Tiết 55; Điệp Ngữ

điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ1.. Ví dụ: Khổ thơ đầu: Tiếng gà tr a Trên đ ờng hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ: “cục...cục tác cục ta” Nghe xao động nắng tr a Ng

I điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

1 Ví dụ:

Khổ thơ đầu: Tiếng gà tr a

Trên đ ờng hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:

“cục cục tác cục ta”

Nghe xao động nắng tr a Nghe bàn chân đỡ mỏi

Khổ thơ cuối:

Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà Vì tiếng gà cục tác

ổ trứng hồng tuổi thơ

2 NhËn xÐt:

? T×m nh÷ng tõ ng÷ ® îc lÆp ®i lÆp l¹i gi÷a bµi “tiÕng gµ tr a” ?

-Khæ th¬ ®Çu: “nghe”

-Khæ th¬ cuèi: “v×”

? ViÖc lÆp tõ nh thÕ cã t¸c dông g×

-NhÊn m¹nh c¶m gi¸c khi nghe tiÕng

gµ tr a

- NhÊn m¹nh t×nh c¶m cña ng êi chiÕn sÜ

Ví dụ 1: Xác định điệp ngữ

Ta hiểu miền Nam th ơng nhớ Bác Nóng lòng mong đợi Bác vào thăm

Ta hiểu đêm nằm nghe gió gác Bác th ờng trăn trở nhớ miền Nam ( Tố Hữu)

Ví dụ 2: “ Lòng yêu n ớc ban đầu là lòng yêu những vật tầm th ờng nhất, lòng yêu nhà ”

( Trích trong Ngữ Văn 7 tập hai)

- Điệp ngữ “ Ta hiểu” bày tỏ lòng th ơng tiếc xen lẫn xót xa ân hận đối với Bác Hồ

- Điệp từ “yêu” nói về cội nguồn của lòng yêu n ớc

? Em hiểu thế nào là điệp ngữ và nêu tác dụng của chúng

 Điệp ngữ là biện pháp tu từ trong đó ng ời ta lặp đi lặp lại một từ, một ngữ để làm nổi bật ý, nhằm nhấn mạnh mức độ cảm xúc, tâm trạng

Ghi nhớ: (SGK)

II Các dạng điệp ngữ

1 Ví dụ:

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm

Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều

[ ]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Th ơng em, th ơng em, th ơng em biết mấy.

( Phạm Tiến Duật)

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

( Đoàn Thị Điểm)

Tiếng gà tr a

Trên đ ờng hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:

“cục cục tác cục ta“ Nghe xao động nắng tr a Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ

2 Nhận xét:

?So sánh điệp ngữ trong khổ thơ đầu bài

“Tiếng gà tr a“ với điệp ngữ trong hai đoạn thơ trên Tìm đặc điểm của mỗi dạng

* Khổ thơ đầu: “ Tiếng gà tr a“ có điệp từ “nghe“ điệp ngữ cách quãng (giữa các từ lặp lại có những từ khác)

* Ví dụ a: Rất lâu, rất lâu Khăn xanh, khăn xanh

Th ơng em ,th ơng em, th ơng em

điệp ngữ nối tiếp( các từ lặp lại nối tiếp nhau

* Ví dụ b: Từ thấy, ngàn dâu gọi là điệp ngữ vòng( từ

đứng đầu câu sau lặp lại từ đứng đầu câu tr ớc)

? Em h·y nªu c¸c d¹ng ®iÖp ng÷

- §iÖp ng÷ cã nhiÒu d¹ng: + §iÖp ng÷ c¸ch qu·ng + §iÖp ng÷ nèi tiÕp

+ §iÖp ng÷ chuyÓn tiÕp

Ghi nhí: (SGK)

III Luyện tập

nhấn mạnh điều gì

Bài tập 1: Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám m ơi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải đ ợc tự do! Dân tộc đó phải đ ợc độc lập!

( Hồ Chí Minh)

Ng ời ta đi cấy lấy công, Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.

Trông trời, trong đất, trông mây, Trông m a, trông gió, trông ngày, trông đêm.

Trông cho chân cứng đá mềm,

Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.

( Ca dao)

-Một dân tộc đã gan góc, năm nay, dân tộc đó phải đ ợc sự lặp lại chủ yếu nhấn mạnh 2 tiếng dân tộc Nó ca ngợi sự gan gốc chống kẻ thù

Bài tập 2: Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau

Có thể phải xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi

(Khánh Hoài)

? Tìm điệp ngữ trong đoạn văn trên và nói rõ đấy là

những dạng điệp ngữ gì

“ Xa nhau” gọi là điệp ngữ cách quãng

“ Một giấc mơ” là điệp ngữ vòng tròn

? Theo em, trong đoạn văn trên, việc lặp đi lặp lại một

số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không

 Không, ở đoạn văn này sự lặp đi lặp lại những từ ngữ không cần thiết làm cho câu văn r ờm rà, không mang lại giá trị nào.

Bài tập 3: Phía sau nhà em có một mãnh v ờn Mãnh v ờn ở phía sau nhà em, trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa

th ợc đ ợc Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng

cả hoa lay ơn nữa Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau v ờn nhà

em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em

•Sửa lại đoạn văn:

- Mãnh v ờn phía sau nhà em trồng rất nhiều loài hoa Đó là cúc, th ợc d ợc, đồng tiền, hoa hồng và cả lay ơn nữa Nhân ngày phụ nữ

quốc tế, em hái hoa tặng mẹ và chị.

DÆn dß

- VÒ nhµ häc thuéc ghi nhí

- N¾m ® îc c¸c d¹ng ®iÖp ng÷

- Lµm c¸c bµi tËp cßn l¹i

- Xem tr íc bµi: Ch¬i ch÷