầu:
- Hiểu đúng nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa tác phẩm
- Bình tĩnh, giọng nói rõ ràng, vừa nghe
- Ngôn ngữ mạch lạc, biểu cảm về tác phẩm theo dàn ý
III Hướng dẫn tự học:
- Tự tập nói văn biểu cảm về một tác phẩm văn học đã học ở nhà với nhóm bạn và tập nói một mình trước gương
- Xem lại các kiến thức về các dạng văn phát biểu cảm nghĩ, cách làm bài văn phát biểu cảm nghĩ
- Bài mới : « Ôn tập văn biểu cảm »
E Rút kinh nghiệm:
………
………
……… Tuần 16 Ngày soạn: 08/12/2012 Tiết 64 Ngày dạy: 11/12/2012
ÔN TẬP VĂN BIỂU CẢM
A Mức độ cần đạt:
- Hệ thống hóa toàn bộ kiến thức, kĩ năng đã học ở phần đọc - hiểu các văn bản trữ tình trong HKI
B Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ:
1 Kiến thức: - Văn tự sự, văn miêu tả và các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm.
- Cách lập ý và lập dàn bài cho một đề văn biểu cảm
- Cách diễn đạt trong một bài văn biểu cảm
2 Kỹ năng: - Nhận biết, phân tích đặc điểm của văn bản biểu cảm.
- Tạo lập văn bản biểu cảm
3 Thái độ: Tích hợp các văn bản biểu cảm đã học Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, quê hương dất nước
C Phương pháp: Khái quát, tổng hợp, phát vấn, so sánh, phân tích ví dụ, tích hợp, thảo luận nhóm
D Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS 7A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:……… ; KP:……… ) 7A2: Sĩ số ……Vắng: ……(P:……… ; KP:……… )
2 Kiểm tra bài cũ: Lồng ghép trong phần củng cố kiến thức.
3 Bài mới: Biểu cảm là dạng văn trọng tâm của học kì I Để củng cố lại kiến thức kiểu vản này, hôm nay chúng ta cùng tổng hợp khái quát lại Cô mong các em chú ý theo dõi.
Hệ thống kiến thức
GV phát vấn củng cố kiến thức về văn biểu
cảm
- Thế nào là văn biểu cảm?
- Đặc điểm của văn biểu cảm?
- Bố cục?
- Các cách biểu cảm?
I Hệ thống kiến thức:
* Văn biểu cảm là văn bản nhằm viết ra để biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi sự đồng cảm nơi người đọc
* Đặc điểm của văn biểu cảm.
- Tình cảm trong văn biểu cảm là tình cảm trong sáng
Trang 8- Các dạng biểu cảm?
- Các bước tiến hành làm một bài văn biểu
cảm?
HS trả lời nhanh các nội dung.
Luyện tập
GV phát phiếu học tập, yêu cầu Hs so sánh
sự giống nhau và khác nhau giữa văn miêu
tả và văn biểu cảm?
GV hướng dẫn Hs so sánh văn tự sự với văn
biểu cảm bằng câu hỏi mở
HS: Trả lời, GV cho ghi ý chính.
Gv: Yếu tố tự sự và miêu tả có vai trò gì
trong văn bản biểu cảm?
Hs: Hs thảo luận nhóm 3 phút và cử đại
diện trình bày
Gv phân tích vai trò vàn tác dụng của các
phép tu từ trong văn bản biểu cảm
* Hs lập dàn ý cho đề bài: Phát biểu cảm
nghĩ về bài thơ “Bánh trôi nứơc” của nhà
thơ Hồ xuân Hương
GV: Muốn tìm ý, lập dàn ý em phải làm
như thế nào?
HS: Tìm những từ ngữ, hình ảnh trong bài
thơ mà gây cho em cảm xúc Chẳng hạn từ
hình ảnh bánh trôi giúp em hiểu thêm về
người phụ nữ
rõ ràng chân thật
- Có hai cách để bộc lộ cảm xúc.
+ Bộc lộ trực tiếp
+ Bộc lộ gián tiếp
* Các dạng văn biểu cảm.
Có hai dạng văn biểu cảm
+ Biểu cảm về sự vật con người
+ Biểu cảm về tác phẩm văn học
* Các bước tiến hành làm một bài văn biểu cảm:
- Tìm hiểu đề, tìm ý; lập dàn ý; viết bài; đọc và sửa lỗi sai
* Bố cục của bài văn biểu cảm: 3 phần
+ Mở bài : Giới thiệu đối tượng biểu cảm + Thân bài : Trình bày cảm xúc, biểu cảm về đối tượng + Kết bài : Ấn tượng chung về đối tượng biểu cảm
II Luyện tập:
1 So sánh văn miêu tả và biểu cảm :
+ Giống nhau : văn viết về đối tượng sự việc, con người, cảnh vật, …
+ Khác nhau:
- Văn miêu tả: là loại văn giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự việc, con người, phong cảnh…làm cho những sự việc
đó hiện lên trước mắt người đọc, người nghe
- Biểu cảm: Văn biểu cảm là văn bản nhằm viết ra để biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi sự đồng cảm nơi người đọc
2 So sánh tự sự và văn biểu cảm:
* Giống nhau: Giúp người đọc, người nghe giải thích
về sự việc, tìm hiểu con người, nêu vấn đề, và bày tỏ thái độ khen chê
- Văn tự sự (kể chuyện) là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa
3 Phân tích vai trò của tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:
- Văn bản biểu cảm bao gồm yếu tố tự sự và miêu tả Không thể thiếu yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm
4 Phân tích vai trò, tác dụng của các phép tu từ trong văn bản biểu cảm :
- Các phép tu từ: nhân hóa, so sánh, ẩn dụ…giúp văn bản biểu cảm trở nên sinh động, đối tượng biểu cảm hấp dẫn hơn trước mắt người đọc, người nghe
5 Tìm ý và lập dàn ý Đề: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Bánh trôi nứơc”
của nhà thơ Hồ xuân Hương
Dàn ý :
* Mở bài : - Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Cảm xúc chung nhất về tác phẩm
* Thân bài: - Ca ngợi vẻ đẹp hình thức của người phụ
Trang 9GV: Dựa vào đây em hãy lập dàn ý cho đề
bài này? Lập dàn ý mà lộn xộn, thiếu ý bài
làm sẽ thiếu rõ ràng rành mạch khó có thể
thành công do vậy chúng ta phải thực sự coi
trọng nó
-Từ dàn bài đã lập ở trên về nhà hãy viết
thành bài văn hoàn chỉnh
Hướng dẫn tự học
Gv gợi ý : HS viết bài văn hoàn chỉnh với
dàn ý của đề bài đã cho
- Chuẩn bị bài mới: Nhớ lại đề, bài làm của
mình để tự đánh giá kết quả
nữ
- Cảm thông với thân phận khổ đau chìm nổi
- Xót xa trước những thân phận bị lệ thuộc của người phụ nữ
- Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, khẳng định giá trị tâm hồn của người phụ nữ
* Kết bài: Cảm tưởng suy nghĩ sâu sắc nhất của mình khi đọc bầi thơ
III Hướng dẫn tự học
- Nắm chắc đặc điểm của văn biểu cảm
- Tìm ý và sắp xếp ý để làm một bài văn theo đề văn biểu cảm
- Bài mới: Trả bài viết số 3, trả bài kiểm tra Tiếng Việt
E Rút kinh nghiệm
………
………
………
Hai câu đầu: Cảnh đẹp đêm trăng rừng Việt Bắc
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”
+ Âm thanh: Tiếng suối như tiếng hát
+ Hình ảnh: ánh trăng, hoa cỏ, cây cổ thụ
- HS có thể liên hệ với tiếng suối trong bài “Côn Sơn ca” – Nguyễn Trãi
Þ Nghệ thuật so sánh, điệp từ: Cảnh vật sóng động, có đường nét, hình khối đa dạng với hai mảng màu sáng – tối
Hai câu cuối : Hình ảnh con người
“Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
=> Điệp ngữ : tâm hồn tinh tế, cảm nhận vẻ đẹp của đêm trăng trong rừng bằng cả tâm hồn, đồng thời
canh cánh nỗi lo cho nước, cho cách mạng
- Bài thơ thể hiện đặc điểm nổi bật của thơ Hồ Chí Minh : sự gắn bó, hòa hợp với thiên nhiên và con
người
+ Kết bài: Ấn tượng chung của em về tác phẩm
HS thực hành luyện nói