Giao an 11CB ky 1

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản Bài 5 trang 54 a Cường độ dòng điện chạy trong Yêu cầu học sinh tìm biểu mạch: Tính cường độ dòng điện chạy thức để tính cư[r]

Trang 1

PHẦN I ĐIỆN HỌC ĐIỆN TỪ HỌC Chương I ĐIỆN TÍCH ĐIỆN TRƯỜNG

Tiết 1 ĐIỆN TÍCH ĐỊNH LUẬT CU-LÔNG

Cu Lấy được ví dụ về tương tác giữa các vật được coi là chất điểm

- Biết về cấu tạo và hoạt động của cân xoắn

2 Kĩ năng

- Xác định phương chiều của lực Cu-lông tương tác giữa các điện tích giữa các điện tích điểm

- Giải bài toán ứng tương tác tĩnh điện

- Làm vật nhiễm điện do cọ xát

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Xem SGK Vật lý 7 và 9 để biết HS đã học gì ở THCS

- Chuẩn bị câu hỏi hoặc phiếu câu hỏi

2 Học sinh: Ôn tập kiến thức đã học về điện tích ở THCS.

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

Hoạt động 1 (5 phút): Giới thiệu chương trình, sách giáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo.

Hoạt động 2 (20 phút): Tìm hi u s nhi m đi n c a các v t, đi n tích, đi n tích đi m, t ng tác gi a ễm điện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ương tác giữa ữa các đi n tích ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản

Cho học sinh làm thí nghiệm

về hiện tượng nhiễm điện do cọ

Giới thiệu điện tích điểm

Cho học sinh tìm ví dụ về điện

tích điểm

Giới thiệu sự tương tác điện

Cho học sinh thực hiện C1

Làm thí nghiệm theo sự hướngdẫn của thầy cô

Ghi nhận các cách làm vậtnhiễm điện

Nêu cách kểm tra xem vật có bịnhiễm điện hay không

1 Sự nhiễm điện của các vật

Một vật có thể bị nhiễm điện do: cọxát lên vật khác, tiếp xúc với một vậtnhiễm điện khác, đưa lại gần một vậtnhiễm điện khác

Có thể dựa vào hiện tượng hút cácvật nhẹ để kiểm tra xem vật có bịnhiễm điện hay không

2 Điện tích Điện tích điểm

Vật bị nhiễm điện còn gọi là vậtmang điện, vật tích điện hay là mộtđiện tích

Điện tích điểm là một vật tích điện

có kích thước rất nhỏ so với khoảngcách tới điểm mà ta xét

3 Tương tác điện

Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau Các điện tích khác dấu thì hút nhau

Hoạt động 3 (15 phút): Nghiên c u đ nh lu t Coulomb và h ng s đi n môi ứu định luật Coulomb và hằng số điện môi ịnh luật Coulomb và hằng số điện môi ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ằng số điện môi ố điện môi ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu về Coulomb và thí

nghiệm của ông để thiết lập

định luật

Giới thiệu định luật

Giới thiệu biểu thức định luật

và các đại lượng trong đó

Giới thiệu đơn vị điện tích

; k = 9.109 Nm2/C2 Đơn vị điện tích là culông (C)

Trang 2

Giới thiệu khái niệm điện môi.

Cho học sinh tìm ví dụ

Cho học sinh nêu biểu thức

tính lực tương tác giữa hai điện

tích điểm đặt trong chân không

và trong điện môi

Giới thiệu hằng số điện môi của

một số chất cách điện

Ghi nhận khái niệm

Tìm ví dụ

Nêu biểu thức tính lực tương tácgiữa hai điện tích điểm đặt trongchân không và trong diện môi

Xem bảng 1.1, so sánh khả năngcách điện của một số chất

Thực hiện C3

2 Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong điện môi đồng tính Hằng số điện môi

+ Điện môi là môi trường cách điện.+ Khi đặt các điện tích trong một điệnmôi đồng tính thì lực tương tác giữachúng sẽ yếu đi  lần so với khi đặt nótrong chân không  gọi là hằng sốđiện môi của môi trường (  1).+ Lực tương tác giữa các điện tíchđiểm đặt trong điện môi : F = k

2 2

|

r

q q

+ Hằng số điện môi đặc trưng cho tínhchất điện của một chất cách điện

Hoạt động 4 (5 phút): C ng c , giao nhi m v v nhà ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ố điện môi ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ụ về nhà ề nhà.

Cho học sinh đọc mục Em có biết ?

Cho học sinh trả lời các câu hỏi 1, 2, 3, 4 trang 9,

10

Yêu cầu học sinh về nhà giả các bài tập 5, 6, 7, 8

sgk và 1.7, 1.9, 1.10 sách bài tập

Đọc mục em có biết? Viết về sơn tĩnh điện

Trả lời các câu hỏi trong sgk

Ghi các bài tập về nhà

IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY

Trang 3

Tiết 2 THUYẾT ELECTRON ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN TÍCH

Ngày soạn: 23/08/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Trình bày được nội dung thuyết êlectron, nội dung định luật bảo toàn điện tích

- Trình bày được cấu tạo sơ lược của nguyên tử về phương diện điện

- Biết cách làm nhiễm điện các vật

2 Kĩ năng

- Vận dụng thuyết êlectron giải thích được các hiện tượng nhiễm điện

- Giải bài toán về tương tác tĩnh điện

Ôn tập kiến thức đãc học về điện tích ở THCS

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Phát biểu, biết biểu thức của định luật Cu-lông.

Yêu cầu học sinh nêu cấu tạo của

nguyên tử

Nhận xét ý kiến của học sinh

Giới thiệu điện tích, khối lượng

của electron, prôtôn và nơtron

Yêu cầu học sinh cho biết tại sao

bình thường thì nguyên tử trung

hoà về điện

Giới thiệu điện tích nguyên tố

Giới thiệu thuyết electron

Yêu cầu học sinh thực hiện C1

Yêu cầu học sinh cho biết khi nào

thì nguyên tử không còn trung hoà

về điện

Yêu cầu học sinh cho biết khi nào

thì vật nhiễm điện dương, khi nào

thì vật nhiễm điện âm

Nêu cấu tạo nguyên tử

Ghi nhận điện tích, khối lượngcủa electron, prôtôn và nơtron

Giải thích sự trung hoà về điệncủa nguyên tử

Ghi nhận điện tích nguyên tố

Ghi nhận thuyết electron

a) Cấu tạo nguyên tử

Gồm: hạt nhân mang điện tíchdương nằm ở trung tâm và cácelectron mang điện tích âm chuyểnđộng xung quanh

Hạt nhân cấu tạo bởi hai loại hạt lànơtron không mang điện và prôtônmang điện dương

Electron có điện tích là -1,6.10-19C

và khối lượng là 9,1.10-31kg Prôtôn

có điện tích là +1,6.10-19C và khốilượng là 1,67.10-27kg Khối lượngcủa nơtron xấp xỉ bằng khối lượngcủa prôtôn

Số prôtôn trong hạt nhân bằng sốelectron quay quanh hạt nhân nênbình thường thì nguyên tử trung hoà

về điện

b) Điện tích nguyên tố

Độ lớn điện tích của electron và củaprôtôn là điện tích nhỏ nhất mà ta cóthể có được Vì vậy ta gọi chúng làđiện tích nguyên tố Kí hiệu là e

2 Thuyết electron

Thuyết electron là thuyết dựa vào

sự cư trú và di chuyển của cácelectron để giải thích các hiện tượngđiện và các tính chất điện của cácvật

+ Electron có thể rời khỏi nguyên tử

để đi từ nơi này đến nơi khác.Nguyên tử bị mất electron sẽ trởthành một hạt mang điện dương gọi

là ion dương

+ Một nguyên tử trung hòa có thểnhận thêm electron để trở thành mộthạt mang điện âm và được gọi là ion

Trang 4

+ Một vật nhiễm điện âm khi sốelectron mà nó chứa lớn hơn số điệntích ngyên tố dương (prôton) Nếu sốelectron ít hơn số prôton thì vậtnhiễm điện dương

Hoạt động3 (10 phút): V n d ng thuy t electron ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ụ về nhà ết electron.

Giới thiệu vật dẫn điện, vật cách

điện

Yêu cầu học sinh thực hiện C2,

C3

Yêu cầu học sinh cho biết tại sao

sự phân biệt vật dẫn điện và vật

cách điện chỉ là tương đối

Yêu cầu học sinh giải thích sự

nhiễm điện do tiếp xúc

Giới tthiệu sự nhiễm điện do

hưởng ứng (vẽ hình 2.3)

nhiễm điện do hưởng ứng

Ghi nhận các khái niệm vật dẫnđiện, vật cách điện

2 Sự nhiễm điện do tiếp xúc

Nếu cho một vật tiếp xúc với mộtvật nhiễm điện thì nó sẽ nhiễm điệncùng dấu với vật đó

3 Sự nhiễm diện do hưởng ứng

Đưa một quả cầu A nhiễm điệndương lại gần đầu M của một thanhkim loại MN trung hoà về điện thìđầu M nhiễm điện âm còn đầu Nnhiễm điện dương

Hoạt động 4 (5 phút): Nghiên c u đ nh lu t b o toàn đi n tích ứu định luật Coulomb và hằng số điện môi ịnh luật Coulomb và hằng số điện môi ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ảo toàn điện tích ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Cho học sinh tìm ví dụ

Ghi nhận định luật

Tìm ví dụ minh hoạ

III Định luật bảo toàn điện tích

Trong một hệ vật cô lập về điện,tổng đại số các điện tích là khôngđổi

Cho học sinh tóm tắt những kiết thức đã học trong

Trang 5

Tiết 3 BÀI TẬP

Ngày soạn: 27/08/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : - Lực tương tác giữa các điện tích điểm.

- Thuyết electron Định luật bảo toàn điện tích

- Giải thích đước các hiện tượng liên quan đến thuyết electron và định luật bảo toàn điện tích

II CHUẨN BỊ

- Chuẩn bị thêm nột số câu hỏi trắc nghiệm và bài tập khác

- Chuẩn bị sẵn các vấn đề mà mình còn vướng mắc cần phải hỏi thầy cô

Hoạt động 1 (10 phút): Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải.

- Các cách làm cho vật nhiễm điện

- Hai loại điện tích và sự tương tác giữa chúng

- Đặc điểm lực tương tác giữa các điện tích điểm,

- Lực tương tác giữa nhiều điện tích điểm lên một điện tích điểm

- Thuyết electron

- Định luật bảo toàn điện tích

Hoạt động 2 (20 phút): Gi i các câu h i tr c nghi m ảo toàn điện tích ỏi trắc nghiệm ắc nghiệm ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Yêu cầu 2 học sinh lên bảng giải chi

tiết các câu trắc nghiệm trong sách

giáo khoa và sách bài tập

Yêu cầu các học sinh khác nhận xét

bài giải của bạn

Sửa những thiếu sót (nếu có)

Giải chi tiết các câu trắcnghiệm theo yêu cầu của thầy,cô

Nhận xét bài giải của bạn

Câu 5 trang 10 : DCâu 6 trang 10 : CCâu 5 trang 14 : DCâu 6 trang 14 : ACâu 1.1 : BCâu 1.2 : DCâu 1.3 : DCâu 2.5 : DCâu 2.6 : A

Hoạt động 3 (15 phút): Gi i các bài t p t lu n ảo toàn điện tích ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Yêu cầu học sinh viết biểu

thức định luật Cu-lông

Yêu cầu học sinh tính |q|

Yêu cầu học sinh cho biết

điện tích của mỗi quả cầu

Vẽ hình Yêu cầu học sinh

xác định các lực tác dụng lên

mỗi quả cầu

Viết biểu thức định luật

Tính |q|

Giải thích tại sao quả cầu cóđiện tích đó

Xác định các lực tác dụnglên mỗi quả cầu

Nêu điều kiện cân bằng

2

10 9

) 10 (

1 10



k

r F

Điều kiện cân bằng :

Trang 6

Tiết 4 ĐIỆN TRƯỜNG VÀ CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN

Ngày soạn: 28/08/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Trình bày được khái niệm điện trường

- Phát biểu được định nghĩa của cường độ điện trường và nêu được đặc điểm của vectơ cường độ điện trường

- Biết cách tổng hợp các vectơ cường độ điện trường thành phần tại mỗi điểm

- Nêu được khái niệm đường sức điện và các đặc điểm của đường sức điện

ra

- Vận dụng quy tắc hình bình hành xác định hướng của vectơ cường độ điện trường tổng hợp

- Giải các bài tập về điện trường

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: - Chuẩn bị hình vẽ 3.6 đến 3.9 trang 19 SGK.

- Thước kẻ, phấn màu

- Chuẩn bị phiếu câu hỏi

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Nêu và giải thích hiện tượng nhiễm điện do tiếp xúc, do hưởng ứng.

Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hi u khái ni m đi n tr ng ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ường.

Giới thiệu sự tác dụng lực giữa

các vật thông qua môi trường

Giới thiệu khái niệm điện trường

Tìm thêm ví dụ về môi trườngtruyền tương tác giữa hai vật

I Điện trường

1 Môi trường truyền tương tác điện

Môi trường tuyền tương tác giữa các điệntích gọi là điện trường

2 Điện trường

Điện trường là một dạng vật chất baoquanh các điện tích và gắn liền với điệntích Điện trường tác dụng lực điện lên điệntích khác đặt trong nó

Hoạt động 3 (30 phút): Tìm hi u c ng đ đi n tr ng ường ộ điện trường ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ường.

Giới thiệu khái niệm điện trường

Nêu định nghĩa và biểu thức định

nghĩa cường độ điện trường

Yêu cầu học sinh nêu đơn vị

cường độ điện trường theo định

nghĩa

Giới thiệu đơn vị V/m

Giới thiệu véc tơ cường độ điện

trường

Vẽ hình biểu diễn véc tơ cường

độ điện trường gây bởi một điện

tích điểm

Ghi nhận định nghĩa, biểuthức

Nêu đơn vị cường độ điệntrường theo định nghĩa

Ghi nhận đơn vị tthườngdùng

Vẽ hình

Dựa vào hình vẽ nêu các yếu

tố xác định véc tơ cường độđiện trường gây bởi một điệntích điểm

II Cường độ điện trường

1 Khái niệm cường dộ điện trường

Đại lượng đặc trưng cho sự mạnh yếucủa điện trường tại mỗi điểm được gọi

là cường độ điện trường tại điểm đó

2 Định nghĩa

Cường độ điện trường tại một điểm làđại lượng đặc trưng cho tác dụng lựccủa điện trường tại điểm đó Nó đượcxác định bằng thương số của độ lớn lựcđiện F tác dụng lên điện tích thử q(dương) đặt tại điểm đó và độ lớn củaq

E = q F

Đơn vị cường độ điện trường là N/Choặc người ta thường dùng là V/m

3 Véc tơ cường độ điện trường

q

F E



 Véc tơ cường độ điện trường



E gây

bởi một điện tích điểm có:

- Điểm đặt tại điểm ta xét

- Phương trùng với đường thẳng nốiđiện tích điểm với điểm ta xét

Trang 7

Yêu cầu học sinh thực hiện C1.

- Chiều hướng ra xa điện tích nếu làđiện tích dương, hướng về phía điệntích nếu là điện tích âm

IV RÚT KINH NGHIỆM

Tiết 5 ĐIỆN TRƯỜNG VÀ CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN

Ngày soạn: 04/09/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Trình bày được khái niệm điện trường

- Phát biểu được định nghĩa của cường độ điện trường và nêu được đặc điểm của vectơ cường độ điện trường

- Biết cách tổng hợp các vectơ cường độ điện trường thành phần tại mỗi điểm

- Nêu được khái niệm đường sức điện và các đặc điểm của đường sức điện

ra

- Vận dụng quy tắc hình bình hành xác định hướng của vectơ cường độ điện trường tổng hợp

- Giải các bài tập về điện trường

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: - Chuẩn bị hình vẽ 3.6 đến 3.9 trang 19 SGK.

- Thước kẻ, phấn màu

- Chuẩn bị phiếu câu hỏi

Hoạt động 1 (35 phút): Tìm hi u đ ng s c đi n ường ứu định luật Coulomb và hằng số điện môi ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu hình ảnh các đường

Đường sức điện trường là đường màtiếp tuyến tại mỗi điểm của nó là giá củavéc tơ cường độ điện trường tại điểm đó.Nói cách khác đường sức điện trường làđường mà lực điện tác dụng dọc theo nó

3 Hình dạng đường sức của một số điện trường

Các hình từ 3.6 đến 3.9

4 Các đặc điểm của đường sức điện

+ Qua mỗi điểm trong điện trường cómột đường sức điện và chỉ một mà thôi+ Đường sức điện là những đường cóhướng Hướng của đường sức điện tạimột điểm là hướng của véc tơ cường độđiện trường tại điểm đó

+ Đường sức điện của điện trường tĩnh là

Trang 8

Giới thiệu điện trường đều

lệ với cường độ điện trường tại điểm đó

5 Điện trường đều

Điện trường đều là điện trường mà véc

tơ cường độ điện trường tại mọi điểmđều có cùng phương chiều và độ lớn Đường sức điện trường đều là nhữngđường thẳng song song cách đều

Yêu cầu h/s tóm tắt những kiến thức cơ bản đã học

Yêu cầu học sinh về nhà giải các bài tập 9 đến 13

trang 20, 21sgk và từ 3.1 đến 3.10 sách bài tập

Tóm tắt kiến thức

Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà

Ngày soạn: 10/9/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Véc tơ cường độ điện trường gây bởi một điện tích điểm và nhiều điện tích điểm

- Các tính chất của đường sức điện

2 Kỹ năng:

- Xác định được cường độ điện trường gây bởi các điện tích điểm

- Giải thích được một số hiện tượng liên quan đến điện trường, đường sức điện trường

II CHUẨN BỊ

Giáo viên

- Xem, giải các bài tập sgk và sách bài tập

Học sinh

- Giải các câu hỏi trắc nghiệm và bài tập thầy cô đã ra về nhà

Câu 9 trang 20 : BCâu 10 trang 21: DCâu 3.1 : DCâu 3.2 : DCâu 3.3 : DCâu 3.4 : CCâu 3.6 : D

Hướng dẫn học sinh các bước giải

Vẽ hình Gọi tên các véc tơ cườngđộ điện trường thành

Trang 9

Hướng dẫn học sinh tìm vị trí của C.

Yêu cầu học sinh tìm biểu thức để xác

định AC

Hướng dẫn học sinh tìm các điểm khác

Hướng dẫn học sinh các bước giải

Lập luận để tìm vị trí củaC

Tìm biểu thức tính AC

Tìm các điểm khác cócường độ điện trườngbằng 0

Gọi tên các véc tơ cường

độ điện trường thànhphần

Tính độ lớn các véc tơcường độ điện trườngthành phần

Xác định véc tơ cường

độ điện trường tổng hợptại C

AB Hai véc tơ này phải có môđunbằng nhau, tức là điểm C phải gần Ahơn B vì |q1| < |q2| Do đó ta có:

|

AC AB

 AC = 64,6 cm; BC = 74,6 cm Ngoài ra còn phải kể tất cả các điểmnằm rất xa q1 và q2 Tại điểm C vàcác điểm này thì cường độ điệntrường bằng không, tức là không cóđiện trường

Cường độ điện trường tổng hợp tại C

Trang 10

Tiết 7 CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN

Ngày soạn: 12/9/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nêu được đặc điểm của lực tác dụng lên điện tích trong điện trường đều

- Lập được biểu thức tính công của lực điện trong điện trường đều

- Phát biểu được đặc điểm của công dịch chuyển điện tích trong điện trường bất kì

- Trình bày được khái niệm, biểu thức, đặc điểm của thế năng của điện tích trong điện trường, quan hệ giữacông của lực điện trường và độ giảm thế năng của điện tích trong điện trường

2 Học sinh: Ôn lại cách tính công của trọng lực và đặc điểm công trọng lực.

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Nêu định nghĩa và các tính chất của đường sức của điện trường tĩnh Hoạt động 2 (20 phút): Tìm hi u công c a l c đi n ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Vẽ hình 4.1 lên bảng

Vẽ hình 4.2 lên bảng

Cho học sinh nhận xét

Đưa ra kết luận

Giới thiệu đặc điểm công của lực

diện khi điện tích di chuyển trong

điện trường bất kì

Vẽ hình 4.1

Xác định lực điện trường tácdụng lên điện tích q > 0 đặttrong điện trường đều có cường

Tính công khi điện tích dichuyển theo đường gấp khúcMPN

Nhận xét

Ghi nhận đặc điểm công

Ghi nhận đặc điểm công củalực điện khi điện tích di chuyểntrong điện trường bất kì

Thực hiện C1

Thực hiện C2

I Công của lực điện

1 Đặc điểm của lực điện tác dụng lên một điện tích đặt trong điện trường đều

Công của lực điện trường trong sự dichuyển của điện tích trong điệntrường đều từ M đến N là AMN = qEd,không phụ thuộc vào hình dạng củađường đi mà chỉ phụ thuộc vào vị trícủa điểm đầu M và điểm cuối N củađường đi

3 Công của lực điện trong sự di chuyển của điện tích trong điện trường bất kì

Công của lực điện trong sự di chuyểncủa điện tích trong điện trường bất kìkhông phụ thuộc vào hình dạng đường

đi mà chỉ phụ thuộc vào vị trí điểmđầu và điểm cuối của đường đi Lực tĩnh điện là lực thế, trường tĩnhđiện là trường thế

Hoạt động 3 (15 phút): Tìm hi u th n ng c a m t đi n tích trong đi n tr ng ết electron ăng của một điện tích trong điện trường ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ộ điện trường ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ường.

Yêu cầu học sinh nhắc lại khái

niệm thế năng trọng trường

Giới thiệu thế năng của điện

tích đặt trong điện trường

Nhắc lại khái niệm thế năngtrọng trường

II Thế năng của một điện tích trong điện trường

1 Khái niệm về thế năng của một điện tích trong điện trường

Thế năng của một điện tích q tại mộtđiểm trong điện trường đặc trưng chokhả năng sinh công của điện trường khiđặt điện tích q tại điểm mà ta xét trong

Trang 11

Giới thiệu sự phụ thuộc của thế

năng của một điện tích q đặt

trong điện trường vào điện tích q

đó

Cho điện tích q di chuyển trong

điện trường từ điểm M đến N rồi

ra  Yêu cầu học sinh tính

công

Cho học sinh rút ra kết luận

Ghi nhận sự phụ thuộc của thếnăng của một điện tích q đặttrong điện trường vào điện tích qđó

Tính công khi điện tích q dichuyển từ M đến N rồi ra 

Khi một điện tích q di chuyển từ điểm

M đến điểm N trong một điện trườngthì công mà lực điện trường tác dụnglên điện tích đó sinh ra sẽ bằng độ giảmthế năng của điện tích q trong điệntrường

Cho học sinh tóm tắt những kiến thức cơ bản đã học

Trang 12

Tiết 8 ĐIỆN THẾ HIỆU ĐIỆN THẾ

Ngày soạn: 18/09/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Trình bày được ý nghĩa, định nghĩa, đơn vị, đặc điểm của điện thế và hiệu điện thế

- Nêu được mối liên hệ giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường

- Biết được cấu tạo của tĩnh điện kế

2 Kĩ năng

- Giải bài toán tính điện thế và hiệu điện thế

- So sánh được các vị trí có điện thế cao và điện thế thấp trong điện trường

Đọc lại SGK vật lý 7 và vật lý 9 về hiệu điện thế

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm công của lực điện trường khi điện tích di chuyển.

Hoạt động 2 (15 phút): Tìm hi u khái ni m đi n th ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ết electron.

Giới thiệu khái niệm điện thế

Giới thiệu định nghĩa điện thế

Giới thiệu đơn vị điện thế

Yêu cầu học sinh nêu đặc điểm

của điện thế

Ghi nhận đơn vị điện thế

Nêu đặc điểm của điện thế

Thực hiện C1

I Điện thế

1 Khái niệm điện thế

Đại lượng đặc trưng cho điện trường vềphương diện tạo ra thế năng của mộtđiện tích q tại mỗi điểm trong điệntrường được gọi là điện thế của điệntrường tại điểm đó

Điện thế tại một điểm M trong điệntrường là đại lượng đặc trưng cho điệntrường về phương diện tạo ra thế năngkhi đặt tại đó một điện tích q Nó đượcxác định bằng thương số của công củalực điện tác dụng lên điện tích q khi q dichuyển từ M ra xa vô cực và độ lớn củaq

4 Đặc điểm của điện thế

Điện thế là đại lượng đại số

Thường chọn điện thế của đất hoặc mộtđiểm ở vô cực làm mốc (bằng 0)

Hoạt động 3 (20 phút): Tìm hi u khái ni m hi u đi n th ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ết electron.

Giới thiệu định nghĩa hiệu điện

thế

Yêu cầu học sinh nêu đơn vị

hiệu điện thế

Nêu đơn vị hiệu điện thế

II Hiệu điện thế

Hiệu điện thế giữa hai điểm M, N trongđiện trường là đại lượng đặc trưng chokhả năng sinh công của điện trườngtrong sự di chuyển của một điện tích từ

M đến N Nó được xác định bằng thương

số của công của lực điện tác dụng lênđiện tích q trong sự di chuyển từ M đến

N và độ lớn của q

Trang 13

Giới thiệu tĩnh điện kế cho học

sinh quan sát và mô tả lại

Hướng dẫn học sinh xây dựng

mối liên hệ giữa E và U

Giải thích cách dùng đơn vị

cường độ điện trường là V/m

Yêu cầu học sinh cho biết nếu

đặt một điện tích dương trong

điện trường thì điện tích đó

chuyển động như thế nào?

Yêu cầu học sinh giải thích

tương tự cho điện tích âm

Quan sát, mô tả tĩnh điện kế

Xây dựng mối liên hệ giữa E

và U

Ghi nhận cách dùng đơn vịcường độ điện trường là V/m

Nêu hướng chuyển động củađiện tích dương nếu nó chỉ chịutác dụng của lực điện trường

Nêu hướng chuyển động củađiện tích âm nếu nó chỉ chịu tácdụng của lực điện trường

UMN = VM – VN = q

AMN

2 Đo hiệu điện thế

Đo hiệu điện thế tĩnh điện bằng tĩnhđiện kế

3 Hệ thức liên hệ giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường

A = qU = qEd  U = Ed hay E = d

U

Véc tơ cường độ điện trường E→ hướng

từ nơi có điện thế cao sang nơi có điệnthế thấp

Lực điện trường có tác dụng đẩy cácđiện tích dương chuyển động từ nơi cóđiện thế cao sang nới có điện thế thấp vàđẩy các điện tích âm chuyển động từ nơi

có điện thế thấp sang nơi có điện thếcao

Cho học sinh tóm tắt những kiến thức cơ bản đã

học trong bài

Yêu cầu học sinh về nhà đọc mục Em có biết?

Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập từ 5 đến 9

Trang 14

Tiết 9 TỤ ĐIỆN

Ngày soạn: 20/9/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Trình bày được cấu tạo của tụ điện, cách tích điện cho tụ

- Nêu rõ ý nghĩa, biểu thức, đơn vị của điện dung

- Viết được biểu thức tính năng lượng điện trường của tụ điện và giải thích được ý nghĩa các đại lượng trongbiểu thức

2 Kĩ năng

- Nhận ra một số loại tụ điện trong thực tế

- Giải bài tập tụ điện

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

Một số loại tụ điện thực tế, đặc biệt là tụ xoay trong máy thu thanh

2 Học sinh:

- Chuẩn bị bài mới

- Sưu tầm các linh kiện điện tử

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Nêu định nghĩa hiệu điện thế và mối liên hệ giữa hiệu điện thế với

cường độ điện trường

Hoạt động 2 (15 phút): Tìm hi u t đi n ụ về nhà ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu mạch có chứa tụ

điện từ đó giới thiệu tụ điện

Giới thiệu tụ điện phẵng

Giới thiệu kí hiệu tụ điện trên

các mạch điện

Yêu cầu học sinh nêu cách tích

điện cho tụ điện

Giới thiệu điện tích của tụ

điện

Quan sát, mô tả tụ điện phẵng

Tụ điện dùng để chứa điện tích

Tụ điện phẵng gồm hai bản kim loạiphẵng đặt song song với nhau và ngăncách nhau bằng một lớp điện môi

Kí hiệu tụ điện

2 Cách tích điện cho tụ điện

Nối hai bản của tụ điện với hai cực củanguồn điện

Độ lớn điện tích trên mỗi bản của tụđiện khi đã tích điện gọi là điện tích của

tụ điện

Hoạt động 3 (20 phút): Tìm hi u đi n dung c a t đi n, các lo i t và n ng l ng đi n tr ng trong ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ụ về nhà ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ại tụ và năng lượng điện trường trong ụ về nhà ăng của một điện tích trong điện trường ượng điện trường trong ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ường.

t đi n ụ về nhà ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu điện dung của tụ

điện

Giới thiệu đơn vị điện dung và

các ước của nó

Giới thiệu công thức tính điện

dung của tụ điện phẵng

Giới thiệu các loại tụ

Ghi nhận đơn vị điện dung vàcác ước của nó

Ghi nhận công thức tính Nắmvững các đại lượng trong đó

C = U Q

Đơn vị điện dung là fara (F)

Các ước của fara:

Trang 15

Giới thiệu cách gọi tên của tụ

điện

Giới thiệu hiệu điện thế giới

hạn của tụ điện

Giới thiệu tụ xoay

thay đổi điện dung của tụ xoay

Giới thiệu năng lượng điện

trường của tụ điện

Giới thiệu công thức tính năng

lượng điện trường của tụ điện đã

Quan sát, mô tả tụ xoay

Giải thích sự thay đổi điện dungcủa tụ xoay

Ghi nhận năng lượng điệntrường của tụ điện

Ghi nhận công thức tính nănglượng điện trường của tụ điện đãđược tích diện

S



 4 10

2 Các loại tụ điện

Thường lấy tên của lớp điện môi đểđặt tên cho tụ điện: tụ không khí, tụgiấy, tụ mi ca, tụ sứ, tụ gốm, …

Trên vỏ tụ thường ghi cặp số liệu làđiện dung và hiệu điện thế giới hạn của

Năng lượng điện trường của tụ điện đãđược tích điện tính theo công thức:

- Công của lực điện

- Điện thế, hiệu điện thế, liên hệ giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường

- Điện dung của tụ điện, điện tích và hiệu điện thế của tụ điện đã được tích điện

2 Kỹ năng:

- Giải được các bài toán tính công của lực điện, tinh toán tính hiệu điện thế, liên hệ giữa E, U và A

- Giải được các bài toán về mối liên hệ giữa Q, C, U và W

II CHUẨN BỊ

Giáo viên

Học sinh

Hoạt động 1 (10 phút): Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải

+ Đặc điểm của công của lực điện

+ Biểu thức tính công của lực điện

+ Khái niệm điện thế, hiệu điện thế, liên hệ giữa U và E

+ Các công thức của tụ điện

Trang 16

Câu 4 trang 25 : DCâu 5 trang 25 : DCâu 5 trang 29 : CCâu 6 trang 29 : CCâu 7 trang 29 : CCâu 5 trang 33 : DCâu 6 trang 33 : CCâu 5.2 : CCâu 5.3 : D

Yêu cầu học sinh viết biểu

Yêu cầu học sinh tính điện

tích tối đa của tụ điện

tích của tụ điện

Yêu cầu học sinh tính công

Yêu cầu học sinh tính hiệu

điện thế U’

Viết biểu thức định lí động năng

Lập luận, thay số để tính Eđ2

Tính công của lực điện

Viết công thức, thay số và tínhtoán

Tính công của lực điện khi đó

Bài 9 trang 29

Công của lực điện khi electron chuyểnđộng từ M đến N :

A = q.UMN = -1,6.10-19.50 = - 8 10-18(J)

Bài 7 trang33

a) Điện tích của tụ điện :

q = CU = 2.10-5.120 = 24.10-4(C).b) Điện tích tối đa mà tụ điện tích được

A = q.U = 12.10-7.60 = 72.10-6(J)

c) Công của lực điện khi U’ = 2

U

= 30V A’ = q.U’ = 12.10-7.30 = 36.10-6(J)

Trang 17

Chương II DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI

Tiết 11 DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI NGUỒN ĐIỆN

Ngày soạn: 1/10/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Phát biểu được định nghĩa cường độ dòng điện và viết được công thức thể hiện định nghĩa này

- Nêu được điều kiện để có dòng điện

- Phát biểu được suất điện động của nguồn điện và viết được công thức thể hiện định nghĩa này

2 Kĩ năng

- Giải thích được vì sao nguồn điện có thể duy trì được hiệu điện thế giữa hai cực của nó

- Giải được các bài toán có liên quan đến các hệ thức : I = t

q



 ; I = t

Xem lại những kiến thức đã học ở THCS về dòng điện và cường độ dòng điện

Hoạt động 1 (25 phút): Tìm hi u v dòng đi n ề nhà ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Đặt các câu hỏi về từng vấn đề

để cho học sinh thực hiện

Nêu định nghĩa dòng điện

Nêu điều kiện để có dòng điện

Nêu bản chất của dòng diệntrong kim loại

Nêu qui ước chiều dòng điên

Nêu các tác dụng của dòngđiện

Cho biết trị số của đại lượngnào cho biết mức độ mạnh yếucủa dòng điện? Dụng cụ nào đonó? Đơn vị của đại lượng đó

I Dòng điện

+ Dòng điện là dòng chuyển động cóhướng của các điện tích

+ Điều kiện để có dòng điện: phải cócác điện tích tự do và điện trường đểđẩy các điện tích tự do chuyển động cóhướng

+ Dòng điện trong kim loại là dòngchuyển động có hướng của các electron

tự do

+ Qui ước chiều dòng điện là chiềuchuyển động của các diện tích dương(ngược với chiều chuyển động của cácđiện tích âm)

+ Các tác dụng của dòng điện: Tácdụng từ, tác dụng nhiệt, tác dụng hoáchọc, tác dụng cơ học, sinh lí, …

+ Cường độ dòng điện cho biết mức độmạnh yếu của dòng điện Đo cường độdòng điện bằng ampe kế Đơn vị cường

độ dòng điện là ampe (A)

Hoạt động 2 (20 phút): Tìm hi u c ng đ dòng đi n, dòng đi n không đ i ường ộ điện trường ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ổi.

Yêu cầu học sinh nhắc lại định

nghĩa cường độ dòng điện

Yêu cầu học sinh cho biết thế

nào là dòng điện không đổi

Nêu định nghĩa cường độ dòngđiện đã học ở lớp 9

Cho biết thế nào là dòng điệnkhông đổi

II Cường độ dòng điện Dòng điện không đổi

1 Cường độ dòng điện

Cường độ dòng điện là đại lượng đặctrưng cho tác dụng mạnh, yếu của dòngđiện Nó được xác định bằng thương sốcủa điện lượng q dịch chuyển qua tiếtdiện thẳng của vật dẫn trong khoảngthời gian t và khoảng thời gian đó

I = t

q



2 Dòng điện không đổi

Dòng điện không đổi là dòng điện cóchiều và cường độ không đổi theo thờigian

Trang 18

Giới thiệu đơn vị của cường độ

dòng điện và của điện lượng

Đơn vị của điện lượng là culông (C)

1C = 1A.1s

Tiết 12 DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI NGUỒN ĐIỆN

Ngày soạn: 4/10/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Phát biểu được định nghĩa cường độ dòng điện và viết được công thức thể hiện định nghĩa này

- Nêu được điều kiện để có dòng điện

- Phát biểu được suất điện động của nguồn điện và viết được công thức thể hiện định nghĩa này

2 Kĩ năng

- Giải thích được vì sao nguồn điện có thể duy trì được hiệu điện thế giữa hai cực của nó

- Giải được các bài toán có liên quan đến các hệ thức : I = t

q



 ; I = t

Xem lại những kiến thức đã học ở THCS về dòng điện và cường độ dòng điện

Hoạt động 1 (15 phút): Tìm hi u v ngu n đi n ề nhà ồn điện ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu lực lạ bên trong

III Nguồn điện

1 Điều kiện để có dòng điện

Điều kiện để có dòng điện là phải cómột hiệu điện thế đặt vào hai đầu vậtdẫn điện

ít electron) do đó duy trì được hiệu điệnthế giữa hai cực của nó

Hoạt động 2 (20 phút): Tìm hi u su t đi n đ ng c a ngu n đi n ất điện động của nguồn điện ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ộ điện trường ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ồn điện ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu công của nguồn

điện

Yêu cầu học sinh giải thích tại

sao nói nguồn điện là một nguồn

Ghi nhận công của nguồn điện

Giải thích tại sao nói nguồnđiện là một nguồn năng lượng

IV Suất điện động của nguồn điện

1 Công của nguồn điện

Công của các lực lạ thực hiện làmdịch chuyển các điện tích qua nguồnđược gọi là công của nguồn điện

2 Suất điện động của nguồn điện

Trang 19

năng lượng.

Giới thiệu khái niệm suất điện

động của nguồn điện

Giới thiệu công thức tính suất

điện động của nguồn điện

Giới thiệu đơn vị của suất điện

động của nguồn điện

Yêu cầu học sinh nêu cách đo

suất điện động của nguồn điên

Giới thiệu điện trở trong của

b) Công thức

E = q A

Suất điện động của nguồn điện có giátrị bằng hiệu điện thế giữa hai cực của

nó khi mạch ngoài hở

Mỗi nguồn điện có một điện trở gọi làđiện trở trong của nguồn điện

Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã học trong

Trang 20

Ngày soạn : 8/10/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Các khái niệm về dòng điện, dòng điện không đổi, cường độ dòng điện, nguồn điện, suất điện

động và điện trở trong của nguồn điện Cấu tạo, hoạt động của các nguồn điện hoá học

2 Kỹ năng : Thực hiện được các câu hỏi và giải được các bài toán liên quan đến dòng điện, cường độ dòng

điện, suất điện động của nguồn điện

II CHUẨN BỊ

+ Chuẩn bị thêm nột số câu hỏi trắc nghiệm và bài tập khác

+ Chuẩn bị sẵn các vấn đề mà mình còn vướng mắc cần phải hỏi thầy cô

+ Dòng điện, cường độ dòng điện, dòng điện không đổi

+ Lực lạ bên trong nguồn điện

+ Suất điện động và điện trở trong của nguồn điện

Câu 6 trang 45 : DCâu 7 trang 45 : BCâu 11 trang 45 : DCâu 7.1 : A

Câu 7.2 : DCâu 7.3 : BCâu 7.4 : CCâu 7.5 : DCâu 7.6 : D

Yêu cầu học sinh tính

cường độ dòng điện chạy qua

dây dẫn

lượng chạy qua tiết diện

thẳng của dây dẫn

của lực lạ

Yêu cầu học sinh tính lượng

điện tích được dịch chuyển

Yêu cầu học sinh tính cường

độ dòng điện qua acquy

Trang 21

Tiết 14 ĐIỆN NĂNG CÔNG SUẤT ĐIỆN

1 Giáo viên: Đọc sách giáo khoa Vật lí lớp 9 để biết học sinh đã học những gì về công, công suất của dòng

điện, định luật Jun – Len-xơ và chuẩn bị các câu hỏi hướng dẫn học sinh ôn tập

2 Học sinh: Ôn tập phần này ở lớp 9 THCS và trả lời các câu hỏi hướng dẫn mà giáo viên đặt ra.

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Nêu cấu tạo chung của pin điện hoá So sánh pin điện hoá và acquy Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hi u đi n n ng tiêu th và công su t đi n ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ăng của một điện tích trong điện trường ụ về nhà ất điện động của nguồn điện ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu công của lực điện

Yêu cầu học sinh rút ra kết

luận

Giới thiệu công suất điện

2 Công suất điện

Công suất điện của một đoạn mạch làcông suất tiêu thụ điện năng của đoạnmạch đó và có trị số bằng điện năng màđoạn mạch đó tiêu thụ trong một đơn vịthời gian, hoặc bằng tích của hiệu điệnthế giữa hai đầu đoạn mạch và cường

độ dòng điện chạy qua đoạn mạch đó

P = t

A

= UI

Hoạt động 3 (15 phút): Tìm hi u công su t to nhi t c a v t d n khi có dòng đi n ch y qua ất điện động của nguồn điện ảo toàn điện tích ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ẫn khi có dòng điện chạy qua ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ại tụ và năng lượng điện trường trong

Giới thiệu công suất toả nhiệt

1 Định luật Jun – Len-xơ

Nhiệt lượng toả ra ở một vật dẫn tỉ lệthuận với điện trở của vật dẫn, với bìnhphương cường độ dòng điện và với thờigian dòng điện chạy qua vật dẫn đó

Q = RI2t

2 Công suất toả nhiệt của vật dẫn

Công suất toả nhiệt ở vật dẫn khi códòng điện chạy qua đặc trưng cho tốc

độ tỏa nhiệt của vật dẫn đó và được xácđịnh bằng nhiệt lượng toả ra ở vật dẫn

đó trong một đơn vị thời gian

P = t Q

= RI2

Trang 22

Hoạt động 4 (10 phút): Tìm hi u công và công su t c a ngu n đi n ất điện động của nguồn điện ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ồn điện ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu công của nguồn

điện

Giới thiệu công suất của nguồn

điện

III Công và công suất của nguồn điên

1 Công của nguồn điện

Công của nguồn điện bằng điện năngtiêu thụ trong toàn mạch

Ang = qE = EIt

2 Công suất của nguồn điện

Công suất của nguồn điện bằng côngsuất tiêu thụ điện năng của toàn mạch

Png = t

Ang

= EI

1 Kiến thức: + Điện năng tiêu thụ và công suất điện.

+ Nhiệt năng và công suất toả nhiệt của vật dẫn khi có dòng điện chạy qua

+ Công và công suất của nguồn điện

+ Giải được các bài tập liên quan đến điện năng và công suất điện

II CHUẨN BỊ

Giáo viên: Xem, giải các bài tập sgk và sách bài tập.

+ Chuẩn bị sẵn các vấn đề mà mình còn vướng mắc cần phải hỏi thầy cô

Hoạt động 1 (10 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải.

+ Biểu thức tính điện năng tiêu thụ trên một đoạn mạch: A = UIt

+ Biểu thức tính công suất điện trên một đoạn mạch: P = UI

+ Biểu thức tính nhiệt toả ra và công suất toả nhiệt trên vật dẫn: Q = RI2t ; P = RI2 = R

U2

+ Công và công suất của nguồn điện : Ang = EIt ; Png = EI

Yêu cầu học sinh khác nhận xét bài

giải của bạn

Câu 5 trang 49: BCâu 6 trang 49: BCâu 8.1: CCâu 8.2: B

Bài 8 trang 49

Trang 23

Giới thiệu hiệu điện thế

định mức và công suất định

mức

Yêu cầu học sinh tính nhiệt

lượng cần thiết để đun sôi 2

lít nước

Yêu cầu học sinh tính nhiệt

lượng toàn phần (kể cả nhiệt

lượng hao phí)

Yêu cầu học sinh tính thời

gian để đun sôi nước

Y/c h/s tính công của nguồn

điện sản ra trong 15 phút

suất của nguồn

năng tiêu thụ của đèn ống

trong thời gian đã cho

năng tiêu thụ của đèn dây tóc

trong thời gian đã cho

Yêu cầu học sinh tính số

tiền điện tiết kiệm được

Tính nhiệt lượng có ích

Tính nhiệt lượng toàn phần

Tính thời gian đun sôi nước

Tính công của nguồn

Tính công suất của nguồn

Tính điện năng tiêu thụ của đènống

Tính điện năng tiêu thụ củabóng đèn dây tóc

Tính số tiền điện đã tiết kiệmđược

a) 220V là hiệu điện thế định mức của

ấm điện; 1000W là công suất định mứccủa ấm điện

b) Nhiệt lượng có ích để đun sôi 2 lítnước

Q’ = Cm(t2 – t1) = 4190.2.(100 – 25) = 628500 (J)

Nhiệt lượng toàn phần cần cung cấp

H = Q

Q'

 Q = 0 , 9

628500 '



H Q

= 698333 (J) Thời gian để đun sôi nước

= 6 (kW.h)

Điện năng mà bóng đèn dây tóc tiêu thụtrong thời gian này là:

A2 = P2.t = 100.5.3600.30 = 54000000 (J) = 15 (kW.h)

Số tiền điện giảm bớt là:

M = (A2 - A1).700 = 6300 (đ)

Tiết 16 ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH

Ngày soạn: 22/10/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Phát biểu được nội dung định luật Ôm cho toàn mạch

- Nắm được mối quan hệ giữa suất điện động của nguồn và tổng độ giảm thế trong và ngoài nguồn

- Tự suy ra được định luật Ôm cho toàn mạch từ định luật bảo toàn năng lượng

- Trình bày được khái niệm hiệu suất của nguồn điện

2 Kĩ năng

Giải các dạng bài tập có liên quan đến định luật Ôm cho toàn mạch

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Xem lại những kiến thức liên quan đến bài dạy

- Chuẩn bị một số bài tập liên quan đế định luật Ôm với toàn mạch

2 Học sinh: Đọc trước bài học mới.

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Công và công suất toả nhiệt của vật dẫn khi có dòng điện chạy qua?

Công và công suất của nguồn điện?

Trang 24

Hoạt động 2 (20 phút): Tìm hi u đ nh lu t Ôm đ i v i toàn m ch ịnh luật Coulomb và hằng số điện môi ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ố điện môi ới toàn mạch ại tụ và năng lượng điện trường trong

Giới thiệu biểu thức và nội

dung của định luật Ôm đối với

toàn mạch

Yêu cầu học sinh nêu kết luận

về mối quan hệ giữa E và tổng

các độ giảm thế trong và ngoài

nguồn

Ghi nhận biểu thức và nội dungcủa định luật Ôm đối với toànmạch

Thực hiện C2

Nêu kết luận về mối quan hệgiữa E và tổng các độ giảm thếtrong và ngoài nguồn

Với mạch ngoài ta có: UN = IRN = E –Ir

UN được gọi là độ giảm điện thế mạchngoài

Ir được gọi là độ giảm điện thế mạchtrong

E = IRN + Ir Suất điện động của nguồn điện có giátrị bằng tổng các độ giảm điện thế ởmạch ngoài và mạch trong

Hoạt động 3 (20 phút): Tìm hi u hi n t ng đo n m ch, m i liên h gi a đ nh lu t Ôm v i toàn ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ượng điện trường trong ảo toàn điện tích ại tụ và năng lượng điện trường trong ố điện môi ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ữa ịnh luật Coulomb và hằng số điện môi ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ới toàn mạch.

m ch và đ nh lu t b o toàn và chuy n hoá n ng l ng, hi u su t c a ngu n đi n ại tụ và năng lượng điện trường trong ịnh luật Coulomb và hằng số điện môi ật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ảo toàn điện tích ăng của một điện tích trong điện trường ượng điện trường trong ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ất điện động của nguồn điện ủa các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa ồn điện ện của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa

Giới thiệu hiện tượng đoản

mạch

Lập luận để cho thấy có sự phù

hợp giữa định luật Ôm đối với

toàn mạch và định luật bảo toàn

và chuyển hoá năng lượng

Giới thiệu hiệu suất nguồn

điện

Ghi nhận hiện tượng đoảnmạch

Thực hiện C4

Ghi nhận sự phù hợp giữa địnhluật Ôm đối với toàn mạch vàđịnh luật bảo toàn và chuyển hoánăng lượng

Ghi nhận hiệu suất nguồn điện

Thực hiện C5

III Nhận xét

1 Hiện tượng đoản mạch

Cường độ dòng điện trong mạch kínđạt giá trị lớn nhất khi RN = 0 Khi đó tanói rằng nguồn điện bị đoản mạch và

I = E r

2 Định luật Ôm đối với toàn mạch và định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng

Công của nguồn điện sản ra trong thờigian t:

A = EIt Nhiệt lượng toả ra trên toàn mạch:

Q = (RN + r)I2t Theo định luật bảo toàn năng lượngthì:

A = Q  I = R E

N+ r

Như vậy định luật Ôm đối với toànmạch hoàn toàn phù hợp với định luậtbảo toàn và chuyển hoá năng lượng

3 Hiệu suất nguồn điện

H = UNξ

Trang 25

Tiết 17 ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH

Ngày soạn: 29/10/2012

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Phát biểu được nội dung định luật Ôm cho toàn mạch

- Nắm được mối quan hệ giữa suất điện động của nguồn và tổng độ giảm thế trong và ngoài nguồn

- Tự suy ra được định luật Ôm cho toàn mạch từ định luật bảo toàn năng lượng

- Trình bày được khái niệm hiệu suất của nguồn điện

2 Kĩ năng

Giải các dạng bài tập có liên quan đến định luật Ôm cho toàn mạch

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Xem lại những kiến thức liên quan đến bài dạy

- Chuẩn bị một số bài tập liên quan đế định luật Ôm với toàn mạch

2 Học sinh: Đọc trước bài học mới.

Tiết 2.

Hoạt động 4 (40 phút): Giải một số bài tập vận dụng.

1 Một nguồn điện được mắc

với một biến trở Khi điện trở

của biến trở là 1,65  thì hiệu

điện thế giữa hai cực của

nguồn là 3,3 V, còn khi điện

trong 2  Nối điện trở R vào

hai cực của nguồn điện thành

mạch kín thì công suất tiêu

Giải hệ phương trình để tínhsuất điện động và điện trởtrong của nguồn

Viết biểu thức tính công suấtcủa mạch ngoài

Trang 26

+ Nắm được định luật Ôm đối với toàn mạch

+ Nắm được hiện tượng đoản mạch

+ Nắm được hiệu suất của nguồn điện

2 Kỹ năng: Trả lời được các câu hỏi và giải được các bài tập liên quan đến định luật Ôm đối với toàn mạch.

II CHUẨN BỊ

Giáo viên

Học sinh

+ Định luật Ôm đối với toàn mạch: I = ξ

RN+ r.

+ Độ giảm thế mạch ngoài: UN = IRN = E - Ir

+ Hiện tượng đoản mạch: I = ξ

r

+ Hiệu suất của nguồn điện: H = UN

ξ .

Yêu cầu học sinh khác nhận xét bài

giải của bạn

Câu 4 trang 54 : ACâu 9.1: B

Câu 9.2: B

Yêu cầu học sinh tìm biểu

thức để tính cường độ dòng

điện chạy trong mạch

Yêu cầu học sinh tính suất

điện động của nguồn điện

Tính cường độ dòng điện chạytrong mạch

Tính suất điện động của nguồnđiện

Ta có E = UN + I.r = 8,4 + 0,6.1 = 9

Trang 27

suất mạch ngoài và công suất

Yêu cầu học sinh tính

cường độ dòng điện chạy qua

đèn

Yêu cầu học sinh so sánh và

rút ra kết luận

suất tiêu thụ thực tế của bóng

đèn

suất của nguồn điện

trở mạch ngoài và cường độ

dòng điện chạy trong mạch

chính

điện thế giữa hai đầu mỗi

bóng

suất tiêu thụ của mỗi bóng

đèn

Yêu cầu học sinh lập luận

để rút ra kết luận

Tính công suất mạch ngoài

Tính công suất của nguồn

Tính cường độ dòng điện địnhmức của bóng đèn

Tính điện trở của bóng đèn

Tính cường độ dòng điện thực

tế chạy qua đèn

So sánh và kết luận

Tính công suất tiêu thụ thực tế

Tính hiệu suất của nguồn

P N = I2.RN = 0,62.14 = 5,04 (W) Công suất của nguồn:

Rd = 5

122 2

I = E

RN+ r = 0,416 (A)

I  Idm nên đèn sáng gần như bìnhthường

Công suất tiêu thụ thực tế của đèn

PN = I2.Rd = 0,4162.28,8 = 4,98 (W)b) Hiệu suất của nguồn điện:

2 1





 R R

R R

= 3 () Cường độ dòng điện chạy trong mạchchính: I = E

RN+ r = 0,6 (A)

Hiệu điện thế giữa 2 đầu mỗi bóng đèn:

UN = U1 = U2 = I.RN = 0,6.3 = 1,8 (V) Công suất tiêu thụ của mỗi bóng đèn

P1 = P2 = 6

8 ,

1 2 1

Định dạng
Số trang	54
Dung lượng	1,27 MB