Thứ tự kể trong văn tự sụ

Nguyên nhân Diễn biến Kết quả Các sự việc trong truyện đ ợc kể theo thứ tự nào?. Các sự việc đ ợc kể theo thứ tự tự nhiên trình tự thời gian Việc gì xảy ra tr ớc kể tr ớc, việc gì xảy r

N VI TIÕT HC CA

*Trắc nghiệm : Chọn đáp án đúng sau mỗi câu hỏi

1 Ngôi kể là gì ?

Kiểm tra bài cũ

A Vị trí giao tiếp mà ng ời kể sử dụng để kể chuyện.

B Vị trí xã hội của nhân vật trong tác phẩm.

C.Vị trí của nhân vật này khi đối thoại với nhân vật khác.

D Vị trí nhân vật trong không gian và thời gian.

2 Khi kể theo ngôi thứ ba, ng ời kể giấu mình ,có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật Điều đó đúng hay sai ? A Đúng B Sai

3 Khi kể ở ngôi thứ nhất , ng ời kể trực tiếp kể những điều mắt thấy , tai nghe và có thể trực tiếp phát biểu cảm t ởng, ý nghĩ của mình Điều đó đúng hay sai ?

A

A

Trò chơi ô chữ

1

K ể 3

2

1.Tổ hợp từ gồm 9 chữ cái : Ngôi kể của truyện “Thạch Sanh“ và “ Em bé thông minh“ ?

H

2.Một từ gồm 4 chữ cái: Ph ơng thức biểu đạt chính của

các truyện truyền thuyết và cổ tích đã học ?

ự S

T ự

3.Một từ có 2 chữ cái: Từ còn thiếu trong câu văn sau:

Văn tự sự chủ yếu là văn ng ời và việc.

h ứ ự

t

k ể t

10

Thứ tự kể trong văn tự sự Tiết 36

Nêu thứ tự các sự việc trong

truyện “ Ông lão đánh cá và con cá vàng “ ?

1) Giới thiệu gia cảnh ông lão đánh cá.

2) Ông lão bắt đ ợc cá vàng, thả cá vàng, cá

vàng hứa đền ơn ông

3) Ông lão về nhà kể cho vợ nghe, mụ vợ bắt

ông lão ra biển đòi cá vàng trả ơn

4) Ông lão ra biển 5 lần , chỉ 4 lần cá đáp

ứng yêu cầu, lần thứ 5 cá không đáp ứng

5) Cuối cùng, mụ trở về thân phận cũ bên cái

máng lợn sứt mẻ

Thứ tự sự việc trong truyện “ Ông lão đánh cá và con cá

vàng“

Hóy chỉ ra sự việc mở đầu , sự việc chỉ nguyên nhân, sự việc thuộc diễn biến , sự việc chỉ kết

quả ?

Nguyên nhân Diễn biến

Kết quả

Các sự việc trong truyện đ ợc kể theo thứ tự nào ? Thứ tự đó tạo nên hiệu quả nghệ thuật gì ?

Các sự việc đ ợc kể theo thứ tự tự nhiên (trình tự thời gian)

Việc gì xảy ra tr ớc kể tr ớc, việc gì xảy ra sau kể sau, cho đến hết.

=> Thứ tự kể xuụi nhằm nhấn mạnh lòng tham , sự bội bạc ngày càng tăng của mụ vợ ý nghĩa phê phán được thể hiện rõ.

Sự việc mở đầu

Vậy thế nào là kể theo thứ tự tự nhiên

( kể xuôi ) ? Nêu hiệu quả của thứ tự kể xuôi ?

Tiết 36 Thứ tự kể trong văn tự sự

I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự

1) Văn bản 1: Ông lão đánh cá và con cá vàng

* Kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi) là kể các sự việc liên tiếp nhau, việc gì xảy ra tr ớc, kể tr ớc; việc gì xảy ra sau kể sau, cho đến hết.

* Tác dụng : Làm cho ng ời đọc, ng ời nghe dễ theo dõi, dễ nhớ, dễ hiểu, làm nổi bật ý nghĩa truyện.

Sơn Tinh , Thủy Tinh đến cầu hụn.

Thảo luận : 2 phỳt

Câu 1: Sắp xếp các sự việc trong văn bản “ Sơn Tinh, Thủy

Tinh” cho hợp lí ,bằng cách đánh số vào vòng tròn:

Hai bờn giao chiến hàng thỏng trời,cuối cựng Thủy Tinh thua, rỳt về

Thủy tinh đến sau, tức giận dõng nước đỏnh Sơn Tinh.

Hằng năm Thủy Tinh lại dõng nước đỏnh Sơn Tinh, nhưng đều thua Vua Hựng ra điều kiện chọn rể.

Vua Hựng kộn rể

Sơn Tinh đến trước, được vợ.

Cõu 2: Vỡ sao cỏc truyện dõn gian( truyền thuyết, cổ tớch ) thường

kể theo thứ tự nhiờn ( kể xuụi) ?

Sơn Tinh , Thủy Tinh đến cầu hụn.

Thảo luận : 2 phỳt

* Vì truyện dân gian th ờng có cốt truyện đơn giản, các sự việc nối tiếp

nhau, các hành động th ờng lặp lại và tăng cấp => Đây là cách kể thích

hợp làm cho cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ, dễ theo dõi.

Câu 1: Sắp xếp các sự việc trong văn bản “ Sơn Tinh, Thủy

Tinh” cho hợp lí ,bằng cách đánh số vào vòng tròn:

Hai bờn giao chiến hàng thỏng trời,cuối cựng Thủy Tinh thua, rỳt về.

Thủy tinh đến sau, tức giận dõng nước đỏnh Sơn Tinh.

7 Hằng năm Thủy Tinh lại dõng nước đỏnh Sơn Tinh, nhưng đều thua Vua Hựng ra điều kiện chọn rể.

Vua Hựng kộn rể.

Sơn Tinh đến trước, được vợ.

Cõu 2: Vỡ sao cỏc truyện dõn gian( truyền thuyết, cổ tớch ) thường

kể theo thứ tự nhiờn ( kể xuụi) ?

1

2

3

4

5

6

Nêu thứ tự các sự việc trong văn bản 2/ SGK- 98 ?

1) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm thuốc

trừ bệnh dại

2) Bị chó dại cắn Ngỗ kêu cứu nh ng

không ai đến giúp.

3) Ngỗ mồ côi không có ng ời rèn cặp nên

lêu lổng, h hỏng bị mọi ng ời xa lánh

4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi ng ời,

làm họ mất lòng tin.

5) Sự ái ngại của bà con hàng xóm tr ớc

bệnh tình của Ngỗ.

Hậu quả Ngỗ phải gánh chịu trong hiện tại là gì?

Nguyên nhân nào dẫn tới hậu

quả đó ?

Thứ tự kể của văn bản này có giống văn bản “ Ông lão

đánh cá và con cá vàng “ không? Vì sao?

Hậu quả

Nguyên nhân

* Thứ tự kể ng ợc: Bắt đầu kể từ hậu quả xấu => Ng ợc lên kể nguyên nhân.(Kể không theo thứ tự thời gian, có sự đan xen

giữa hiện tại và quá khứ).

1) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm

thuốc trừ bệnh dại

2) Bị chó dại cắn Ngỗ kêu cứu nh ng

không ai đến giúp.

3) Ngỗ mồ côi không có ng ời rèn

cặp nên lêu lổng, h hỏng bị mọi

ng ời xa lánh

4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi ng

ời, làm họ mất lòng tin.

5) Sự ái ngại của bà con hàng xóm

tr ớc bệnh tình của Ngỗ.

1) Ngỗ mồ côi không có ng ời rèn cặp nên lêu lổng, h hỏng bị mọi

ng ời xa lánh

2) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi ng

ời, làm họ mất lòng tin.

3) Bị chó dại cắn Ngỗ kêu cứu nh ng không ai đến giúp.

không ai đến giúp.

4) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm thuốc trừ bệnh dại

5) Sự ái ngại của bà con hàng xóm

tr ớc bệnh tình của Ngỗ.

Có thể sắp xếp các sự việc

n y theo thứ tự xuôi à không? Nếu đ ợc em sẽ bắt

đầu từ sự việc nào và kết thúc ở sự việc nào?

Vỡ sao người kể lại

chọn thứ tự kể ngược ?

Gợi sự bất ngờ, gõy chỳ

ý, thể hiện tỡnh cảm

Vậy kể chuyện theo thứ tự ng ợc khỏc kể xuụi thế n o? à

Kể theo thứ tự ng ợc có tác dụng nh thế nào ?

* Là cách kể đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể ra tr ớc , sau đó kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại kể tiếp các sự việc xảy ra tr

ớc đó.

* Tác dụng : gây bất ngờ,gây chú ý cho ng ời

đọc.

1) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm thuốc trừ bệnh dại

2) Bị chó dại cắn Ngỗ kêu cứu nh ng không ai đến giúp

3) Ngỗ mồ côi không có ng ời rèn cặp nên trở thành lêu

lổng, h hỏng bị mọi ng ời xa lánh

4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi ng ời, làm họ mất lòng

tin

5) Sự ái ngại của bà con hàng xóm tr ớc bệnh tình của

Ngỗ.

Yếu tố hồi t ởng

Yếu tố hồi t ởng:

+ Được thể hiện qua cỏc cõu văn , từ ngữ:

Ngỗ mồ cụi cha mẹ Một hôm

Có 2 thứ tự kể trong văn tự sự:

+ Kể theo thứ tự tự nhiên

( kể xuôi )

kể các sự việc liên tiếp nhau ,

việc gì xảy ra tr ớc kể tr ớc,

việc gì xảy ra sau kể sau,

cho đến hết

=> Dễ theo dõi, dễ nhớ,

dễ hiểu

+ Kể theo thứ tự ng ợc: đem kết quả hoặc sự việc hiện tại

kể ra tr ớc, sau đó mới dùng cách kể bổ sung hoặc để nhân

vật nhớ lại mà kể tiếp các việc đã xảy ra tr ớc đó

=> Gây bất ngờ, gây chú ý, thể

hiện tình cảm nhân vật

*Ghi nhớ SGK/98

Cõu chuyện được kể theo thứ tự nào, ngụi nào ? Yếu tố hồi tưởng đúng vai trũ thế nào trong cõu chuyện?

*Thứ tự kể: Kể ng ợc ( theo dòng hồi t ởng)

*Truyện kể theo ngôi thứ nhất.

*Vai trò của yếu tố hồi t ởng:

- Là cơ sở cho việc kể ng ợc, xâu chuỗi các sự việc:

Hiện tại- quá khứ- hiện tại.

II Luyện tập :

1, Bài tập 1 SGK/99:

Tóm tắt các sự việc chính:

1) “Tôi“ và Liên là đôi bạn

thân.

2) Lúc đầu “tôi“ ghét Liên.

3) Một lần va chạm “tôi“

đã hiểu Liên.

4) Chúng tôi trở thành bạn

thân.

* Yếu tố hồi tưởng được thể hiện :

- Tụi nhớ như in lần va chạm đầu tiờn với Liờn.

- Hụm ấy tụi cựng mẹ đi phố

THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

II LUYỆN TẬP:

Bài 2 SGK/99.

Đề văn: Kể câu chuyện lần đầu tiên em được đi chơi xa.

Em hãy tìm hiểu đề và lập dàn bài.

* Gợi ý:

- Lần đầu em được đi chơi xa trong trường hợp nào? Ai đưa

em đi?

- Nơi ấy là ở đâu? Về quê, ra thành phố hay đi tham quan nơi nào?

- Em đã trông thấy gì trong chuyến đi ấy? Điều gì làm cho em thích thú và nhớ mãi?

- Em ao ước những chuyến đi như thế nào?

Bài tập 2 : Tìm hiểu đề và lập dàn bài cho đề sau:

Đề: : Kể câu chuyện lần đầu tiên em đ ợc đi chơi xa Kể câu chuyện lần đầu tiên em đ ợc đi chơi xa I.Tìm hiểu đề:

1.Thể loại : Tự sự (kể chuyện) đời th ờng.

2 Nội dung: Lần đầu đ ợc đi chơi xa.

3 Ngôi kể : Ngôi thứ nhất

4.Thứ tự kể : Kể xuôi (hoặc kể ng ợc)

Dàn bài:

1 Mở bài: Giới thiệu nhân vật và nêu sự việc

- Giới thiệu chuyến đi xa (trong trường hợp nào? Đi với ai? Đi đõu?)

2 Thân bài: Diễn biến câu chuyện

- Kể diễn biến (hành trình) cuộc đi chơi

+ Chuẩn bị cho chuyến đi

+ Trờn đường đi

+ Đến nơi (em đó thấy gỡ? Làm gỡ? Điều gỡ làm em thớch thỳ?)

* cần l u ý kể tỉ mỉ một sự việc đáng nhớ nhất.

3 Kết bài:Kết thúc câu chuyện

- Nêu ấn t ợng sau chuyến đi

- Mong ớc của em…

Thực hành: Viết phần mở bài:

Mùa hè, tụi đ ợc bố mẹ cho

đi chơi xa Đối với tụi, đú

l một chuyến à

l một chuyến à đi đầy thú vị

- chuyến tham quan th nh à

- chuyến tham quan th nh à

phố Đà lạt thơ mộng

Hụm nay được nghỉ , dọn dẹp nhà cửa , tình cờ tụi tìm thấy con ốc mẹ mua cho ở Sầm Sơn mùa hè năm tr ớc.áp con ốc vào tai

t ởng nh đ ợc nghe tiếng sóng biển rì rào, lòng tụi bồi hồi nhớ lại chuyến đi chơi xa đầy thú vị đó.

* Kể xuôi : giới thiệu thời gian, địa

điểm, lí do đ ợc đi chơi xa.

* Kể ng ợc (hồi t ởng): Từ õm thanh, hỡnh ảnh liờn quan tới chuyến đi trước đú gợi cho em nhớ lại lần đi chơi xa Ấn tượng cảm xỳc của em

về chuyến đi lưu lại tới bõy giờ.

Tham khảo cỏch viết sau:



* L u ý : ViÖc kÓ theo thø tù tù nhiªn ( kÓ xu«i) hay kÓ kh«ng theo thø

tù tù nhiªn( kÓ ng îc) lµ tïy theo nhu cÇu thÓ hiÖn néi dung cña ng êi

KÓ theo thø tù tù nhiªn

(KÓ xu«i)

KÓ kh«ng theo thø tù tù nhiªn

(KÓ ng îc)

Hai thứ tự kÓ

Sơ đồ bài học

Gây chú ý , tạo sự

bất ngờ

đem kết quả, sự việc hiện tại kể trước

Tạo sự liền mạch

Kể các sự việc

liên tiếp nhau

theo thứ tự tự

nhiên

- Học thuộc ghi nhớ SGK/98.

- Hoàn thành bài tập 2 SGK/99.

- Lập dàn ý các đề trong SGK chuẩn bị cho bài viết số 2

H ớng dẫn học ở nhà:

Xin th©n ¸i chµo c¸c thÇy c« vµ c¸c em !