Tiet 21 Dot bien gen

- Trong tự nhiên: Đột biến gen phát sinh do những rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng phức tạp của môi trường trong và ngoài cơ thể.. + Bên trong: quá trình sinh [r]

Giáo viên : Trần Văn Minh

Trường THCS Tân Phú

Thế nào là di truyền, biến dị ?

Nêu cơ sở vật chất của hiện t ợng di truyền?

Di truyền là hiện t ợng truyền đạt các tính trạng của

bố mẹ tổ tiên cho các thế hệ con cháu.

Biến dị là hiện t ợng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết.

Cơ sở vật chất của hiện t ợng di truyền là nhiễm sắc thể, gen (hay ADN).

Biến dị

Biến dị di truyền

Biến dị không di truyền

Biến dị tổ hợp Đột biến

Đột biến gen Đột biến nhiễm sắc

thể

Thường biến

T A

X A

X

A T

G T

Hãy gắn mạch còn lại cho đoạn

c d

H21.1 Một số dạng đột

biến gen

Thảo luận: So sánh hình 21.1 a (dạng ban đầu) với hình 21.1 b; hình 21.1 c và hình 21.1d (dạng biến đổi) để hoàn thành bảng sau:

Đoạn

ADN lượng Số

cặp nu

Một số dạng đột biến gen

Điểm khác so với đoạn (a) Đặt tên dạng biến đổi

5 4 6 5

Mất 1 cặp nuclêôtit

Thêm 1 cặp nuclêôtit

Thay thế cặp

Nu này bằng cặp Nu khác

Mất cặp X-G

Thêm cặpT-A

Thay cặp T-A bằng cặp X-G

a

b

c

d

ADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến đổi ở một nuclêôtit nào đó phải xảy ra ở cả trên 2 mạch thì mới gọi là đột biến gen.

Tại sao không nói mất, thêm, thay

thế một nuclêôtit mà lại nói mất,

thêm, thay thế một cặp nuclêôtit?

Đột biến gen là gì?

- Đột biến gen là những biến đổi trong

cấu trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit, xảy ra tại một điểm nào đó trên phân tử ADN

Có những dạng đột biến gen nào?

+ Mất một cặp nuclêôtit + Thêm một cặp

nuclêôtit.

+ Thay thế một cặp

nuclêôtit.

Vậy đột biến gen khác biến dị tổ

hợp ở điểm căn bản nào?

- Ở biến dị tổ hợp, các gen được sắp xếp lại (tổ hợp lại) còn bản thân cấu trúc của gen không bị biến đổi.

- Còn đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trúc gen

Hãy nêu nguyên nhân phát sinh đột

biến gen?

+ Bên trong:Quá trình sinh lí, sinh hóa nội

bào bị rối loạn.

VD: như sai sót trong quá trình nhân đôi

ADN

Máy bay Mỹ đang rải chất diệt cỏ

trong vùng rừng của châu thổ

sông Mê kông, 26/07/1969

Máy bay Mỹ rải chất độc

Tác hại của chất độc màu da cam

- Trong t ự nhiên : Đột bi n gen ế phát sinh do những rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới ả nh

h ưở ng ph c t p c a môi tr ứ ạ ủ ườ ng trong và ngoài cơ thể

Hãy nêu nguyên nhân phát sinh đột

biến gen?

- Trong th c nghi m ự ệ : Con ng ườ đã gây ra các đột biến i nhân tạo bằng các tác nhân vật lí, hĩa học.

+ Bên trong: quá trình sinh lí, sinh hĩa nội

bào bị rối loạn.

VD: như sai sĩt trong quá trình nhân đơi

Về nhà em hãy tìm một số ví dụ về

đột biến gen phát sinh trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra?

Từ những nguyên nhân trên, chúng ta phải có ý

thức như thế nào trong việc bảo vệ môi trường để

hạn chế sự phát sinh đột biến gen?

- Vệ sinh môi trường đất, nước….

- Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng

thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số chất độc có khả năng gây đột biến gen.

- Hạn chế sự gia tăng hoặc ngăn ngừa các hoạt động gây ra

ô nhiễm môi trường.

Gen mARN Prôtêin

Biến đổi

trong

cấu trúc gen

Biến đổi mARN

Biến đổi Prôtêin

t ơng ứng

Biến đổi Kiểu hình

Tính trạng

Taùi sao ủoọt bieỏn gen laùi gaõy ra bieỏn ủoồi kieồu hỡnh?

Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình lại

thường có hại cho bản thân sinh vật?

Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp

prôtêin

Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến

nào có hại và đột biến nào có lợi cho bản thân

sinh vật hoặc đối với con người?

Có lợi

H21.4 Đột biến gen ở cây

lúa(b)làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)

Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?

Đa số đột biến gen là có hại nhưng cá biệt vẫn có đột biến có lợi Vì vậy đột biến gen được xem là nguồn nguyên liệu chủ yếu

cho quá trình tiến hóa, nguyên liệu quan trọng trong công tác chọn giống.

Câu 2: Điền từ , cụm từ thích hợp vào chỗ

DẶN

DỊ

(nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ 22 và trả lời các câu hỏi SGK tr.65 )