Tiet 55 Diep ngu

Trên đường hành quân xaDừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ: Cục cục tác cục ta… Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ… Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu

Chúc các em học tập tốt đạt nhiều điểm

chín, mười.

KIỂM TRA BÀI CŨ

a/ Lời nặng tiếng…

b/ Tham phú phụ…

c/ … nhà … ngõ.

d/… nắng, chiều…

e/ Bên trọng, bên…

g/ Chạy … chạy…

BT 1:

Hãy điền vào những

chỗ còn để trống để

hoàn chỉnh từng

thành ngữ sau ®©y?

nhẹ bần

khinh

BT 2: Tìm thành ngữ được Tam nguyên Yên Đổ vận dụng trong bài thơ “Bạn đến chơi nhà”đã học.

Đầu trò tiếp khách trầu không có

Miếng trầu là đầu câu chuyện

Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà

Đuổi gà cho qua đám giỗ

Ngữ văn - Tiết 55 Điệp ngữ

I Đ Ệ I P NG V T C D NG C A I P NG Ữ À Á Ụ Ủ Đ Ệ Ữ

* Ví dụ (SGK)

Trên đường hành quân xa

Dừng chân bên xóm nhỏ

Tiếng gà ai nhảy ổ:

Cục cục tác cục ta…

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ… Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu tổ quốc Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà Vì tiếng gà cục tác

ổ trứng hồng tuổi thơ

(Xuân Quỳnh)

Trên đường hành quân xa

Dừng chân bên xóm nhỏ

Tiếng gà ai nhảy ổ:

Cục cục tác cục ta…

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ…

Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà

Vì tiếng gà cục tác

ổ trứng hồng tuổi thơ

Có những từ ngữ nào

được lặp đi lặp lại trong hai khổ thơ trên?

Có tác dụng gì?

Làm nhấn mạnh cảm giác của tác giả khi nghe tiếng gà nhảy ổ: tiếng gà bình

dị, thân thương không chỉ được cảm nhận bằng thính giác mà bằng cả tâm hồn, làm xao động lòng người, làm dịu bớt cái nắng trưa gay gắt, xua tan

những mệt mỏi của người chiến sĩ và

đánh thức cả những kỉ niệm tuổi thơ hồn nhiên tươi đẹp.

Nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của người chiến sĩ: chiến đấu vì Tổ quốc, vì xóm làng, vì người bà yêu kính, vì tiếng

gà thân thuộc của tuổi thơ Tình cảm gia

đình đã làm sâu sắc thêm tình yêu đất nước của người chiến sĩ.

Trong bài thơ Tiếng “

gà trưa Còn có câu thơ ”

nào cũngđược lặp đi

lặp lại? tácdụng của

nó?

=>Câu thơ “Tiếng gà trưa” được lặp lại 4 lần ở đầu các khổ thơ đem lại một hiệu quả

NT lớn: Mỗi lần nhắc lại gợi ra một h/a trong kỉ niệm thời tuổi thơ, nó như một sợi dây liên kết các h/a ấy lại vừa như điểm nhịp cho dòng cảm xúc của n/v trữ tình.

Những từ ngữ được

lặplại như trên gọi là điệp

ngữ Em hiểu thế nào là

phép điệp ngữ?

Ngữ văn - Tiết 55 Điệp ngữ

I I P NG V T C D NG C A I P NG Đ Ệ Ữ À Á Ụ Ủ Đ Ệ Ữ

- Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ

Tìm điệp ngữ trong

đoạn trích sau và cho

biết tác giả muốn nhấn

mạnh điều gì?

Bài tập1.a

a/ Một dõn tộc đó gan gúc chống ỏch nụ lệ của Phỏp hơn tỏm mươi năm nay, một dõn tộc đó gan gúc đứng

về phe Đồng minh chống phỏt xớt mấy năm nay,

dõn tộc đú phải được tự do ! Dõn tộc đú phải được độc lập !

- “một dân tộc đã gan góc lặp lại ”

2 lần: nổi bật phẩm chất kiên cư

ờng của dân tộc trong sự nghiệp chiến đấu chống giặc ngoại xâm, chống phát xít.

-“Dân tộc đó phải được” lặp lại 2 lần: khẳng định một cách hùng hồn quyền được hưởng tự do và độc lập của dân tộc ta.

- Năm nay lặp 2 lần: nhấn “ ”

mạnh thời gian được nói đến.

*Bµi tËp 3 ( SGK)

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở

phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược Em trồng hoa

đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay-ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà

em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em…

ViÖc lÆp ®i lÆp l¹i mét sè

tõ ng÷ trong §V trªn cã t¸c dông biÓu c¶m hay kh«ng? V× sao?

Cã nhiÒu tõ ng÷ ®­îc lÆp l¹i

mµ kh«ng cã t¸c dông biÓu c¶m

? Qua vÝ dô nµy, em rót ra ®­îc l­u ý g×?

Ngữ văn - Tiết 55 Điệp ngữ

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

- Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ

ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là

điệp ngữ.

* Lưu ý: Cần phân biệt điệp ngữ mang giá trị chân chính là một biện pháp tu từ với sự lặp lại từ ngữ không cần thiết làm câu văn rườm rà, không mang một giá trị nào cả.

II Các dạng điệp ngữ

So sánh điệp ngữ ở

khổ thơ đầu bài Tiếng

gà trưa với điệp ngữ

trong hai đoạn thơ

sau? Tìm đặc điểm

của mỗi dạng?

II CÁC DẠNG Đ iỆP NGỮ

Cụ gỏi ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lỏn sớm Sỏch giấy mở tung trắng cả rừng chiều […]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sõu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy.

(Phạm Tiến Duật)

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dõu Ngàn dõu xanh ngắt một màu

Lũng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

(Đoàn Thị Điểm)

Trên đường hành quân xa

Dừng chân bên xóm nhỏ

Tiếng gà ai nhảy ổ:

Cục cục tác cục ta…

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ…

CÁCH QUÃNG

NỐI TIẾP

CHUYỂN Tiếp (VềNG)

C ó mấy dạng điệp ngữ? đó là những

dạng nào?

Ngữ văn- Tiết 55 Điệp ngữ

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

- Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ

* Lưu ý: Cần phân biệt điệp ngữ mang giá trị chân chính là một

biện pháp tu từ với sự lặp lại từ ngữ không cần thiết làm câu văn rư

ờm rà, không mang một giá trị nào cả

II Các dạng điệp ngữ

- Điệp ngữ có nhiều dạng: điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp,

điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)

Bài tập 2 ( SGK )

Tìm điệp ngữ trong đoạn văn

sau và nói rõ đấy là những

dạng điệp ngữ gì?

Vậy mà giờ đõy, anh em tụi phải sắp xa

nhau.Cú thể sẽ xa nhau mói mói Lạy trời đõy chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thụi

(Khỏnh Hoài)

ĐN CáCH

QUÃNG

ĐN

CHUYỂN TIẾP

Ngữ văn- Tiết 55 Điệp ngữ

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

- Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ

* Lưu ý: Cần phân biệt điệp ngữ mang giá trị chân chính là một

biện pháp tu từ với sự lặp lại từ ngữ không cần thiết làm câu văn rư

ờm rà, không mang một giá trị nào cả

II Các dạng điệp ngữ

- Điệp ngữ có nhiều dạng: điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp,

điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)

* Ghi nhớ ( SGK)

III Luyện tập:

* Bài tập 1(SGK)

b/ Người ta đi cấy lấy cụng,

Tụi đõy đi cấy cũn trụng nhiều bề

Trụng trời, trụng đất, trụng mõy,

Trụng mưa, trụng giú, trụng ngày, trụng đờm

Trụng cho chõn cứng đỏ mềm,

Trời ờm, biển lặng mới yờn tấm lũng

(Ca dao)

III Luyện tập:

Tìm điệp ngữ trong

đoạn trích sau và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh

điều gì?

=>ĐN có tác dụng diễn tả nỗi lo lắng nhiều mặt, triền miên của người nông dân thời xưa

Bµi tËp 3:

Phía sau nhà em có một mảnh vườn

Em trồng rất nhiều loài hoa: hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng, cả hoa lay-ơn nữa Ngày Phụ

nữ quốc tế, em hái hoa tặng mẹ và chị em…

Em sÏ söa l¹i

®o¹n v¨n trªn nh­ thÕ nµo cho hîp lý?

Söa l¹i:

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em

trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa

hồng Em trồng cả hoa lay-ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em

hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị

em…

III Luyện tập:

* Bài tập 4 (SGK)

Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ Trao

đổi bài viết với các bạn khác Nêu nhận xét về cách dùng điệp ngữ trong bài của bạn

* HS làm việc theo nhóm bàn trong 5 phút.

• Đoạn văn tham khảo:

“Buổi sáng mùa hè, sân trường tràn ngập sắc nắng Nắng nhảy nhót trên những tán lá, nắng nhuộm vàng những sắc hoa, nắng đậu trên vai áo của cô, của bạn Nắng làm bừng sáng lớp học, bừng sáng những gương mặt học trò.”

- Điệp ngữ : nắng , bừng sáng -> nhấn mạnh vẻ đẹp sinh

động và tác dụng của nắng trong buổi sáng màu hè.

BT nhà: Phát hiện và xác định kiểu điệp ngữ trong từng bài ca dao sau:

a/ Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh, bông trắng, lại chen nhị vàng

Nhị vàng, bông trắng, lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

b/ Trèo lên cây bưởi hái hoa Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc

Em có chồng rồi anh tiếc lắm thay

IV.Hướng dẫn HS chuẩn bị bài ở nhà

Chào các

em !

GV Đèo Thị Thanh Mai

1/ Chỳ trọng xỏc định cỏc kiểu điệp ngữ.

2/ Cú ý thức vận dụng điệp ngữ vào viết văn nhất là văn biểu cảm 3/ Phõn biệt điệp ngữ với lỗi lặp từ.

4/ Chuẩn bị luyện núi: Chọn đề, làm dàn ý, tập núi.

5/ Sưu tầm cỏc bài thơ lục bỏt cú giỏ trị để giới thiệu cựng nhau

trong tiết LUYỆN TẬP LÀM THƠ LỤC BÁT.