T/dông: miªu t¶ tØ mØ c¸c diÔn biÕn cña buæi sinh nhật giúp người đọc hình dung ra không khÝ cña nã, c¶m nhËn ®îc t×nh b¹n.. Trong khi kể, kết hợp miêu tả người, sự việc, thể hiện tình [r]
Trang 1Tuần 8
Ngày soạn:10/10/2006
Ngày dạy:
Tiết 32 lập dàn ý cho bài văn tự sự
kết hợp với miêu tả và biểu cảm
A Mục tiêu.
- Học sinh nhận diện được các phần MB, TB, KB của 1 văn bản tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
- Biết cách tìm, lựa chọn và sắp xếp các ý trong văn bản ấy
B Chuẩn bị.
- Giáo viên: Bảng phụ ghi các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản ''Món quà sinh nhật''
- Học sinh đọc kĩ văn bản ''Món quà sinh nhật'' và trả lời (?) trong SGK
C.Tiến trình bài dạy.
hoạt động 1: khởi động
1 Tổ chức lớp: (1')
2 Kiểm tra bài cũ :(6')
? Em hãy nêu các bước xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
- Làm bài tập 2 trong SGK tr84
- Giáo viên cho học sinh nhận xét bài làm của bạn
- Giáo viên nhận xét cho điểm
3 Bài mới
hoạt động 2: hình thành kiến thức mới
Hoạt động của thày Hoạt động của trò
- Giáo viên gọi học sinh đọc văn bản
''Món quà sinh nhật'' trong SGK - tr92
? Xác định 3 phần MB, TB, KB
? Nội dung chính của mỗi phần
* Bài văn có 3 phần: MB, TB, KB
? Sự việc chính
? Ngôi kể
? Thời gian
? Không gian
? Hoàn cảnh
I Dàn ý của bài văn tự sự.
1 Ví dụ: văn bản ''Món quà sinh nhật''
2 Nhận xét:
- Bố cục: 3 phần + MB: Từ đầu đến la liệt trên bàn: kể và tả
lại quang cảnh chung của buổi sinh nhật + TB: tiếp (la liệt không nói trên bàn): tập trung kể về món quà sinh nhật độc đáo của người bạn
+ KB: còn lại cảm nghĩ của người bạn về món quà sinh nhật
- Diễn biến của buổi sinh nhật
- Ngôi thứ nhất: tôi (Trang)
- Buổi sáng
- Trong nhà Trang
- Ngày sinh của Trang có các bạn đến chúc mừng
- Sự việc xoay quanh nhân vật Trang (nhân
Trang 2? Sự việc xoay quanh nhân vật nào.
? Ngoài ra còn có các nhân vật nào
? Diễn biến của câu chuyện như thế
nào
(mở đầu, đỉnh điểm, kết thúc)
? Các yếu tố miêu tả, biểu cảm và tác
dụng của chúng
- Giáo viên yêu cầu học sinh tìm sau
đó treo bảng phụ ghi các yếu tố miêu
tả và biểu cảm
? Em hãy rút ra nhận xét: nhiệm vụ
chính của mỗi phần là gì
- Giáo viên chốt kiến thức:
+ MB: Giới thiệu sự việc, nhân vật và
tình huống xảy ra câu chuyện (có thể
nêu kết quả, số phận của nhân vật
trước)
+ TB: kể lại diễn biến câu chuyện
theo 1 trình tự nhất định Trong khi
kể, kết hợp miêu tả người, sự việc, thể
hiện tình cảm, thái độ của người viết
- KB: Nêu kết cục và cảm nghĩ của
người trong cuộc
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Hoạt động 3:
? Lập dàn ý văn bản ''Cô bé bán diêm''
vật chính)
- Ngoài ra còn có Trinh, Thanh và các bạn khác
+ Trang hồn nhiên, vui mừng, sốt ruột + Trinh: kín đáo, đằm thắm, chân tình + Thanh: hồn nhiên, nhanh nhẹn, tinh ý
- Mở đầu: buổi sinh nhật vui vẻ đã sắp đến hồi kết thúc, Trang sốt ruột vì người bạn thân nhất chưa đến
- Diễn biến: Trinh đến và giải toả những nỗi băn khoăn của Trang Đỉnh điểm là món quà
độc đáo: 1 chùm ổi được Trinh chăm sóc từ nhỏ
- Kết thúc: Cảm nghĩ của Trang về món quà sinh nhật độc đáo
- Miêu tả: nhà tôi tấp nập chật cả nhà Trinh đang tươi cười
T/dụng: miêu tả tỉ mỉ các diễn biến của buổi sinh nhật giúp người đọc hình dung ra không khí của nó, cảm nhận được tình bạn
- Biểu cảm: bồn chồn không yên, bắt đầu lo, tủi thân, giận mình, run run cảm ơn Trinh T/dụng: bộc lộ tình bạn chân thành, sâu sắc
- Trình tự t kết hợp hồi ức (nhớ lại sự việc)
- Học sinh phát biểu
- Học sinh khác bổ sung
3 Kết luận
- Học sinh đọc ghi nhớ của bài (tr95-SGK)
II Luyện tập
1 Bài tập :
a) Mở bài:
- Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa
- Giới thiệu nhân vật chính: cô bé bán diêm
- Giới thiệu gia cảnh của nhân vật chính cô
Trang 3- Gợi ý theo SGK - tr95
- Tổ chức cho học sinh làm việc theo
nhóm:
+ Nhóm 1: MB, KB
+ Nhóm 2: 2 lần quẹt diêm đầu
+ Nhóm 3: 3 lần cuối
- Gọi các nhóm trình bày
- Nhóm khác nhận xét
- Giáo viên đánh giá
- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm
trong truyện được thể hiện ở chỗ nào
Các yếu tố này đan xen trong quá
trình kể chuyện cảnh mộng tưởng và
thực được tác giả miêu tả sinh động,
kèm theo là suy nghĩ, tâm trạng của
nhân vật
bé bán diêm b) Thân bài:
* Lúc đầu do không bán được diêm nên:
- Sợ không dám về nhà
- Tìm chỗ tránh rét
- Vẫn bị gió rét hành hạ đến nỗi đôi bàn tay
đã cứng đờ ra
* Em bé quẹt từng que diêm để sưởi ấm cho mình:
- Lần 1 tưởng như ngồi trước lò sưởi
- Lần 2 thấy một bàn ăn thịnh soạn
- Lần 3 thấy cây thông Nô-en, nến
- Lần 4 thấy bà đang mỉm cười
- Cuối cùng bật hết diêm để níu giữ bà
* Miêu tả: ngọn lửa xanh lam, trắng ra, rực hồng, tuyết phủ kín mặt đất, diêm cháy và sáng rực lên, khăn bàn trắng tinh, hàng ngàn ngọn nến sáng rực
* Biểu cảm:
+ Chà! Giá quẹt 1 que diêm nhỉ?
+ Chà! ánh sáng kì dị làm sao + Thật là dễ chịu
+ Em chưa bao giờ thấy bà to lớn
c) Kết bài:
- Em chết vì giá rét trong đêm giao thừa
- Thái độ của mọi người vào sáng năm mới khi nhìn thấy thi thể em
hoạt động 4: củng cố, dặn dò:
4 Củng cố: (2')
- Nhắc lại dàn ý bài văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
5 Hướng dẫn học ở nhà: (3')
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 2 (SGK-tr95) Giáo viên gợi ý:
* MB: Giới thiệu người bạn của mình là ai? Kỷ niệm khiến mình xúc động là kỷ niệm gì?
* TB: Tập trung kể về kỉ niệm xúc động ấy
- Thời gian, hoàn cảnh, nhân vật
- Diễn biến sự việc
- Miêu tả các biểu hiện của sự xúc động ấy
* KB: Em có suy nghĩ gì về kỷ niệm đó
- Xem trước đề bài trong SGK: Viết bài số 2 tr 103 để chuẩn bị viết bài