Bài 13. Điệp ngữ

Em trồng rất nhiều loài hoa: hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng, hoa lay-ơn.. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa.[r]

TiÕng suèi trong nh tiÕng h¸t xa Trăng lång cæ thô bãng lång hoa C¶nh khuya nh vÏ ng êi ch a ngñ

Ch a ngñ vì lo nçi n íc nhµ

KiÓm tra bµi cò :

® äc thuéc bµi th¬ “ C¶nh khuya” cña Hå ChÝ Minh ?

Nghe gọi về tuổi thơ…

- Cháu chiến đấu hôm nay

b/ Anh đó tỡm em, rất lõu, rất lõu

Cụ gỏi ở Thạch Kim Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lỏn sớm Sỏch giấy mở tung trắng cả rừng chiều […]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sõu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy.

- Cháu chiến đấu hôm nay

gà dội vào tõm hồn người chiến sĩ

 Nhấn mạnh, làm nổi bật nguyờn nhõn, mục đớch chiến đấu của người chỏu

I Điệp ngữ và tỏc dụng của điệp ngữ :

b/ Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm

Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều

[…]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

c/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

 Nh n m nh ấ ạ

n i nh ỗ ớ thương người em

 Nhấn mạnh sự

xa cách, cách biệt của vợ chồng

Tìm những câu thơ, câu văn

có sử dụng điệp ngữ mà em đã học ?

- Cháu chiến đấu hôm nay

b/ Anh đó tỡm em, rất lõu, rất lõu

Cụ gỏi ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lỏn sớm Sỏch giấy mở tung trắng cả rừng chiều […]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sõu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy.

(Phạm Tiến Duật)

c/.

Cựng trụng lại mà cựng chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dõu Ngàn dõu xanh ngắt một màu

Lũng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

(Đoàn Thị Điểm ?)

II Cỏc dạng điệp ngữ

Nghe gọi về tuổi thơ…

Cháu chiến đấu hôm nay

II Cỏc dạng điệp ngữ :

b/ Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm

Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều

[…]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy.

(Phạm Tiến Duật)

c/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

(Đoàn Thị Điểm ?)

 Các điệp ngữ

đứng liền, nối

tiếp nhau

 Từ đứng cuối câu trước chuyển tiếp xuống đầu câu sau

II Các dạng điệp ngữ :

Có 3 dạng điệp ngữ :

Điệp ngữ cách quãng

- Điệp ngữ nối tiếp

- Điệp ngữ chuyển tiếp(điệp ngữ vòng)

TiÕng suèi trong nh tiÕng h¸t xa

Ch a ngñ vì lo nçi n íc nhµ Bài thơ “Cảnh khuya” có điệp ngữ thuộc dạng nào?

- Nếu 1 từ được lặp lại  gọi là điệp từ

- Nếu 1 cụm từ được lặp lại  gọi là điệp ngữ

Sáo kêu vi vút trên không

Sáo kêu d ỡ u dặt bên lòng Hồng quân

Sáo kêu réo rắt xa gần

Sáo kêu giục giã b ớc chân quân Hồng

( Tố H ữu )

- Nếu cả một câu đ ợc lặp lại  ng ời ta gọi là điệp câu

- Nếu cả một đoạn đ ợc lặp lại  ng ời ta gọi là điệp đoạn

( điệp khúc ). Hồ Chí Minh muôn năm !

Hồ Chí Minh muôn năm !

Hồ Chí Minh muôn năm !

Phút giây thiêng anh gọi Bác ba lần

( Tố H ữ u )

Chú bé loắt choắt Ca lô đội lệch

Cái xắc xinh xinh Mồm huýt sáo vang

Cái chân tho ă n thoắt Nh con chim chích

Cái đầu nghênh nghênh Nhảy trên đ ờng vàng

(Tố ữ H u )

Theo em, việc lặp lại một số từ ngữ sau đây có tác dụng biểu cảm hay không ?

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng

mẹ em Em hái hoa tặng chị em

* Lưu ý :

- Nếu 1 từ được lặp lại  gọi là điệp từ

- Nếu 1 cụm từ được lặp lại  gọi là điệp ngữ

- NÕu c¶ mét c©u ® îc lÆp l¹i  ng êi ta gäi lµ ®iÖp c©u

- NÕu c¶ mét ®o¹n ® îc lÆp l¹i  ng êi ta gäi lµ ®iÖp ®o¹n

( ®iÖp khóc )

 Tránh nhầm lẫn giữa điệp ngữ với lỗi lặp từ

Luyện tập :

-Nhóm 2 : Phần b – bài 1 -Nhóm 3 : Bài 2

-Nhóm 4 : Sửa lại đoạn văn bài 3

a/ Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự

do ! Dân tộc đó phải được độc lập !

(Hồ Chí Minh)

* Bài tập1:Tìm điệp ngữ và cho biết tác dụng của

điệp ngữ ?

- Ca ngợi sự gan góc , kiên cường, ý chí quyết

tâm bảo vệ độc lập tự do của nhân dân Việt Nam ; đồng thời khẳng định quyền xứng đáng được hưỏng tự do ,

độc lập của chúng ta Sự lặp lại cho thấy giọng điệu

hùng hồn , đanh thép của Hồ Chí Minh trong đoạn văn

b/ Người ta đi cấy lấy công,

Tôi đây đi cấy còn trông nhiều bề

Trông trời, trông đất, trông mây,

Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm

Trông cho chân cứng đá mềm,

Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng

(Ca dao)

Sự lặp lại t ừ “đi cấy” để nhấn mạnh sự đối lập giữa

việc “đi cấy lấy công” với đi cấy ở ruộng nhà mình Từ

“trông” được nhắc lại cho ta thấy người lao động phải luôn tính toán , lo lắng , mong mỏi rất nhiều điều để công việc đạt kết quả tốt , hi vọng một vụ mùa bội thu và bản thân được yên lòng

Bài Tập 2: Tìm điệp ngữ trong

đoạn văn sau và

nói rõ đó là những dạng

điệp ngữ gì ?

Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp

phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi

mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ

Một giấc mơ thôi

b/ Sửa lỗi

Phía sau nhà em có một mảnh vườn

Em trồng rất nhiều loài hoa: hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng, hoa lay-ơn Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa tặng mẹ và chị …

Bài tập 3 /153

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng

mẹ em Em hái hoa tặng chị em

BàiTập 4 : Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ

Bác là người ông, Bác là người cha Bác là nhà thơ Bác là nhà triết học Hòa bình ta có thể vẽ Bác buông cần câu trên dòng suối thời gian Nhưng bây giờ, ta dưng tượng Hồ Chí Minh Người Người

chiến sĩ Hồ Chí Minh Vị tướng Hồ Chí Minh…

BT VN : Phát hiện và xác định kiểu điệp ngữ

trong từng bài ca dao sau:

a/ Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh, bông trắng, lại chen nhị vàng

Nhị vàng, bông trắng, lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

b/ Trèo lên cây bưởi hái hoa

Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc

Em đã có chồng anh tiếc lắm thay

Hướng dẫn về nhà :

- Học thuộc bài

- Làm các bài tập theo yêu cầu

- Sưu tầm đoạn thơ, văn có sử dụng điệp ngữ

và tập viết đoạn văn nêu giá trị của điệp ngữ.