tong ket tu vung tt

Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng, để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm... Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng 2.[r]

Tr êng tõ vùng

Sù ph¸t triÓn cña tõ vùng

I Từ tượng thanh – Từ t ượ ng hỡnh

thanh của tự nhiờn,

của con người

Từ t ợng hình, từ t ợng thanh gợi đ ợc hình ảnh,

âm thanh cụ thể, sinh động, có giá trị biểu cảm cao.

1 Ôn lại khái niệm

Từ tượng thanh – Tõ tượng hình

Từ tượng thanh – tượng hình

 Lê thê

 Loáng thoáng

 Lồ lộ

3 Xác định từ tượng hình và giá trị sử dụng của

chúng trong đoạn trích sau:

Đám mây lốm đốm, xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây, lê thê đi mãi, bây giờ cứ loáng thoáng nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức trắng toát.

 Miêu tả đám mây một cách cụ thể, sinh động

II Mét sè phÐp tu tõ tõ –

vùng.

1 ¤n l¹i c¸c kh¸i niÖm

d. Lợi dụng tớnh đặc sắc về õm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thỏi dớ dỏm, hài hước làm cõu văn hấp dẫn và thỳ vị.

c. Dựng cỏch diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, trỏnh gõy cảm giỏc đau buồn, ghờ sợ, nặng nề, trỏnh thụ tục, thiếu lịch sự

g. Gọi tờn sự vật, hiện tượng bằng tờn của một sự vật, hiện tượng, khỏi niệm khỏc cú quan hệ gần gũi với nú, nhằm tăng sức gợi hỡnh, gợi cảm cho sự diễn đạt

b Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khỏc cú nột tương đồng, để làm tăng sức gợi hỡnh, gợi cảm

8 Chơi chữ

a. Gọi tờn sự vật, hiện tượng này bằng tờn sự vật, hiện tượng khỏc cú nột tương đồng với nú, nhằm tăng sức gợi hỡnh, gợi cảm cho sự diễn đạt

h. Phúng đại mức độ, qui mụ, tớnh chất của sự vật, hiện tượng được miờu tả để nhấn mạnh, gõy ấn tượng, tăng sức biểu

cảm

e. Lặp lại từ ngữ hoặc cả câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc

c. Dựng cỏch diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, trỏnh gõy cảm giỏc đau buồn, ghờ sợ, nặng nề, trỏnh thụ tục, thiếu lịch sự.

g. Gọi tờn sự vật, hiện tượng bằng tờn của một sự vật, hiện tượng, khỏi niệm khỏc cú quan hệ gần gũi với nú, nhằm tăng sức gợi hỡnh, gợi cảm cho sự diễn đạt

d. Lợi dụng tớnh đặc sắc về õm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thỏi dớ dỏm, hài hước làm cõu văn hấp dẫn và thỳ vị

i. Gọi hoặc tả con vật, cõy cối, đồ vật bằng những từ ngữ vốn được dựng cho con người; làm cho thế giới loài vật, đồ vật trở nờn gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tỡnh cảm của con người.

h. Phúng đại mức độ, qui mụ, tớnh chất của sự vật, hiện tượng được miờu tả để nhấn mạnh, gõy ấn tượng, tăng sức biểu

cảm

e. Lặp lại từ ngữ hoặc cả câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc

Các phép tu từ từ vựng

2 Vận dụng kiến thức đã học về một số phép tu từ từ vựng để phân tích nét nghệ thuật độc đáo của những câu thơ sau (trích từ

truyện Kiều của Nguyễn Du)

a, Thà rằng liều một thân con

Hoa dù r cánh lá còn xanh cây. ã

b, Trong nh tiếng hạc bay qua,

Đục nh tiếng suối mới sa nửa vời.

Tiếng khoan nh gió thoảng ngoài, Tiếng mau sầm sập nh trời đổ m a.

c Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

Một hai nghiêng n ớc nghiêng thành, Sắc đành đòi một tài đành họa hai.

d Gác kinh viện sách đôI nơi, Trong gang tấc lại gấp m ời quan san.

e Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần.

Các phép tu từ từ vựng Bài tập 2/a

Thà rằng liều một thõn con Hoa dự ró cỏnh lỏ cũn xanh cõy

Ẩn dụ tu từ

 Thỳy Kiều  Gia đỡnh Thỳy Kiều

Phép ẩn dụ tu từ đ ợc sử dụng làm cho cách diễn đạt thêm tế nhị và cảm động khi nói về việc Thuý Kiều bán mình để cứu gia đình.

Các phép tu từ từ vựng

2 Vận dụng kiến thức đã học về một số phép tu từ từ vựng để phân tích nét nghệ thuật độc đáo của những câu thơ sau (trích từ

truyện Kiều của Nguyễn Du)

a, Thà rằng liều một thân con

Hoa dù r cánh lá còn xanh cây. ã

b, Trong nh tiếng hạc bay qua,

Đục nh tiếng suối mới sa nửa vời.

Tiếng khoan nh gió thoảng ngoài, Tiếng mau sầm sập nh trời đổ m a.

c Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

Một hai nghiêng n ớc nghiêng thành, Sắc đành đòi một tài đành họa hai.

d Gác kinh viện sách đôI nơi, Trong gang tấc lại gấp m ời quan san.

e Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần.

C¸c phÐp tu tõ tõ vùng Bài tập 2/b

Trong như tiếng hạc bay qua,

Đục như tiếng suối mới sa nửa vời.

Tiếng khoan như gió thoảng ngoài,

Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa.

So sánh

 Tiếng đàn của Thúy Kiều

So sánh tiếng đàn của Thuý Kiều với những âm thanh của

tự nhiên gợi cho người ta sự liên tưởng, đồng thời góp phần ngợi ca tiếng đàn làm say đắm lòng người của Kiều.

Các phép tu từ từ vựng Bài tập 2/c

Làn thu thủy nột xuõn sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kộm xanh.

Một hai nghiờng nước nghiờng thành, Sắc đành đũi một tài đành họa hai.

đó thể hiện đầy ấn tượng một nhõn vật tài sắc vẹn toàn (Thuý Kiều).

Làn thu thủy nột xuõn sơn

Bên cạnh đó, phép ẩn dụ tu từ và phép nhân hoá cũng đ ợc sử dụng rất thành công để bày tỏ sự trân trọng, ngợi ca của tác giả

dành cho Thuý Kiều.

Nhân hoá và ẩn dụ tu từ

C¸c phÐp tõt tõ vùng Bài tập 2/d

Gác kinh viện sách đôi nơi,

Trong gang tấc lại gấp mười quan san.

Nói quá

Bằng lối nói quá, Nguyễn Du cực tả sự xa cách giữa thân phận, cảnh ngộ của Thuý Kiều và Thúc Sinh

Các phép tu từ từ vựng Bài tập 2/e

Cú tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần.

tạo ra một cỏch diễn đạt độc đỏo.

 Tài năng và tai họa nhiều lỳc đi liền với nhau

tài tài

Phép điệp ngữ đ ợc sử dụng nhằm

gây sự chú ý tới ng ời đọc.

Điệp ngữ

3 Vận dụng kiến thức đ học về một số phép tu từ từ vựng để phân ã

tích nét nghệ thuật độc đáo trong những câu (đoạn) thơ sau :

a Còn trời còn n ớc còn non, Còn cô bán r ợu anh còn say s a.

(Ca dao)

b G ơm mài đá, đá núi cũng mòn, Voi uống n ơc, n ớc sông phải cạn.

(Nguyễn Tr I, “Bình Ngô đại cáo”)ã

c Tiếng suối trong nh tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Các phép tu từ từ vựng Bài tập 3/a

Cũn trời cũn nước cũn non, Cũn cụ bỏn rượu anh cũn say sưa

của chàng trai Ba từ “còn” ở câu thơ trên

để dẫn dắt nội dung hai từ “còn” d ới

-Bằng việc dựng từ đa nghĩa “ say sưa ” Chàng trai “say s a”vì r ợu hay cô bán

r ợu ? Đây là cách bày tỏ tình cảm vừa tình tứ kín đáo,vừa dí dỏm hài h ớc mà không kém phần mạnh mẽ của dân gian

Chơi chữ

say sưa

3 Vận dụng kiến thức đ học về một số phép tu từ từ vựng để phân ã

tích nét nghệ thuật độc đáo trong những câu (đoạn) thơ sau :

a Còn trời còn n ớc còn non, Còn cô bán r ợu anh còn say s a.

(Ca dao)

b G ơm mài đá, đá núi cũng mòn, Voi uống n ơc, n ớc sông phải cạn.

(Nguyễn Tr I, “Bình Ngô đại cáo”)ã

c Tiếng suối trong nh tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Các phép tu từ từ vựng Bài tập 3/b

Gươm mài đỏ, đá nỳi cũng mũn.

Voi uống nước, nước sụng phải cạn.

Lam Sơn

Các phép tu từ từ vựng Bài tập 3/c

Tiếng suối trong như tiếng hỏt xa, Trăng lồng cổ thụ búng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vỡ lo nỗi nước nhà.

So sỏnh

 Hình ảnh so sánh thật đẹp: Tiếng suối giữa rừng mà nghe nh tiếng hát xa vọng lại, nó làm ấm lên không gian rừng khuya và thể hiện niềm lạc quan của con ng ời sống giữa thiên nhiên.

 ánh trăng rừng sáng lồng lộng khiến cảnh vật hiện rõ đ ờng nét Cảnh đêm khuya nh bức tranh đẹp lộng lẫy làm say đắm lòng ng ời

thơ Nhờ phép nhân hoá mà thiên ”

nhiên trong bài thơ trở nên sống

động hơn, có hồn hơn và gắn bó với con ng ời hơn.

Các phép tu từ từ vựng Bài tập 3/e

Mặt trời của bắp thỡ nằm trờn đồi Mặt trời của mẹ, em nằm trờn lưng.

Ẩn dụ

 Mặt trời Em bé trên l ng mẹ (em Cu Tai) –

Phép ẩn dụ tu từ Mặt trời ở câu thơ “ ”

thứ hai thể hiện sự gắn bó của đứa con với ng ời mẹ, đó là nguồn sống, nguồn nuôi d ỡng niềm tin của mẹ vào ngày mai.

So s¸nh Nh©n ho¸

cña nghÜa tõ ng÷

Bài tập mở rộng

Hãy viết đoạn văn ngắn phân tích cái hay của biện pháp tu từ đ ợc sử dụng trong khổ thơ sau :

“Mặt trời xuống biển nh hòn lửa

Sóng đ cài then, đêm sập cửa ã

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi.”

( Đoàn thuyền đánh cá Huy Cận)“ ” –