(Sáng kiến kinh nghiệm) phát huy năng lực học sinh THPT thông qua hoạt động học tập tìm hiểu di sản văn hóa

Nội dung Đổi mới giáo dục đào tạođược thể hiện rõ trong Nghị quyết số 29 HNTW 8 khóa XI - Chuyển từ dạy họcchủ yếu trang bị kiến thức sang hình thành năng lực và phẩm chất học sinh.Đổi m

SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO HƯNG YÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỨC HỢP

- -SÁNG KIẾN PHÁT HUY NĂNG LỰC HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG

HỌC TẬP TÌM HIỂU DI SẢN VĂN HÓA

Năm học 2018 - 2019

PHẦN LÍ LỊCH

Họ tên nhóm tác giả:

* Chủ trì: Nguyễn Thị Hiếu

- Chức vụ: Giáo viên môn Lịch Sử, tổ trưởng tổ Sử - Địa - GDCD.

- Đơn vị: Trường THPT Đức Hợp - Kim Động

* Cộng sự:

1 Tạ Thị Thu Mai

- Chức vụ: Giáo viên môn Địa Lí

- Đơn vị: Trường THPT Đức Hợp - Kim Động

2 Nguyễn Thị Thu Huyền

- Chức vụ: Giáo viên môn GDCD

- Đơn vị: Trường THPT Đức Hợp - Kim Động

Tên sáng kiến:

Phát huy năng lực học sinh THPT thông qua hoạt động học tập tìm hiểu di sản văn hóa

A PHẦN MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề

1 Thực trạng của hoạt động học tập qua di sản ở trường THPT

Hiện nay, với sự phát triển như vũ bão của cuộc cách mạng khoa học - kĩthuật, kiến thức không còn là “tài sản” riêng của trường học mà học sinh có thểtiếp nhận kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau Khi đó giáo dục đứng trước yêucầu đổi mới một cách căn bản và toàn diện Nội dung Đổi mới giáo dục đào tạođược thể hiện rõ trong Nghị quyết số 29 HNTW 8 khóa XI - Chuyển từ dạy họcchủ yếu trang bị kiến thức sang hình thành năng lực và phẩm chất học sinh.Đổi mới đồng bộ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức dạy học vàkiểm tra, đánh giá theo hướng phát huy tính tích cực học tập để hình thành vàphát triển các năng lực cần thiết cho học sinh Để đáp ứng yêu cầu đổi mới cónhiều hình thức giáo dục được áp dụng, trong đó có tổ chức hoạt động học tậpqua di sản (HTQDS) trong nhà trường

Hiện nay học sinh đang thiếu sự trải nghiệm, thiếu kiến thức thực tế, vìvậy, mỗi di sản văn hóa là một cơ hội để giáo dục thế hệ trẻ, là một sợi dây gắnkết trách nhiệm và tình cảm của nhà trường với gia đình và xã hội Từ năm học2012-2013, Bộ Giáo dục và Ðào tạo (GD và ÐT) phối hợp với Bộ Văn hóa, Thểthao và Du lich, Văn phòng UNESCO tại Hà Nội tiến hành các hoạt động "Sửdụng di sản văn hóa trong dạy học ở trường phổ thông" trong cả nước với bamôn học: Lịch sử, Địa lý, Âm nhạc, bước đầu tạo được sự đồng thuận giữa cán

bộ quản lý, giáo viên và học sinh

Di sản văn hóa, dù dưới dạng vật thể hoặc phi vật thể đều có thể sử dụngtrong quá trình giáo dục, là nguồn cung cấp chất liệu để xây dựng nội dung dạyhọc, giáo dục Dưới dạng công cụ, thiết bị dạy học, di sản văn hóa giúp cho quátrình học tập của học sinh trở nên hấp dẫn hơn, học sinh hứng thú học tập vàhiểu bài sâu sắc hơn Hoạt động này là sự tiếp nối các hoạt động dạy học ở trênlớp, nhằm giáo dục học sinh một cách toàn diện, góp phần hình thành nhân cách,

kỹ năng sống cho học sinh Vì thế, để mang lại hiệu quả cao cho hoạt động giáo

dục qua di sản chúng tôi đã lựa chọn và quyết định thực hiện đề tài: “Phát huy

năng lực học sinh THPT thông qua hoạt động học tập tìm hiểu qua di sản”

2 Tác dụng của học tập qua di sản

* Tác dụng giáo dục

- Hoạt động học tập qua di sản góp phần giáo dục tính tổ chức, tính kếhoạch, tinh thần làm chủ và hợp tác trên cơ sở những hoạt động thực tế Điềunày được thực hiện cơ bản dựa trên sự tự nguyện, tự giác của học sinh cộng với

sự giúp đỡ của giáo viên sẽ động viên học sinh nỗ lực hết mình giải quyết vấn đềđặt ra

- Hoạt động giáo dục qua di sản làm cho quá trình dạy và học bộ mônthêm phong phú đa dạng, làm cho việc học tập của học sinh thêm hứng thú sinhđộng, đó là điều kiện để phát triển khả năng, năng lực sẵn có của học sinh Qua

đó học sinh có điều kiện tự làm, tập dượt phát huy óc sáng tạo, tự tin ở mình, cóthể dám nghĩ dám làm

* Tác dụng giáo dưỡng

- Hoạt động giáo dục qua góp phần củng cố, bổ sung kiến thức cho họcsinh Thông qua hoạt động này, kiến thức học sinh thu nhận được sẽ sâu sắchơn Trong khi tiến hành hoạt động, học sinh được tự mình nghiên cứu, tự mìnhtìm hiểu vấn đề và tranh luận với bạn bè trong sự cân nhắc kĩ lưỡng Chính vìthế hoạt động này góp phần đắc lực trong việc phát triển trí lực và khả năng sángtạo của học sinh

- Vì điều kiện thời gian, trong chương trình nội khoá có những phần giáoviên không thể giới thiệu hết được Thông qua việc tổ chức thực hiện hoạt độnghọc tập qua di sản thì kiến thức của học sinh sẽ được mở rộng thêm Học sinh cóthể thu nhận được kiến thức dưới nhiều hình thức như: nhóm thảo luận trựctuyến, biểu mẫu điều tra trực tuyến, bài test e-learning, các bài thuyết trình

* Tác dụng giáo dục kĩ thuật tổng hợp, định hướng nghề nghiệp

Qua hoạt động học tập qua di sản, học sinh được phát huy một số nănglực như: tập nghiên cứu một vấn đề, thuyết minh trình bày trước đám đông, tập

sử dụng những dụng cụ, thiết bị thường gặp trong đời sống, những máy móc từđơn giản tới hiện đại… qua đó sẽ nảy nở ở học sinh tình cảm nghề nghiệp và

bước đầu có ý thức về nghề nghiệp mà học sinh sẽ chọn trong tương lai

* Hoạt động học tập qua di sản là điều kiện thuận lợi để giáo viên có thể thử nghiệm các phương pháp, kĩ thuật dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin:

Qua việc tổ chức hoạt động học tập qua di sản giáo viên có điều kiện tốt

để thực hiện và kiểm tra các kết quả nghiên cứu của mình, tìm hiểu tâm lí và nhucầu nhận thức của người học; là cơ hội để giáo viên có thể khai thác những phầnmềm dạy học, các ứng dụng web nhằm mang lại hiệu quả cao trong dạy học

3 Phạm vi, giới hạn, vấn đề nghiên cứu

3.1 Phạm vi nghiên cứu

- Giáo viên giảng dạy môn Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân trường

THPT Đức Hợp

- Học sinh lớp 11A7, trường THPT Đức Hợp, Kim Động, Hưng Yên

3.2 Giới hạn nội dung nghiên cứu

- Hoạt động học tập tìm hiểu di sản: Phát huy năng lực cho học sinh

THPT thông qua hoạt động học tập qua di sản

3.3 Vấn đề nghiên cứu của đề tài

- Nghiên cứu về hoạt động học tập qua di sản ở trường THPT

II Phương pháp tiến hành

1 Cơ sở lý luận

Hình thức tổ chức dạy học là một thành tố trong cấu trúc của quá trìnhdạy học Hình thức tổ chức dạy học được hiểu là cách tổ chức sắp xếp và tiếnhành quá trình dạy học Nó còn được coi là cách sắp xếp tổ chức các biện pháp

sư phạm thích hợp, nó thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích, nhiệm vụ dạy học, mốiquan hệ giữa giáo viên và học sinh, quan hệ giữa học sinh với nhau, theo sốlượng người học, theo không gian diễn ra quá trình dạy học, theo cơ sở vật chất,thiết bị kĩ thuật phục vụ cho quá trình dạy học

Hệ thống hình thức tổ chức dạy học ở trường trung học phổ thông gồm cócác hình thức chủ yếu sau:

+ Hình thức lớp - bài (lên lớp)

+ Hình thức dạy học theo nhóm

+ Hình thức tự học

+ Hình thức thực hành

+ Hình thức thảo luận và xêmina

+ Hình thức giúp đỡ riêng (phụ đạo)

+ Hình thức hoạt động ngoại khoá

+ Hình thức tham quan học tập

+ Hình thức trò chơi

+ Hình thức kể chuyện

+ Hình thức nghiên cứu khoa học

Ngoài ra, dựa theo thành phần học sinh người ta còn phân thành dạy học

cá nhân, dạy học theo lớp, dạy học theo nhóm

Theo quan điểm hiện đại về dạy học (dạy học bằng hoạt động, thông quahoạt động của học sinh) thì việc tổ chức dạy học thực chất là tổ chức cho họcsinh hoạt động tự lực thông qua đó chiếm lĩnh tri thức, kĩ năng, phát triển nănglực và hình thành thái độ Trong mỗi hình thức tổ chức dạy học lại có nhiều cáchthức tổ chức hoạt động của học sinh Lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động phảituỳ thuộc vào mục đích, nội dung, phương tiện dạy học và trình độ học sinh.Mỗi hình thức tổ chức dạy học có ưu điểm riêng, đáp ứng được việc thực hiệnmột số mặt trong mục tiêu chung của dạy học KHXH Việc phối hợp khéo léo,hài hòa các hình thức tổ chức dạy học sẽ mang lại hiệu quả cao, tạo ra một chấtlượng toàn diện ở học sinh

Do sự hạn chế của thời gian lên lớp trong chương trình chính khoá, đồngthời với sự gia tăng không ngừng của tri thức đã sớm xuất hiện mâu thuẫn giữanhu cầu nhận thức của học sinh với tính kế hoạch của chương trình Để giảiquyết mâu thuẫn này, người ta tổ chức các hoạt động ngoại khoá nhằm tạo điềukiện cho mỗi học sinh có thể mở rộng, đào sâu kiến thức, phát triển những hứngthú, năng lực cá nhân và kích thích thiên hướng của các em về một mặt hoạtđộng nào đó

Hoạt động học tập thông qua di sản là một hình thức tổ chức dạy học cóđặc điểm:

- Là một hoạt động ngoại khoá được thực hiện ngoài giờ học, nó khôngmang tính bắt buộc mà tuỳ thuộc vào hứng thú, sở thích, nguyện vọng của mỗihọc sinh trong khuôn khổ khả năng và điều kiện tổ chức có được của nhàtrường

- Hoạt động học tập qua di sản có thể được tổ chức dưới nhiều dạng:Dạng tập thể cả lớp, dạng nhóm theo năng khiếu, dạng học tập, dạng vui chơi,dạng thường kì, dạng đột xuất nhân những dịp kỉ niệm hay lễ hội

- Hoạt động học tập qua di sản có thể được tổ chức theo những hình thứcnhư: tổ ngoại khoá; câu lạc bộ khoa học; dạ hội khoa học; dạ hội nghệthuật v.v

- Nội dung cho hoạt động học tập qua di sản rất đa dạng, bao gồm cả mặtvăn hoá, khoa học công nghệ, kĩ thuật nhằm giúp học sinh mở rộng, đào sâu,làm phong phú thêm những điều đã được học trong các giờ nội khoá của mônhọc tương ứng

Để tiến hành các hoạt động học tập qua di sản đạt hiệu quả tốt đẹp đòi hỏiphải có sự tổ chức chặt chẽ, tỉ mỉ của giáo viên, sự giúp đỡ của nhà trường, củahội cha mẹ học sinh và những tổ chức đỡ đầu, kết nghĩa bên cạnh đó, giáo viêncần động viên được sự tham gia nhiệt tình của tập thể học sinh, của mỗi cá nhân,cần tạo dựng được những hạt nhân nòng cốt trong mỗi dạng hoạt động này

2 Cơ sở thực tiễn

Để nhận biết thực trạng tổ chức hoạt động học tập qua di sản ở các trườngTHPT, qua thực tế giảng dạy ở trường THPT kết hợp với tiến hành điều tra ởmột số trường THPT thuộc các khu vực lân cận kết quả cho thấy:

Tại nhiều trường THPT hoạt động học tập qua di sản đã nhiều năm không

tổ chức được, số trường tổ chức được hoạt động này còn rất ít

Gần đây, về mặt nhận thức nhiều giáo viên đã nhận thấy tầm quan trọngcủa các hoạt động ngoại khóa nên thường xuyên tổ chức hoạt động này dướinhiều hình thức khác nhau

Học sinh ở cấp học THPT thích thể hiện mình và muốn khẳng định mìnhnên các em rất hào hứng với các hoạt động học tập và tham gia rất tích cực với

số lượng đông đảo.

Tuy nhiên vẫn còn một số cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh chưanhìn một cách đúng đắn vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nêntrong quá trình chỉ đạo, quản lí và tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp còn nhiều hạn chế, hình thức hoạt động còn đơn điệu, công tác phối kết hợpcòn chưa hiệu quả Hơn nữa nhiều giáo viên chỉ chú trọng vào công tác chuyênmôn nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức các hoạt động học tậpqua di sản Do vậy việc tổ chức các hoạt động này còn hình thức, đơn điệu,nhàm chán và chưa thu hút được nhiều học sinh tham gia

Cơ sở vật chất của nhiều nhà trường còn thiếu nhất là các trường ở vùngsâu, vùng xa và vùng nông thôn kể cả phục vụ cho hoạt động chính khóa vàngoại khóa

Ở nhiều trường nguồn kinh phí dành cho các hoạt động ngoại khóa còn ítnên việc tổ chức gặp nhiều khó khăn

Ngoài ra học sinh THPT đã có sự phân hóa trong quá trình học tập, các

em tập trung hơn vào nhóm các môn phục vụ thi THPTQG nên nhiều khi khôngquan tâm đến các hoạt động ngoài giờ lên lớp

3 Biện pháp tiến hành và thời gian

3.1 Biện pháp tiến hành

- Thực nghiệm đối với học sinh lớp 11A7 trường THPT Đức Hợp, KimĐộng

- Phương pháp điều tra, khảo sát

- Phương pháp phân tích, phân loại

- Phương pháp so sánh, đối chiếu

3.2 Thời gian

- Thời điểm bắt đầu: Từ đầu năm học 2018 - 2019

- Thời gian hoàn thành: Tháng 2 năm 2019

4 Đóng góp của đề tài

- Đề xuất được phương pháp xây dựng và tổ chức hoạt động giáo dục qua

di sản cho học sinh trường THPT theo hướng phát huy năng lực học sinh

- Là tài liệu tham khảo cho giáo viên và các môn học khác.

1 Thu thập thông tin của học sinh bằng Google Form

2 Xây dựng nội dung của hoạt động học tập qua di sản sử dụng công cụ bản

đồ tư duy trực tuyến Popplet

3 Tổ chức cho học sinh xây dựng các bài tập thuyết trình về di sản theonhóm

4 Tổ chức thực hiện kế hoạch học tập đã xây dựng

4.1 Tổ chức cho học sinh thuyết minh về khu di sản theo kế hoạch.4.2 Tổ chức một số trò chơi nhằm tạo không khí hứng khởi cho buổi họctập

5 Thiết kế các nội dung học tập tại di sản thành các bài tập E-learning

6 Kết quả thực nghiệm

C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

B PHẦN NỘI DUNG

I Mục tiêu của đề tài

- Giúp cho giáo viên tự trau dồi kiến thức, nâng cao năng lực chuyên môn

phục vụ cho công tác giảng dạy

- Bồi dưỡng cho học sinh năng lực tự học, trước hết ở các môn khoa học

xã hội không chỉ đơn thuần từ sách giáo khoa, mà còn được khai thác từ nhiềunguồn như báo, tạp chí, niên giám thống kê, các trang điện tử, Từ đó bồidưỡng thêm cho các em khả năng tự học suốt đời để tự hoàn thiện bản thân

- Với hoạt động học tập qua di sản giúp giáo viên và học sinh phát huymột số năng lực như: năng lực sử dụng công nghệ thông tin, năng lực tư duytổng hợp theo lãnh thổ, năng lực học tập tại thực địa, năng lực giao tiếp, hợp tác,

… Qua đó góp phần đắc lực trong việc phát triển và hoàn thiện trí lực và khảnăng sáng tạo của học sinh Đặc biệt trong xã hội hiện đại năng lực giao tiếp có

ý nghĩa hết sức quan trọng để thê hiện bản thân và khẳng định bản thân Làm tốtcác hoạt động này giúp các em học sinh tự tin hơn vào bản thân và giúp các emgiải phóng được những thế mạnh tiềm ẩn của riêng mình

Thông qua hoạt động học tập qua di sản góp phần tăng thêm tinh thầnđoàn kết, gắn bó giữa các thành viên trong lớp, trong trường từ đó giáo dục tinhthần tương thân tương ái giúp đỡ nhau khi khó khăn không chỉ trong học tập màcòn ở tất cả các lĩnh vực của cuộc sống

Hơn nữa các hoạt động này còn giúp học sinh mở rộng, đào sâu kiến thứccác môn xã hội, giúp các em có nhận thức đầy đủ về vai trò các môn KHXHtrong trường phổ thông vì vậy góp phần nâng cao vị thế của các môn học màtrước đây vẫn bị coi là “môn phụ”

Hoạt động học tập qua di sản góp phần tăng thêm hứng thú học tập cácmôn KHXH và bước đầu giúp học sinh THPT xác định được các môn thế mạnh

để có định hướng tốt trong các kì thi THPTQG và định hướng được được cơ bảncác nghề nghiệp liên quan

Thông qua hoạt động học tập qua di sản còn giúp giáo hiểu rõ hơn về tìnhhình học tập, thế mạnh của từng học sinh từ đó sẽ có biện pháp phân loại, giúp

đỡ học sinh kịp thời Qua đó còn tăng thêm hiểu biết, hình thành và phát triểntình cảm thân thiện giữa giáo viên và học sinh

II Các giải pháp cụ thể

Nhằm tạo hứng thú học tập, phát huy tính tích cực, và chú trọng vào việcxây dựng những kĩ năng cần thiết cho học sinh; chúng tôi đã tiến hành một sốphương pháp sau:

1 Thu thập thông tin học sinh bằng Google Form

Google form là một ứng dụng hữu ích trong các ứng dụng do Google xâydựng và phát triển Với mục đích chính là để tạo Form đăng ký, khảo sát online.Trong quá trình tổ chức sự kiện, vấn đề quản lý người đăng ký như truyền thốngthường gây khó khăn và khó kiểm soát

Việc sử dụng biểu mẫu Google mang lại những lợi ích sau:

- Cho phép nhận các câu trả lời nhanh chóng Có thể áp dụng vào nhữngcông việc như: Lên kế hoạch cho chuyến cắm trại tiếp theo, quản lý đăng ký sựkiện, chuẩn bị một cuộc thăm dò nhanh, thu thập địa chỉ email cho bản tin, tạomột trò chơi giải đố nhanh

- Tạo bản khảo sát bằng kiểu trình bày ta có thể sử dụng ảnh hoặc biểutrưng của riêng của mình, hỏi và đáp theo nhiều cách : Chọn từ một loạt các tùychọn câu hỏi, từ câu hỏi trắc nghiệm đến danh sách thả xuống theo thang tuyếntính Thêm hình ảnh và video trên YouTube hoặc sáng tạo hơn bằng tính năngphân nhánh trang và logic bỏ qua câu hỏi

- Tạo hoặc phản hồi nhanh chóng : Biểu mẫu có tính phản hồi Điều nàyđồng nghĩa với việc ta có dễ dàng (và khéo léo) tạo, chỉnh sửa cũng như phảnhồi biểu mẫu trên màn hình lớn và nhỏ

- Biểu mẫu có thể được sắp xếp và phân tích một các linh hoạt : Các câutrả lời cho bản khảo sát của bạn được thu thập gọn gàng và tự động trong Biểumẫu với thông tin phản hồi và biểu đồ trong thời gian thực Ngoài ra, hãy cânnhắc thêm dữ liệu của bạn bằng cách xem tất cả nội dung của dữ liệu trongTrang tính

- Biểu mẫu cho phép hợp tác cùng xây dựng phát triển Người lập biểu

mẫu có thể thêm cộng tác viên để cho phép bất kì ai như bạn bè, bạn học, đồngnghiệp cùng xây dựng biểu mẫu.Việc này cho phép hướng tới một cộng đồnghọc tập tương tác và xây dựng năng lực hợp tác của học sinh.

Trên cơ sở tính năng của Google Form, trước khi tiến hành tổ chức hoạtđộng học tập qua di sản giáo viên có thể xây dựng biểu mẫu điều tra để thu thậpthông tin liên lạc của học sinh, tìm hiểu những vấn đề mà học sinh quan tâm,những nội dung mà người học có nguyện vọng tìm hiểu thêm để từ đó xây dựngnội dung các hoạt động cho phù hợp Đồng thời tạo tâm thế tích cực chủ độngcho học sinh khi tham gia vào các hoạt động này Việc này nếu chỉ tiến hànhbằng phương pháp điều tra với phiếu điều tra truyền thống sẽ mất rất nhiều côngsức và thời gian để cung cấp và xử lí số liệu thu được

Giáo viên có thể thiết kế biểu mẫu điều tra, thông báo tới học sinh và cấplink rút gọn trên bảng tin của trường để toàn bộ học sinh có thể tham gia qua đóthu thập được đông đảo ý kiến của học sinh

Sau khi học sinh hoàn thành biểu mẫu, giáo viên có thể trích xuất thôngtin điều tra ở dạng bảng tính để khai thác và xử lí thông tin

Thông tin học sinh lớp 11A7 - Trường THPT Đức Hợp

Phiếu thu thập thông tin phục vụ hoạt động học tập qua di sản Văn Miếu Xích Đằng - Hưng Yên

Link form:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe11zpYWYZVjIY9Qy8mEjjNgHm3i 70-VpzwK5el54H3i8LuXQ/viewform?usp=sf_link

Link rút gọn: https://goo.gl/e9mR3i

Nội dung kiến thức học sinh quan tâm

2 Xây dựng nội dung của hoạt động học tập qua di sản sử dụng công cụ xây dựng bản đồ tư duy trực tuyến Popplet.

Với Popplet, người học có thể ghi lại ý tưởng và sắp xếp trong thời gianthực một cách nhanh chóng và dễ dàng Giáo viên có thể khai thác những tínhnăng rất hữu ích sau của Poppet:

 Triển khai ý tưởng: Brainstorming, Mindmapping

 Xây dựng kế hoạch: biểu đồ, đồ thị quy trình

 Ghi lại ý tưởng: bài báo, ghi chú, danh sách

 Thu thập ý tưởng

 Tạo thư viện: album ảnh, portfolio, bài thuyết trình

 Nghiên cứu: chương trình học, ghi chú trên lớp

Trên cơ sở dữ liệu thông tin học sinh, giáo viên tạo Popplet và gửi link cho họcsinh để thu thập và triển khai ý tưởng về các nội dung kiến thức liên quan đến disản sẽ tìm hiểu theo kế hoạch

Poppet thu thập ý tưởng về kiến thức liên quan đến Văn Miếu Xích Đằng

Vì vậy, mỗi thành viên trong nhóm tự ý thức được phải cố gắng hết mình khôngphải chỉ vì thành tích cá nhân mà còn vì thành công của cả nhóm Phương pháplàm việc theo nhóm nâng cao được tính trách nhiệm của từng thành viên Domỗi thành viên trong nhóm được phân công thực hiện một vai trò nhất định, mộtcông việc và trách nhiệm cụ thể Trách nhiệm của mỗi thành viên là yếu tố quyếtđịnh việc thành công hay thất bại của nhóm Việc giáo viên giao nhiệm vụ chuẩn

bị các bài thuyết trình theo nhóm sẽ tạo điều kiện để học sinh phát triển tốt nănglực giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin

Giáo viên có thể tạo kho chia sẻ dữ liệu trực tuyến với Google Drive đểtất cả cùng thảo luận về nội dung các bài thuyết trình

(Powerpoint Slice thuyết trình về Văn Miếu của học sinh) Link thư mục chia sẻ file:

https://drive.google.com/drive/folders/1yyFKeR82LtMkSsmQuywzmaMoGRgU-DPO?usp=sharing

Link rút gọn: https://goo.gl/dh3qoR

4 Tổ chức thực hiện kế hoạch học tập đã xây dựng

Khi tiến hành tổ chức cho học sinh học tập trải nghiệm tại các khu di sản cầnđảm bảo các nguyên tắc sau:

- Đảm bảo tính mục đích và tính kế hoạch: các hoạt động học tập phải đượclên kế hoạch, chỉ rõ mục đích, nội dung, hình thức và thời gian thực hiện

- Đảm bảo tính thích hợp và hiệu quả: kế hoạch hoạt động phải vừa sức và

đủ điều kiện để thực hiện thống nhất giữa nội dung học tập và chương trình nộikhóa của nhà trường

- Đảm bảo sự thống nhất của yêu cầu của giáo viên với sự tự nguyện, chủđộng và hứng thú, nhu cầu học hỏi của học sinh Tự đó sẽ là nguồn lực để độngviên học sinh tích cực tham gia

- Nội dung hoạt động học tập phải linh hoạt, phong phú, cân đối giữa cácloại hình hoạt động (tập thể, nhóm, cá nhân ); các nội dung học tập và vui chơi

- Đảm bảo an toàn cho cả học sinh và giáo viên, thực hiện ứng xử có văn hoátại các khu vực công cộng và tuân thủ quy định của các khu di sản

- Huy động được sự giúp đỡ của nhà trường, đoàn thể, địa phương và hộiphụ huynh học sinh Có sự quan tâm, chỉ đạo sâu sắc của ban giám hiệu và thầy cô,

có sự hỗ trợ về kinh phí tổ chức

4.1 Tổ chức cho học sinh thuyết minh về khu di sản theo kế hoạch.

Hoạt động thuyết minh về các di sản có tác dụng phát triển mạnh nhóm nănglực giao tiếp, năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo cũng như năng lực ngôn ngữ củangười học

Học sinh xác định được mục đích giao tiếp phù hợp với đối tượng và ngữcảnh giao tiếp; dự kiến được thuận lợi, khó khăn để đạt được mục đích trong giaotiếp Các em cũng học được cách lựa chọn nội dung thuyết trình cũng như phươngtiện thuyết trình khác phù hợp với ngữ cảnh tại khu di sản với đối tượng là chínhthầy cô và các bạn học của mình Đồng thời, cũng là dịp để học sinh tiếp nhận đượccác văn bản về những vấn đề khoa học, nghệ thuật phù hợp với khả năng và địnhhướng nghề nghiệp của bản thân, có sử dụng ngôn ngữ kết hợp với các loại phươngtiện phi ngôn ngữ đa dạng để trình bày thông tin, ý tưởng và để thảo luận, lập luận,đánh giá về các vấn đề trong khoa học, nghệ thuật phù hợp với khả năng và địnhhướng nghề nghiệp Qua đó, học sinh biết cách chủ động trong giao tiếp; tự tin vàbiết kiểm soát cảm xúc, thái độ khi nói trước nhiều người.

Được chủ động tham gia thực hiện các hoạt động học tập trong vai tròhướng dẫn người khác sẽ là cơ hội để học sinh tự hình thành, nhận ra các ýtưởng mới qua đó biết phát hiện và làm rõ các vấn đề trong các mối quan hệ đachiều cũng như tìm được ý nghĩa cả tình huống đó trong học tập và trong thựctiễn Từ việc triển khai các ý tưởng mới, các em sẽ học cách hình thành, đề xuất

và triển khai ý tưởng mới trong học tập và cuộc sống; biết linh hoạt điều chỉnh, cậpnhật các cách thức triển khai, kết nối các ý tưởng để đạt hiệu quả cao Đồng thờicũng có khả năng đánh giá rủi ro, có phương án dự phòng hiệu quả

Nhằm hỗ trợ tốt học sinh trong các hoạt động thuyết minh thuyết trình, giáoviên cần giúp học sinh nẵm rõ các nguyên tắc sau:

- Giới thiệu và nhắc lại các ý chính

Hầu hết, những bài thuyết trình đều có mục đích rõ ràng và ý nghĩa quan

trọng Vì vậy, học sin cần làm việc nghiêm túc, tập trung để có được một bài thuyếtminh lôi cuốn Hãy thu thập tài liệu và tổ chức nội dung bài diễn thuyết theo những

ý chính để khán giả tiện theo dõi

Không phải ai nghe qua cũng hiểu ngay nội dung bạn định nói Thậm chí cónhững người mù tịt về những gì mà bạn đang đề cập Bởi vậy, bạn phải hướng họ

đi theo những luận điểm trong bài thuyết trình Những luận điểm đó sẽ giúp khángiả hình dung được những gì mà họ đang nghe và hiểu hơn về nội dung bạn muốnchia sẻ

Trong quá trình nói chuyện, thi thoảng, bạn nên nhắc lại các ý chính để khắcsâu hơn trong tâm trí người nghe Với những người quen hùng biện, họ gọi đây làquy tắc “nêu những gì sẽ nói và nhắc lại điều đã nói”

- Duy trì liên lạc ánh mắt.

Điều này không có nghĩa là người thuyết trình cứ nhìn chằm chằm vàongười nghe, nhưng khi bạn nhìn vào người nghe, họ sẽ cảm thấy bạn đang thực sựnói chuyện với họ chứ không phải là với khu vực mà họ đang đứng, họ sẽ chú ýhơn vào bài thuyết minh của bạn

Đừng hướng ánh mắt của bạn đi bất cứ nơi nào khác bởi điều đó gây chongười nghe cảm giác bạn đang không tự tin Khi bắt gặp ánh mắt của ai đó đangnhìn bạn, hãy dừng lại vài giây Tuy nhiên không nên nhìn quá lâu hay tỏ ra thiếu

tự nhiên bởi đây là điểu tối kị khi thuyết minh Cố gắng duy trì ánh mắt tự nhiênnhư lúc nói chuyện với một người quen vậy

Nếu bạn cảm thấy thật khó để nhìn vào mắt người ta, bạn có thể nhìn vàokhoảng giữa lông mày của họ Như thế sẽ khiến bạn không còn bối rối hay thiếu tựnhiên mà còn khiến người đối diện cảm giác bạn đang nhìn vào mắt họ

- Thuyết trình một cách tự nhiên

Bạn đã bao giờ tự đặt câu hỏi, tại sao một số người có thể nói chuyện rất lôicuốn trong khi một số khác gây cho người ta cảm giác tẻ nhạt và nhàm chán khi nóichuyện? Thực tế, có nhiều yếu tố tạo nên một buổi diễn thuyết hấp dẫn nhưng cáchnói chuyện tự nhiên của người diễn thuyết đóng vai trò không nhỏ

Để cho cách nói của mình được tự nhiên, không quá gò bò sách vở, bạn hãy

linh động, thường xuyên thay đổi âm lượng, âm điệu cũng như cảm xúc như thểbạn đang nói chuyện hằng ngày với bạn bè Một người bình thường có thể đọc 200đến 300 từ trong một phút và có thể nói 100 đến 150 từ cũng trong khoảng thờigian đó Nếu cứ nói một cách đều đều, không âm điệu, không cảm xúc, người nghe

sẽ cảm thấy bạn không phải đang nói mà là đọc, đọc với tốc độ chậm rãi, từ từkhiến người nghe sốt ruột Đây chính là nguyên nhân gây nên sự mất tập trung Vìthế, giữ cho lời nói, hành động thật tự nhiên là yếu tố hết sức quan trọng

- Tìm hiểu về không gian, địa điểm thuyết trình

Nói chuyện trước công chúng là việc dễ gây ra sự lo lắng, căng thẳng, vìvậy, nên chú ý đến cả những chi tiết nhỏ để phòng ngừa tình huống bất ngờ xảy ra.Biết rõ về không gian thuyết minh (di sản ngoài trời hay trong phòng) sẽ giúp họcsinh chủ động chú ý đến âm lượng giọng nói của mình đảm bảo vừa đủ cho mọingười, đồng thời có thể kết hợ vừa nói vừa có sự di chuyển vị trí cho hợp lý

- Nhanh chóng bỏ qua lỗi khi thuyết minh.

Dù có luyện tập kĩ bao nhiêu đi nữa thì vẫn có thể mắc một vài lỗi nhỏ khithuyết trình Đây là tình huống không ai muốn gặp và bạn nên chuẩn bị tâm lí ứngphó Bạn cần phải nghiêm túc với chính mình nếu muốn người nghe tôn trong bạn.Những lỗi về phát âm có thể xảy ra, đôi khi vì nói nhanh, bạn có thể bị vấp nhưngđừng quá bận tâm đến đó Bạn cứ bỏ qua những lỗi ấy thật nhanh, giữ thái độ bìnhtĩnh và lấy nội dung bài thuyết minh để đạt được hiệu quả cao

Bên cạnh những nguyên tắc trên, cũng cần lưu ý cho học sinh khi thuyếtminh về di sản cũng cần phải dành thời gian cho các câu hỏi từ phía người nghe đểtăng thêm hiệu quả tương tác của buổi học

Học sinh tham gia thuyết minh phần kiến trúc tại Văn Miếu Xích Đằng

Học sinh tham gia thuyết minh tại Văn miếu Xích Đằng

4.2 Tổ chức một số trò chơi nhằm tạo không khí hứng khởi cho buổi học tập.

Các trò chơi, nhất là những trò chơi tập thể, có tác dụng rất lớn trong việcthay đổi trạng thái cơ thể, tăng cường ý thức của cá nhân cùng với ý thức về tráchnhiệm cộng đồng Các trò chơi cũng tạo điều kiện để người chơi trải nghiệm ýtưởng mới bằng việc tham gia một môi trường "an toàn" giúp họ tự do khám phá,mạo hiểm với ý tưởng mới mà không sợ phạm lỗi Trong một môi trường tập thể,các giá trị cá nhân cũng có cơ hội được khằng định Hoạt động tập thể là một công

cụ tuyệt vời để thuyết phục những ai hoài nghi giá trị của sự hợp tác Sự nghi kịhoặc không có kinh nghiệm khi làm việc đội nhóm là rào cản lớn nhất khiến họ do

dự chia sẻ thông tin và trách nhiệm Kết quả tích cực của một đội vui nhộn, thônghiểu và hết lòng với nhau sẽ khiến cho những người nghi ngờ có cơ hội quan sáttrực tiếp Đội sẽ có cơ hội khám phá giá trị của sự đa dạng và thống nhất Đội càng

đa dạng, ý tưởng và kinh nghiệm càng phong phú, khả năng thành công càng caokhi giải quyết vấn đề và đạt mục tiêu chung Lồng ghép các trò chơi tập thể vào cácbuổi học tập qua di sản sẽ có tác dụng rất tích cực trong việc tạo sự gắn kết cộngđồng, cũng như tạo được động lực cho từng cá nhân người học

Tùy từng tình hình cụ thể, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh tham giamột số trò chơi sau:

1 Nhảy kẹp bong bóng tiếp sức

- Các tổ xếp hàng dọc trước vạch xuất phát Người đầu tiên của mỗi tổ cầmmột cái bong bóng đã được thổi to

- Bắt đầu chơi, người thứ nhất của mỗi tổ lấy bong bóng kẹp vào đùi, chụmhai chân lại nhảy tới điểm đích rồi vòng trở về giao bóng cho người thứ hai và chạy

ra sau hàng Người thứ hai cũng tiếp tục như thế và trở về giao bóng cho người thứ

ba, và người thứ ba tiếp tục nhảy cho đến hết Tổ nào xong trước là đạt

Lưu ý: Kẹp bóng cho chắc không để rớt và bể.

m, đứng cách chùm bong bóng chừng 6m.

- Bắt đầu chơi, người này đứng tại chỗ quay 3 vòng và đi tới chùm bongbóng, dùng cây đập 3 cái liên tiếp Bể bao nhiêu cái là bấy nhiêu điểm

Lưu ý: Chân không được chạm chùm bong bóng, khi đập phải giơ gậy cao

lên và đập xuống ngay không quơ qua quơ lại

3 Bóng nổ tiếp sức

- Các tổ xếp hàng dọc trước vạch xuất phát Mỗi người cầm một cái bongbóng chưa thổi và một cong thun

- Cách vạch xuất phát 10 m có để một cái ghế trước mỗi tổ

- Còi thổi, người thứ nhất của mỗi tổ cầm bong bóng chạy lên tới ghế, thổibong bóng cho to Một tay cầm bong bóng để trên ghế và dùng đít ngồi lên cho bể.Xong chạy về đụng người thứ hai, và chạy tiếp cho đến hết

Lưu ý: Không được dùng tay làm bể bong bóng Bóng xì thổi lên và làm lại.

Không được thổi bong bóng trước

4 Truyền tin

Các tổ xếp hàng dọc ngồi sát nhau, số lượng mỗi tổ đều nhau

- Bắt đầu chơi, người cuối cùng mỗi tổ chạy lên gặp NĐK nhận bản tin (bảntin là một số hay một chữ hai vần) Nhận xong, khi nghe thổi còi, chạy về truyềncho người phía trước bằng cách dùng tay viết trên lưng người trước bản tin đãnhận Cứ thế tiếp tục truyền bằng viết tay trên lưng người trước cho đến hết tớingười đầu mỗi tổ Người này sẽ chạy lên nói với NĐK bản tin đã nhận được

- Tổ nào đúng chính xác sẽ thắng

Lưu ý: Không được truyền bằng miệng, người trước không được nhìn

xuống, không được truyền tắt

5 Giật cờ

- Người chơi chia làm hai phe A và B số lượng bằng nhau, điểm số từ 1 đếnhết, được xếp thành 2 hàng ngang đối diện nhau, cách nhau 10m ở giữa có cắm câycờ

- NĐK gọi số của hai phe và chạy ra giựt cờ (nếu gọi số 1 thì hai ngườimang số 1 chay ra) Người nào giựt được phải nhanh chân chạy về không để người

kia bắt được.

- Ai giựt được cờ hoặc bắt được người kia cầm cờ đã giựt thì thắng

Lưu ý: NĐK có thể gọi cùng lúc 2 hoặc 3 số Nếu lâu quá mà không có ai

giựt cờ thì có thể cho cá số đó về và kêu số khác lên Mình mang số nào thì bắtngười đối phương cùng số với mình Không được bắt số khác

6 Tìm dép tiếp sức

- Mỗi người trong tổ bỏ đôi dép của mình vào một cái bao lộn xộn

- Các tổ xếp hàng dọc dưới vạch xuất phát cách vạch xuất phát 10m, để cáibao đựng dép trước mỗi tổ

- Bắt đầu chơi, người thứ nhất mỗi tổ chạy lên mở bao tìm đôi dép của mìnhrồi mang vào chân chạy về, người thứ hai tiếp tục cho đến hết Tổ nào xong trước

- Mỗi đội cử một trọng tài giám sát đội bạn

- Kẻ vạch giữa chậu nước và chai

- Khi có lệnh của quản trò, người số 1 của các đội dùng thìa múc nước, chạytới chỗ để chai, đổ nước vào chai, sau đó chạy quay trở lại đội mình để đưa thìa chongười số 2 ở vạch Người số 2 làm như người số 1 và đưa thìa cho người số 3, v.v trò chơi tiếp tục cho đến khi có hiệu lệnh dừng lại

- So sánh mực nước ở chai của các đội, đội nào có số lượng nước ở chainhiều hơn đội đó thắng

Luật chơi:

- Phải đưa thìa ở vạch xuất phát.

- Dùng chai và thìa giống nhau

- Chỉ dùng một tay đổ vào chai

Lưu ý: 4 cái bao phải được xếp nối sát nhau.

9 Đua xe đạp chậm

- Vẽ các đường song song từ vạch xuất phát đến điểm đích Chiều rộng 1m,chiều dài 15m

- Dụng cụ: Mỗi tổ một chiếc xe đạp như nhau

- Mỗi tổ cử ra một người Những người này chuẩn bị xe đạp trước vạch xuấtphát Khi có hiệu còi các tay đua đạp xe hướng về điểm đích, nhưng ai về sau nhấtkhông bị phạm lỗi là thắng cuộc

Lưu ý: Các xe đạp chỉ chạy trong đường kẻ song song không được cán mức

và không được chống chân, được sử dụng phanh tự do

10 Dùng quạt nâng bong bóng bỏ vào rổ

- Một đống bong bóng đã được thổi sẵn Mỗi tổ có một cái rổ để cách xađống bong bóng khoảng 10m Các tổ xếp hàng dọc trước đống bong bóng, mỗi tổ

có một cây quạt

- Bắt đầu chơi người đầu tiên mỗi tổ cầm quạt chạy lên đón bong bóng, dùngquạt nâng (múc) một cái bong bóng lên, đem đi bỏ vào rổ rồi chạy về đưa quạt chongười thứ 2 Người thứ 2 tiếp tục như thế cho đến hết

Lưu ý: Khi bóng rớt dọc đường thì phạm lỗi Có thể qui định trong 2 phút tổ

nào quạt được nhiều bóng bỏ vào rổ là đạt