- Thực nghiệm: Con người đã gây ra các đột biến bằng tác nhân vật lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo).. Vai trß cña ®ét biÕn gen Vai trß cña ®ét biÕn gen : :.[r]
Trang 1Năm học: 2010 – 2011
Năm học: 2010 – 2011
TIẾT 22–- BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN
Trang 2Nªu kh¸i niÖm vÒ hiÖn t îng biÕn dÞ ?
Trang 3BiÕn dÞ di truyÒn BiÕn dÞ kh«ng di truyÒn
BiÕn dÞ
Biến dị là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết
Là sự tổ hợp lại các
tính trạng của bố mẹ
Là những biến đổi trong vật chất di truyền xảy ra ở cấp độ phân tử(ADN) hoặc cấp độ tế bào
Trang 4Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen liờn quan tới một
Quan sỏt hỡnh 21.1 và thảo luận nhúm
hoàn thành phiếu học tập sau:
+ Có cặp nuclêôtit + Trình tự các cặp nuclêôtit:
2 Đoạn gen bị biến đổi:
1 Đoạn gen ban đầu:
Đoạn ADN Số cặp nuclờụtit Điểm khỏc so với đoạn (a) Đặt tờn dạng biến đổi
b c d
5
Mất cặp G-X
Thờm cặpT-A
Thay cặp T-A bằng cặp G-X
Mất một cặp nuclờụtit Thờm một cặp nuclờụtit
Thay cặp nuclờụtit này bằng cặp nuclờụtit khỏc
Đột biến gen là gỡ?
Đột biến gen gồm những dạng nào?
Đột biến gen là biến
dị di truyền được.
Trang 5c d
Hỡnh 21.1- Các dạng đột biến gen
(Mất một cặp X-G)
(Thêm một cặp T-A) (Thay thế cặp A-T bằng cặp G-X)
(NST ban đầu)
Trang 6Chöông IV IV :
TiÕt 22 - Bµi 21:
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trúc của gen liên quan tới một
II Nguyên nhân phát sinh
Hãy quan sát các hình ảnh sau đây:
Trang 7Chöông IV IV :
TiÕt 22 - Bµi 21:
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trúc của gen liên quan tới một
Hãy quan sát các hình ảnh sau đây:
II Nguyên nhân phát sinh
Trang 8Chöông IV IV :
TiÕt 22 - Bµi 21:
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trúc của gen liên quan tới một
hoặc một số cặp nuclêôtit
- Các dạng đột biến gen: Mất, thêm,
thay thế một cặp nuclêôtit
Hãy quan sát các hình ảnh sau đây:
II Nguyên nhân phát sinh
Các nạn nhân của chất độc điôxin
Trang 9Chöông IV IV :
TiÕt 22 - Bµi 21:
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trúc của gen liên quan tới một
ảnh này?
Trang 10Chöông IV IV :
TiÕt 22 - Bµi 21:
- Tự nhiên: Do rối loạn trong quá trình
tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng
của môi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đã gây ra
các đột biến bằng tác nhân vật lí, hoặc
hoá học (đột biến nhân tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trúc của gen
- Các dạng đột biến gen: Mất, thêm,
thay thế một cặp nuclêôtit
Hãy nêu nguyên nhân phát sinh đột biến gen?
NGUYÊN NHÂN
Tự nhiên: Do rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởnh của môi trường trong và ngoài cơ thể
Thực nghiệm: Con người đã gây ra các đột biến bằng tác nhân vật lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo)
II Nguyên nhân phát sinh
Trang 11Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Tự nhiờn: Do rối loạn trong quỏ trỡnh
tự sao chộp của ADN dưới ảnh hưởng
của mụi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đó gõy ra
cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ, hoặc
hoỏ học (đột biến nhõn tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen
- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,
thay thế một cặp nuclờụtit
III Vai trò của đột biến gen:
H óy quan sỏt cỏc hỡnh sau đõy và cho biết: đột biến nào cú lợi, đột biến nào cú hại cho bản thõn sinh vật hoặc đối với con người
Hỡnh 21.2 Đột biến gen làm mất khả năng tổng hợp diệp lục ở cõy mạ (màu trắng)
Hỡnh 21.3 Lợn con cú đầu và chõn sau dị dạng
Hỡnh 21 4 Đột biến gen ở lỳa (b) làm cõy cứng và nhiều bụng hơn ở giống gốc (a)
II Nguyờn nhõn phỏt sinh
Đột biến cú hại Đột biến cú lợi
Đột biến cú hại
Trang 12Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Tự nhiờn: Do rối loạn trong quỏ trỡnh
tự sao chộp của ADN dưới ảnh hưởng
của mụi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đó gõy ra
cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ, hoặc
hoỏ học (đột biến nhõn tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen…
- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,
thay thế một cặp nuclờụtit
III Vai trò của đột biến gen:
Hóy tỡm thờm một số vớ dụ về đột biến gen phỏt sinh trong tự nhiờn hoặc do con người tạo ra.
Trang 13Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Tự nhiờn: Do rối loạn trong quỏ trỡnh
tự sao chộp của ADN dưới ảnh hưởng
của mụi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đó gõy ra
cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ, hoặc
hoỏ học (đột biến nhõn tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen…
- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,
thay thế một cặp nuclờụtit
III Vai trò của đột biến gen:
Hóy tỡm thờm một số vớ dụ về đột biến gen phỏt sinh trong tự nhiờn hoặc do con người tạo ra.
Một số vớ dụ về đột biến gen
II Nguyờn nhõn phỏt sinh
Chú bị dị dạng Bũ 6 chõn Vịt 3 chõn Đột biến bạch tạng ở cõy
Trang 14Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Tự nhiờn: Do rối loạn trong quỏ trỡnh
tự sao chộp của ADN dưới ảnh hưởng
của mụi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đó gõy ra
cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ, hoặc
hoỏ học (đột biến nhõn tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen…
- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,
thay thế một cặp nuclờụtit
III Vai trò của đột biến gen:
Hóy tỡm thờm một số vớ dụ về đột biến gen phỏt sinh trong tự nhiờn hoặc do con người tạo ra.
Một số vớ dụ về đột biến gen
II Nguyờn nhõn phỏt sinh
Bàn tay bị dị dạng
Người cú bàn chõn 6 ngún Người khỉ
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hỡnh
thường cú hại cho bản thõn sinh vật
Trang 15Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Tự nhiờn: Do rối loạn trong quỏ trỡnh
tự sao chộp của ADN dưới ảnh hưởng
của mụi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đó gõy ra
cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ, hoặc
hoỏ học (đột biến nhõn tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen…
- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,
thay thế một cặp nuclờụtit
III Vai trò của đột biến gen:
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hỡnh
thường cú hại cho bản thõn sinh vật
mARN Prụtờin Tớnh trạng
Gen (một đoạn ADN)
Tại sao đột biến gen gõy biến đổi kiểu hỡnh?
Biến đổi trong cấu trỳc của gen
Biến đổi mARN
Biến đổi Protein tương ứng
Biến đổi Kiểu hỡnh
Đột biến gen làm biến đổi cấu trỳc Prụtờin
mà nú mó hoỏ gõy nờn biến đổi kiểu hỡnh
II Nguyờn nhõn phỏt sinh
Nhắc lại mối qua hệ giữa gen và tớnh trạng?
Trang 16Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Tự nhiờn: Do rối loạn trong quỏ trỡnh
tự sao chộp của ADN dưới ảnh hưởng
của mụi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đó gõy ra
cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ, hoặc
hoỏ học (đột biến nhõn tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen…
- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,
thay thế một cặp nuclờụtit
III Vai trò của đột biến gen:
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hỡnh
thường cú hại cho bản thõn sinh vật
Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hỡnh thường
là cú hại cho bản thõn
nhiờn và duy trỡ lõu đời trong điều kiện
tự nhiờn , gõy ra những rối loạn trong quỏ trỡnh tổng hợp Prụtờin
Qua giao phối, nếu gặp tổ hợp gen thớch hợp, một đột biến vốn là cú hại
cú thể trở thành cú lợi Trong thực tiễn, người ta gặp những đột biến tự nhiờn và nhõn tạo cú lợi cho bản
thõn sinh vật và cho con người
II Nguyờn nhõn phỏt sinh
- Đột biến gen đụi khi cú lợi cho con người
Trang 17Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Tự nhiờn: Do rối loạn trong quỏ trỡnh
tự sao chộp của ADN dưới ảnh hưởng
của mụi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đó gõy ra
cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ, hoặc
hoỏ học (đột biến nhõn tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen…
- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,
thay thế một cặp nuclờụtit
III Vai trò của đột biến gen:
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hỡnh
thường cú hại cho bản thõn sinh vật
II Nguyờn nhõn phỏt sinh
- Đột biến gen đụi khi cú lợi cho con người
Đột biến thõn lựn ở lỳa
Ngụ nhiều hạt Đậu nhiều hạt
Một số đột biến cú lợi
Chẳng hạn, đột biến tự nhiờn cừu chõn ngắn ở Anh, làm cho chỳng khụng nhóy được qua hàng rào để vào phỏ vườn ; Đột biến tăng khả năng thớch ứng đối với điều kiện đất đai và đột biến làm mất tớnh cảm ứng quang chu kỡ phỏt sinh ở giống lỳa Tỏm thơm Hải Hậu đó giỳp cỏc nhà chọn giống tạo ra giống lỳa tỏm thơm đột biến trồng được 2 vụ /năm, trờn nhiều đất đai,
kể cả vựng đất trung du và miền nỳi
Trang 18Chửụng IV IV :
Tiết 22 - Bài 21:
- Tự nhiờn: Do rối loạn trong quỏ trỡnh
tự sao chộp của ADN dưới ảnh hưởng
của mụi trường trong và ngoài cơ thể
- Thực nghiệm: Con người đó gõy ra
cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ, hoặc
hoỏ học (đột biến nhõn tạo)
- Đột biến gen là những biến đổi trong
cấu trỳc của gen…
- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,
thay thế một cặp nuclờụtit
III Vai trò của đột biến gen:
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hỡnh
thường cú hại cho bản thõn sinh vật
Đột biến gen cú vai trũ trong sản xuất như thế nào?
Chỳng cú ý nghĩa với chăn nuụi, trồng trọt vỡ trong thực tế cú những đột biến gen cú lợi cho con người
cú ý nghĩa trong chăn nuụi trồng trọt
II Nguyờn nhõn phỏt sinh
- Đột biến gen đụi khi cú lợi cho con người
Trang 19Tiết 22 - Bài 21: Chương IV: BIẾN DỊ ĐỘT BIẾN GEN
- Đột biến gen là những biến
đổi trong cấu trúc của gen…
- Các dạng đột biến gen:
Mất, thêm, thay thế 1 cặp
nuclêôtít
II Nguyên nhân phát sinh
đột biến gen:
I Đột biến gen là gì:
Do rối loạn trong quá
trình tự sao chép của
ADN dưới ảnh hưởng của
môi trường trong và
ngoài cơ thể.
Con người gây ra các đột biến bằng tác nhân vật lí, hóa học.
III Vai trò của đột biến gen:
* Tự nhiên:
* Thực nghiệm :
Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật.
Đột biến gen đôi khi có lợi cho con người có ý
nghĩa trong chăn nuôi và trồng trọt.
Trang 20Đột biến là gì ?
a Biến đổi xảy ra trong kiểu gen.
b Sự thay đổi kiểu hình của sinh vật.
c Biến đổi xảy ra trong ADN và NST.
d Cả a và b.
Câu 1
Trang 21Thế nào là đột biến gen?
a Biến đổi các tính trạng cơ bản của sinh vật.
b Biến đổi ở một cặp hay một số cặp nuclêôtit trên gen.
c Biến đổi trong cấu trúc của ADN.
d Cả b và c.
Câu 2
Trang 22Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến đột biến gen là gì?
a Do các tác nhân vật lí tác động toàn diện lên cơ thể sinh vật.
b Do các tác nhân hóa học hủy hoại chất tế bào sinh vật.
c Do các yếu tố sinh thái tác động bất thường vào
cơ thể sinh vật.
d Cả a,b.
Câu 3
Trang 23Những yếu tố nào ảnh hưởng tới đột biến gen?
a Độ bền giữa các liên kết A-T, G-X.
b Tác động không đồng đều của các điều kiện ngoại cảnh.
c Sự điều hòa các quá trình sinh lí trong cơ thể.
d Cả a,b và c.
Câu 4
Trang 24* Học bài theo nội dung ghi.
- Nghiên cứu qua bài 22 “Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể”.
- Tìm hiểu đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì, nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể?
DẶN DÒ
Trang 25DẶN DÒ
Kẻ phiếu học tập: Các dạng đột biến cấu trúc NST
biến đổi
Tên dạng đột biến
•a
•b
•c