MUÏC TIEÂU: Kiến thức: Biết được đề bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đọan trích Nắm được các bước làm bài Kyõ naêng: RLKN xác định yêu cầu nội dung và hình thức của một baøi vaê[r]
Trang 1Bài 23 - Tiết:116 Ngày dạy: 24/2/2012
Tu
MÙA XUÂN NHO NHỎ
I MỤC TIÊU:
thiên nhiên đất nước
Thấy được khát vọng đẹp đẽ muốn dâng hiến cho cuộc đời
Trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một vần thơ
GD học sinh kỹ năng Suy nghĩ sáng tạo
Những cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên đất nước và khát vọng đẹp đẽ muốn dâng hiến cho cuộc đời
III CHUẨN BỊ:
GV: Tham khảo tài liệu về tác giả HS: Sọan trước bài, trả lời các câu hỏi trong vờ bài tập
IV TIẾN TRÌNH :
a) Hãy cho biết ý nghĩa biểu trưng của hình ảnh con cò trong bài thơ Con cò của
Chế Lan Viên? Chỉ ra quy luật được khái quát trong bài thơ? (10đ)
Cánh cò là lòng mẹ, là sự dìu dắt nâng đỡ con
Cánh cò là tấm lòng người mẹ luôn bên con
T/g khái quát một quy luật: Con dù lớn vẫn là con của mẹ và mẹ vẫn mãi theo con
b) Em biết gì về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ? (10đ)
- HS trình bày theo những điều các em đã tìm hiểu hoặc được đọc, được nghe
(10đ)
3 Bài mới:
GV giới thiệu bài:
H
oạt động 1:
o Gọi H/s đọc chú thích
o Hãy giới thiệu về nhà thơ Thanh Hải?
(H/s dẫn hteo SGK)
o G/v hướng dẫn cách đọc
o Gọi H/s đọc bài
o Giải thích các chú thích khó
I Đọc hiểu văn bản:
Trang 2oạt động 2:
o Bài thơ được viết theo thể thơ gì?
(Thể thơ 5 chữ)
o Giọng điệu của bài thơ có gì thay đổi?
(Biến đổi theo mạch cảm xúc)
o Dựa vào mạch cảm xúc trong bài, hãy
xác định bố cục của bài thơ?
(Khổ đầu: mùa xuân của đất trời.
Hai khổ tt: Cảm xúc về mùa xuân đất
nước
Hai khổ tiếp: Suy nghĩ và ước nguyện
Khổ cuối: Lời ngợi ca quê hương )
H
oạt động 3:
o H/a mùa xuân của thiên nhiên được
phác họa như thế nào?
( sông xanh, hoa tím, tiếng chim)
o Đó là một mùa xuân như thế nào?
o Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân
của thiên nhiên được diễn tả ở chi tiết
nào?
(Từng giọt long lanh….tôi hứng )
o Em hiểu hai câu thơ trên như thế nào?
(Là những giọt mưa xuân hoặc là những
giọt âm thanh)
o Qua hai câu thơ thể hiện cảm xúc gì của
T/g?
o Từ mùa xuân của thiên nhiên của đất
trời nhà thơ chuyển sang cảm nhận về
điều gì?
(Mùa xuân của đất nước)
o T/g cảm nhận mùa xuân đất nước thông
qua H/a nào?
o Cách cảm nhận ở đây có gì mới?
(Mùa xuân ở mọi nơi)
o Từ cảm xúc về mùa xuân mạch thơ
chuyển sang điều gì?
H
oạt động 4:
o Điều tâm niệm của nhà thơ là gì?
(muốn được cống hiên)
o Thể hiện qua những từ ngữ nào?
o Hãy phân tích vẻ đẹp trong tâm niệm
II Phân tích:
1 Mạch cảm xúc và bố cục:
2 Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước qua cảm xúc của nhà thơ:
- Mùa xuân thiên nhiên:
Với không gian cao rộng, màu sắc tươi thắm, âm thanh vang vọng tươi vui.
Cảm xúc say sưa ngây ngất của T/g trước vẻ đẹp thiên nhiên đất trời lúc vào xuân
- Mùa xuân của đất nước:
+ Người cầm súng: chiến đấu + Người ra đồng: lđ sản xuất
Đem mùa xuân đến mọi nơi
3 Tâm niệm của nhà thơ:
Khát vọng được hòa nhập vào cuộc sống đất nước, cống hiến phần tốt đẹp dù nhỏ bé.
Trang 3của T/g?
(Tạo vẻ đẹp bình dị khiêm nhường cũng
như cảm xúc chân thành )
H
oạt động 5:
o Hãy nhận xét về những đặc sắc nghệ
thuật của bài thơ?
o Thể thơ?
o Hình ảnh?
o Cấu tứ…?
o Em hiểu gì về nhan đề bài thơ “mùa
xuân nho nhỏ”?
o G/v khái quát, gọi H/s đọc ghi nhớ
H
oạt động 6:
o Hãy viết đọan văn bình một khổ thơ.
(H/s làm ở nhà)
4 Nghệ thuật:
- Thể thơ 5 chữ nhẹ nhàng tha thiết
- H/a giàu ý nghĩa biểu trưng
- Cấu tứ chặt chẽ
- Giọng điệu thể hiện đúng tâm trạng
Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập:
Phát biểu chủ đề của tác phẩm?
-Nhà thơ nguyện làm một mùa xuân, sống đẹp, sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình nhưng cũng rất khiêm nhường.
5
- Học thuộc lòng bài thơ
- Nắm nội dung bài, phân tích và cảm nhận về một đoạn thơ trong bài
- Chuẩn bị bài “Viếng lăng Bác”
+ Đọc, soạn trước trong vở bài tập
V RÚT KINH NGHIỆM:
N
ội dung :
Ph ương pháp :
ĐD -TB dạy học:
Trang 4Bài 23 - Tiết:117 Ngày dạy: 24/2/2012
Tu
VIẾNG LĂNG BÁC
I MỤC TIÊU:
thành kính của tác giả
Thấy được những đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ.
Cĩ khả năng trình bày cảm nhận, suy nghĩ về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một tác phẩm thơ
GD kỹ năng Suy nghĩ sáng tạo
GD lí tưởng độc lập dân tộc, hi sinh quên mình, tình yêu thương nhân loại, lối sống giản dị của chủ tịch HCM
Niềm xúc động thiêng liêng, tấm lòng thiết tha thành kính của tác giả
III CHUẨN BỊ:
GV: Tham khảo tài liệu HS: Sọan trước bài, trả lời các câu hỏi trong vờ bài tập
IV TIẾN TRÌNH :
KT việc chuẩn bị bài của H/s
3 Bài mới:
GV giới thiệu bài:
H
oạt động 1:
o Cho H/s đọc chú thích
o Em biết gì về T/g Viễn Phương?
(H/s dẫn theo SGK)
o GV hướng dẫn cách đọc
o Gọi H/s đọc bài
o Giải thích các chú thích khó
H
oạt động 2:
o Cảm xúc bao trùm tòan bộ bài thơ
là gì?
(Niềm xúc động thiêng liêng thành
kính, lòng biết ơn tự hào pha lẫn nỗi
xót đau)
I Đọc hiểu văn bản:
II Phân tích:
Trang 5o Mạch cảm xúc đi theo trình tự nào?
(Trình tự cuộc vào lăng)
o Câu thơ đầu gợi tâm trạng của T/g
như thế nào?
(xúc động của một người con từ xa
đến)
o H/a đầu tiên T/g nhìn thấy là gì?
o T/g đã làm nổi bật phẩm chất nào
của cây tre?
o Điều đó mang ý nghĩa ẩn dụ như
thế nào?
(Sức mạnh dân tộc)
o Câu thơ cuối bổ sung ý nghĩa gì cho
H/a cây tre?
( Cây tre trung hiếu)
H
oạt động 3:
o Khổ thơ thứ hai T/g sử dụng biện
pháp nghệ thuật gì? (NT ẩn dụ)
o Nghệ thuật đó có tác dụng gì?
o H/a ẩn dụ ở hai câu kế tiếp là gì?
(bảy mươi chín mùa xuân)
o H/a đó có ý nghĩa gì?
(Sự thành kính đối với Bác)
o Khổ thơ thứ 3 diễn tả điều gì?
(Cảm xúc khi vào lăng)
o H/a giấc ngủ bình yên gợi cảm giác
gì?
o H/a “vầng trăng sáng dịu hiền” lại
gợi ra suy nghĩ gì?
o Từ những H/a trên cho thấy T/g có
tâm trạng như thế nào? (Đau xót)
o H/a “trời xanh là mãi mãi” nghĩa là
gì?
(H/a Bác còn mãi)
o Khổ thơ thứ tư diễn tả tâm trạng gì
của T/g? (Tâm trạng lưu luyến)
o T/g mong muốn điều gì?
o Mong muốn để làm gì?
(Để gửi tấm lòng mình)
H
oạt động 4:
1 Hình ảnh hàng tre:
Bão táp…vẫn thẳng hàng
Sức sống bền bỉ kiên cường của dân tộc
Tấm lòng trung hiếu
2 Tình cảm của nhà thơ và mọi người đối vời Bác:
- Mặt trời trong lăng.
Sự vĩ đại của Bác
Sự tôn kính của nhân dân của T/g đối với Bác
- Dâng bảy mươi chín mùa xuân -> Sự thành kính của nhân dân đối với Bác
Giấc ngủ bình yên => Sự yên tĩnh trang nghiêm
Vầng trăng sáng dịu hiền => Tâm hồn cao đẹp trong sáng của Bác
Thể hịên tâm trạng xúc động đau xót của nhà thơ
Muốn làm: con chim, bông hoa, cây tre để gửi tấm lòng mình
3 Nghệ thuật:
- Giọng điệu phù hợp với cảm xúc
Trang 6o Hãy chỉ ra những nét đặc sắc về
nghệ thuật trong bài thơ?
o GV khái quát, gọi H/s đọc ghi nhớ.
H
oạt động 5:
o Hãy viết đọan bình khổ 2 hoặc khổ
3 của bài thơ
(H/s làm ở nhà)
- Thể thơ và nhịp điệu diễn tả sự trang nghiêm thành kính
- H/a thơ nhiều sáng tạo
* Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập:
Hãy nhận xét về tâm trạng của T/g trong bài/
Là niềm xúc động tràn đầy, lớn lao cùng những tình cảm thành kính sâu sắc hki viếng Bác
5
- Học thuộc lòng bài thơ
- Nắm nội dung bài, phân tích và cảm nhận về một đoạn thơ trong bài
- Chuẩn bị bài “Sang thu”
+ Đọc, soạn trước trong vở bài tập
V RÚT KINH NGHIỆM:
N
ội dung :
Ph ương pháp :
ĐD -TB dạy học:
Bài 23 - Tiết:upload.123doc.net Ngày dạy: 27/2/2012 Tu ần : 25
NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I MỤC TIÊU:
- Kiến thức: Hiểu rõ thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đọan trích)
Nhận diện chính xác một bài nghị luận về tác phẩm truyện
Trang 7Nắm vững các yêu cầu đối với một bài nghị luận văn học Cách tạo lập văn bản nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đọan trích)
- Kỹ năng: RLKN nhận diện và làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc
đọan trích)
Đưa ra những nhận xét đánh giá về các tác phẩm đã học
- Thái độ: Có ý thức sáng tạo trong cách trình bày
Hiểu rõ thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đọan trích)
III CHUẨN BỊ:
GV: Một số đề bài minh họa HS: Sọan trước bài, trả lời các câu hỏi trong vờ bài tập
IV TIẾN TRÌNH :
KT việc chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới:
GV giới thiệu bài:
H
oạt động 1:
o Cho H/s đọc văn bản
o Vấn đề nghị luận của văn bản
này là gì?
(Những phẩm chất, đức tính đẹp đẽ
đáng yêu của anh thanh niên)
o Có thể đặt nhan đề cho văn bản
là gì?
(Hình ảnh anh thanh niên trong
truyện…)
o Vấn đề nghị luận được triển khai
qua những luận điểm nào?
o Chỉ ra những câu chứa luận
điểm? (Câu đầu đọan)
o Để làm rõ luận điểm người viết
đã làm như thế nào?
(Được phân tích chứng minh thuyết
phục thông qua các dẫn chứng)
o Tất cả những luận cứ dẫn chứng
được lấy ở đâu?
(lấy từ tác phẩm)
o Vậy thế nào là nghị luận về tác
phẩm truỵện?
I Tìm hiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đọan trích)
Trang 8o G/V khái quát gọi H/s đọc ghi
nhớ.
H
oạt động 2:
o Cho H/s đọc đọan văn
o Văn bản nghị luận về vấn đề gì?
(Tình thế lựa chọn nghiệt ngã của
nhân vật lão Hạc và vẻ đẹp của nhân
vật này)
o Đọan văn nêu lên những ý kiến
chính nào?
(Việc lựa chọn cái chết – Cái chết
cao ngạo, thảm khốc)
o Qua văn bản em hiểu thêm gì về
lão Hạc?
(Một nhân cách đáng kính trọng và
tấm lòng hi sinh cao qúy)
II Luyện tập:
- Việc lựa chọn cái chết – Cái chết cao
ngạo, thảm khốc
Một nhân cách đáng kính trọng và tấm lòng hi sinh cao qúy
4
Gọi 1-2 học sinh đọc lại phần ghi nhớ
5
Học thuộc ghi nhớ
Viết bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích dựa theo dàn ý trong phần luyện tập Chuẩn bị bài “cách làm bài văn nghị luận”
V RÚT KINH NGHIỆM:
N
ội dung :
Ph ương pháp :
ĐD -TB dạy học:
Trang 9Bài 23 - Tiết:119 Ngày dạy: 27/2/2012
Tu
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
HOẶC ĐỌAN TRÍCH
I MỤC TIÊU:
Nắm được các bước làm bài
luận về tác phẩm truyện (hoặc đọan trích)
Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn bài, viết bài
Các bước làm bài
III CHUẨN BỊ:
GV: Một số đề bài tham khảo HS: Sọan trước bài, trả lời các câu hỏi trong vờ bài tập
IV TIẾN TRÌNH :
KT việc chuẩn bị bài của học sinh
2 Bài mới:
GV giới thiệu bài:
H
oạt động 1:
o Cho H/s đọc các đề bài trong SGK
o Các đề bài đưa ra những vấn đề nghị
luận nào về tác phẩm? ( Nhân vật,
cốt truyện, nội dung của một tác
phẩm)
o Các từ : “suy nghĩ, phân tích” đòi
hỏi bài làm phải khác nhau như thế
nào?
(Phân tích tác phẩm để rút ra nhận
xét Suy nghĩ : đề xuất nhận xét sau
đó đi bàn luận.)
o Em có thể đặt một vài đề bài tương
I Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
Trang 10tự ?
H
oạt động 2:
o Cho học sinh đọc đề bài.
o Đề bài yêu cầu làm gì?
o Em sẽ nêu những suy nghĩ nào về
nhân vật?
(Tình yêu làng yêu nước ở ông Hai)
o Khi tìm ý em sẽ đặt những câu hỏi
nào?
o Các câu trả lời cho những câu hỏi đó
có dùng làm luận cứ được không?
o Phần mở bài em sẽ viết gì?
(giới thiệu tác phẩm)
o Phần thân bài em sẽ làm nhiệm vụ
gì?
o Để làm rõ tình yêu làng, yêu nước
của ông Hai em sẽ triển khai những
ý nào?
o Phần kết bài em sẽ làm gì?
o Có mấy cách viết mở bài? (hai
cách)
o Cho học sinh đọc mở bài sách giáo
khoa.
o Hai cách mở bài trên có gì khác
nhau?
o Ơû phần thân bài em sẽ viết gì?
o Em sẽ viết kết bài như thế nào?
o Em sẽ đọc và sửa những lỗi nào?
(Lỗi chính tả, liên kết…)
o GV khái quát, đọc ghi nhớ.
H
oạt động 3:
o Cho học sinh đọc đề bài
o Hãy viết phần mở bài cho đề bài
trên
o Cho hs đọc và Gv nhận xét
II Các bước làm bài nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)
1 Tìm hiểu đề – tìm ý:
2 Lập dàn bài:
Mở bài: Giới thiệu tác giả tác phẩm (hoặc nhân vật …)
Thân bài : Triển khai những nhận định về tác phẩm (nhân vật)
Kết bài : Đánh giá chung về tác phẩm
3 Viết bài:
A.Mở bài:
Từ khái quát đến cụ thể
Nêu trực tiếp suy nghĩ của người viết.
B Phần thân bài:
- Trình bày các luận điểm
C Kết bài
- Đánh giá chung
4 Đọc và sửa chữa
Ghi nhớ SGK
III Luyện tập:
- Trong quá trình triển khai luận điểm cần chú ý gì?
+ Cần thể hiện cảm nhận và ý kiến riêng của người viết
Trang 11+ Các phần phải có sự liên kết chặt chẽ
- Học thuộc bài: ơn lại các bước làm bài, nắm yêu cầu của từng phần
- Chuẩn bị bài luyện tập
- Soạn trước các câu hỏi vào vở bài tập
V RÚT KINH NGHIỆM:
N
ội dung :
Ph ương pháp :
ĐD -TB dạy học:
Bài 23 - Tiết:120 Ngày dạy: 1/3/2012 Tu ần : 25
LUYỆN TẬP LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN HOẶC ĐỌAN TRÍCH I MỤC TIÊU: Kiến thức: Củng cố tri thức về đặc điểm yêu cầu, về cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đọan trích đã học ở các tiết trước Nắm vững cách làm bài Kỹ năng: RLKN tìm ý, lập dàn ý và viết bài Xác định các bước làm bài Thái độ: Có ý thức lập dàn bài trước khi viết II TRỌNG TÂM: Viết đoạn III CHUẨN BỊ: GV: Dàn bài chi tiết HS: Sọan trước bài, trả lời các câu hỏi trong vờ bài tập Chuẩn bị trườc dàm bài IV TIẾN TRÌNH : 1 Ổn định t ổ chức và kiểm diện : 9A1: 9A2: 9A3: 2 Kiểm tra mi ệng :
Kt việc chuẩn bị bài của H/s
Trang 121 Bài mới:
GV giới thiệu bài:
H
oạt động 1:
o G/v kiểm tra thêm việc chuẩn bị
bài của Hs
o Hãy tóm tắt lại nội dung tác
phẩm
H
oạt động 2:
o Gọi H/s đọc đề bài
o Hãy lập dàn ý cho đề bài trên
o Em sẽ chọn luận điểm cơ bản
nào?
o Dựa trên những ý đã tìm được
hãy lập dàn bài chi tiết cho đề bài
trên.
o Gọi hs trình bày
o Các em khác nhận xét
o G/v đánh giá khái quát
I Chuẩn bị:
Đọc trước truyện “Chiếc lược ngà”
II Luyện tập:
Cho đề bài:
Cảm nhận của em về truyện ngắn chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.
Dàn bài:
MB: - Giới thiệu về tác giả, tác phẩm và
vấn đề nghị luận.
TB: - Hòan cảnh lịch sử
Thiệt thòi mất mát của ông Sáu và bé Thu
Diễn biến tâm trạng của bé Thu và ông Sáu
Nghị lực và niềm tin ở hai nhân vật
Nghệ thuật của tác phẩm
KB: - Đánh giá chung về vấn đề
4 Câu hỏi, bài tập củng cố :
Dàn bài nghị luận phải đàm bảo yêu cầu gì?
- Phải đầy đủ ba phần
- Có sự liên kết và chặt chẽ
- Các luận cứ rõ ràng làm rõ luận điểm
5 Hướng dẫn học sinh t ự học :
- Làm bài tập trong vở bài tập
- Hồn thành bài văn nghị luận theo dàn bài trên
- Chuẩn bị bài nghị luận về một đọan thơ
- Làm bài viết số 6 ở nhà “Hãy phân tích nhân vật Vũ Nương trong truyện Người con gái Nam Xương”
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 13ội dung :
Ph ương pháp :
ĐD -TB dạy học: