Tiết 23 - bài 21- Đột biến gen

Một số hình ảnh về nguyên nhân phát sinh đột biến tự nhiên do các hoạt động của con người gây ra.. Chiếc máy bay số hiệu UH-1D từ Đại đội không quân 336 đang rải chất diệt cỏ trong vùn[r]

Ô số1: (Gồm 6 chữ cái) ARN được tổng hợp dựa trên khuôn mẫu là một mạch của gen và diễn ra theo nguyên tắc nào?

Ô số 2: (Gồm 8 chữ cái) Hiện tượng con cái sinh ra giống bố mẹ gọi là hiện tượng gì?

Ô số 3: (Gồm 9 chữ cái) Loại đơn phân nào cấu tạo ADN?

Ô số 4: (Gồm 6 chữ cái) Người đặt nền móng cho di truyền học là ai?

Ô số 5: (Gồm 3 chữ cái) Bản chất hoá học của gen là…? Ô số 6: (Gồm 8 chữ cái) Loại đơn phân nào cấu tạo nên prôtêin?

Từ chìa khoá: Hiện tượng con cái khác với

bố mẹ và khác nhau ở nhiều chi tiết là hiện tượng gì?

CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ

Quan sát các hình ảnh sau và các em hãy cho biết

chúng có gì khác thường?

Biến dị di truyền Biến dị không di truyền

Biến dị tổ hợp Biến dị đột biến

Đột biến NST Đột biến gen

Đột biến cấu trúc NST Đột biến số lượng NST

ThÓ dÞ béi ThÓ ®a béi

BiÕn dÞ

Thường biến

* Biến dị: Là những biến đổi của cơ thể sinh vật khác với dạng bình thường do tác động của các yếu tố môi

trường

TIẾT 23 - BÀI 21

CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ

T A

X A

X

A T

G T

Hãy gắn mạch còn lại cho đoạn mạch đơn sau?

a

c d

H 21.1 Một số dạng đột biến gen

X - G

Thêm một cặp nuclêôtit

T - A

Thay thế cặp

nuclêôtit

A – T bằng cặp G - X

Mất một cặp nuclêôtit

Thêm một cặp nuclêôtit

Thay thế một cặp nuclêôtit

c d

H 21.1 Một số dạng đột biến gen

(Mất một cặp X - G)

(Thêm một cặp T - A ) (Thay thế cặp A - T

bằng cặp G - X )

MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA VỀ ĐỘT BIẾN GEN

Cá sấu bạch tạng

2 em bé bạch tạng

Bệnh hồng cầu lưỡi liềm ở người

Sự nhân đôi của ADN Đứt đoạn do rối loạn

quá trình tự sao.

Quan sát một số hình ảnh, phim và cho biết có những nguyên nhân nào gây đột biến gen?

Máy bay Mỹ rải chất độc màu da cam (Dioxin) xuống các

cánh rừng Việt Nam

Một số hình ảnh về nguyên nhân phát sinh đột biến

tự nhiên do các hoạt động của con người gây ra.

Chiếc máy bay số hiệu UH-1D từ Đại đội không quân 336 đang rải chất diệt cỏ trong vùng rừng của châu thổ sông

Mê KôngThử vũ khí hạt nhân ngày 26/07/1969

Đám mây hình nấm do quả bom

nguyên tử Fat Man ném xuống

Nagasaki, Nhật Bản cao đến 18

km

Đám mây hình nấm ở phía trên Hiroshima sau vụ thả bom nguyên tử Little Boy

* Mỹ thả 2 quả bom nguyên tử xuống hai thành phố

Hiroshima và Nagasaki ở Nhật Bản trong chiến tranh thế

giới lần thứ II làm hơn 214.000 người tử vong ……. Nhà máy điện hạt nhân bị nổ Nhà máy điện hạt nhân

Cống xả thải của Cty CP sản xuất bao bì Sabeco - Sông Lam Nghệ An nước ĐEN NGÒM, VÁNG DẦU

nổi lên, cá cũng KHÔNG sống nổi

Dòng sông chết tại khu vực quận 2, TPHCM do nước thải từ các khu công nghiệp, khu chế xuất Công ty bột ngọt Vedan dẫn chất thải ra sông Thị Vải làm

cho nguồn nước bị ô nhiễm nặng.

Ô nhiễm làng nghề: Biết rồi, khổ lắm

Khí thải công nghiệp

Nước thải Khí thải các loại xe

Tràn dầu

¤ nhiÔm chÊt

th¶i

Môi trường trong xanh của thác “ ỒỒ” giờ đây đã và đang bị ô nhiễm

* Trong thực nghiệm: Con người đã gây ra các đột biến nhân tạo bằng các tác nhân vật lí, hóa học.

Đột biến gen

có lợi hay có

hại?

Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến nào có hại và đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?

H21.4 Đột biến gen

ở cây lúa (b) làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)

Tay dị dạng Chân 7 ngón

MỘT SỐ ĐỘT BIẾN CÓ HẠI Ở NGƯỜI

Trẻ 4 chân

Bệnh bạch tạng

Người bị lồi mắt Trẻ em tàn tật

NẠN NHÂN CHẤT ĐỘC MÀU DA

CAM

MỘT SỐ ĐỘT BIẾN CÓ LỢI

Cam không hạt Lúa có nhiều bông, chịu hạn tốt

Chuối 100 nải

Ổi không hạt

Giống lúa thơm đột biến Basmati Đậu tương đột biến

DT – 96

Lúa thơm cho năng suất cao Đột biến thân lùn ở lúa

Ngô đột biến gen chịu hạn cho

năng suất cao

Chuối đột biến gen kháng sâu bệnh

Mía biến đổi gen chống chịu sâu

bệnh

Đột biến làm chân cừu ngắn hơn

Gen mARN Prôtêin Tính trạng

Tại sao đột biến gen lại gây ra biến đổi kiểu hình?

- Sự biến đổi cấu trúc phân tử của gen có thể dẫn đến biến đổi cấu trúc của loại prôtêin mà nó mã hoá, cuối cùng có thể dẫn đến biến đổi ở kiểu hình

- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật vì:

+ Phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên.

+ Làm thay đổi cấu trúc gen gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp Prôtêin

Từ những nguyên nhân và tác hại của đột biến gen, chúng ta phải có ý thức như thế nào trong việc bảo vệ môi trường để hạn chế sự phát sinh đột biến gen có hại ?

- Vệ sinh môi trường đất, nước….

- Hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số

chất độc có khả năng gây đột biến gen…

- Hạn chế sự gia tăng hoặc ngăn ngừa các hoạt động gây ra ô

nhiễm môi trường.

Là học sinh, các em sẽ làm gì để hạn chế sự phát sinh đột biến gen có hại?

- Tham gia tốt các phong trào bảo vệ môi trường

- Vận động mọi người có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi

trường

- Đấu tranh chống sản xuất và sử dụng vũ khí hạt nhân

* Đột biến gen là những biến đổi trong………… của gen Đột biến gen xảy ra do ảnh hưởng phức tạp của ……… trong và ngoài cơ thể tới phân

tử ADN, xuất hiện trong điều kiện ………… hoặc

do ….……… gây ra Đột biến gen thường liên quan đến một cặp nuclêôtit, điển hình là các dạng …… , …….…., …….…… một cặp nuclêôtit.

Đột biến gen thường ………nhưng cũng có khi có lợi hoặc trung tính.

* Bài tập 1: Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp: “cấu trúc, mất, thay thế, thêm, kiểu hình, môi trường, có hại, con người, tự nhiên” điền vào chỗ trống trong những câu sau.

CỦNG CỐ

cấu trúc

môi trường

tự nhiên con người

thêm

có hại

C Thay thế cặp nuclêôtit này bằng cặp

Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen

Các dạng: mất, thêm, thay thế,

1 cặp Nu

Khái niệm Nguyên nhân

Vai trò

Do yếu tố bên trong hoặc bên ngoài tác động làm rối loạn quá trình tự sao của

ADN

Đa số có hại

Một số ít có lợi và trung tính

ĐỘT BIẾN GEN

* CHUẨN BỊ BÀI: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST

- Tìm hiểu khái niệm, các dạng đột biến cấu NST

- Nguyên nhân phát sinh

Giờ học hôm nay đến đây kết thúc!

Xin cám ơn các thầy cô và các em Hẹn gặp

lại!