Nh vậy trong vòng 17 năm liên tục chiến đấu, phong trào Tây Sơn đã đóng góp vào lịch sử dân tộc đó là: Lật đổ đợc chính quyền phong kiến thối nát Nguyễn - Trịnh - Lê, xoá bỏ ranh giới ch[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT ĐÀ BẮC KỲ THI CHỌN GIÁO VIÊN DẠY GIỎI NĂM HỌC 2012-2013
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
I Phần Lịch sử Việt Nam (13 điểm )
Câu 1: (5 điểm)
Cơ sở hình thành nhà nước Văn Lang Bộ máy nhà nước Văn Lang được
tổ chức như thế nào ?
Câu 2: (4 điểm)
Nêu những cống hiến to lớn của phong trào Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc trong những năm 1771 - 1789.
Câu 3: (4 điểm)
Phân tích thời cơ bùng nổ của Cách mạng tháng Tám năm 1945.
II Phần Lịch sử thế giới (5 điểm)
Câu 4: (5 điểm)
Những sự kiện lịch sử nào chứng tỏ đến giữa thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới ?
III Phần phương pháp (2 điểm)
Câu 5: (2,0 điểm)
Nêu những định hướng đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ thông.
Hết
Họ và tên thí sinh: Số báo danh
híng dÉn chÊm lÞch sö
I PhÇn kiÕn thøc
Đề chính thức
Trang 2Câu 1
(5,0 đ)
Cơ sở hình thành nhà nớc Văn Lang Bộ máy nhà nớc văn Lang đợc tổ chức nh thế nào?
3,0
a.Cơ sở hình thành:
Vào giai đoạn đầu của văn hoá Đông Sơn các công cụ lao động bằng
đồng thau trở nen phổ biến đồng thời xuất hiện đồ sắt, nhờ vậy diện tích đất canh tác trên lu vực sông Hồng, sông Mã, sông Cả, kinh tế nông nghiệp trồng lúa nớc phát triển Nghề thủ công cũng dần xuất hiện và dẫn đến sự phân công lao động giữa nông nghiệp và thủ công nghiệp
Do có sự chuyển biến về kinh tế dẫn đến chuyển biến trong xã hội giữa ngời giàu và kẻ nghèo, mâu thuẫn giữa kẻ giàu và ngời nghèo ngày càng sâu sắc
Việc mở rộng nghề nông ở vùng đồng bằng ven các con sông lớn, dẫn
đến đòi hỏi cấp thiết phải có hoạt động trị thuỷ, phục vụ sản xúât nông nghiệp
Cùng thời gian này yêu cầu chống giặc ngoại xâm cũng đợc đặt ra
Từ những yêu cầu trên dẫ đến sự ra đời sớm của nhà nớc Văn Lang
2,0
b.Tổ chức bộ máy nhà nớc:
Tổ chức nhà nớc Văn Lang còn đơn giản, sơ khai Đứng đầu là vua Hùng, vua giữ mọi quyền hành trong nớc Giúp việc cho vua là Lạc hầu và Lạc t-ớng
Cả nớc chia thành 15 bộ, đứng đầu các bộ là Lạc tớng Dới bộ là các Chiềng, Chạ Đứng đầu Chiềng Chạ là Bồ chính
Câu 2
(4,0 đ) Nêu những cống hiến to lớn của phong trào Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc trong những năm 1771 - 1789.
1,5
Năm 1771 ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lập căn
cứ ở vùng Tây Sơn thợng đạo,dựng cờ khởi nghĩa chống chính quyền họ Nguyễn Đến năm 1777 nghĩa quân Tây Sơn lật đổ đợc chính quyền họ Nguyễn ở Đàng trong
Năm 1786 nghĩa quân Tây Sơn kéo quân ra Bắc hạ thành Phú Xuân và tiến ra Thăng Long tiêu diệt các tập đoàn phong kiến Lê - Trịnh
Với việc Tây Sơn tiêu diệt các tập đoàn phòng kiến Đàng trong và
Đàng ngoài đã xoá bỏ tình trạng chia cắt đất nớc hơn 200 năm, tạo điều kiện cơ bản cho sự thống nhất đất nớc, đáp ứng đợc nguyện vọng của nhân dân cả nớc
2,0
Năm 1784 với sự cầu cứu của Nguyễn ánh , vua Xiêm phái 5 vạn quân sang xâm lợc nớc ta theo hai đờng thuỷ-bộ kéo vào Cần Thơ và Gia
Định Quân Tây Sơn bố trí lực lợng nhử địch vào đoạn sông Tiền giữa Rạch Gầm và Soài Mút rồi bất ngờ xông ra tiêu diệt, quân Xiêm bị tiêu diệt gần hết phải chạy theo đòng bộ về nớc, giành chiến thắng oanh liệt, đập tan âm mu xâm lợc của phong kiến Xiêm
Năm 1788 với sự cầu cứu của Lê Chiêu Thống, 29 vạn Quân Thanh kéo sang xầm lợc nớc ta, nhận đợc tin báo Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế lấy niên hiệu là Quang Trung, lập tức tiến quân ra Bắc Đến Tam Điệp Quang Trung chia làm 5 đạo quân tiến ra tiêu diệt quân địch Mờ sáng 5 tết kỷ Dậu
1789, quân ta bắt đầu đồng loạt tấn công quân giặc, đến tra 5 vua Quang Trung tiến vào thành Thăng Long trong sự hò reo chiến thắng của nhân dân 0,5
Nh vậy trong vòng 17 năm liên tục chiến đấu, phong trào Tây Sơn đã
đóng góp vào lịch sử dân tộc đó là: Lật đổ đợc chính quyền phong kiến thối nát Nguyễn - Trịnh - Lê, xoá bỏ ranh giới chia cắt đất nớc, đặt nền tảng thống nhất quốc gia; đồng thời phong trào Tây Sơn đã đánh tan hai cuộc xâm lợc của quân Xiêm, Thanh, bảo vệ nền độc lập và lãnh thổ của tổ quốc
Câu 3 Phân tích thời cơ bùng nổ của Cách mạng tháng Tám năm 1945
Trang 3(4,0 đ)
2,0
Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 nổ ra trong những điều kiện chủ quan và khách quan nh sau:
a Chủ quan:
Lực lợng cách mạng đã đủ mạnh để có thể nổi dậy khởi nghĩa giành chính quyền (bao gồm lực lợng chính trị, lực lợng quân sự, căn cứ địa đã đợc xây dựng từ Hội nghị Trung ơng lần thứ VIII (tháng 5/1941)
Nhờ có sự chuẩn bị lực lợng trên, Đảng và mặt trận Việt Minh đã kịp thời phát động cao trào kháng Nhật cứu nớc ngay sau khi Nhật đảo chính Pháp 9/3/1945
Lực lợng cách mạng đã phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ kháng Nhật cứu nớc
2,0
b Khách quan:
CTTG thứ II bớc vào giai đoạn kết thúc: 5/1945 phát xít Đức bị tiêu diệt; 8/1945 phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh
ở Đông Dơng, quân Nhật mất tinh thần, chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim hoang mang tột độ
Trong điều kiện chủ quan và khách quan nh trên, có thể nói thời cơ
“ngàn năm có một” để phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền đã xuất hiện, thời cơ tổng khởi nghĩa chỉ tồn tại trong khoảng thời gian từ sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh đến khi quân Tởng kéo vao Hà Nội (9/1945)
Câu 4
(5,0 đ) Những sự kiện lịch sử nào chứng tỏ đến giữa thế kỷ XIX, chủ nghĩa t bản đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới.
2,0
Sang thế kỷ XIX, do sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế TBCN, phong trào GPDT DC ở các nớc Âu Mĩ ngày càng dâng cao, tấn công mạnh mẽ vào thành trì của chế độ phong kiến
Do tác động của chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ và CMTS Pháp cuối TK XVIII, nhân lúc TD Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha suy yếu, thuộc địa của hai nớc này ở khu vực Mĩlatinh đã nổi dậy đấu tranh giành độc lập, dẫn
đến sự ra đời của một loạt quốc gia t sản mới
ở châu Âu 7/1830 phong trào CMTS nổ ra ở Pháp lật đổ nền thống trị của Buốc bông Sau đó CM lan nhanh sang các nớc Bỉ, Đức, Italia, Ba lan, Hi Lạp
2,5
ở Italia từ năm 1859 - 1870, quàn chúng nhân dân dới sự lãnh đạo Ga-ri-ban-đi và Ca vua đã thống nhất 7 quốc gia trên bán đảo này
ở Đức từ 1864 - 1871, nớc Đức đợc thống nhất từ 38 quốc gia bằng cuộc chiến tranh chinh phục dới sự lãnh đạo của quý tộc quân phiệt Phổ
ở Nga dới áp lực của nông nô diễn ra dồn dập trong những năm 1858
-1860 Tháng 2/1861, Nga hoàng ban bố sắc lệnhgiải phóng nông nô Cuộc cải cách mang tính chất t sản này đã mở đờng cho nớc Nga tiến nhanh sang con
đờng TBCN
ở Nhật Bản năm 1868, thiên hoàng Minh Trị đã thực hiện một loạt cuộc cải cách đa đất nớc thoát khỏi lạc hậu, phát triển theo con đờng các nớc
t bản phơng Tây Sau cải cách này nền kinh tế TBCN ở Nhật phát triển nhanh chóng
0,5
Nh vậy bớc sang thế kỷ XIX, hàng loạt các cuộc đấu tranh GPDT, các cuộc cải cách mang tính chất t sản và cuộc đấu tranh thống nhất diễn ra ở nhiều nớc đã mở đờng cho CNTB phát triển và giành thắng lợi ở nhiều nớc từ châu Âu, châu Mĩ đến châu á Quá đó khẳng định rằng đến khoảng giữa TK XIX, CNTB đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới
II Phần phơng pháp
Trang 4Câu 5
(2,0 đ)
Nêu những định hớng đổi mới phơng pháp dạy học lịch sử ở trờng phổ thông.
1,0
- Khắc phục tình trạng “thầy giảng, trò ghi” mà phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập trên lớp, ở nhà, các hoạt động ngoại khoá, bằng cách h-ớng dẫn tổ chức việc tự học của các em
- Chú trọng tính cụ thể của những kiến thức lịch sử quá khứ mà học sinh thu nhận: bởi vì do đặc trng cơ bản hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử làm cho các em “trực quan sinh động” để tạo biểu tợng, trên cơ sở ấy hình thành khái niệm, nêu quy luật, rút ra bài học kinh nghiệm lịch sử
1,0
- Tăng cờng tính thực hành trong dạy học bộ môn, chú ý hai mặt quan trọng:
+ Thực hành bộ môn ( đọc, sử dụng, vẽ các loại đồ dùng trực quan quy
ớc, lập niên biểu, hệ thống hoá kiến thức, sử dụng các phơng tiện kĩ thuật hiện đại )
+ Sử dụng kiến thức lịch sử đã học vào hoạt động thực tiễn, bảo đảm quan điểm, t tởng chính trị trong nhận thức và hoạt động thực tiễn