TIẾT 24 bài 21 đột BIẾN GEN

ễ số1: Đây là một trong những nguyên tắc của quá trỡnh tổng hợp ADN ễ số 2: Hiện tượng con cái sinh ra giống bố mẹ ễ số 3: Loại đơn phân cấu tạo nên ADN ễ số 4: Người đặt nền múng cho d

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Hương Trường trung học cơ sở Chuế Lưu

ễ số1: Đây là một trong những nguyên

tắc của quá trỡnh tổng hợp ADN

ễ số 2: Hiện tượng con cái sinh ra giống

bố mẹ

ễ số 3: Loại đơn phân cấu tạo nên ADN

ễ số 4: Người đặt nền múng cho di truyền học

ễ số 5: Gen ễ số 6: Loại đơn phõn tạo nờn protein cú bản chất là loại axit nucleic

Từ chỡa khoỏ: Hiện tượng con cỏi khỏc với bố mẹ và khỏc nhau ở nhiều chi tiết là hiện tượng gỡ?

Biến dị

Biến dị di

truyền

Biến dị không di truyền

Biến dị tổ hợp Đột biến

Đột biến gen Đột biến nhiễm sắc

thể

Thường biến

T A

X A

X

A T

G T

Hãy gắn mạch còn lại cho đoạn mạch

c d

H21.1 Một số dạng đột biến

gen

Thảo luận: (5 phút) So sánh hình 21.1 a (dạng ban đầu) với hình 21.1 b; hình 21.1 c và hình 21.1d (dạng biến đổi) để hoàn thành bảng sau:

Đoạn

ADN lượng Số

cặp nu

Một số dạng đột biến gen

Điểm khác so với đoạn (a) Đặt tên dạng biến đổi

5465

Mất 1 cặp nuclêôtit

Thêm 1 cặp nuclêôtit

Thay thế cặp

Nu này bằng cặp Nu khác

Mất cặp X-G

Thêm cặpT-A

Thay cặp T-A bằng cặp X-G

a

b

c

d

Đột biến gen là gì?

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu

trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit, xảy ra tại một điểm nào đó trên

phân tử ADN

Tại sao không nói mất, thêm, thay thế một nuclêôtit mà lại nói mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtit?

ADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến

đổi ở một nuclêôtit nào đó phải xảy ra ở

cả trên 2 mạch thì mới gọi là đột biến

gen

Có những dạng đột biến gen nào?

+ Mất một cặp nuclêôtit.

+ Thêm một cặp nuclêôtit.

+ Thay thế một cặp nuclêôtit.

Qua kến thức đã học ở bài “Lai hai cặp tính trạng”Em thấy đột biến gen khác biến dị tổ hợp ở điểm căn bản nào?

- Ở biến dị tổ hợp , các gen được sắp xếp lại (tổ hợp lại) còn bản thân cấu trúc của gen không bị biến đổi.

- Còn đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen

Đột biến gen là biến dị di truyền , tại sao?

Đột biến gen di truyền được là do khi đột biến sẽ được tái bản qua cơ chế tự sao của ADN.

Sử dụng thuốc trừ sâu Ném bom nguyên tử

Môi trường bị ô nhiễm Môi trường bị ô nhiễm

II NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN

Trong tự nhiên

Máy bay Mỹ đang rải chất diệt cỏ

trong vùng rừng của châu thổ sông

Mê kông, 26/07/1969

Máy bay Mỹ rải chất độc da cam

* Trong thực nghiệm

:

Sử dụng tác nhân vật lý và hóa học

Sự nhân đôi của ADN

Tác nhân

cc cc c

Có những nguyên nhân nào gây phát sinh đột biến gen ?

- Môi trường ngoài: Tia phóng xạ, hóa chất, nhiệt độ,…

- Môi trường trong: các quá trình sinh lí, sinh hóa rối loạn.

=> Gây rối loạn quá trình tự nhân đôi AND  Đột biến gen

Tại sao các tác nhân này tác động vào AND lại gây đột biến gen?

Máy bay Mĩ rải chất độc màu da cam ở Việt Nam

Chiến tranh đã qua đi hơn một nửa thế kỷ, có lẽ những

khốc liệt như hình ảnh dưới đây rồi sẽ dần chìm vào quyên lãng.

Song nỗi đau sau chiến tranh thì vẫn còn âm ỉ mãi đeo đẳng, đặc biệt với những con người đã từng tham gia chiến đấu trong cánh rừng trường sơn năm nào.

Những khói bom hạt nhân Những chất độc màu da cam mĩ rải xuống năm nào

Nay đã gây nên những ĐỘT BIẾN GEN và đã trở

thành di chứng

Đó là những bệnh nan y, các tật di truyền như:

Ung thư tuyến giáp Bệnh bạch cầu

Các tật di truyền như

hở hàm ếch, tay, chân thêm, mất hoặc dính ngón

III – Vai trò của đột biến gen

TIẾT 24 ĐỘT BIẾN GEN

II – Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

I – Đột biến gen là gì ?

a.Hậu quả và tính chất biểu hiện của đột biến gen.

*Tính chất biểu hiện của đột biến gen.

ADN (gen ) đột biến mARN bị biến đổi Rối loạn

quá trình sinh tổng hợp Prôtêin Tính trạng (kiểu

hình) bị biến đổi.

*Hậu quả của đột biến gen.

Gây nhiều bệnh nguy hiểm như dị dạng, câm điếc bẩm

sinh…

Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến nào có hại

và đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?

Có lợi

Có hại Có hại

H21.4 Đột biến gen ở cây lúa(b)làm cây

cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)

Đột biến gen thay đổi bộ ba mã hoá

thay đổi bộ ba mã sao trên mARN aa trong prôtêin thay đổi kiểu hình của sinh vật.

Gen mARN Prôtêin

Biến đổi

trong

cấu trúc gen

Biến đổi mARN

Biến đổi Prôtêin

t ơng ứng

Biến đổi Kiểu hình

Tính trạng

Taùi sao ủoọt bieỏn gen thường co hại

cho sinh vật?

Vỡ đột biến gen làm phỏ vỡ sự thống nhất hài hũa trong kiểu gen

đó qua chọn lọc và duy trỡ lõu đời trong tự nhiờn.

Để hạn chế đột biến gen, chúng ta cần phải

làm gì?

- Vệ sinh môi trường đất, nước hợp lý vá đúng nguyên tắc

ra ô nhiễm môi trường.

- Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng:

thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số chất độc có khả

năng gây đột biến gen.

- Chống sản xuất vũ khí hạt nhân và hóa học

Tích cực tham gia bảo vệ môi trường

Sử dụng phương tiện ít gây ô

nhiễm môi trường

Sử dụng thực phẩm an toàn

TIẾT 24 ĐỘT BIẾN GEN

II – Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

I – Đột biến gen là gì ?

Đa số đột biến gen tạo ra các gen lặn, vậy chúng được biểu hiện ra kiểu hình khi nào?Em hãy lấy một ví dụ cụ thể?

TIẾT 24 ĐỘT BIẾN GEN

II – Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

I – Đột biến gen là gì ?

Đa số đột biến gen tạo ra các gen lặn, vậy chúng được biểu hiện ra kiểu hình khi nào?Em hãy lấy một ví dụ cụ thể?

Đột biến gen chỉ biểu hiện khi ở cơ thể đồng hợp và trong điều kiện môi trường thích hợp

Ví dụ:Đột biến bạch tạng do một đột biến gen lặn gây ra tóc màu trắng, mắt màu hồng.

Vì vậy tần số đột biến gen thấp, trong thực tế qua giao phối nếu gặp tổ hợp gen thích hợp một đột biến vốn có hại có thể trở thành có lợi; hoặc một số đột biến gen có hại cho sinh vật nhưng lại có lơi cho con người

III – Vai trò của đột biến gen.

a.Hậu quả và tính chất biểu hiện của đột biến gen.

?Tuy một số ít đột biến gen có lợi nhưng nó có vai

trò rất quan trọng, vì sao?

TIẾT 24 ĐỘT BIẾN GEN

II – Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

I – Đột biến gen là gì ?

b.Vai trò của đột biến gen.

-Là nguyên liệu quan trọng trong quá trình chọn giống và

tiến hóa.

CỦNG CỐ

Đột biến gen là:

A Sự biến đổi trong kiểu gen

B Sự biến đổi ở một nuclêôtít trong gen

C Sự biến đổi ở một hay một số cặp

D Sự biến đổi của một tính trạng trên

cơ thể

Câu 2: Điền từ , cụm từ thích hợp vào chỗ trống:

Đột biến gen liên quan đến một hoặc một số

NẾU GEN CẤU TRÚC BỊ BIẾN ĐỔI

SẼ DẪN TỚI HẬU QUẢ ?

KHÔNG CÓ HẬU QUẢ GÌ

BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC NST

BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC PRÔTÊIN

BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC ARN, DẪN TỚI BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC PRÔTÊIN VÀ TÍNH TRẠNG TƯƠNG ỨNG

 Học bài;

 Trả lời câu 2 , 3 SGK tr.64;

 Chuẩn bị bài mới: Đột biến cấu trúc NST (nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ 22 và trả lời các câu hỏi SGK tr.65 )