I Mục đích yêu cầu Giúp học sinh: Hiểu đợc phần nào tích cách của các nhân vật tiêu biểu Hoàng Việt, Nguyễn Chính, từ đó thấy đợc cuộc đấu tranh gay gắt giữa những con ngời mạnh dạn đổi [r]
Trang 1Giúp học sinh cảm nhận đợc ý nghĩa thiêng liêng của tình mãu tử, thấy
đợc đặc sắc nghệ thuật trong sáng tạo từ thơ bằng những cuộc đối thoại tởng tợng và xây dựng hình ảnh thiên nhiên mang ý nghĩa tợng trng
Rèn kỹ năng đọc và phân tích thơ tự do (thơ văn xuôi), phân tích những hình ảnh tợng trng trong thơ, kết cấu đối thoại của bài thơ
H2 Hãy tóm tắt những nét chínhvề tác giả Tago?
- Là nhà thơ hiện đại lớn nhất ấn Độ
- Để lại gia tài văn hoá đồ sộ phong phú đủ cả thơ,
V Nhà thơ Tago có nhiều điều không may trong cuộcsống gia đình Trong 6 năm mất 5 ngời thân: vợ,
con gái, bố, anh, và con trai đầu Phải chăng đây là
1 nguyên nhân khiến cho tình cảm gia đình trở
thành dề tài quan trọng trong thơ mình
H2 Em hãy nêu xuất xứ của văn bản?
- Tp đợc viết bằng tiếng Băng-gan, đợc dịch ra
tiếng Anh, in trong tập “Trẻ thơ” (1909), đây là tập
thơ là tặng vật vô giá của Tago dành cho tuổi thơ
2 Tác phẩm
Y
c
H2
Đọc giọng có sự thay đổi và phân biệt giữa giọng
kể và lời đối thoại của con với mây và sóng
- Gọi hs – nhận xét
Theo em văn bản này có thể chia là mấy phần?
- Hai phần: P1: đầu xanh thẳm
- Bài thơ là lời tâm tình của bé đặt trong 2 tình
huống thử thách khác nhau, diễn tả tình cảm dạt
dào, dâng trào của con
Cách tổ chức mỗi phần ntn?
- Lời rủ rẻ của những ngời tiên mây, trong sóng
- Lời chối từ của bé
- Trò chơi của bé
Trang 2- Thể thơ văn xuôi: câu dài câu ngắn khác nhau,
không vàn nhng vẫn có nhạc điệu do yếu tố lặp lại
và nhịp bên trong bài thơ
Gọi hs đọc 2 đoạn thơ của phần 1 và phần 2
P1: Từ đầu… mỉm cời bay đi
P2: Trong sóng có… nhảy múa lởt qua
Những ngời sống trên mây, trong sóng nói gì với
em bé?
- Ngời trên mây: “Bọn tớ trăng bạc”
- Ngời trong sóng: “Bọn tớ ca nơi nao”
Qua những lời mời đó em thấy thế giới họ vẽ ra
ntn?
- Họ vẽ ra một thế giới vô cùng hấp dẫn giữa vũ trụ
rực rỡ sắc màu với bình minh vàng, vầng trăng bạc
tiếng đàn ca du dơng, bất tận và đợc đi khắp nơi
Theo mây và sóng cách đến với họ ntn?
- Cách đến với họ và hoà nhập với họ rất thú vị và
hấp dẫn
Qua đây em có nhận xét gì về lời mời, và cảm
nhận gì về thế giới họ vẽ ra với bé?
Lời mời gọi ấy chính là tiếng gọi của một thế giới
kì diệu Dờng nh khó có thể từ chối lời mời này
nhng điều gì đã níu kéo em lại
Trớc những lời mời đó, em bé đã nói vói họ ntn?
“Nhng làm đợc”
Em có nhận xét gì về câu trả lời của bé?
- Đây là câu hỏi của bé về cách đến với thế giới kì
diệu đó
Câu hỏi lại đó thể hiện thái độ của bé lúc này ntn?
Bé đã bị hấp dẫn, cuốn hút bởi những lời rủ rê
-bé tò mò muốn biết, muốn đợc chơi, đợc vui
Đó là tâm lí rất tự nhiên của lứa tuổi bé
Khi đợc những ngời trên mây, trong sóng vẽ cho
cách đến thì bé lại trả lời ntn?
- Với ngời trên mây: “ Mẹ mình đến đợc?”
- Với ngời trong sóng: “ Buổ chiều đi đợc?”
Em có nhận xét gì về câu trả lời này của bé?
- Đây là lời từ chối
Lí do nào khiến bé từ chối?
- Do mẹ ở nhà đợi, mẹ mong ở nhà, và mình không
rời mẹ đợc
Trong câu trả lời của bé, vế đầu bé nêu lí do để từ
chối vế 2 bé dùng câu hỏi tu từ để kiểm định cái lí
do chính đáng và kiên quyết từ chối lời mời
Em có suy nghĩ ì về lời từ chối này của bé?
III- Tìm hiểu chi tiết văn bản
1 Lời mời gọi của những ngờisống trên mây, trong sóng
- Lời mời gọi của những ngờisống trên mây trong sóng rấtthú vị vì đó là thiên nhiên rực
rỡ, bí ẩn, bao điều mới lạ, hấpdẫn tuổi thơ
2 Lời từ chối của bé
- Lời từ chối dễ thơng( chínhsức mạnh tình mẫu tử đã níukéo bé lại) xuất phát từ tình yêuthơng mẹ
G
V
H2
Quả thực trớc lời mời hấp dẫn bé cũng thích đi,
thích đợc chơi Song cuối cùng bé từ chối, bé
không muốn đánh đổi thú vui chơi với việc phải xa
Trang 3Đó có thể là những tiên đồng, ngọc nữ bay lững lờ
trên những đám mây trắng, là nàng tiên ca với
giọng hát mê hồn
Qua đây con thấy giá trị của lời từ chối này là gì?
- Giá trị lời từ chối là con đã biết khắc phục những
ham muốn chính đáng của tuổi thơ để làm vui lòng
mẹ
Tinh thần nhân văn sâu sắc của bài thơ là ở đây, nó
chứng tỏ tình cảm với mẹ của bé thật là sâu nặng
ở nhà với mẹ, bé vẽ ra cho mình những thú vui
cũng thật thú vị
Bé đã tởng tợng ra những trò chơi nào? Em đọc
những câu thơ nói về trò chơi của bé
Em hãy thuật lại những trò chơi của bé?
Trong trò chới của bé có gì đặc biệt?
- Có những hình ảnh thiên nhiên, có mây, trăng,
bầu trời, sóng bến bờ Đặc biệt có con và mẹ hóa
thân vào trong những hình ảnh thiên nhiên ấy
Em suy nghĩ gì về trò chơi bé nghĩ ra?
- Đây là trò chơi sáng tạo và thú vị tinh yêu thiên
nhiên hoà vào trong tình mẹ con
Nơi chơi của bé là ngôi nhà của 2 mẹ con, chơi đùa
với thiên nhiên chính là chới với mẹ
Em hiểu gì về hình ảnh thơ “ Con lăn… lòng mẹ”
- Trong những trò chơi với mẹ bé luôn đợc sống
trong lòng yêu thơng vô bờ của mẹ
Chính vì thế không ai trên thế gian này biết đợc mẹ
con ta chốn nào nghĩa là mẹ con ta có thể ở khắp
nơi không ai có thể tách rời, phân biệt
Qua đây em có cảm nhận gì về những trò chơi của
bé
Trò chơi của bé còn thể hiện chiều sâu triết lí về
tình thơng yêu mẹ con nó rất gần gũi, giản dị nhng
vô cùng lớn lao, thiên liêng và vĩnh hằng nh vũ trụ
Nêu những nét đắc sắc về nghệ thuật?
- Tứ thơ theo bố cục tơng đối cân phân, đối xứng
- Đối thoại lồng trong lời kể
- Sự hoá thân của tác giả và nhân vật em bé
- Tởng tợng bay bổng, phóng khoáng
Nêu nội dung t tởng của bài thơ?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ?
- Trò chơi của bé thật sáng tạothể hiện niềm hạnh phúc vôbiên của con hoà trong tình yêuthơng của mẹ giữa thiên nhiên
vũ trụ và cuộc sống con ngời
III- Tổng kết
1 Nghệ thuật
2 Ghi nhớ
IV- Luyện tập Bài tập 1:Dòng nào sau đây thể hiện đúng nhất nội dung cảm xúc cả bài thơ?
A Tình yêu sâu nặng, tha thiết của con với mẹ
B Ngợi ca tình mẹ thiêng liêng, bất diệt
C Tấm lòng yêu thơng, trân trọng của tác giả dối với trẻ thơ
Trang 4CM trong khángchiến chống Pháp.
Tình đồng chí trơ
thành sức mạnh và
vẻ đẹp tinh thầncủa bộ đội cụ Hồ
- Chi tiết, hình
ảnh, ngôn ngữgiản dị, chânthực, cô đọng,giàu sức biểucảm
- Hình ảnhvừa, hiện thựcvừa sáng tạo
- T thế hiên ngang,tinh thần chiến đấudũng cảm niềm vuilạc quan củanhững ngời lính lái
xe trong khángchiến chống Mĩ
- Tứ thơ độc
đáo, giọng
điệu tự nhiênkhoẻ khoắn,
có chút ngangtàng…
- Sử dụngnhiều hình ảnh
đẹp lên thơcủa vũ trụ củangời dân chài
4 Bếp lửa Bằng Việt 1963 7+8chữ
- Nững tình cảm vềtình bà cháu, lònhkính yêu và biết ơncủa cháu đối với
bà và cũng là dốivới gia đình, quêhơng, đất nớc
- Kết hợp biểucảm, miêu tả-
kể chuyện.Hình ảnh bếplửa gắn vớihình ảnh bàtạo ra những ýnghĩa sâu sắc
- Tình yêu thơngcon gắn liền vớitình yêu làng nớc,tinh thần chiến đấu
- Điệp khúcxen kẽ lời ru,nhịp điệu ngọtngào đều đều
Trang 5lng mẹ hát ru của ngời mẹ Tà ói Hình ảnh mớimẻ, sáng tạo.
6 trăngánh Nguyễn Duy 1978 Nămchữ
- ánh trăng là bàithơ nhắc nhở conngời không quênnhững kỉ niệm thơ
ấu gắn bó với thiênnhiên, những nămgiao chiến đấu
Nhắc nhở thái độsống tình nghĩa
- Hình ảnhbình dị, tứ thơbất ngờ, giọng
điệu chân tình,nhỏ nhẹ màthấm sâu
7 Con cò Thế Lan Viên 1962 Tự do
- Từ hình tợng con
cò trong ca dao,trong những lời hát
ru, ngợi ca tình mẹ
và ý nghĩa lời ruvới đời sống conngời
- Vận dụngsáng tạo hình
ảnh, giọng
điệu lời ru
-ý nghĩaphong phú củahình tợng concò: là con, là
ớc nguyện chânthành góp mùaxuân nho nhỏ củabản thân vào cuộc
đời chung
- Nhạc điệutrong sáng thathiết, tứ thơsáng tạo, tựnhien, hình
ảnh đẹp, giàusức gợi cảm sosánh, ẩn dụ,diệp từ, điệpngữ
9 lăng BácViếng Viễn Phơng 1976 Támchữ
- Lòng thành kínhxúc động biết ơncủa nhà thơ cũng
nh nhân dân MiềnNam với Bác
- Giọng điệutrang trọng thathiết nhiềuhình ảnh sosánh, ẩn dụ,
điệp ngữ
10 Sang thu Hữu Chỉnh 1977? Nămchữ
- Biến chuyển củathiên nhiên lúcgiao mùa từ hạsang thu
- Cảm nhậntinh tế giọng
điệu nhẹnhàng, lắng
đọng
11 Nói vớicon Y Phơng ? Tự do
- Lời trò chuyệncủa cha với con thểhiện sự gắn bóniềm tự hào quê h-
ơng
- Cách nóigiàu hình ảnhvừa cụ thể, vừagợi cảm, vừa
có ý nghĩa sâusắc
H2: Trong các tác phẩm trên tác phẩm nào đợc sáng tác trong kháng chiến chốngPháp(1945-1954)?
- Bài: Đồng chí
H2: Tơng tự nh vậy những tác phẩm nào đợc sáng tác trong các giai đoạn sau:
- 1954-1964 : Đoàn thuyền đánh cá, Con cò, Bếp lửa
- 1964-1975 : Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Khúc hát ru
- Sau năm 1975 : Viếng lăng Bác, Mùa xuân nho nhỏ, Sang thu, Nói với con
Trang 6H2: Nội dung phản ánh chủ yếu của các tác phẩm văn học trong các giai đoạn này
H2: Từ nội dung chủ yếu đó thể hiện ý nghĩa t tởng gì?
- Tình yêu quê hơng, đất nớc
- Tình đồng chí, đồng đội, lòng thành kính với Bác
- Tình mẹ con, gia đình, cha con, bà cháu
H2: Em nhân xét gì về những điểm chung và nét riêng trong nội dung trong biểuhiện tình cảm mẹ con trong 3 bài thơ: Khúc hát ru, Con cò, Mây và sóng?
n Con cò : Từ hình tợng con cò trong ca dao, trong lời ru, phát triển
và ca ngời lòng mẹ, tình yêu thơng con, ý nghĩa lời ru trongcuộc sống
- Mây và sóng: Hoá thân vào lời trò chuyện hồn nhiên, ngây thơ vàsay sa của bé với mẹ để thể hiện tình yêu mẹ thắm thiết của trẻ thơ
H2: Nhận xét về hình ảnh ngời lính và tình đồng đội thể hiện qua bài thơ : Đồngchí, bài thơ về… ánh trăng.,
- Tình đồng chí đồng đội gần gũi, giản dị, thiêng liêng cùng chung cảnh ngộ,
…
- Vẻ đẹp tích cách, tâm hồn
- Tinh thần lạc quan, bình tĩnh, t thế hiên ngang, có chút ngang tàng
- Tâm sự của ngời lính sau chiến tranh Từ đó nhắc nhở về đạo lí, nghĩa tìnhthuỷ chung
H2: Nhận xét về bút pháp của Huy Cận, Nguyễn Duy, Chế Lan Viên, Thanh Hải?
- Đoàn… Huy Cận: Bút pháp lãng mạn, nhiều so sánh liên tởng…
- Đồng chí: Bút pháp gợi nghĩ, gợi tả, lời tự tình, ăn năn, ân hận…
- Con cò: Bút pháp dân tộc- hiện đại, phát triển từ làn điệu hát ru
- *Củng cố:
- GV khái quát nội dung bài học
- *Hớng dẫn về nhà
- Nắm chắc nội dung- nghệ thuật từng bài
- Ôn chuẩn bị kiểm tra
Tuần 26 - Tiết 128 Nghĩa tờng minh và hàm ý
Nêu hàm ý của những câu?
- Câu 1: “Con chỉ…thôi” hàm ý là; Sau bữa ăn
này, con phải sang ở nhà ông bà Nghị vì mẹ đã
II) Điều kiện sử dụng hàm ý
1 Ví dụ
Trang 7buộc lòng phải bán con.
Vì sao chị Dậu không dám nói thẳng với con à
phải dùng hàm ý?
- Đây là 1 sự thật đau lòng nên chị Dậu không
dám nói thẳng ra
Tìm hàm ý trong câu in đậm thứ 2?
- Từ nay con không đợc ở nhà nữa
Trong 2 câu con thấy câu nói nào của chị Dậu rõ
hơn?
- Câu thứ 2
Vì sao chị Dậu phải nói rõ ra nh vậy?
- Chị nói rõ hơn vì chị không thể chịu đựng đợc
nữa sự đau đớn khi phải kéo dài những giây phút
lừa dối cái Tí
Chi tiết nào trong đoạn trích chứng tỏ cái Tí đã
hiểu hàm ý của trong câu nói của mẹ?
- Chi tiết cái Tí: giãy nảy, liệng củ khoai, và lên
khóc và hỏi “ U bán con thật đấy ?”
Khi chị Dậu nói 1 câu cái Tí chỉ lờ mờ cảm nhận
đợc một điều gì đó không bình thờng nhng đến
câu thứ 2 nó đã hiểu tai hoạ đang ập xuống đầu
nó nên nó mới hành động nh vậy
Qua 2 câu nói chứa hàm ý của chị Dậu: Ta thấy
chị Dậu ý thức sử dụng hàm ý để che dấu sự thật
đau lòng
Về phía cái Tí nghe câu nói bất thờng nh vậy tìm
mọi cách để hiểu ý chị Dậu đang nói
Nh vậy khi sử dụng hàm ý:
- Ngời nói (ngời viết) phải có ý thức đa hàm ý vào
câu nói làm cho ngời nghe có thể giải đoán đợc
- Ngời nghe (ngời đọc) phải có suy luận hay gọi
là năng lực giải đoán hàm ý
Qua phân tích ví dụ em thấy khi sử dụng hàm ý
- Ngời nói có ý thức đa hàm
ý vào câu nói
- Ngời nghe có năng lực giải
Bài tập nhanh: Mẩu chuyện
“Anh chồng đi chăn bò tởng gì, thừa một con bò
Gọi hs đọc bài tập? Nêu yêu cầu bài tập? Bài tập
gồm mấy yêu cầu?
Thực hiện yêu cầu ở đoạn văn a?
- Ngời nói là anh TN, ngời nghe là cô gái, ngời
hoạ sĩ
III) Luyện tập
Bài tập 1
Trang 8H2
H2
GV
- Hàm ý: Mời 2 ngời vào uống nớc
- Ngời nghe hiểu nên vào nhà, ngồi xuống ghế
Thực hiện yêu cầu ở đoạn văn b?
- Ngời nói là anh Tấn, ngời nghe là chị đậu phụ
- Hàm ý: Chúng tôi không thể cho đợc
- Ngời nghe hiểu nên có phản ứng bằng câu nói
“Thật là giàu có”
Thực hiện yêu cầu của đoạn văn c?
- Ngời nói là Thuý Kiều, ngời nghe là HT
- Hàm ý
C1: Chế giễu ngời nh HT cũng phải đến đây
C2: Chị mà nhận đợc báo oán thích đáng
- Ngời nghe hiểu nên “hồn lạc… kêu coi”
Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
- Hàm ý; Chắt nớc giùm nớc để cơm khỏi nhão
- Em bé đã nói 1 lần nhng không hiệu quả vì vậy
bực mình Vả lại, lần nói thứ 2 này có thêm yếu
tố trong bức bách( tránh để nhão cơm)
- Việc sử dụng hàm ý không thành công vì “anh S
ngồi im”, tức là anh không cộng tác (vờ không
nghe không hiểu)
Muốn điền đợc hàm ý ta phải làm gì?
- Xem xét đoạn thoại những câu cho sẵn nói về
điều gì
- Từ đó tìm câu hàm ý điền cho thích hợp
Nh vậy hàm ý trong câu định điền phải chứa hàm
ý gì?
- Từ chối
Lu ý: Không dùng những câu không rõ chủ định
Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
- Câu có hàm ý mời mọc “ Bọn tớ chơi”
I)Mục đích yêu cầu
Giúp học sinh kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của các tác phẩm thơhiện đại Việt Nam trong chơng trình Ngữ văn 9 kỳ II
Rèn luyện và đánh giá kĩ năng viết văn (sử dụng từ ngữ, viết câu, viết đoạn
và bài văn) Học sinh cần huy động những tri thức và kĩ năng về tiếng Việt và tậplàm văn vào bài làm
Câu 1: Hãy sắp xếp đúng tên tác giả vào các tác phẩm
Con cò, Mùa xuân nho nhỏ, Viếng lăng Bác, Sang thu, Nói với con
Viễn Phơng, Hữu Chỉnh, Thanh Hải, Y Phơng, CHế Lan Viên
Trang 9Câu 2: Hình ảnh “Cây tre” và “Mặt trời” trong bài thơ “Viếng lăng Bác” là hình
Câu 4: “Con cò” trong bài “Con cò” là hình ảnh gì?
A Hình ảnh ẳn dụ cho con
Đảm bảo yêu cầu:
- Giới thiệu đợc vị trí đoạn trích trong tác phẩm “ Mùa xuân nho nhỏ”_ThanhHải
- Đoạn trích nêu nên những suy nghĩ và tâm nguyện đợc cống hiến cho đời
- Tâm nguyện đợc làm “mùa xuân nho nhỏ” qua việc mợn những hình ảnh củathiên nhiên để thể hiện cái đẹp của lòng mình:
+ Làm con chim cống hiến tiếng hót vui
+ Làm bông hoa toả hơng cho đời
+ Làm nốt nhạc để hoàn thiện bản nhạc
- Đây là tâm nguyện đợc cống hiến thiết tha và khiêm tốn nhng nó lại thể hiệnmột quan niệm sống đáng trân trọng vì đợc cống hiến hết mình dù là tuổi 20hay khi đầu bạc
- Qua tâm nguyện của nhà thơ, nhà thơ muốn nhắn nhủ mọi ngời cùng cốnghiến hết mình qua việc chuyển đổi cách xng hô “ta”
3.Hết giờ: Thu bài, rút kinh nghiệm
Thấy đợc phơng hớng khắc phục, sữa chữa các lỗi
Ôn tập lại lí thuyết và kĩ năng làm bài nghị luận về một tác phẩm truyện
II)Chuẩn bị
GV: Chuẩn bị, trả bài cho học sinh
HS : Xem lại bài _ tự sửa lỗi sai
III- Tiến trình hoạt động dạy học.
Trang 10Gọi hs nhắc lại đề bài.
Đề bài yêu cầu chúng ta làm gì?
- Thể loại: Nghị luận
- Nội dung: Tình cảm gia đình trong chiến tranh
Theo em phần mở bài ta phải làm ntn?
- Giới thiệu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
- Giới thiệu đề tài mà tác phẩm đề cập tới trong tác
phẩm là tình cảm gia đình trong chiến tranh
Vấn đề tình cảm gia đình trong chiến tranh đợc thể
hiện trong tác phẩm “ Chiếc lợc ngà” ntn?
Tình cảm cha con sâu nặng triển khai ntn?
+ Cuộc gặp gỡ của hai cha con
+ Thái độ tình cảm bé Thu trớc và khi nhận ra cha
+ ở khu căn cứ
Phần kết bài em làm ntn?
- Khẳng định lại giá trị của tác phẩm: phản ánh
chân thực tình cảm cha con sâu nặng trong hoàn
cảnh éo le của chiến tranh
- Các em còn trình bày theo diễn biến câu truyện
cha khái quát đợc thành luận điểm
ặíMc một số lỗi sai về trình bày, lỗi câu, lỗi chính
tả
- Nhiều em viết qua cẩu thả
Gọi học sinh sửa một số lỗi sai trong bài đợc cô
giáo đánh dấu
Gọi 1 học sinh làm bài tốt
1 học sinh làm bài còn yếu
Gọi 1 học sinh so sánh 2 bài để rút ra bài học
I) Đề bài
Suy nghĩ về đời sống tình cảmgia đình trong chiến tranh quatruyện ngắn “ Chiếc lợc ngà”của Nguyễn Quang Sáng
+ cha xa conLuận điểm 2: Xa cách nhngtình cảm cha con sâu nặng
Giúp học sinh trên cơ sở nhận thức ró bản chất khái niệm văn bản nhật dụng
là tính cập nhật về nội dung, hệ thống hoá đợc các chủ đề các văn bản nhật dụng đãhọc trong toàn bộ chơng trình Ngữ văn THCS
Tích hợp với phần Tiếng Việt ở Chơng trình địa phơng, với phần Tập làmvăn
Rèn luyện kĩ năng hệ thống háo, so sánh, tổng hợp và liên hệ thực tế
II) Chuẩn bị
Trang 11Thầy: Hệ thống hoá kiến thức
Nh vậy văn bản nhật dụng không đợc xếp vào các
thể loại nh: Thơ, truyện, kiểu loại nh tự sự, biểu
cảm, miêu tả mà văn bản nhật dụng chỉ mang tính
cập nhật những vấn đề mang tính thời sự mà thôi
Đề tài trong văn bản thờng cập nhật đến là gì?
Em có nhận xét gì về đề tài mà văn bản nhật dụng
đề cập tới?
- Đề tài rất phong phú
Mục đích của văn bản nhật dụng đa ra những đề tài
trên để làm gì?
Tuy nhiên, các văn bản nhật dụng trong chơng
trình có tính cập nhật vừa có tính lâu dài của sự
phát triển lịch sử xã hội Chẳng hạn vấn đề môi
tr-ờng, dân số, bảo vệ di sản văn hoá, chống chiến
tranh hạt nhân…đều là những vấn đề nóng bỏng
của hôm nay nhng đâu phải giải quyết triệt để
trong một ngày mai
Theo em ăn bản nhật dụng có giá trị văn chơng
- Để mở rộng hiểu biết toàn diện và hoà nhập với
cuộc sống xã hội, rút ngắn khoảng cách giữa nhà
1 Khái niệm: Văn bản nhậtdụng không có khái niệm thểloại, không chỉ kiểu văn bản
nó chỉ đề cập tới chức năng,
đề tài và tính cập nhật củanội dung văn bản
2 Đề tài: Thiên nhiên, môitrờng văn hoá, giáo dục,chính trị, xã hội, thể thao,
đạo đức, nếp sống…
3 Chức năng: bàn luận,thuyết minh, tờng thuật,miêu tả, đánh giá… nhữngvấn đề, những hiện tợng của
đời sống con ngời và xã hội.4.Tính cập nhật: là tính thời
sự kịp thời, đáp ứng yêu cầu,
đòi hỏi của cuộc sống hàngngày, cuộc sống hiện tại gắnvới những vấn đề cơ bản củacộng đồng xã hội
5 Giá trị văn ch ơng: khôngphải là yêu cầu cao nhất nh-
ng cũng là 1 yêu cầu quantrọng Các văn bản nhậtdụng đều vẫn thuộc về 1kiểu văn bản nhất đinh: miêutả, thuyết minh…
II) Nội dung các văn bản nhật dụng
Trang 12- Giíi thiÖu danh lam th¾ng c¶nh.
- Quan hÖ gi÷a thiªn nhiªn vµ con ngêi
triÓn cña trÎ em
- §Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ
b×nh
- Phong c¸ch Hå ChÝ Minh
- QuyÒn sèng cña con ngêi
- Chèng chiÕn tranh, b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ
- CÇu Long Biªn_ Chøng nh©n…
Trang 13- Văn bản nhật dụng có thể sử dụng tất cả
mọi thể loại, kiểu loại văn bản
- Văn bản nhật dụng không phải là khái niệm
thể loại
Em hãy chứng minh sự kết hợp giữa các thể
loại một cách cụ thể trong các văn bản nhật
Làm thế nào để khắc phục nạn phao thi, nan
hút thuốc lá ở lớp em, thôn, phố em?
- Nạn phao thi: Kiểm tra gắt gao và đấu tranh
phát hiện
- Nạn thuốc lá: khuyên nhủ, nhắc nhở
IV) Ph ơng pháp học văn bản nhật dụng
V)Luyện tập
*Củng cố:
GV kháI quát nội dung bài học
*H ớng dẫn về nhà
- Nắm chắc nội dung văn bản nhật dụng
- Soạn bài : Bến quê
Tuần 27 Tiết 13 Chơng trình địa phơng
Trang 14Thầy: Nghiên cứu soạn giáo án
Gọi học sinh đọc ví dụ 2
Cho biết trong 2 từ “ kêu” từ nào là từ toàn
dân, từ nào là từ địa phơng?
- “Kêu1” là từ toàn dân : phát tiếng to
- “Kêu2” là từ địa phơng : “ gọi”
Em hãy dùng cách biểu đạt khác hoặc dùng
từ đồng nghĩa để làm rõ sự khác nhau?
- “Kêu1” : nó “ nói to”
- “Kêu2” : “ gọi”
Gọi học sinh đọc 2 câu đó sgk?
Trong 2 câu đó, từ nào là từ địa phơng?
- Trái (quả); chi (gì); kêu (gọi); trống hổng
bé Thu sinh ra tại địa phơng đó, cha có điều
kiện học tập hoặc quan hệ xã hội rộng rãi,
do đó cha có thể có đủ một vốn từ ngữ toàn
dân cần thiết thay thế cho từ ngữ địa phơng
Tại sao trong lời kể chuyện của tác giả cũng
có những từ ngữ địa phơng?
- Trong lời kể của tác giả có một số từ ngữ
địa phơng để tạo sắc thái địa phơnng cho
câu chuyện, Tuy nhiên, mức đọ sử dụng của
tác giả là vừa phải
Tìm từ ngữ địa phơng dùng để xng hô
- Nghệ Tĩnh: mi(mày); choa (tôi);nghỉ (hắn)
- Huế: eng (anh); ả (chị); mụ (chỉ ngời đàn
I) Từ ngữ địa ph ơng
Từ ngữ ĐP Từ ngữ TDThẹo sẹo
Lặp bặp lắp bắp
Ba bố, cha Má mẹ
b Kêu gọi
đâm thành ra
đũa bếp đũa cả
nói bổng nói trốngkhông
vô vào
a Lui cui lúi húi nắp vung nhắm cho là giùm giúp
II) Sự khác biệt từ toàn dân và từ
Trang 15bà lớn tuổi); mà (mẹ)
- Nam Trung Bộ: tau (tao); mầy (mày); bọ
(tôi)
- Nam bộ: tui (tôi); ba (cha, bố); ổng (ông
ấy); bả (bà ấy); chị Hai (chị cả)
ngái_xa; chẻo_một loại nớc chấm; chữ_giờ;
răng_sao; mô_đâu; nậy_lớn
e) Miền núi Tây Nguyên
kin_nậm_ uống nứoc;a kay_cói; a
- Tìm một số câu ca dao có sử dụng từ ngữ địa phơng
Tuần27 - Tiết 134-135 Viết bài tập làm văn số 7
Ngày soạn:
Ngày dạy:
I) Mục đích yêu cầu
Qua bài kiểm tra giúp học sinh củng cố lại lí thuyết và kĩ năng của kiểu bàinghị luận
Tích hợp các kiến thức phần Văn_Tiếng Việt đã học
Rèn luyện kĩ năng viết văn bản nghị luận nói chung: nghị luận về các tácphẩm truyện nghị luận về đoạn thơ, bài thơ nói riêng
1.Đề bài: Phân tích bài thơ “Sang thu” của Hữu Chỉnh.
2.Yêu cầu và biểu điểm
A) Nội dung(8 điểm)
I) Mở bài:- Giới thiệu tác phẩm “ Sang thu”_ Hữu Chỉnh.
- Cảm nhận tinh tế về thiên nhiên, đất trời sang thu và con ngời sangthu
II)Thân bài:
Luận điểm 1: Cảm nhận tinh tế và những rung động trớc cảnh thiên nhiên,
đất trời sang thu
+ Sự ngạc nhiên, bất ngờ khi nhận ra những tín hiệu giao mùa: hơng ổi, gióse
+ Sự chuyển động nhẹ nhàng của thiên nhiên, đát trời qua: Sơng, sông, đámmây
+Thời điểm giao mùa vẫn còn những dấu hiệu của mùa hè nhng giảm dần vềmức độ để từ từ chuyển mình sang thu
Trang 16* Lu ý: Trong qua trình phân tích phải kết hợp với nghệ thuật.
Sử dụng hình ảnh tiêu biểu, từ ngữ gợi cảm, dùng từ láy biện phápnhân hoá
Luận điểm 2: Con ngời sang thu
+ Bằng nghệ thuật ẩn dụ nói nên ma nắng, sấm chỉ những khó khăn, giông
tố cuộc đời và hàng cây đứng tuổi chỉ những con ngời từng trải (ngoài 40)
+ Con ngời từng trải sẽ trở nên chín chắn, vững vàng, điềm tĩnh hơn
III) Kết bài: Khẳng định giá trị của tác phẩm đây là 1 tác phẩm hay nói lên những
rung cảm hết sức tinh tế, gợi cảm
B) Hình thức( 2 điểm)
- Đảm bảo là 1 bài văn nghị luận phân tích, rõ ràng các luận điểm, luận cứ
- Đảm bảo rõ 3 phần, trình bày sạch đẹp
- Không sai lỗi câu, lỗi chính tả
Giúp học sinh qua cảnh ngộ và tâm trạng của nhân vật Nhĩ trong truyện cảmnhận đợc ý nghĩa triết lí mang tính trải nghiệm về cuộc đời, con ngời, biết nhận
ra những vẻ đẹp bình dị và quý giá trong gia đình và quê hơng
Thấy đợc nghệ thuật tạo tình huống nghịch lí, trần thuật qua dòng nội tâmnhân vật, ngôn ngữ đày chất suy t, hình ảnh biểu tợng
Rèn luyện kĩ năng phân tích tác phẩm truyện có sự kết hợp các yếu tố tự sự,trữ tình và triết lí
Trình bày hiểu biết của mình về nhà văn
Nguyễn Minh Châu?
Bổ sung thêm theo sgv
Nêu xuất xứ của truyện “Bến quê”
Đọc thể hiện giọng trầm tĩnh, suy t, xúc
động và đợm buồn, trong tâm thế của nhân
vật đang bị bệnh hiểm nghèo, đang sống
những ngày cuối cùng của cuộc đời
Gv đọc phần đầu + hs đọc_ nhận xét
Hớng dẫn học sinh giải thích các từ khó
theo sgk
Theo em văn bản này có những chi tiết nào
- Cuộc trò chuyện giũa Nhĩ và Liên
- Nhĩ nhờ con thực ý nguyện của mình
I) Giới thiệu tác gia_tác phẩm
1 Tác giả: Nguyễn Minh Châu(1930-1989) quê Quỳnh Lu_ Nghệ
An là nhà văn tiêu biểu của nền vănhọc thời kì kháng chiến chống Mĩ
2 Tác phẩm: Bến quê trích trongtập truyện ngắn cùng tên xuất bản1985
II) Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục văn bản.
1 Đọc
2 Chú thích
3 Bố cục
Trang 17- Không nên chia vì cả văn bản xoay quanh
một buổi sáng đầu thu trong căn phòng nhỏ
Trong một buổi sáng đầu thu Nhĩ nằm để
cho Liên-vợ Nhĩ chải tóc Nhìn qua cửa sổ
ngắm bông hoa bằng lăng, ngắm cảnh bên
kia sông Hồng mà Nhĩ sẽ không bao giờ
sang thăm đợc nữa Nhĩ để vợ và con chăm
sóc Trong khi trò chuyện và quan sát vợ,
Nhĩ chợt nhận ra vợ suốt đời vất vả, phục
vụ chăm sóc chồng với tình yêu thơng thầm
lặng và đầy hi sinh-Nhĩ nhờ con sang bên
kia sông, con trai anh miễn cỡng nhận
- Hoàn cảnh đặc biệt:+ Căn bệnh hiểm
nghèo khiến Nhĩ hầu nh bị liệt toàn thân,
không thể di chuyển dù là nhích nửa ngời
+ Mọi sinh hoạt
của Nhĩ đều phải nhờ ngời khác
Bản thân Nhĩ trớc đây làm một công việc
ntn?
- Công viêc đã cho anh có điều kiện đi đến
hầu khắp mọi nơi trên thế giới “ suốt đời
Nhĩ đã từng đi tới không sót một xó xỉnh
nào trên trái đất”
Nh vậy cuộc đời anh không dành chỗ
chuyến đi đến mọi chân trời xa lạ Anh đi
nhiều biết nhiều
ấy thế căn bệnh quái ác đã cột chặt anh vào
giờng bệnh và hành hạ anh
Một ngời đi nhiều nh thế khi rơi vào căn
bệnh quái ác thì rơi vào tình thế ntn?
- Việc Nhĩ muốn nhích đến cửa sổ thì việc
đấy khó khăn nh phải đi hết cả một vòng
trái đất và phải nhừo vào sự trợ giúp của
đám trẻ hàng xóm
Nguyễn Minh Châu đã đặt tình thế của Nhĩ
vào một thời điểm cụ thể nào?
- Vào một buổi sáng đầu thu
Buổi sáng đó anh mong muốn điều gì?
- Anh muốn đặt chân sang bờ sông bên kia
nơi ngay cửa sổ anh nhìn thấy đợc
Nơi ấy rất gần anh chứ không phải một nơi
nào trên trái đất
Mong muốn ấy đã đợc thực hiện bằng cách
III)Tìm hiẻu chi tiết văn bản
1 Tình huống truyện
Trang 18Nhng đứa con sa vào đám chơi cờ thế bỏ lỡ
chuyến đò đi sang duy nhất trong ngày
Mong muốn của anh cũng không thực hiện
đợc mặc dù hết sức đơn giản
Qua việc tìm hiểu em có nhận xét gì về
cách xây dựng tình huống truyện của
Nguyễn Minh Châu trong truyện ngắn này?
Việc xây dựng tình huống nghịch lí nh vậy
nhằm muốn nói với ngời đọc điều gì?
Những ý nghĩ trong tình huống đó còn mở
ra một nội dung triết lí, mang tính tổng kết
những trải nghiệm của đời ngời: trên đờng
đời thật khó tránh đợc những cái vòng vèo
chùng chình, những vẻ đẹp trong cuộc sống
mà đến tận khi sắp dã biệt cuộc đời, Nhĩ
mới cảm nhận đợc thấm thía
Nêu một số tình huống truyện đặc sắc đã
đ-ợc học em cho là hay nhất?
- Truyện “Lão Hạc” _ Nam Cao
Gọi học sinh đọc đoạn 1
Cảnh vật dới con mắt của Nhĩ hiện lên ntn?
- Quan sát theo tầm nhìn từ gần đến xa
Cách quan sát nh thế làm cho cảnh vật hiện lên
Cảnh vật đầu thu đựơc miêu tả theo tầm nhìn
của Nhĩ từ gần đến xa, tạo thành một không
gian có chiều sâu rộng: từ những bông bằng
2 Những cảm xúc và suy nghĩcủa nhân vật Nhĩ
a Cảm nhận của nhân vật vềbuổi sáng mùa thu
- Cảm nhận tinh tế cảnh vậtquen thuộc, gần gũi, nhng dớicon mắt nhìn của Nhĩ hết sứcmới mẻ tởng chừng nh lần đầtiên thấy đợc vẻ đẹp và sự giàu
có đó
Trang 19lăng ngay phía ngoài cửa sổ đến con sông
Hồng với màu nớc đỏ nhạt khi vào thu, vòm
trời và sau cùng là bãi bồi bên kia sông Tất cả
hiện lên sự cảm nhận tinh tế về cảnh vật vừa
quen vừa lạ
Theo dõi phần
Khi để vợ con chăm sóc? Nhĩ đã hỏi Liên ?
- Đêm qua em có nghe thấy gì không?
- Hôm nay là ngày mấy?
Trớc câu hỏi của chồng, Liên có phản ứng ntn?
- Liên im lặng, lé tránh
Theo em tại sao vợ Nhĩ lai im lặng, lé tránh?
- Liên đã cảm nhận đợc tình cảnh của Nhĩ, hiểu
đợc những suy nghĩ của Nhĩ qua câu hỏi có lẽ
anh hiểu thời gian của cuộc đời mình chẳng
còn bao lâu nữa nên Liên lé tránh
Câu hỏi thứ nhất của Nhĩ muốn ám chỉ tiếng
đất lở nơi bờ sông, báo hiệu tai hoạ và câu hỏi
thời gian-giúp ta cảm nhận đợc hình ảnh nh
:bằng trực giác Nhĩ đã nhận ra mình không còn
sống đợc bao lâu nữa Anh đang phải đối mặt
với hoàn cảnh bi đát không còn lối thoát
Khi không thấy vợ trả lời, Nhĩ đã quan sát vợ
và phát hiện thấy điều gì?
- Thấy Liên mặc tấm áo vá, những ngón tay
gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai anh
Phát hiện ra điều đó Nhĩ đã nói với Liên điều
gì?
-“ Suốt đời anh…nín thinh”
Nghe Nhĩ nói vậy, Liên đã trả lời ntn?
- “ Có hề sao đâu…trong gian nhà này”
Từ sự phát hiện đó, và câu nói của Nhĩ giúp em
hiểu Nhĩ đang suy nghĩ gì về Liên?
Chính trong những ngày cuối đời, Nhĩ đã phát
hiện ra vẻ đẹp ở Liên, em hãy tìm những câu
văn thể hiện điều đó?
-“Cũng nh cánh bãi bồi đang…tìm thấy đợc nơi
nơng tựa là gia đình trong cái nhà này”
Để làm nổi bật vẻ đẹp của Liên, tác giả đã sử
dụng hình ảnh gì?
- Hình ảnh so sánh: so sánh bãi bồi màu mỡ
phù sa với vẻ đẹp tần tảo, chịu đựng bao đời
của ngời phụ nữ mà Liên đó đợc
Cách so sánh đó có tác dụng?
Từ sự cảm nhận đó Nhĩ không những thấy đợc
sự hi sinh của vợ mà Nhĩ còn tìm thấy đợc chỗ
dựa đó là tổ ấm gia đình
Chuyển:Nằm liệt trên giờng Nhĩ lại càng
có nhiều thời gian suy nghĩ
Và trong ý nghĩa của Nhĩ nảy ra những khát
- Cảm nhận của Nhĩ về Liên
- Nhĩ nhận ra tất cả tình yêu
th-ơng, sự tần tảo và đức hi sinhthầm lặng của vợ
- Thể hiện lòng biết ơn sâu sắccủa Nhĩ về vợ
* Niềm khát khao và chiêmnghiệm của Nhĩ
Trang 20- Muốn đặt chân một lần lên bãi bồi
Tìm câu văn thể hiện rõ điều đó?
“Hoạ chăng có anh đã từng trải, đã từng…
ngay bờ bên kia”
Theo em thực ra bãi bồi bên kia sông cò gì xa
lạ không?
- Không có gì xa lạ là cái gần gũi thân quen
nhất
Nhng thờng cái gần gũi thân quen ấy thì con
ngời ta dễ bỏ qua, lãng quên mang thờng ham
muốn những cái xa vời lôi cuốn con ngời
Theo em chỉ khi nào ngời ta mới nhận ra cái
gần gũi, quen thuộc đó?
- Khi con ngời ta rơi vào hoàn cảnh đặc biệt,
hay từng trải ngời ta dễ nhận ra cái đẹp bình dị
gần gũi
Đối với nhân vật Nhĩ cũng vậy khi anh nằm liệt
giờng anh hàng ngày nhìn qua ô cửa sổ anh đã
phát hiện ra những cái đẹp bình dị quen thuộc
nên anh khao khát đợc sang tận bên nơi
Sự khao khát của Nhĩ thể hiện điều gì?
Không thể nào làm đợc điều mình khao khát
Nhĩ nghĩ đến điều gì?
- Nhờ đứa con thay mình đi sang bên kia sông,
đặt chân lên cái bãi phù sa màu mỡ
Nhng đứa em có thể thực hiện điều ớc muốn
của cha không? Nó thực hiện ớc muốn ntn?
- Nó có thự hiện ớc muốn của cha nhng miễn
c-ỡng vì nó không hiểu đợc ớc muốn của cha
nh-ng rồi nó lại bị cuốn hút trò chơi gặp bên đờnh-ng
mà bỏ lỡ chuyến đò trong ngày
Nhĩ đã nhận ra điều đó khi nhìn qua cửa sổ và
anh rút ra kêt luận gì về sự việc này?
- “Con ngời ta trên đờng đời thật khó tránh đợc
những vòng vèo hoặc chùng chình”
Em hiểu suy nghĩ này ntn?
- Đời con ngời chỉ cần vài lần vòng vèo chùng
chình đã hết đời và có nhiều cái đã không thể
làm đợc
Điều này anh rút ra từ cuộc đời anh: thời trẻ
anh đặt chân những nơi đâu đâu mà anh có
nhận ra đợc cái đẹp thân thuộc đâu gần gũi đâu
khi nhận ra anh không thể đặt chân đợc nữa và
bây giờ anh cũng không thể
Chính vì thế anh có nỡ trách giận con không?
Câu văn nào nói lên điều đó?
- Anh không trách con bởi vì “vả lại nó đã thấy
có gì đáng háp dẫn ở bên kia song đâu”
Qua đây giúp con hiểu gì về nhân vật Nhĩ qua
sự việc này?
Chính vì thế anh giận con nhng đã rút ra một
quy luật phổ biến của đời ngời mà qua trải
nghiệm mới rút ra đợc
- Sự khát khao của Nhĩ là sựuthức tỉnh về những giá trị bềnvững, bình thờng và sâu xa củacuộc sống
Trang 21Một quy luật nữa ta có thể rút ra 1 quy luật đó
là sự khác biệt giữa thế hệ già và trẻ, cha con
họ là những ngời thơng yêu nhau nhng cha
chắc đã hiểu nhau
Các em theo dõi chi tiết cuối chuyện, khi nhờ
lũ trẻ giúp mình ra gần cái cửa sổ
Nhìn qua cửa sổ anh nhìn thấy con đò vừa
chạm mũi tàu vào bên bờ bên này nhân vật Nhĩ
- Anh đang nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy
mau kẻo lỡ chuyến đò duy nhất trong ngày
Hình ảnh này có những khái quát Đó là ý
muốn thức tỉnh mọi ngời hãy sống khẩn trơng,
có ích, đừng chùng chình dềnh dàng sa vào trên
đờng đời
Nh vậy nhân vật Nhĩ t tởng chứ không phải là
một số phận-Nhà văn đặt nhân vật vào tình
huống(cụ thể) đặc biệt để gửi gắm nhiều quan
sát và suy nghĩ triết lí về cuộc sống và con
ng-ời
Từ đó em chủ đề truyện ngắn này là gì?
- Những suy ngẫm, trải nghiệm sâu sắc của nhà
văn về con ngời và cuộc đời, thức tỉnh mọi ngời
sự trân trọng những vẻ đẹp và giá trị bình dị,
gần gũi của gia đình và quê hơng
Em hãy nêu những nét nghệ thuật đặc sắc của
truyện ngắn?
- Cách sử dụng hình ảnh mang ý nghĩa biểu
t-ợng với những hình ảnh bình dị của một hàng
cây, một con thuyền dòng sông, bến đò, bãi bồi
biểu tợng quê hơng gần gũi quen thuộc
+ Hình ảnh bông hoa bằng lăng nhợt nhạt,
tiếng đất nở báo hiệu cuộc sống bệnh tật vào
giai đoạn cuối
- Tình huống truyện giản dị bất ngờ và nghịch
lí
Với thành công về nghệ thuật làm nổi bật nội
dung gì?
* Ghi nhớ sgk
Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
Gợi ý: Chọn những hình ảnh mang ý nghĩa biểu
tợng
Nêu suy nghĩ của em về đoạn văn?
- Đoạn văn giàu tính triết lí, kết quả của sự trải
nghiệm cả cuộc đời của nhân vật, thể hiện chủ
đề t tởng của truyện
- Nhĩ đã rút ra quy luật phổ biếncủa con ngời chỉ vài lần vòngvèo chùng chình sẽ bỏ lỡ cơ hộinhiều cái không làm hết đợc
- Thức tỉnh mọi ngời đừng savào những cái vô bổ mà hãy dứt
ra khỏi nó để hớng tới giá trị
đích thực vốn giản dị, gần gũi,bền vững
IV) Tổng kết
1 Nghệ thuật
2 Nội dungV) Luyện tập
- Bài tập 1
- Bài tập 2
D.H ớng dẫn về nhà
- Tóm tắt đựơc truyện
- Nắm đựơc nội dung t tởng của truyện
- Soạn bài “ Ngững ngôi sao cô đơn”
*Rút kinh nghiệm
Trang 22Tuần 28 - Tiết 138 ôn tập tiếng việt
Ngày soạn:
Ngày dạy:
I) Mục đích yêu cầu
Qua tiết ôn tập giúp học sinh hệ thống hoá kiến thức về khởi ngữ và cácthành phần biệt lập, liên kết câu và đoạn văn, nghĩa tờng minh và hàm ý
Rèn luyện kĩ năng sử dụng của thành phần câu và nghĩa của câu
H2: Thế nào là khởi nghĩa?
- Khởi nghĩa là thành phần câu đứng trớc chủ ngữ nêu nên đề tài trong câu.Trớckhởi nghĩa kết hợp quan hệ từ: Đối với, về
H2: Thế nào là thành phần biệt lập?
- Thành phần biêt lập là thành phần( nằm ngoài non) độc lập không tham gia vào
cấu trúc ngữ pháp trong câu
Thế nào là liên kết câu liên kết đoạn văn?
- Các câu trong đoạn văn, các đoạn văn trong văn bản phải liên kết chặt chẽvới nhau về mặt nội dung và hình thức
- Về nội dung:
+ Các đơn vị phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu
+ Các câu văn, đoạn văn phải đợc sắp xếp theo trình tự hợp lí
- Về hình thức: Các câu văn, đoạn văn liên kết với nhau bằng các phơng pháp
cụ thể; phép nối, phép lặp, phép thế, phép liên tởng, phép đòng nghĩa tráinghĩa
Thế nào là nghĩa tờng minh, hàm ý?
- Nghĩ tờng minh là phần thông báo phần diễn đạt trực tiếp bằng những từ ngữtrong câu
- Hàm ý là phần thông báo không đợc diễn đạt trực tiếp bằng những từ ngữtrong câu nhng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy
II- Luyện tập
1.Khởi ngữ và cá thành phần biệt lập?
Bài tập 1
Đọc bài tập? Nêu yêu cầu bài tập?
- Xác định các từ in đậm thuộc thành phần gì của câu
Muốn xác định các từ ngữ in đậm thuộc thàng phần gì em làm ntn?
- Xem xét các thành phần in đậm ấy có mối quan hệ gì với câu
Nếu từ ngữ là thành phần biệt lập thì phải có mối quan hệ gì?
- Nêu nên đề tài đợc nói đến trong câu
- Dùng để hỏi- đáp và bổ sung cho câu
Căn cứ vào từng mối quan hệ đó em hãy xác định và điền vào bảng thống kê?Khởi ngữ Thành phần biệt lập
Tình thái Cảm thán gọi- đáp phụ chú
Trang 23Bài tập 2
Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
GV: Gợi ý:
- Về hình thức đảm bảo đây là một đoạn văn?
- Một câu chứa khởi ngữ, 1 câu chứa thành phần tình thái
- Đoạn văn đợc thể hiện theo chủ đề
Ví dụ: Bến quê (Nguyễn Minh Châu) là một câu chuyện về cuộc đời với nhữngnghịch lí không dễ gì hoá giải Hình nh trong cuộc sống hôm nay chúng ta bắtgặp những số phận giống hay gần giống nh số phận nhân vật Nhĩ trong truyệncủa Nguyễn Minh Châu Có thể nói “ Bến quê” là câu chuyện bàn về ý nghĩa tàihoa gây ấn tợng mịnh cho ngời đọc
1 Liên kết câu và liên kêt đoạn văn
Bài tập 1
Bài tập 1 yêu cầu chúng ta làm gì?
- Cho biết những từ ngữ trong đoạn trích thể hiện phép liên kết nào?
Muốn biết ta căn cứ vào đâu?
- Căn cứ vào công dụng của nó
Dựa vào đó em hãy thực hiện?
Yêu cầu bài tập 2 là gì?
- Ghi kết quả của bài tập 1 vào bảng phân tích
Phép liên kết
Lặp từ ngữ Đồng nghĩa, trái nghĩa và liên t-ởng Thế Nối
Thế Nhng, nhng rồi, vàBài tập: Tìm sự liên kết trong đoạn văn ngắn sau
“ Những ngời yếu đuối vẫn hay hiền lành Muốn ác phải là kẻ mạnh” (NamCao)
Tìm sự liên kết trong 2 câu văn?
- yếu đuối _ hiền lành
- hiền lành _ ác
Liên kết trong 2 câu văn nhờ vào liên kết nào?
- Liên kết trái nghĩa
Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
- Cho biết ngời ăn mày muốn nói đièu gì với ngời nhà giàu qua câu in đậmtrong truyện “ Chiếm hết chỗ ngồi”
Trang 24Thực chất mục đích của bài tập này là gì?
- Xác định hàm ý trong câu nói của ngời ăn mày
Theo em hàm ý của ngời ăn mày nói gì?
- Địa ngục chính là nơi dành cho các ông nhà giàu
Em hãy giải thích rõ sự vi phạm đó?
a) Mục đích của Tuấn hỏi Nam là đội bóng đá huyện chơi giỏi hay không?Nhng Nam lại trả lời về cách ăn mặc của đội bóng nghĩa là không đápứng yêu cầu của Tuấn nh vậy câu chuyện của Nam và Tuấn không cùnghớng về 1 chủ đề nên vi phạm phơng châm về quan hệ
b) Câu trả lời của Huệ đã vi phạm phơng châm về lợng vì đã trả lời thiếu vìLan hỏi về 3 ngời, Huệ chỉ trả lời 1 ngời
Nếu ta hiểu theo hàm ý thì câu trả lời của Nam, Huệ có vi phạm không?
- Không vi phạm
Vậy cách trả lời của Nam và Huệ thể hiện điều gì?
- Thể hiện té nhị điều mình không muốn nói ra một cách trực tiếp mà buộc
ng-ời nghe phải suy ra
Bài tập
Tìm hàm ý trong các hội thoại sau:
a) Thấy B lại châm thuốc, điếu thuốc th hai tiếp ngay điếu thứ nhất A liềnbảo B:
- Anh T thôi hút thuốc rồi!
b) A: Mình vừa bị cô giáo mắng dữ quá!
B: Xin chúc mừng
Nếu hiểu theo nghĩa hiển nhiên thì A muốn thông báo cho B điều gì?
- Anh T bỏ đợc thuốc rồi
Nếu hiểu theo hàm ý thì A muốn nói gì?
- Trớc đây anh T cũng hút thuốc
- Sao cậu không bỏ thuốc đi
Trong trờng hợp b hàm ý là gì?
- Mình xin chia buồn với bạn
Em hiểu đựoc hàm ý trong 2 trờng hợp trên nhờ đâu?
- Căn cúă vào tình huống a
- Căn cứ vào cách nói của 1 số tầng lớp (học sinh hay nói ngợc)
Bài tập: Xây dựng các tình huống trong đó sử dụng hàm ý
Gợi ý:
1) Trên đờng về nhà An hỏi Nam đi nhờ xe, Nam trả lời:
- Xe mình đi non hơi
2) Hai ngời bạn ngồi nói chuyện với nhau 1 ngời bạn thông báo cho bạn mìnhbiết về 1 ngời 2 ngời cùng biết:
- Cái Bình làm mẹ rồi đấy
Trang 25- Tìm trong cấc tác phẩm văn học có sử dụng : khởi ngữ, thành phần biệt lập.
Tuần 28 - Tiết 140 Luyện nói nghị luận về một đoạn thơ, bài
thơ
Ngày soạn:
Ngày dạy I) Mục đích yêu cầu
Qua tiết luyện nói giúp học sinh củng cố kĩ năng là bài nghị luận về một
H2 Gọi học sinh đọc bài?
Xác định thể loại cho bài trên?
- Tái hiện hình ảnh bếp lửa thời thơ ấu
+ Sử dụng từ ngữ gợi hình, gợi tả: “ chờn
vờn”, “ấp ủ”
- Kỉ niệm năm lên 4 tuổi:1 kỉ niệm buồn nhng
thấm đẫm tình cảm bà cháu nên nó có sức sống
mãnh liệt trong tâm hồn cháu
+ Cách sử dụng từ gợi cảm “ đói mòn”
- Kỉ niệm về tiếng chim tu hú một kỉ niệm đầy
ắp âm thanh, ánh sáng và tình cảm sâu sắc xung
quanh cái bếp lửa
- Hình ảnh bếp lửa gắn liền với những biến cố
của đất nớc, từ ngọn lửa đến bếp lửa đã trở
thành biểu tợng của ánh sáng và niềm tin:
+ Năm giặc đốt làng
+ Sự đùm bọc yêu thơng của hàng
xóm
+ Lời dạy bảo của bà
- Hình ảnh bếp lửa trở thành biẻu tợng của quê
hơng đất nớc, trong đó ngời bà là ngời nhen lửa
vửa là ngời giữ ngọn lửa
- Từ ngọn lửa đó ngời cháu rút ra một bài học
đạo lí về mối quan hệ hữu cơ giữa quá khứ với
hiện tại
C Kết bài:
- Khẳng định giá trị của tác giả
- Ngọn lửa trong bài thơ nhóm lên trong lòng
I) Đề bài Suy nghĩ về bài thơ “ Bếplửa” của Bằng Việt
Trang 26ngời đọc
Gọi học sinh nhận xét – gv bổ sung
Gọi học sinh mở bài – kết bài
Nhận xét chốt: Có nhiều cách mở bài nh sgk 2 Trình bày phần mở bài vàthân bài
I) Mục đích yêu cầu
Giúp học sinh cảm nhận đợc tam hồn trong sáng, tính cách dũng cảm, hồnnhiên và cuộc sống nhiều gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan của cô gái TNXP.Thấy dợc nét đặc sắc trong xây dựng nhân vật và nghệ thuật kể chuyện củatác giả
Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản trên?
Trong trực tiếp sống 4 năm trên tuyến đờng Viết
tác phẩm này đã sáng tạo nên những nhân vật qua
những con ngời tôi đã sống cùng trên trọng điểm ở
đờng 20 Quyết thắng tuyến đờng xuất phát từ động
Phong Nha đi trong rừng Trờng Sơn về phía Tây
- Đây là truyện ngắn duy nhất của nhà văn đợc
tuyển chọn và in trong tập “ Nghệ thuật truyện
ngắn Thế giới” quy tụ nhiều tác giả từ cổ điển đến
hiện đại 2005 của NXB Houghton Mifflin Mĩ
Yêu cầu đọc: Giọng tâm tình, phân biệt lời kể, lời
đối thoại ngắn gọn giữa các nhân vật
- Gv đọc + học sinh+ nhân xét
Nghe đọc và chuẩn bị bài ở nhà em hãy tóm tắt
truyện
- Gv hớng dẫn tóm tắt theo sgk
Theo em văn bản này có thể chia làm mấy phần?
- P1 từ đầu sao trên mũ: Pđịnh kể về công việc và
cuộc sống của bản thân và tổ 3 nữ trinh sát mặt
đ-ờng
I) Vài nét về tác giả-tác phẩm
1 Tác giả:Lê Minh Khuê lànhà văn nữ có sở trờng vềtruyện ngắn, với ngòi bút miêutả tâm lí tinh tế, sắc sảo, đặcbiệt là tâm lí nhân vật nữ
2 Tác phẩm: Năm 1971 lúccuộc kháng chiến chống Mĩdiễn ra ác liệt
II) Đọc, tìm hiểu văn bản
1 Đọc
- Tóm tắt
Trang 27- P3: Còn lại: Sau phút hiểm nguy hai chị em nối
nhau hát Niềm vui của ba ngời trớc trận ma đá
Truyện ngắn này đợc kể theo ngôi thứ mấy?
- Chuyện kể theo ngối thứ nhất_nhân vật chính
Truyện kể theo ngôi thứ nhất có tác dụng gì?
- Diễn tả một cách tự nhiên và sinh động cảm xúc
tâm trạng, ý nghĩa của các cô gái trẻ luôn đối mặt
với kẻ thù, hiểm nguy và cái chết mà vẫn hồn
nhiên, lạc quan, mơ mộng giữa chiến trờng
Truyện đợc viết theo thể loại nào?
- Theo thể loại truyện ngắn
Phơng thức biểu hiện chính của truyện ngắn này là
gì?
- Phơng thức tự sự
Đọc từ đầu sao trên mũ
Nêu nội dung của đoạn văn?
- Cuộc sống của 3 TNXP trên cao điểm
Ba cô gái sống trên một vị trí ntn?
- Sống trong một cái hang dới chân cao điểm
Đó là nằm giữa một vùng trọng điểm giữa tuyến
đ-ờng Trđ-ờng Sơn
Công việc của họ phải làm là gì?
- Khi có bom nổ chạy đo khối lợng đất lắp vào hố
bom… cần phá bom gọi là tổ trinh sát mặt đờng
Một công việc diễn ra tập trung nơi có nhiều bom
đạn
Em có nhận xét gì về nơi làm việc của những cô
TNXP?
Không nững thế công việc của họ lại càng đặc biệt
Em tìm những chi tiết miêu tả công việc của họ?
- Có ở đâu nh thế này không: đất bốc… chạy về
- Đây là những công việc diễn ra hàng ngày
Tìm những chi tiết thể hiện tinh thần làm việc của
họ?
- Phân công phá bom
- Nghe hiệu còi để châm ngòi
- Nghe còi để tìm chỗ ẩn nấp
Một ngày phá bom 5 lần: có nghĩ đến cái chết
nh-ng mờ nhạt, mà chỉ nh-nghĩ liệu mìn có nổ, bom có nổ
III) Tìm hiểu chi tiết văn bản
1 Cuộc sống nơi cao điểm
- Họ làm việc ở nơi trọng điểmtập trung nhiều bom đạn sựnguy hiểm và ác liệt
- Công việc những TNXP làmmạo hiểm với cái chết, luôncăng thẳng thần kinh
- Đòi hỏi sự dũng cảm và bìnhtĩnh hết sức
Trang 28Họ là những cô gái còn rất trẻ, cá tính và hoàn cảnh
riêng không giống nhau, nhng điều có phẩm chất
chung có tinh thần cao trong công việc, sống trẻ
trung, yêu đời
Chuyển: Dù trogn một tập thể nhỏ rất gắn bó với
nhâ nhng mỗi ngời vẫn có nét cá tính riêng
Phơng Định là cô gái ở địa phơng nào?
- Là cô gái Hà Nội vào chiến trờng
Cô vào chiến trờng với một thời gian ntn?
Vào chiến trờng 3 năm
Với một thời gian nh vậy đã quen với thử thách và
nguy hiểm
Điểm cá tính nổi bật của Phơng Định là gì?
- Mê hát, thơng thuộc một nhạc điệu
- Thích nhiêu bài: những hành khúc quân đội, thích
dân ca quan họ, Ca chiu sa, dân ca ý
Đối với mọi ngời Phơng Định có thái độ ntn?
- Những ngời đẹp nhất, thông minh, can đảm và
cao thợng nhất là những ngời mặc quân phục
- Có thái độ thân thiện với những ngời đồng đội
qua việc nhìn nhận “ Đại đội trởng… Lò Đúc”
- Đa kẹo cho Nho
Qua những chi tiết đó em có cảm nhận gì về tính
cách của Phơng Định?
Vào chiến trờng đã 3 năm, đã làm quen với thử
thách và nguy hiểm nhng Phơng Định không đánh
mất sự hồn nhiên, mơ mộng Có tinh yêu mến
những đồng đội, đặc biệt cô dành tình yêu và cảm
phục cho tất cả những chiến sĩ mà hằng đêm cô gặp
trên trọng điểm của con ngời vào mặt trận
giá “Tôi là cô gái Hà Nội… hoa loa kèn!” Còn mắt
tôi các anh lái xe bảo: “Cô có cái nhìn … xa xăm”
Cô biết mình đợc nhiều ngời để ý nhất là các anh
lính để ý và có thiện cảm Điều đó cô rất vui nhng
cha dành tình cảm cho ai Cô tỏ ra kín đáo giữa
đám đông, tởng nh là kiêu kì
Với công việc Phơng Định có thái độ ntn?
- Tôi đến gần quả bom Cảm thấy tôi không sợ nữa
- Tôi không đi khom
- Các cô có tinh thần tráchnhiệm cao với công việc, lòngdũng cảm không sợ hi sinh
- Trong cuộc sống:
+ Họ lẫn cô gái trẻ xúc
động, nhiều mơ mộng dễ trầm
t, thích làm dẹp cho cuộc sốngcủa mình
2 Nhân vật Phơng Định
- Phơng Định là ngời hồnnhiên, trong sáng mà hay mơmộng
- Phơng Định yêu mến nhữngngời đồng đội dành nhiều tìnhyêu và niềm cảm phục cho tấtcả những chiến sĩ
Trang 29- Miêu tả cụ thể, (sinh động) tinh tế đến từng cảm
giác, ý nghĩ dù chỉ thoáng qua trong giây lát
Với cách miêu tả đó giúp em cảm nhận đợc thêm
điều gì về tính cách của Phơng Định?
Mặc dù quen với công việc nhng mỗi lần phá bom
thần kinh vẫn căng thẳng nhng lòng dũng cảm của
cô trỗi dậy kích thích bởi lòng tự trọng khi trong ý
nghĩ các anh chiến sĩ đang theo dõi mình
Trong cuộc sống chị Thao đợc miêu tả ntn?
Thao cũng là cô gái trẻ, mặc dù lớn tuổi hơn và cô
cùng tổ trinh sát 1 chút nhng Thao tỏ ra cứng cỏi và
gơng mẫu quan tâm đến Nho, Phơng Định Cô
cũng là ngời giàu tình cảm, dũng cảm trong công
Nhng không đơn giản, công thức mà tác giả miêu
tả đợc cuộc sống nội tâm với những nét tâm lí của
nhân vật
Nêu những nét tiêu biểu của truyện ngắn này?
Gợi ý:
- Truyện kể theo ngôi thứ mấy?
- Truyện kể theo ngôi thứ nhất và là nhân vật chính
để nhân vật tự bộc lộ thế giới nội tâm của mình
Em nhận xét gì về cách miêu tả nhân vật?
- Cách miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc
- Ngôn ngữ và giọng điệu tự nhiên không cầu kì
Với những thành công về nghệ thuật làm nổi bật
lên nội dung gì?
- Truyện ca ngợi những cô gái TNXP trên những
nẻo đờng Trờng Sơn thời kí kháng chiến chống Mĩ
với tâm hồn trong sáng mơ mộng, tinh thần dũng
cảm, cuộc sống gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc
quan yêu đời
Học sinh đọc ghi nhớ
- Phơng Định nhạy cảm quantâm đến hình thức của mình.Cô vui và tự hào khi nhiều ng-
ời để ý đến mình Nhng côkhông hay biểu lộ tình cảmcủa mình tỏ ra kín đáo giữa
đám đông
- Phơng Định trong công việccũng dũng cảm không sợ nguyhiểm mà chỉ lo hoàn thànhcông việc
2 Nội dung V) Luyện tập
Trang 30Vì sao tác giả lại đặt tên truyện là “Những ngôi sao
xa xôi”?
- Từ ánh mắt của Phơng Định, lời các anh bộ đội,
lái xe ca ngợi họ, hình ảnh mơ mộng, lãng mạn,
đẹp và trong sáng lại phù hợp với những cô gái mơ
mộng đang sống và chiến đấu trên cao điểm
Đọc truyện ngắn này, em có hình dung và cảm
nghĩ ntn về tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến
chống Mĩ?
- Thế hệ trẻ Việt Nam dũng cảm kề bên cái chết
mà vẫn lạc quan yêu đời
Trang 31Tuần 29 - Tiết 143 Chơng trình địa phơng
(Tập làm văn)
Ngày soạn : Ngày dạy:
I)Mục đích yêu cầu
Giúp học sinh tập suy nghĩ về một hiện tợng thực tế ở địa phơng.Viết một bàivăn trình bày vấn đề đó với suy nghĩ kiến nghị của mình dới các hình thức thíchhợp: tự sự, miêu tả, nghị luận, thuyết minh
Rèn luyện kĩ năng viết bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tợng xã hội ở
- Hậu quả vấn đề rác thải
Em hãy trình bày vấn đề trên?
- Gọi học sinh rình bày và nhận xét
- Luận điểm 1:Rác thải khắp nơi
+ Đờng dong, ngõ hẻm
+ Nơi công cộng, sông hồ, mơng máng
- Luận điểm 2:Rác thải làm ô nhiễm môi trờng
+ Đất đai sói mòn, xác xơ
+ Nớc nhiễm bẩn, tắc nghẽn dòng chảy…
- Luận điểm 3: ảnh hởng nghiêm trọng đến sức
khoẻ
C Kết bài:
- Rác thải là vấn đề đáng quan tâm
- Kêu gọi mọi ngời phải có ý thức về vấn đề
này
Vấn đề quyền trẻ em , em chuẩn bị những gì?
- Cần có nhiều nơi vui chơi giải trí lành mạnh
để thu hút trẻ em
Em hãy trình bày phần chuẩn bị của mình?
Gợi ý:
A Mở bài: Giới thiệu hiện tợng khá phổ biến
hiện nay trẻ em không có chỗ vui chơiđề xuất
tạo nhiều sân chơi cho trẻ em
Trang 32- Luận điểm 2: Nghị lục bản thân
+ Nhà xa vẫn thi vào trờn điểm để học
+ Làm mọi việc trong gia đình
+ Đạt đợc kết quả cao trong học tập
D Kết bài: Tấm gơng đáng đợcmọi ng
E ời học tập và noi theo
Cho học sinh nhận xét bổ sung
I)Mục đích yêu cầu
Qua tiết trả bài giúp học sinh củng cố kĩ năng làm bài nghị luận về một tácphẩm thơ, đoạn thơ
Học sinh dọc lại bài sửa lại lỗi sai trong bài làm qua sự đánh dấu của giáoviên
II) Chuẩn bị
Thầy: Chấm bài _ trả bài
Trò : Xem lại bài
Gọi học sinh đọc lại đề bài?
Xác định thể loại cho đề bài trên?
Vấn đề nghị luận ở đây là gì?
Bố cục bài văn em phải đảm bảo yêu cầu gì?
- Gợi ý theo yêu cầu tiết 134 – 135
- Cha có những lòi nhận xét, đánh giá
Trình bày cẩu thả, chữ viết sai nhiều lỗi chính tả
Gọi học sinh sửa lỗi sai?
- Vấn đề: Bài thơ “ Sang thu”
Trang 33Gọi 1 học sinh khá đọc bài.
1 học sinh yếu đọc bài
I) Mục đích yêu cầu
Giúp học sinh nắm vững một biên bản thông dụng
Tích hợp với Văn qua văn bản “ Những ngôi sao xa xôi” với Tiếng Việt quacác bài đã học
Rèn luyện kĩ năng viết một văn bản hành chính theo mẫu
II) Chuẩn bị
Thầy: Nghiên cứu soạn giáo án
Trò : Xem bài trớc khi học
Giới thiệu: Biên bản là văn bản ghi chép những
sự việc đã xảy ra hoặc đang xảy ra Nó không có
hiệu lực pháp lí để thi hành, mà chủ yếu đợc
dùng làm chứng cứ, làm cơ sở để xem xét, kết
luận một sự việc…
Gọi hs đọc 2 văn bản mẫu trong sgk?
Hai văn bản trên ghi lại sự việc gì?
- Biên bản ghi lại nội dung diễn biến sinh hoạt
chi Đội lớp 9D trờng THCS Kết Đoàn
- Biên bản ghi lại nội dung và các thành phần
tham dự một cuộc trao đổi giấy tờ, tang vật,
ph-ơng tiện cho ngời vi phạm sau khi đã xử lí
Văn bản phải đảm bảo yêu cầu gì về nội dung
và hình thức?
- Về nội dung:
+ Số liệu phải chính xác, cụ thể
+ Ghi chép phải trung thực, đầy đủ, không suy
+ Phải viết đúng mẫu quy định
+ Không trang trí các hoạ tiết
Ngoài 2 mẫu biên bản trong sgk, em hãy kể tên
1 số biên bản thờng gặp?
- Biên bản vi phạm về nề nếp, nội quy
- Biên bản vi phạm về luật lệ giao thông
- Biên bản kiểm kê th viện
- Biên Bản Đại hôi chi Đoàn
Qua đay em có nhận xét gì về văn bản?
- Có rất nhiều biên bản
Trong các biên bản ta chia theo nhiều loại nh
biên bản hội nghị, biên bản sự vụ
Qua đây em hiểu thế nào là biên bản, yêu cầu
ngời ghi biên bản?
I) Đặc diểm của biên bản
1 Ví dụ
- Văn bản 1: Biên bản sinh hoạtchi Đội
- Văn bản 2: Biên bản trả lạitang vật
2 Kết luận
- Biên bản là loại văn bản ghichép một cách trung thực, chínhxác đầy đủ một sự việc đang xảy
Trang 34- Tuỳ nội dung của biên bản mà chia biên bản ra
thành nhiều loại: biên bản hội nghị, biên bản sự
việc
Yêu cầu học sinh xem lại 2 biên bản trên
Theo em những biên bản trên có thể chia làm
mấy phần?
- Mở đầu, nội dung và phần kết thúc
Phần mở đàu của văn bản gồm những mục gì?
- Mở đầu biên bản gồm quốc hiệu, tiêu ngữ, tên
biên bản, thời gian, địa điểm, thành phàn tham
dự lập biên bản
Tên biên bản đợc viết ntn?
- Tên biên bản nêu rõ nội dung của biên bản và
viết chữ in hoa
Tuỳ từng biên bản mà có tên khác nhau: biên
bản vi phạm giao thông, biên bản sinh hoạt chi
Đoàn…
Phần nội dung biên bản gồm những mục gì?
- Ghi lại diễn biến và kết quả sự việc
Phần nội dung phải đảm bảo yêu cầu gì?
- Cách ghi biên bản phải trung thực, khách
quan, không đợc thêm vào những ý kiến chủ
quan của ngời viết
- Đảm bảo tính chính xác, cụ thể của biên bản
giúp cho ngời có trách nhiệm làm cơ sở xem xét
để đa ra những kết luận đúng đắn
Phần kết thúc của văn bản gồm những mục gì?
- Thời gian kết thúc
- Họ tên, chữ kí của chủ toạ, th kí hoặc các bên
tham gia lập biên bản
Mục kí tên dới biên bản nói lên điều gì?
- Chữ kí thể hiện t cách pháp nhân của những
ngời có trách nhiệm lập biên bản
Qua bài học cần ghi nhớ điều gì?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Đọc và nêu yêu cầu của bài tập?
- Lựa chọn những tình huống cần viết biên bản
Muốn lựa chịn đúng ta căn cứ vào đâu?
- e: viết bản kiểm điểm
Yêu cầu bài tập 2 là gì?
- Ghi lại phần mở đầu, nục lớn phần nội dung,
phần kết của biên bản giới thiệu đội viên
- Thành phần: chị phụ trách và 41 đội viên
- Ngời điều hành: Chi đội trởng
ra hoặc vừa xảy ra
- Ngời ghi biên bản phải chịutrách nhiệm về tính xác thực củabiên bản
II) Cách viết biên bản
Trang 35I) Mục đích yêu cầu
Học sinh hiểu và hình dung đợc cuộc sống gian khổ và tinh thần lạc quancủa Rô-bin-xơn một mình trên đảo hoang, bộc lộ qua bức chân dung tự học củanhân vật nghệ thuật vẽ chân dung nhân vật đặc sắc của tác giả
Củng cố và nâng cao kĩ năng tả chân dung nhân vật trong tác phẩm tự sự
Trình bày hiểu biết của mình về Điphô
Ông viết tiểu thuyết muộn, khi gần 60
tuổi.Rô-bin-xơn Cru-xô (1719) là tác phẩm đầu tay nổi
tiếng nhất của ông
Em hãy nêu xuất xứ đoạn trích?
Đọc phần tóm tắt sgk
Yêu cầu đọc: Giọng đọc trầm tĩnh, vui vui pha
chút hóm hỉnh, tự giễu cợt
Gv đọc+ gọi học sinh đọc+ nhận xét
Gọi học sinh đọc chú thích trong sgk
Đoạn trích này có thể chia làm mấy phần, nêu
nội dung từng phần?
- P1: đầu nh dới đây; cảm giác chung khi tự
ngắm bản thân và bộ dạng chính mình
- P2: tiếp bên khẩu súng của tôi: trang phục và
trang bị của Rô_bin_xơn
- P3: còn lại: diện mạo của vị chúa đảo
Theo em đoạn trích đợc kể theo ngôi thứ mấy?
- Theo ngôi thứ nhất_ nhân vật chính tự kể về
cuộc sống của mình
Văn bản này thuộc thể loại nào?
- Tiểu thuyết
Đọc đoạn 1: Nêu nội dung đoạn trích?
Trong đoạn trích nhân vật tôi tự cảm nhận về
phô(1660 - 1731) là nhà văn lớn của nớc Anh
2 Đoạn trích: trích từ tiểu thuyết
Trang 36ời nói lên điều gì?
- Nói lên anh có bộ dạng kì lạ, quái đảm và tức
cời lắm
Mới nhìn anh ngời ta phải ngạc nhiên đến mức
sợ hãi khi hiểu ra thì thú vị
Cảm nhận mà nhân vật tôi tởng tợng ra chứng
tỏ cho chúng ta biết cuộc sống của anh ta ntn?
- Chứng tỏ cuộc sống thiếu thốn và khắc nghiệt
Qua đây giúp chúng ta hình dung và cảm nhận
ntn về bộ dạng của Rô-bin-xơn trên đảo?
Rô-bin-xơn đã trải qua hơn 10 năm trên đảo đã
buộc anh phải ăn vận và trang bị nh vậy để tồn
nh vậy khiến ngời đọc nhất định phải đọc tiếp
xem vì sao lại có cảm giác nh vậy?
Đọc phần 2
Nhân vật tôi có trang phục ntn?
- Trang phục:
+ mũ to… làm da dê cới mảnh phủ xuống sau
gáy, che nắng, chắn ma…
+ áo bằng da dê vạt áo dài lng chừng bắp đùi
+ 1 đôi giống đôi ủng bao quanh…
Em nhận cách miêu tả trang phục của nhân vật
tôi?
- Miêu tả một cách kĩ từ trên xuống dới từng bộ
phận rất tỉ mỉ từ chất liệu, hình dáng công cụ
Trang phục này nhân vật tôi có đợc theo em
nhờ vào đâu?
- Tất cả đều do nhân vật tôi tự chế tạo bằng da
dê
Từ cách miêu tả đó giúp em suy nghĩ gì về
trang phục của Rô_bin_xơn?
ở đây ta bắt gặp giọng văn dí dỏm và hài hớc
Rô_bin_xơn trang bị cho mình những gì?
- Thắt lng: bằng da dê, rộng bản, dây buộc thay
khoá
- Dụng cụ: rìu con, ca nhỏ, túi đạn,túi thuốc
súng, gùi sau lng, súng khoác vai, dù lớn trên
đầu che nắng ma
Qua miêu tả em có nhận xét gì về trang bị của
- Nớc da đen cháy… gần xích đạo (Châu Phi)
- Râu ria: ria mép dài to kiểu ngời theo đạo Hồi
ở đây tác giả tiếp tục sử dụng cách miêu tả gì?
- Rô-bin-xơn có bộ dạng kì khôi
đến tức cời…chứng tỏ cuộc sốngthiếu thốn và khắc nghiệt
2 Trang phục và trang bị củachúa đảo
a) Trang phục
- Trang phục hơi lôi thôi, cồngkềnh nhng tận dụng trong hoàncảnh khắc nghiệt ở đảo
b) Trang bị
- Trang bị lỉnh kỉnh, cồng kềnh
Trang 37Em cảm nhận gì về diện mạo Rô_bin_xơn?
Khi kể lại bộ dạng, trang phục, diện mạo cảu
mình Rô_bin_xơn có giọng kể ntn?
- Giọng kể hài hớc, không than vãn
Với cách kể ấy, em hiểu Rô_bin_xơn là ngời
ntn?
Dù trong cuộc sống gian nan chống chọi với đói
rét, nắng ma, gió bão, thú dữ, bệnh tật nhng
bằng nghị lực, trí thông minh…quyết tâm sống
đã giúp anh vợt lên trên hoàn cảnh bất hạnh để
sống lạc quan yêu đời
Em hãy đánh giá về những thành công về nghệ
thuật
Với những thành công về nghệ thuật làm nổi
bật nội dung gì?
- Nói lên cuộc sống khó khăn, gian khổ và cả
tinh thần lạc quan của nhân vật tôi khi sống 1
mình trên đảo hoang
3.Diện mạo của Rô_bin_xơn
- Diện mạo thay đổi đến kì khôi
- Rô_bin_xơn lạc quan yêu đời
và có niềm tin vào cuộc sống
I) Mục đích yêu cầu
Giúp học sinh ôn tập và hệ thống hoá các kiến thức về ngữ pháp đã học