Người trong xóm còn lo, chuyện chó dại cắn đâu chỉ băng bó mà xong, còn phải tiêm thêm nhiều mũi vắc xin mới yên được.. Liệu thằng bé có rút được bài học này không?..[r]
Trang 1GIÁO VIÊN BỘ MÔN : NGUYỄN NGỌC HẢI
TỔ NGỮ VĂN
NGỮ VĂN LỚP 6
Trang 2Giúp người đọc hình dung diễn biến trước sau, đồng thời làm nổi bật ý nghĩa của câu chuyện
Kể xuôi là kể theo trình tự tự nhiên: việc
xảy ra trước kể trước, việc xảy ra sau kể
sau.
Hãy cho biết thế nào là kể xuôi? Kể như thế sẽ tạo được
tác dụng nghệ thuật gì?
Trang 3I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Giới thiệu ông lão đánh cá.
+ Ông lão bắt được cá vàng và thả xuống biển.
+ Ông lão ra biển 5 lần để gặp cá và
kết quả mỗi lần … + Cuối cùng mụ vợ tham lam đã bị trừng trị.
=> Truyện được kể theo trình tự
tự nhiên - gọi là kể xuôi.
=> Giúp người đọc hình dung diễn biến
trước sau, đồng thời làm nổi bật ý nghĩa của câu chuyện
Tiết 35:
Trang 4I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
Văn bản – SGK/97
Tiết 36:
Trang 5* Bài văn - sgk/97.
Cái tin thằng Ngỗ bị chó cắn rách cả bắp chân, được băng bó ở trạm y tế
xã đến chiều nay đã truyền đi khắp xóm.
Số là trưa nay, khi xóm làng đang yên tĩnh, thì vang lên tiếng kêu thất thanh mỗi lúc một rõ: “Chó dại! Chó dại! Cứu tôi với!” Nhiều người nghe nhận
ra tiếng thằng Ngỗ nên chẳng ai chạy ra ứng cứu Bỏi dân trong xóm đã một lần mắc lừa thằng Ngỗ.
Ngỗ mồ côi cha mẹ từ sóm, sống với bà ngoại, một người quanh năm ốm yếu, nhà lại nghèo Thiếu sự rèn cặp của bố mẹ, Ngỗ đi học bữa đực bữa cái, rồi cuối cùng bỏ học luôn, suốt ngày lêu lỏng Người trong xóm không ai muốn cho con mình chơi với Ngỗ Một hôm, chẳng biết buồn tình thế nào, đang giữa trưa yên ắng, Ngỗ ta vun một đống tướng vừa cỏ, vừa rạ ở đầu làng, rồi đốt lên, gió từ cánh đồng làm cho lửa cháy rùng rùng Thằng Ngỗ vừa chạy vừa la: “Cháy!
Cháy! Cứu với” Nhiều người tưởng thật chạy ra, có người còn xách cả xô nước, cầm câu liêm Ngỗ thấy đánh lùa được nhiều người, cười khanh khách rồi bỏ
chạy Mọi người tức giận lắm Có người nói với bà lão: “ Bà phải đe cháu bà, cú thế này rồi không hay đâu!” Bà ngoại đã khóc nhiều lần với cháu mà Ngỗ vẫn chứng nào tật ấy Sự việc hôm nay chỉ là hậu quả của việc làm trước đây của Ngỗ mà thôi.
Người trong xóm còn lo, chuyện chó dại cắn đâu chỉ băng bó mà xong, còn phải tiêm thêm nhiều mũi vắc xin mới yên được Liệu thằng bé có rút được bài học này không?
( Phóng tác theo truyện cổ)
Trang 6Trả lời câu 1:
Các sự việc chính:
a Ngỗ bị chó cắn phải băng bó.
b Ngỗ kêu cứu nhưng chẳng ai chạy đến.
c Ngỗ mồ côi, không ai rèn cặp, nên đã hư hỏng: trêu chọc mọi
người, lừa hàng xóm, làm mất lòng tin
Họ không đến cứu khi chuyện thật xảy ra.
d Lời răn đe giáo dục Ngỗ và những lời ái ngại của bà con.
* Thảo luận nhóm ( 5 phút)
1 Nêu các sự việc chính có trong văn bản?
2 Theo em, thứ tự thực tế các sự việc trong văn bản trên lẽ ra
phải diễn biến như thế nào?
Trang 7I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Ngỗ bị chó cắn.
+ Ngỗ kêu cứu nhưng không ai chạy
đến.
+ Ngỗ mồ côi, hư hỏng, trêu chọc,
lừa mọi người, họ mất lòng tin và
không đến cứu.
+ Lời răn đe giáo dục …
Văn bản – SGK/97
Tiết 36:
Trang 8a Ngỗ bị chó cắn phải băng bó.
b Ngỗ kêu cứu nhưng chẳng ai
chạy đến.
c Ngỗ mồ côi, không ai rèn cặp,
nên đã hư hỏng: trêu chọc mọi
người, lừa hàng xóm, làm họ
mất lòng tin
Họ không đến cứu khi chuyện
thật xảy ra.
d Lời răn đe giáo dục Ngỗ và
những lời ái ngại của bà con d Lời răn đe giáo dục Ngỗ và
những lời ái ngại của bà con.
Trả lời câu 2:
a Ngỗ bị chó cắn phải băng bó,
tiêm thuốc.
b Vì thế khi Ngỗ bị chó dại cắn
thật, kêu cứu thì không ai đến cứu.
c Ngỗ mồ côi, không ai rèn cặp,
nên đã hư hỏng: trêu chọc mọi người, lừa hàng xóm, làm họ mất lòng tin
Theo em, thứ tự thực tế của các sự việc trong bài văn đã diễn ra như
thế nào?
Trang 9I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Ngỗ bị chó cắn
+ Ngỗ kêu cứu nhưng không ai chạy
đến
+ Ngỗ mồ côi, hư hỏng, trêu chọc,
lừa mọi người, họ mất lòng tin và
không đến cứu
+ Lời răn đe giáo dục …
Văn bản – SGK/97
(hậu quả) (nguyên nhân)
(nguyên nhân)
Tiết 36:
Trang 10I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Ngỗ bị chó cắn (hậu quả).
+ Ngỗ kêu cứu nhưng không ai chạy
đến (nguyên nhân).
+ Ngỗ mồ côi, hư hỏng, trêu chọc, lừa
mọi người, họ mất lòng tin và không
đến cứu (nguyên nhân).
+ Lời răn đe giáo dục …
Kể hậu quả trước, nguyên nhân sau
Nhấn mạnh hậu quả, gây sự chú ý,
bất ngờ …
Tiết 36:
kể ngược
Trang 11I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Ngỗ bị chó cắn (hậu quả).
+ Ngỗ kêu cứu nhưng không ai chạy đến (nguyên nhân).
+ Ngỗ mồ côi, hư hỏng, trêu chọc, lừa mọi người, họ mất lòng tin và
không đến cứu (nguyên nhân)
+ Lời răn đe giáo dục …
Kể hậu quả trước, nguyên nhân sau
Nhấn mạnh hậu quả, gây sự chú ý, bất ngờ …
Lưu ý(1): Muốn kể
theo thứ tự ngược
phải có sự sáng tạo trong dòng hồi tưởng
* Lưu ý(2): Việc kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi) hay kể không theo thứ tự
tự nhiên (kể ngược) là tùy theo nhu cầu thể hiện nội dung của người kể
Trang 12I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con cá vàng”
Văn bản – SGK/97
=> Truyện được kể theo trình tự tự nhiên - gọi là kể xuôi.
=> Giúp người đọc hình dung diễn biến trước sau của câu chuyện
=> Kể hậu quả trước, nguyên nhân sau - gọi là kể ngược.
=> Nhấn mạnh hậu quả, gây sự chú ý, bất ngờ …
Tiết 36:
Trang 13I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Ngỗ bị chó cắn (hậu quả).
+ Ngỗ kêu cứu nhưng không ai chạy
đến (nguyên nhân).
+ Ngỗ mồ côi, hư hỏng, trêu chọc, lừa
mọi người, họ mất lòng tin và không
đến cứu (nguyên nhân).
+ Lời răn đe giáo dục …
* Ghi nhớ: học sgk/98
Lưu ý: Kể theo thứ tự tự nhiên có tầm quan trọng không thể xem thường
Ngay trong hồi tưởng, người
ta vẫn kể theo thứ tự tự nhiên Nó vẫn có tác dụng tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện.
Trang 14I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Ngỗ bị chó cắn (hậu quả).
+ Ngỗ kêu cứu nhưng không ai chạy
đến (nguyên nhân).
+ Ngỗ mồ côi, hư hỏng, trêu chọc, lừa
mọi người, họ mất lòng tin và không
đến cứu (nguyên nhân).
+ Lời răn đe giáo dục …
* Ghi nhớ: học sgk/98
II Luyện tập:
Trang 15+ Câu chuyện được kể theo thứ tự nào?
+ Chuyện được kể theo ngôi thứ mấy?
+ Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò như thế
nào trong câu chuyện?
- Chuyện được kể theo thứ tự ngược.
- Kể theo ngôi thứ nhất.
- Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò cơ sở,
để xâu chuỗi các sự việc quá khứ, hiện tại thống nhất với nhau.
Tóm tắt các sự việc chính:
1.Tôi và Liên là đôi bạn thân.
2.Lúc đầu tôi ghét Liên.
3.Một lần va chạm, tôi dã hiểu Liên.
4.Chúng tôi thành bạn
Trang 16I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Ngỗ bị chó cắn (hậu quả).
+ Ngỗ kêu cứu nhưng không ai chạy
đến (nguyên nhân).
+ Ngỗ mồ côi, hư hỏng, trêu chọc, lừa
mọi người, họ mất lòng tin và không
đến cứu (nguyên nhân).
+ Lời răn đe giáo dục …
* Ghi nhớ: học sgk/98
II Luyện tập:
Bài tập 1/98:
- Chuyện được kể theo thứ tự
ngược.
- Kể theo ngôi thứ nhất.
- Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò
cơ sở, để xâu chuỗi các sự việc quá khứ, hiện tại thống nhất với nhau.
Trang 17BÀI TẬP 2/99
Tìm hiểu đề:
- Thể loại: Tự sự – kể chuyện đời thường.
- Nội dung: Chuyến đi chơi xa.
- Phạm vi kiến thức: Lần đầu được đi.
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất.
- Thứ tự: Kể xuôi, kể ngược
Mở bài
Thân bài
Kết bài
- Lần đầu em được đi chơi xa trong trường hợp nào? Ai đưa em đi?
- Nơi xa ấy là ở đâu? Về quê, ra thành phố, hay đi tham quan? ….
- Em đã trông thấy gì trong chuyến đi ấy? Điều gì làm em thích thú và
Trang 18Lựa chọn thứ tự kể để kể lại câu chuyện (viết phần
mở bài):
* Cách 1 * Cách 1 ( Kể xuụi)
VD: VD: Trong kỳ nghỉ hè vừa qua, em được bố mẹ cho
đi chơi xa một chuyến tại thành phố Đà Lạt Đó là một chuyến đi mà em mong đợi từ lâu.
VD: Hôm chủ nhật vừa qua, khi dọn dẹp tủ sách,
tình cờ em tìm thấy tấm ảnh gia đình chụp ở thành phố Đà Lạt vào mùa hè năm trước Cầm tấm ảnh trên tay, lòng em bồi hồi nhớ lại chuyến đi chơi xa
Trang 19Nhắc lại các hình thức kể chuyện trong
văn tự sự? Nêu tác dụng của mỗi hình
Tùy theo mục đích của câu chuyện mà ta có thể chọn cách kể sao cho phù hợp.
Trang 20I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con cá vàng”
=> Truyện được kể theo trình tự tự nhiên -
gọi là kể xuôi.
=> Giúp người đọc hình dung diễn biến
trước sau, đồng thời làm nổi bật ý nghĩa của câu chuyện
Kể hậu quả trước, nguyên nhân sau
Nhấn mạnh hậu quả, gây sự chú ý, bất ngờ …
Tiết 36:
Trang 21I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
Văn bản “Ông lão đánh cá và con
cá vàng”
- Các sự việc chính:
+ Ngỗ bị chó cắn (hậu quả).
+ Ngỗ kêu cứu nhưng không ai chạy
đến (nguyên nhân).
+ Ngỗ mồ côi, hư hỏng, trêu chọc,
lừa mọi người, họ mất lòng tin và
không đến cứu (nguyên nhân).
+ Lời răn đe giáo dục …
Kể hậu quả trước,
nguyên nhân sau
* Ghi nhớ: học sgk/98
II Luyện tập:
Bài tập 1/98:
- Chuyện được kể theo thứ tự
ngược.
- Kể theo ngôi thứ nhất.
- Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò
cơ sở, để xâu chuỗi các sự việc quá khứ, hiện tại thống nhất với nhau.
Bài tập 2/99:
- gọi là kể ngược.
Nhấn mạnh hậu quả,
gây sự chú ý, bất ngờ
=> Truyện được kể theo trình tự tự nhiên
- gọi là kể xuôi.
=> Giúp người đọc hình dung diễn biến
trước sau, đồng thời làm nổi bật ý
nghĩa của câu chuyện
Tiết 36:
Trang 22BẢN ĐỒ TƯ DUY: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
Trang 23- Học ghi nhớ sgk/98.
- Viết lại bài 2/99 vào vở bài tập.
- Chuẩn bị: VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2
+ Tập làm dàn ý cho đề 3 - Sgk/99.
+ Tập viết phần mở bài và kết bài cho đề TLV trên + Xem lại tiết 15+16 (Tìm hiểu đề và cách làm
bài văn tự sự).
+ Tham khảo 1 số bài văn mẫu.
Hướng dẫn về nhà