Giao an Ngu van 9 chuan HKI

Căn cứ vào chủ đề, ngôi kể, đối tượng được miêu tả, điểm nhìn và lời văn: Người kể chuyện dường như thấy hết, biết hết tất cả mọi việc, mọi người, mọi hành động tâm tư, tình cảm… của các[r]

Mã Giám Sinh mua Kiều Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

9A3 9A3 9A3

Ngày 28 tháng 9 năm 2010

Tiết 36, 37

MÃ GIÁM SINH MUA KIỀU

( Trớch Truyờn Kiều – Nguyễn Du )

- Thỏi độ khinh bỉ, căm phẫn sau sắc của tỏc giả đối với bản chất xấu xa, đờ hốn của

kẻ buụn người và tõm trạng đau đớn xút xa của tỏc giả trước thực trạng con người bị hạ thấp, bị chà đạp

- Tài năng nghệ thuật của nghệ thuật của tỏc giả trong việc khắc họa tớch cỏch nhõn vật thụng qua diện mạo cử chỉ

2 Kĩ năng :

- Đọc- hiểu văn bản truyện thơ trung đại

- Nhận diện và phõn tớch cỏc chi tiết nghệ thuật khắc họa hỡnh tượng nhõn vật phản diện (diện mao, hành động, lời núi, bản chõt) đậm tớnh chất hiện thực trong đoạn trớch

- Cảm nhận được ý nghĩa tố cỏo, lờn ỏn xó hội trong đoạn trớch

i ổn định lớp - kiểm tra bài cũ

H- Đọc thuộc lũng đoan trớch “ Kiều ở lầu

Ngưng Bớch”, nội dung chớnh của đọan trớch ?

ii Tổ chức đọc - hiểu văn bản

* Giới thiệu bài :Gia đỡnh Kiều bị tờn bỏn tơ vu oan

giỏ họa, cha và em trai Kiều bị bắt giữ, đỏnh đập dó

man Nhà cửa bị sai nha lục soát, vơ vét hết của cải Kiều quy t nh bán mình ế đị để có ti nề

c u cha v gia ình kh i tai h a ứ à đ ỏ ọ Được m m i mách b o, Mã Giám Sinh tìm ụ ố ả đến mua

Ki u.ề

Hoạt động 1: Đọc hiểu văn bản

? Đoạn trích nằm ở phần nào của tác phẩm ?

+ GV đọc mẫu 1 lần toàn bài, hướng dẫn cách

đọc, yêu cầu 2, 3 HS luyện đọc, các HS khác

? GV gọi HS đọc 10 câu thơ đầu.

?Tác giả giới thiệu Mã Giám Sinh như thế

nào ?

- Tuổi tác : ngoại tứ tuần

- Hình dáng : Mày râu nhẵn nhụi, áo quần

? Qua cách giới thiệu đó, chân dung Mã Giám

Sinh hiện lên như thế nào ?

? Theo em, sự việc được kể trong đoạng trích

theo trình tự nào?

? Mụ mối có những hành động lời nói như thế

TÌM HIỂU CHUNG

1 Vị trí: Đoạn trích thuộc phần Gia

biến và lưu lạc, mở đầu kiếp đoạn trườngmười lăm năm lưu lạc của người con gái

họ Vương

2 Đọc và tìm hiểu chú thích

3 Bố cục : 3 phần

a 10 câu đầu : Giới thiệu gã họ Mã

b, 4 câu tiếp : Tâm trạng của ThúyKiều

c 10 câu cuối : Cảnh mua bán người

Đại ý : Phơi bày bộ mặt tàn ác, trơ trẽn,

giả dối của kẻ buôn thịt bán người

II PHÂN TÍCH

1 Mã Giám Sinh đến nhà Kiều

- Mã Giám Sinh xuất hiện trong vai mộtchành sinh viên Quốc Tử Giám, đi mua Kiều làm lẻ

- Cách nói năng thiếu chủ ngữ, cộc lốc, không rõ ràng Đó là con người kém văn hoá, đáng ngờ  Lai lịch không rõ ràng, cụthể

- Diện mạo : Chải chuốt, lố lăng

- "Ngồi tót"  tính từ chỉ bản chất ngồinhanh, ngồi chồm hổm, ngả ghế khôngcần ai đợi, ai mời

 Con người ngổ ngáo, hổn xược,không coi ai ra gì; sỗ sàng, cậy có nhiềutiền Hắn không phải là một sinh viên màchỉ là một kẻ tiểu nhân, một đứa vô học

 đích thị là một con buôn

2 Diễn biến cuộc mua bán Kiều

- Sự việc được kể trong đoạn trích theo trình tự thời gian: Mã Giám Sinh đến nhàKiều và diễn biến cuộc mua bán Kiều

* Mụ mối:

- Dù núp dưới hình thức lễ vấn danh, dạm hỏi

nhưng xuyên suốt đoạn trích là một cuộc mua

? Mã Giám Sinh lộ rõ bản chất là người như

thế nào ? Qua những chi tiết nào ?

- Một con buôn sành sỏi, lọc lõi Mất hết

nhân tính : Ép cung …, thử bài…, Mặn

nồng…, Bằng lòng … dặt dìu

? Qua những chi tiết miêu tả của tác giả, Mã

Giám Sinh hiện ra là một kẻ như thế nào ?

? Hãy cho thấy sự khác biệt của nhà thơ trong

nghệ thuật miêu tả nhân vật chính diện và nhân

vật phản diện?

- Nhân vật chính diện: chủ yếu là biện pháp

ước lệ, phản diện là biện pháp tả thực

? Em cảm nhận được gì về hình ảnh của Kiều

qua đoạn thơ trên ?

- Hình ảnh tội nghiệp với nỗi đau đớn tái tê

? Tại sao Kiều chấp nhận bán mình chuộc cha

mà lúc này không giấu nỗi buồn đau tê tái ?

- Kiều trong hoàn cảnh phức tạp, tâm trạng

éo le

- Nàng xót xa vì gia đình bị án oan, mình

phải bán mình, phải dứt bỏ mối tình với Kim

Trọng để lúc này nàng tự thấy hổ thẹn, tự cho

mình là người bội ước

- Trước một kẻ như Mã Giám Sinh, làm sao

- Mụ sành sỏi trong việc mua bán người

*Mã Giám Sinh là một con người keo kiệt hắn lợi dụng, bắt bí để trả với giá rẻ nhất-> bản chất của một tên lái buôn lànhnghề, chuyên nghiệp

*Bút pháp tả thực cho thấy tài năng nghệthuật của tác giả trong việc khắc họa tínhcách nhân vật thông qua diệnmạo, cửchỉ

 Sự khác biệt của nhà thơ trong nghệ thuật miêu tả nhân vật chính diện và nhân vật phản diện của thi hào Nguyễn Du: Nhân vật chính diện chủ yếu là bút pháp ước lệ, phản diện là bút pháp tả thực

*Thuý Kiều:

- Đau buồn, nhục nhã, xót xa, ê chề, tìnhcảnh vô cùng tội nghiệp: Kiều vô cùngđau đớn xót xa vì bị xem là món hàngđem bán, Kiều ý thức được nhân phẩmcủa mình

=>Tâm trạng đau đớn, tái tê, tủi hổ

nàng không đau đớn, tê tái khi rơi vào tay hắn.

- Nàng đau khổ đến câm lặng, hành động như

một cái máy, những bước chân tỉ lệ thuận với

những hàng nước mắt

? Em hiểu gì về tâm trạng của Kiều ?

- Đau đớn, tủi nhục ê chề, Kiều là hiện thân

của nhũng con người đau khổ, là nạn nhân của

thế lực đồng tiền

? Qua đoạn trích trên, em thấy tác giả là người

như thế nào ?

+ Tác giả tỏ thái độ khinh bỉ và căm phẫn sâu

sắc bọn buôn người, đồng thời tố cáo thế lực

đồng tiền chà đạp lên con người ( thái độ ấy thể

hiện qua cách miêu tả Mã Gíam Sinh với cái

nhìn mỉa mai châm biếm, lên án; qua lời nhận

xét “ tiền lưng đã sẵn việc gì chẳng xong”).

+ Nguyễn Du còn thể hiện niềm cảm thương

sâu sắc trước thực trạng con người bị hạ thấp ,

bị chà đạp Nhà thơ như hóa thân vào nhân vật

để nói lên nỗi đau dớn tủi hổ của K  đó chính

là tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du

- Nhân đạo : Khinh bỉ, căm phẩn sâu sắc bọn

buôn người, tố cáo thế lực đồng tiền chà đạp

con người Cảm thương sâu sắc trước thực

trạng con người bị chà đạp, nhân phẩm bị hạ

thấp

Hoạt động 3 : Hướng dẫn tổng kết

? Dựa vào những gì đã tìm hiểu, em hãy nêu

những nét tổng kết cho bài này ?

HS đọc ghi nhớ SGK

3

Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du

- Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du thể hiện qua thái độ khinh bỉ, căm phẫn sự giả dối, tàn nhẫn, lạnh lùng của Mã GiámSinh; qua nỗi xót thương, đồng cảm với Thúy Kiều

III TỔNG KẾT:

1.Nghệ thuật

- Miêu tả nhân vật Mã Giám Sinh qua diện mạo, hành động, ngôn ngữ đối thoạicủa nhân vật phản diện thể hiện bản chất xấu xa

2 Nội dung

- Diễn biến cuộc mua bán Thúy Kiều của

Mã Giám Sinh đã phơi bày hiện thực xã hội Trong đó Thúy Kiều rơi vào cảnh ngộ bị biến thành một món hàng trao tay,

bị đồng tiền và những thế lực tàn bạo chàđạp lên nhân phẩm mà nạn nhân là ngườicon gái tải sắc vẹn toàn, lương thiện

3 Ý nghĩa văn bản

- Đoạn thơ thể hiện tấm lòng cảmthương, xót xa trước thực trạng con

người bị chà đạp; lờn ỏn hành vi, bản chất xấu xa của những kẻ buụn

iii Hớng dẫn học ở nhà

- Học thuộc lũng đoạn trớch, nắm ý phõn tớch

- Phõn tớch nhõn vật Mó Giỏm Sinh trong đoạn trớch

- Sưu tầm những cõu thơ, đoạn thơ khỏc trong Truyện Kiều miờu tả nhõn vật phản diện

- Hiểu và sử dụng được một số từ Hỏn Việt thụng dụng được sử dụng trong văn bản

- Chuẩn bị: Ôn tập kĩ truyện Kiều "để chuẩn bị kiểm tra

+ Bài Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga.

Rút kinh nghiệm giờ dạy

Ngày 30 tháng 9 năm 2010

Tiết 38:

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Nguyễn Đình Chiểu

a Mục tiêu bài học.

- Hiếu và lớ giải được vị trớ của tỏc phẩm truyện Lục Võn Tiờn và đúng gúp của Nguyễn Đỡnh Chiểu cho kho tàng văn học dõn tộc

- Nắm được giỏ trị nội dung và nghệ thuật của một đoạn trớch trong tỏc phẩm tuyện

Lục Võn Tiờn

*Trọng tõm kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức:

- Những hiểu biết bước đầu về tỏc giả Nguyễn Đỡnh Chiểu và tỏc phẩm Truyện Lục Võn Tiờn

- Những hiểu biết bước đầu về nhõn vật sự kiện cốt truyện trong tỏc phẩm Truyện Lục Võn Tiờn

- Khỏt vọng cứu ngừi giỳp đời của tỏc giả và phẩm chất 2 nhõn vật Lục Võn Tiờn và Kiều Nguyệt Nga

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu đoạn trớch truyện thơ

- Nhận diện và hiểu được tỏc dụng của cỏc từ địa phương Nam Bộ được sử dụng trong đoạn trớch.

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hỡnh tượng nhõn vật lớ tưởng theo quan niờm đạo đức màNguyễn Đỡnh Chiểu đó khắc họa trong đoạn trớch

3 Thỏi độ:

- Giỏo dục học sinh chủ nghĩa anh hựng diệt ỏc cứu nạn, lũng biết ơn

b Đồ dùng

* giáo viên

- Giáo án Tài liệu tham khảo Bảng phụ

- Tranh minh hoạ Chân dung Nguyễn Đình Chiểu Tranh minh hoạ đoạn trích

* Học sinh

- Chuẩn bị theo sự hớng dẫn của giáo viên

c Tiến trình lên lớp

i ổn định lớp

-Kiểm tra bài cũ

Hãy nêu tâm trạng của

thuý Kiều trong đoạn trích " Mã

Giám Sinh mua Kiều"

ii Tổ chức đọc

-hiểu văn bản

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung.

(Giới thiệu tác giả, tác phẩm, tóm tắt )

- HS đọc chú thích

GV bổ sung, mở rộng

Hỏi: Từ cuộc đời của Nguyễn Đình

Chiểu → đánh giá nh thế nào về con

ngời này?

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả: Nhà thơ Nam Bộ.

- Có nghị lực chiến đấu để sống và cống hiến

cho đời (gặp nhiều bất hạnh nhng vẫn vợt qua)

- Lòng yêu nớc và tinh thần bất khuất chốnggiặc ngoại xâm

? Hiểu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?

Hỏi: Đặc điểm kết cấu và tính chất

truyện có gì khác so với "truyện Kiều"?

GV cho HS thảo luận, vài ba em phát

biểu → GV bình mở rộng ý kiến của

Ô ba rê - một ngời Pháp

HS đọc phần tóm tắt tác phẩm

2 Sự nghiệp văn thơ.

Tác phẩm: 1854 trớc khi thực dân Pháp xâm ợc

l Kết cấu chơng hồi: Với mục đích truyền đạo

lí làm ngời

- Đặc điểm thể loại: Truyện để kể hơn là để

đọc → chú trọng hành động nhân vật

Cho 1 - 2 HS tóm tắt lại 3 Tóm tắt tác phẩm: 4 phần.

Hỏi: Tác phẩm là 1 thiên tự truyện, em

hãy tìm những tình tiết của truyện trùng

với cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu?

Sự khác biệt ở cuối truyện nh thế nào? ý

nghĩa?

- Lục Vân Tiên đánh cớp cứu Kiều NguyệtNga

- Lục Vân Tiên gặp nạn và đợc cứu giúp

- Kiều Nguyệt Nga gặp nạn mà vẫn giữ lòngchung thuỷ

- Lục Vân Tiên và Kiều Nguyện Nga gặp lạinhau

tả trận đánh linh hoạt nhanh, dồn dập,

phần kể cuộc gặp gỡ giữa 2 ngời →

c Đại ý: Đoạn trích kể về cảnh Lục Vân Tiên

đi thi gặp bọn cớp chàng đánh tan và cứu đợc 2cô gái, Nguyệt Nga cảm kích muốn tạ ơn chàngnhng Vân Tiên từ chối

Hoạt động 2: Hớng dẫn phân tích

phần 1

HS đọc đoạn 1

Em hiểu đợc những gì về chàng trai này

trớc khi đánh cớp cứu Kiều Nguyệt

Nga?

(Chàng trai trẻ trung 16 - 17 tuổi, lòng

đầy hăm hở, muốn lập công danh)

Hỏi: Trong hành động đánh cớp em

hình dung nh thế nào về Lục Vân Tiên?

Hỏi: Lực lợng giữa 2 bên đối lập, vì sao

Vân Tiên hành động nh vậy?

Hỏi: Hình ảnh và hành động đó của

chàng gợi nhớ tới hành động của 1 nhân

vật trong truyện cổ nào? (Hình ảnh Triệu

II Phân tích

1 Hình ảnh Lục Vân Tiên.

a Khi cứu Kiều Nguyệt Nga.

Nổi giận lôi đình.

- Tả đột hữu xông.

⇒ Vân Tiên hành động theo bản chất ngờianh hùng nghĩa hiệp → mang vẻ đẹp của 1dũng tớng tài ba

→ Vân Tiên hành động mang cái đức củangời "vị nghĩa vong thân" tài đức → làm nênchiến thắng

b Trò chuyện với Kiều Nguyệt Nga.

- Vân Tiên động lòng tìm cách an ủi họ, hỏihan quê quán ⇒ sự hào hiệp nhân hậu

Tử Long - dũng tớng trong T Q

Hỏi: Cảnh trò chuyện giữa Lục Vân

Tiên và Kiều Nguyệt Nga cho em hiểu

thêm gì về nhân vật này? (Lục Vân Tiên

đánh cớp xong sao không đi ngay? Phân

tích chi tiết Vân Tiên bảo họ chớ ra

ngoài?

Hỏi: Khi Nguyệt Nga tỏ ý cảm ơn, Vân

Tiên làm gì? GV bình

Hỏi: Qua miêu tả hành động ngôn ngữ

đối thoại của nhân vật - em hiểu gì về

chàng Lục Vân Tiên

- Quan điểm "Làm ơn há dễ trông ngời trả ơn"

từ chối lạy tạ và lời mời của Nguyệt Nga ⇒

ngời anh hùng chính trực trọng nghĩa khinh tài

⇒ Lục Vân Tiên hiện lên là một hình ảnh

đẹp, hình ảnh lí tởng, tác giả gửi gắm niềm tin

Hỏi: Nguyệt Nga bày tỏ thái độ nh thế

nào với Lục Vân Tiên - ngời anh hùng

2 Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga

- Cách xng hô: quân tử, liên thiếp → sựkhiêm nhờng

- Cách nói năng: văn vẻ dịu dàng mực thớc

- Cách trình bày vấn đề: rõ ràng, khúc chiết

⇒ Cô quý khuê các, thuỳ mị, nết na, có họcthức, biết trọng tình nghĩa → chinh phục đợctình cảm của nhân dân

Hớng dẫn tìm hiểu nghệ thuật xây

dựng nhân vật.

Hỏi: Nhân vật đợc xây dựng miêu tả

theo phơng thức nào? (ngoại hình, nội

tâm hay hành động, cử chỉ)

Giải thích "Truyện Lục Vân Tiên" là 1

truyện Nôm dân gian từ yếu tố đó nh thế

Hoạt động 3: Hớng dẫn tổng kết. III Tổng kết (Ghi nhớ - SGK)

Khái quát những nét chính về nội dung

và nghệ thuật của đoạn trích

1 Nội dung: Thể hiện khát vọng hành đạo

giúp đời của tác giả qua việc khắc hoạ phẩm

- B×nh luËn c©u th¬ "Lµm ¬n h¸ dÔ tr«ng ngêi tr¶ ¬n"

- ChuÈn bÞ tiÕt 39, 40: Miªu t¶ néi t©m trong v¨n b¶n tù sù

Rót kinh nghiÖm giê d¹y

Ngµy 01 th¸ng 10 n¨m 2010

TiÕt39, 40

Miªu t¶ néi t©m trong v¨n b¶n tù sù

a Môc tiªu bµi häc.

- Hiểu được vai trò của miêu tả trong văn bản tự sự

- Vận dụng hiểu biết về miêu tả trong văn bản tự sự để đọc hiểu văn bản

* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng.

1 Kiến thức :

- Sự kết hợp phương thức biểu đạt trong một văn bản

- Vai trò, tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự

2 Kĩ năng:

- Phát hiện và phân tích được tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự

- Kết hợp kể chuyện với miêu tả khi làm bài văn tự sự

3 Thái độ :

- Có ý thức vận dung khi tạo lập văn bản tự sự

b §å dïng

* gi¸o viªn

- Gi¸o ¸n Tµi liÖu tham kh¶o

- B¶ng phô ghi vÝ dô Miªu t¶ c¶nh

Miêu tả nội tâm của Kiều.

* Học sinh

- Chuẩn bị theo sự hớng dẫn của giáo viên

c Tiến trình lên lớp.

i ổn định lớp - kiểm tra bài cũ

Kiểm tra: - Miêu tả có vai trò nh thế nào trong văn tự sự?

Đối tợng miêu tả trong văn tự sự là những yếu tố nào?

ii Tổ chức các hoạt động dạy - học

Hoạt động 1: Tìm hiểu yếu tố

miêu tả nội tâm trong VB tự sự.

HS đọc thuộc đoạn "Kiều ở lầu Ngng

Bích"

Yêu cầu: Chỉ ra những đoạn thơ tả

cảnh thiên nhiên bên ngoài, đoạn

trực tiếp diễn tả tâm trạng nhân

vật?

Dấu hiệu nhận biết? (Từ ngữ, nội

dung?)

- Lấy ví dụ đoạn văn miêu tả trong

bài viết số 2 của em? Tả gì? (cảnh

-> Miêu tả bên ngoài bao gồm cảnh sắc thiên nhiên

và ngoại hình của con ngời sự vật … có thể quan sáttrực tiếp đợc giữa miêu tả hoàn cảnh , ngoại hình

và miêu tả nội tâm có mối quan hệ với nhau từ miêutả ngoại hình , hoàn cảnh mà ngời viết cho ta thấy

đợc tâm trạng bên trong của nhân vật Và ngợc lại

VD : ở đoạn " Kiều … bích " tả cảnh thiên nhiêngiúp ngời đọc cảm nhận đợc nỗi buồn cô đơn , lẻ loi,đau đớn xót xa , bế tắc tuyệt vọng của Kiều

- Đoạn 8 câu giữa miêu tả tâm trạng của Kiều trựctiếp những suy nghĩ bên trong về thân phận cô đơnbơ vơ nơi đất khách

So sánh phân biệt miêu tả cảnh

bên ngoài và miêu tả nội tâm?

⇒ Thế nào là miêu tả bên ngoài

và thế nào là miêu tả nội tâm?

- Tả nội tâm: Suy nghĩ; tình cảm, diễn biến tâmtrạng của nhân vật không quan sát đợc trực tiếp

Hoạt động 2: luyện tập.

- HS đọc bài tập

- Yêu cầu xác định nhiệm vụ?

- Cho HS tìm những câu thơ miêu

tả chân dung bên ngoài của Mã

II Luyện tập

Bài 1: Tìm hiểu "Mã Giám Sinh mua Kiều".

* Yêu cầu:

a - Đoạn thơ tả chân dung Mã Giám Sinh 10 câu

- Đoạn tả nội tâm của Kiều 4 câu

Giám Sinh và đoạn miêu tả nội

- Miêu tả nội tâm Thuý Kiều

VD: "Kiều đang trong tâm trạng đau đớn xót xa Từtrong buồng bớc ra ngoài mà nàng tởng mình bắt

đầu dấn thân vào cuộc đời đen tối "

- Ngôi kể: 1 (Kiều)

- Nội dung: Báo ân báo oán

Cho HS viết vài câu văn miêu tả

tâm trạng của Thuý Kiều

+ Nói với Thúc Sinh về Hoạn Th nh thế nào

+ Kiều cho mời đến Hoạn Th và chào nh thế nào(tâm trạng Kiều khi nhìn thấy Hoạn Th)

"Lòng tôi lại sôi lên những căm giận tủi hờn, văngvẳng bên tai tôi lời thét chức của mụ ngày nào"

+ Kiều nói với hoạn th những gì?

+ Hoạn th tìm lời bào chữa?

Cho HS tự phát hiện cảm xúc tâm

trạng của mình, miêu tả lại cho HS

đọc thêm

Bài 3: Diễn tả tâm trạng của em sau khi gây chuyện

không hay với bạn (giao về nhà)

iii Hớng dẫn học ở nhà

- Hoàn thành các bài tập 1, 2

- Nắm chắc yêu cầu miêu tả nội tâm và làm bài tập 3

- Chuẩn bị bài "Lục Vân Tiên gặp nạn"

Rút kinh nghiệm giờ dạy

*********************************

duyệt của tổ

Tuần 9 TT TiếtPPCT Tên bài dạy Số tiết 1 2 3, 4 5 41 42 43,44 45 Lục vân Tiên gặp nạn Chơng trình địa phơng: Luỹ tre xanh Tổng kết từ vựng

Trả bài tập làm văn số 2

9A3 9A3 9A3 9A3

Ngày 06 tháng 10 năm 2010

Tiết 41

Lục Vân Tiên gặp nạn

(Trích truyện Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu)

A Mục tiờu cần đạt:

Nắm được nội dung và đặc điểm nghệ thuật của một đoạn trớch

* Trọng tõm kiến thức, kĩ năng, thỏi độ:

1 Kiến Thức:

- Hiểu được nghệ thuật xõy dựng sự dối lập giữa cỏi thiện với cỏi ỏc, thỏi độ, tỡnh cảm và

lũng tin của tỏc giả đối với những người lao động bỡnh thường mà nhõn hậu

- Nghệ thuật sắp xếp cỏc tỡnh tiết và nghệ thuật sử dụng ngụn từ trong đoạn trớch

2 Kĩ năng:

- Đọc- hiểu

- Nắm được sự việc trong đoạn trớch

- Phõn tớch để hiểu được sự đối lập giữa cỏi thiện và cỏi ỏc Niềm tin của tỏc giả

3 Thỏi độ : Trõn trong người tài, giỳp đỡ người khú khăn trong cơn hoạn nạn.

b.Đồ dùng

* giáo viên

- Giáo án.Tài liệu tham khảo: Truyện Lục Vân Tiên

i ổn định lớp - kiểm tra bài cũ.

Kiểm tra: - Đọc và phân tích hình ảnh Vân Tiên đánh cớp? Cảm nhận của em

về nhân vật Lục Vân Tiên?

- Yêu cầu: Đọc chính xác thơ (3 đ), phân tích đợc hành động nghĩa hiệp, diễn cảm (4đ)

ii Tổ chức đọc - hiểu văn bản

Bài mới: Sau khi đỏnh cướp cứu người bị nạn, chàng Lục Võn Tiờn lại tiếp tục con đường

khoa cử của mỡnh Một hung tin đến với chàng: mẹ mất, chàng lỡ thi, bị mự cả hai mắt.Đang bơ vơ bị bọn người xấu hóm hại,…

Hoạt động của thầy và trò

? Đại ý của đoạn trích.

Hoạt động 2: Hướng dẫn phân tích.

Tìm hiểu nhân vật Trịnh Hâm

? Giữa Trịnh Hâm và Lục Vân Tiên có

mối quan hệ gì? (Kết bạn trước đó Khi

Lục Vân Tiên đang bơ vơ…)

? Trịnh Hâm quyết định gây hại Lục

Vân Tiên là vì sao?

? Hại bạn trong hoàn cảnh bạn gặp

hoạn nạn như thế, chứng tỏ hắn là con

người như thế nào?

8 câu đầu: hành động tội ác của Trịnh Hâm

20 câu tiếp: việc làm nhân đức của ông Ngư Còn lại: cuộc sống trong sạch, lí tưởng vànhân cách…

4 Đại ý:

Nêu lên sự đối lập giữa thiện – ác lên ánnhững kẻ hung tàn, độc ác; ca ngợi nhữngviệc làm cao thượng, nhân ái của con người

II PHÂN TÍCH:

1 Hành động và tâm địa của Trịnh Hâm

 Động cơ gây tội ác: do lòng ghen ghét

đố kị vơi tài năng của Lục Vân Tiên

+ Chọn thời điểm: đêm khuya

+ Không gian: giữa dòng nước

+ Bịa đặt “giả tiếng kêu trời” → che lấptội ác

→ Gian ngoan, xảo quyệt, gây tội ác khôngcắn rứt lương tâm

- Chuẩn bị bài: Chơng trình địa phơng phần Văn

Rút kinh nghiệm giờ dạy

- Bước đầu biết tuyển chọn cỏc tỏc phẩm địa phương

* Trọng tõm kiến thức, kĩ năng, thỏi độ:

1 Kiến Thức:

- Sự hiểu biết về nhà văn nhà thơ ở địa phương

- Hiểu biết về tỏc phẩm văn thơ viết về địa phương

- Những biến chuyển của văn học địa phương sau 1975

2 Kĩ năng:

- Kĩ năng tuyển chọn văn học địa phương

- So sỏnh tỏc phẩm địa phương trong từng giai đoạn

3 Thỏi độ: tớch cực tự giỏc sưu tầm.

i ổn định lớp - kiểm tra bài cũ

(Không kiểm tra bài cũ, GV giới thiệu bài mới)

ii Tổ chức các hoạt động dạy - học.

Hoạt động 1: Tổ chức cho HS tìm

hiểu chung.

Hoạt động 2: Hớng dẫn phân tích.

? Tìm các chi tiết, hình ảnhlàng quê

thể hiện trong bài thơ?

- HS thảo luận trả lời

+ Các chi tiết hình ảnh làng quê

- Có luỹ tre, con sông, bờ đê, có công việc ơm tơ,lên chùa

1 Nội dung

2 Nghệ thuật

3 ý nghĩa văn bản

IV Luyện tập

Ngày 08 tháng 10 năm 2010

Tiết 43 - 44

Tổng kết từ vựng

A Mục tiêu cần đạt:

- Hệ thống húa kiến thức tiếng Việt đó học từ lớp 6 đến lớp 9

- Biết vận dụng kiến thức đó học để giao tiếp, tạo lập văn bản

* Trọng tõm kiến thức, kĩ năng, thỏi độ:

- Giáo án Tài liệu tham khảo

- Bảng phụ về hệ thống cấu tạo từ, các thành ngữ, nghĩa của từ

- VD: Ngày / xuân / con én/ đa /thoi

Thiều quang / chín chục/ đã/ ngoài/ sáu mơi.

ii Tổ chức các hoạt động dạy - học

Bài 3: GV tạo 2 câu trắc nghiệm sau.

Câu 1: Từ láy nào có sự giảm nhẹ nghĩa

Hỏi: Dùng từ láy nào thay thế?

(HS đọc bài tập, GV cho phát hiện những

chỗ sai trong câu, thay thế bằng những từ

nào?

GV khái quát về yêu cầu sử dụng từ láy

Bài 3: Thay bằng từ láy.

a Cây cối → chỉ cây nói chung

Cho 2 nhóm HS lên bảng thi tìm nhanh

trong 4' về 2 loại tiêu biểu của thành ngữ

Cho HS tìm những câu su tầm những bài

thơ văn có sử dụng thành ngữ? (GV lấy ví

dụ và gợi ý một số tác phẩm)

Bài 3:

- Một đời đợc mấy anh hùng

Bõ khi cá chậu chim lồng mà chơi

Hoạt động 4: Ôn tập từ nhiều nghĩa và

hiện tợng chuyển nghĩa.

1 HS ôn lại khái niệm từ nhiều nghĩa và

hiện tợng chuyển nghĩa của từ

Bài tập: Nêu yêu cầu

Giải thích từ "hoa" trong "lệ hoa": đẹp vị

"Hoa" trong "lệ hoa" → nghĩa chuyển

nh-ng khônh-ng phải là hiện tợnh-ng từ nhiều nh-nghĩa

Hoạt động 5: Luyện tập từ đồng âm.

HS ôn lại khái niệm về từ đồng âm

GV cho HS nhắc lại khái niệm từ đồng

âm Cho ví dụ

Phân biệt: Hiện tợng nghĩa của từ nhiều

nghĩa và hiện tợng đồng âm dựa trên xét

- Hiện tợng từ nhiều nghĩa

Bài tập: HS đọc bài tập và làm bài tập lên

bảng trình bày dựa vào: Từ đồng âm và từ

nhiều nghĩa khác nhau ở điểm nào để

(Xem quan hệ 2 nghĩa) Đờng 2:

Hoạt động 6: Tổ chức ôn luyện từ đồng

nghĩa.

- Cho HS ôn tập khái niệm từ đồng nghĩa

- Cho HS làm bài tập trong SGK về từ

đồng nghĩa

VI Từ đồng nghĩa

1 Khái niệm và cách hiểu từ đồng nghĩa.

2 Bài tập:

Từ xuân thay cho từ tuổi.

(Cơ sở mùa của 1 năm) → tác dụng tu từ

Hoạt động 7: Ôn tập về từ trái nghĩa.

GV cho HS nhắc lại khái niệm về từ trái

Hoạt động 8: Hớng dẫn ôn luyện cấp

độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

- HS đọc lại khái niệm

Ngày 9 tháng 10 năm 2010

Tiết 45:

Trả bài tập làm văn số 2

a Mục tiêu bài học.

1 Kiến thức: Giúp HS nắm vững hơn cách làm bài văn tự sự kết hợp với miêu tả nhận

ra đợc những chỗ mạnh, chỗ yếu của mình khi viết loại bài này

2 Rèn luyện kĩ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý và viết bài.

- Còn kể chi tiết sự việc lộn xộn

- Chú ý một số câu cha chuẩn

4 HS sửa lỗi (GV trả bài để HS sửa).

5 Đọc một số bài khá: Tới, Quỳnh, Thắm

iii Hớng dẫn học ở nhà:

+ Xem lại bài làm

+ Tiếp tục sửa lỗi bài làm

+ Chuẩn bị bài Đồng chí.

Rút kinh nghiệm giờ dạy

*********************************

duyệt và góp ý của tổ

Đồng chí Bài thơ tiểu đội xe không kính Kiểm tra chuyện Trung đại Tổng kết từ vựng ( tiếp) Nghị luận trong văn bản tự sự

9A3 9A3 9A3 9A3 9A3

Ngày 13 tháng 10 năm 2010

Tiết 46 ĐỒNG CHÍ

Chớnh Hữu

A Mục tiêu cần đạt.

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hỡnh tượng anh bộ đội được khắc họa trong bài

thơ,những người đó viết lờn những trang sử Việt Nam thời kỡ khỏng chiến chống thực dõn Phỏp

- Thấy được những đặc điểm nghệ thuật nổi bật được thể hiện qua bài thơ này

* Trọng tâm kiến thức, kỉ năng, thái độ.

1 Kiến thức:

- Một số hiểu biết về hiện thực những năm đầu của cuộc khỏng chiến chống phỏp của dõn tộc ta

- Lớ tưởng cao đẹp và tỡnh cảm keo sơn gắn bú làm nờn sức mạnh tinh thần của cỏc chiến sĩ trong bài thơ.

- Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ: ngụn ngữ thơ bỡnh dị, biểu cảm, hỡnh ảnh tự nhiờn, chõn thưc

2 Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm một bài thơ hiện đại,

- Bao quỏt toàn bộ tỏc phẩm, thấy được mạch cảm xỳc trong bài thơ

- Tỡm hiểu một số chi tiết nghệ thuật tiờu biểu, từ đú thấy được giỏ trị nghệ thuật của chỳng trong bài thơ

3 Thỏi độ:

- Giáo dục cho học sinh lòng yếu quý, kính phục các chiến sỹ cách mạng

- Giáo dục tinh thần vợt khó, đoàn kết và lòng yêu nớc

Trọng tõm : Phõn tớch vẻ đẹp của tỡnh đồng chớ trong bài thơ.

B Đồ dùng

* giáo viên

- Giáo án Tài liệu tham khảo Bảng phụ

- Tranh minh hoạ : Hình ảnh ngời lính đứng gác

* Học sinh

- Chuẩn bị theo sự hớng dẫn của giáo viên

c Tiến trình lên lớp.

i kiểm tra bài cũ- tạo hứng thú cho hs

Kiểm tra: - Đọc thuộc 6 câu cuối "Lục Vân Tiên gặp nạn" phân tích cuộc sống của

ông chài?

ii Tổ chức đọc - hiểu văn bản

Hoạt động 1 : Tỡm hiểu chunng

Gọi HS đọc chỳ thớch SGK

I TèM HIỂU CHUNG

1, Tỏc giả:Chớnh Hữu (15/12/1926 –

27/11/2007)

- Tờn thật là Trần Đỡnh Đắc, quờ ở Can Lộc,

Hà Tĩnh, hoạt động trong quõn đội suốt haicuộc khỏng chiến chống Phỏp và Mỹ

- Chớnh Hữu chủ yếu sỏng tỏc về những người chiến sĩ quõn đội – những người đồng đội của ụng trong hai cuộc khỏng

H - Em hãy nêu một vài nét về nhà thơ

Chính Hữu ?

H - Bài thơ Đồng chí được sáng tác trong

hoàn cảnh như thế nào ?

* GV đọc mẫu một lần toàn bài, hướng

dẫn cách đọc, yêu cầu 2-3 HS luyện đọc,

H: Hai câu thơ đầu cho thấy tình đồng chí

của hai người lính được khơi nguồn từ

điều gì ?

H - Điều gì đã khiến cho họ gặp nhau ?

H - Tình đồng chí của họ được thắt chặt

hơn nhờ những điểm “chung” gì ?

H - Nêu nhận xét của em về dòng thơ thứ

bảy ?

H - Cuối khổ thơ một tác giả đã hạ một

dòng thơ đặc biệt với hai tiếng “ Đồng chí

“ Vậy, em hiểu “Đồng chí” ở đây có ý

nghiã như thế nào ?

- Đồng chí là sự kết tinh của mọi cảm

xúc, đó là sự cao độ của tình bạn, tình

người

(1947) Đây là một trong những tác phẩmtiêu biểu nhất viết về người lính cách mạngthời chống Pháp

3 Đọc và tìm hiểu chú thích

4 Bố cục: ba phần :

- 7 câu đầu : Cơ sở của tình đồng chí.

- 10 câu tiếp : Những biểu hiện và sứcmạnh của tình đồng chí

- 3 câu cuối : Hình ảnh hai người línhtrong phiên gác

II PHÂN TÍCH

1 Cơ sở hình thành tình đồng chí cao đẹp

- Cùng chung cảnh ngộ - vốn là nhữngngười nông dân nghèo từ những miền quêhương “nước mặn đồng chua” , ‘đất cày lênsỏi đá”

– Cùng chung lí tưởng, cùng chung chiếnhào chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc

=> Tình đồng chí sâu lắng, thiêng liêng

2 Những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí trong chiến đấu gian khổ.

- Tâm tư tình cảm => Hiểu biết về cuộc đời

tư => cùng chung một nỗi niềm nhớ về quê hương

- Sẻ chia thiếu thốn gian khổ của đất nước + Áo anh rách vai - quần tôi…

+ Chân không giày

+ Thương nhau tay nắm lấy bàn tay + Miệng cười buốt giá

* GV cho HS đọc 10 cõu thơ tiếp theo.

Cõu hỏi thảo luận

H - Người lớnh đó sẵn sàng rời bỏ lại

những gỡ thõn thuộc nhất đối với họ để ra

đi vỡ nghĩa lớn?

- Họ rời bỏ ruộng nương, gian nhà, giếng

nước, gốc đa….

H - Em thấy cuộc sống của người lớnh ở

đõy như thế nào?

- Họ thiếu thốn, khú khăn.

H - Tuy khú khăn thiếu thốn như vậy

nhưng em thấy tinh thần của họ như thế

nào?

- Tinh thần lạc quan, đoàn kết…

H - Phõn tớch hỡnh ảnh “ Thương nhau

tay nắm lấy bàn tay ” ?

hiện thực - trữ tỡnh, chiến sĩ - thi sĩ … )

H - Hỡnh ảnh trong ba cõu thơ cuối gợi

cho em suy nghĩ gỡ ?

[ GV bỡnh hỡnh ảnh “Đầu sỳng trăng

treo” ]

Hoạt động 4 : Tổng kết.

H - Dựa vào những gỡ đó tỡm hiểu, em hóy

nờu những nột tổng kết cho bài này ?

H í nghĩa của văn bản?

=> Tỡnh đồng chớ động viờn, sưởi ấm ngườilớnh vượt qua những gian khổ, thiếu thốn

mơ mộng, chiến đấu-trữ tỡnh, chiến sĩ-thi sĩ

=> Sỏt cỏnh bờn nhau, bất chấp những gian khổ, thiếu thốn

Đõy là biểu tượng cao đẹp của tỡnh đồngchớ, đồng đội Vẻ đẹp tinh thần hũa quyệnhiện thực lóng mạn

IV/ Tổng kết

1 Nội dung 2.Nghệ thuật

- Sử dụng ngụn ngữ bỡnh dị, thấm đượmchất dõn gian, thể hiện tỡnh cảm chõn thành

- Sử dụng bỳt phỏp tả thực kết hợp với lóngmạn một cỏch hài hũa tạo nờn một hỡnh ảnhthơ đẹp, mang ý nghĩa biểu tượng

3 í nghĩa

- Bài thơ ngợi ca tỡnh cảm đồng chớ cao đẹpgiữa những người chiến sĩ trong thời kỡ đầukhỏng chiến chống thực dõn Phỏp gian khổ

iii Hớng dẫn học ở nhà

- Học thuộc bài thơ

- Viết bài văn kể sự việc này

- Chuẩn bị: Bài thơ về tiểu đội xe không kính.

Rót kinh nghiÖm giê d¹y

Ngµy 14 th¸ng 10 n¨m 2010

Tiết : 48 BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật

- Đặc điểm của thơ Phạm Tiến Duật qua một sáng tác cụ thể: giàu chất hiện thực và tràn đầycảm hứng lãng mạn

- Hiện thức cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ánh trong tác phẩm; vẻ đẹp hiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc quan cách mạng của những con người đã làm nênđường Trường Sơn huyền thoại được khắc họa trong bài thơ

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một bài thơ hiện đại,

- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng người chiến sĩ lái xe Trường Sơn trong bài thơ

- Cảm nhận giá trị của ngôn ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài thơ

3 Thái độ:

- Gíao dục ý thức yêu mến, trân trọng, nhớ ơn những anh bộ đội Cụ Hồ

+Tích hợp bảo vệ môi trường: Phân tích mục 2: Người lính lái xe phải sống , chiến

đấu trong không gian , môi trường như thế nào? Liên hệ: Sự khốc liệt của chiến tranh và môi trường

2 Học sinh:

- Soạn bài, bảng phụ

C.Tiến trình lên lớp.

I KIỂM TRA BÀI CŨ - TẠO HỨNG THÚ HS

- Phân tích vẻ đẹp của hình ảnh “Đầu súng trăng treo” ở cuối bài thơ

II TỔ CHỨC DẠY - HỌC BÀI MỚI

* Giới thiệu bài Trong những năm kháng chiến chống Mĩ, trên cung đường

Trường Sơn bỏng rát đạn bom , mịt mù khói lửa những chiếc xe không kính vẫnbăng băng lao nhanh vào chiến trường miền Nam Hình ảnh hiện thực ấy đã đi vàothơ – những câu thơ đầy cá tính mạnh mẽ của Phạm Tiến Duật

* Bài mới:

Hoạt động 1 : Tìm hiểu tác giả, tác phẩm

H - Nêu những hiểu biết khái quát về tác giả

( GV mở rộng )

H – Em hiểu gì về hoàn cảnh ra đời tác phẩm ?

Hoạt động 2 : Đọc-hiểu văn bản

H – Em hiểu gì về nhan đề bài thơ ?

( dài , tạo sự độc đáo - là hình ảnh toàn bài )

Những chiếc xe không kính - gợi hiện thực

- Quê ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ,

là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước Sáng tác thơcủa Phạm Tiến Duật thời kì này tập trung viết về thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ

+ Hình ảnh những chiến sĩ lái xe

* Đại ý :

Ca ngợi hình ảnh người lính cách mạngtrong kháng chiến chống Mỹ

II PHÂN TÍCH

1 Nhan đề bài thơ

- Rất độc đáo khi chọn cả một tiểu đội những chiếc xe không kính làm đề tài

Mở đầu bằng “Bài thơ” như ngụ ý bản

H- Có từ nào em cảm thấy như bị thừa so với

nhan đề những bài thơ khác ? Ngụ ý điều gì

qua từ ngữ tưởng như thừa ấy ?

H- Nhận xét về giọng điệu của hai câu thơ đầu

? ( Nghe như văn xuôi, giọng điệu thản nhiên

như không)

H- Nội dung hai câu ấy nói gì ?

(Nêu ra sự thực và giải thích nguyên nhân vì

sao xe không kính)

H - Hiện thực những chiếc xe đời thường

thường được mĩ lệ hóa , liên minh hóa ( như

diệu huyền …) Nhưng bài thơ này có gì khác?

H- Chiến tranh tiếp tục làm đoàn xe biến dạng

ra sao ?

(không kính – không đèn – không mui –

thùng có xước)

H - Vì sao hình ảnh hiện thực vào bài thơ lại

độc đáo như vậy? Ý nghĩa của hình ảnh thơ đó

H - Vậy đoàn xe đáng tự hào ở điểm nào ?

( Thách thức trước sự hủy diệt của kẻ thù,

vẫn băng băng tiến về phía trước )

+Tích hợp bảo vệ môi trường: Phân tích mục

2: Người lính lái xe phải sống , chiến đấu

trong không gian , môi trường như thế nào?

Liên hệ: Sự khốc liệt của chiến tranh và môi

trường

H- Điều gì đã làm nên vẻ đẹp của đoàn xe ?

Chỉ cần trong xe có một trái tim

H- Trái tim đó là gì ? Chúng ta hãy tìm hiểu

hình ảnh những người lính lái xe trong bài thơ

H- Hãy tìm trong bài thơ những hiện thực gian

khổ mà người lính lái xe phải hứng chịu khi xe

không có kính ?

GV chuyển ý : Nhưng trước những gian khổ

đó, thái độ của những người lính lái xe như thế

nào ?

H- Ung dung thực thi nhiệm vụ lái xe.

H- Chú ý hai từ “ừ” trong cặp câu thơ và cho

biết cảm nhận của em về thái độ của người

thân hiện thực ấy cũng lãng mạn như một bài thơ

 Thể hiện chất thơ vút lên từ trong cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh.

2 Hình ảnh những chiếc xe không kính

- Miêu tả hiện thực : Những chiếc xe

không kính vẫn băng trên đường ra trận

Nguyên nhân cũng hiện thực : bom

giật bom rung – kính vỡ Chiến tranh tiếp tục làm đoàn xe biến dạng thêm : không kính – không đèn – không mui –thùng có xước

=> Giọng thơ thản nhiên như văn xuôi kết hợp với nét ngang tàng và tinh nghịch, một khám phá mới lạ Hình tượng thơ độc đáo có ý nghĩa phản ánh

hiện thực khốc liệt thời kì chiến tranh: bom đạn kẻ thù, những con đường ra trận để lại dấu tích trên những chiếc xe không kính

3 Hình ảnh những người lính lái xe

a Những gian khổ trên đường :

- Cảm giác ngồi trên xe không kính : ung dung ngồi , nhìn thẳng => hiên ngang ung dung => biến khó khăn thành thoải mái tự nhiên gần gũi thân

lớnh trước gian khổ ?

Khụng cú kớnh, ừ thỡ cú bụi

Khụng cú kớnh, ừ thỡ ướt ỏo

H- Tớnh chất trẻ trung cũn được thể hiện qua

một chi tiết thỳ vị khi họ nhỡn ra sự tiện lợi của

việc xe khụng cũn kớnh nữa Đú là chi tiết gỡ ?

(Bắt tay qua cửa kớnh vỡ)

H- Tỡnh đồng đội của họ ra sao ?

(Xem nhau như một gia đỡnh)

H- Em hiểu gỡ về cõu thơ :

“Lại đi, lại đi trời xanh thờm.” ?

Cõu hỏi thảo luận :

H- Em cú nhận xột gỡ về ngụn ngữ, giọng điệu

của bài thơ này ? Những yếu tố đú gúp phần

thế nào trong việc khắc họa hỡnh ảnh những

người lớnh lỏi xe ở Trường Sơn ?

Hoạt động 3 : Tổng kết.

H- Nhận xột gỡ về ngụn ngữ giọng điệu của bài

thơ này ? Tỏc dụng của những yếu tố đú như

thế nào ?

H- Dựa vào những gỡ đó tỡm hiểu, em hóy nờu

những nột tổng kết cho bài này ?

thiết

- Thỏi độ bất chấp khú khăn nguy hiểm

=> Nột hồn nhiờn , vẻ ngang tàng đậm chất lớnh thể hiện ý chớ và sức mạnh tuổi trẻ

b Tinh thần, hành động của những người lớnh

- Thỏi độ hồn nhiờn sụi nổi , vui nhộn ,lạc quan; tinh thần quyết tõm chiến đấu

vỡ miền Nam; tin tưởng vào một tương lai tươi đẹp của đất nước

- Trỏi tim  hoỏn dụ  lũng yờu nước , dũng cảm và ý chớ chiến đấu vỡ sự

thống nhất của dõn tộc thể hiện sức mạnh tinh thần của những người chiến

sĩ – của một dõn tộc kiờn cường, bất khuất

3 í nghĩa

- Bài thơ ca ngợi người chiến sĩ lỏi xe Trường Sơn dũng cảm, hiờn ngang, trànđầy niềm tin chiến thắng trong thời kỡ chống giặc Mỹ xõm lược

iii Hớng dẫn học ở nhà

- Học thuộc lòng bài thơ

- Hình ảnh ngời lính trong kháng chiến chống Mĩ

- So sỏnh để thấy được vẻ đẹp độc đỏo của hỡnh tượng người chiến sĩ trong hai bài thơ “Đồng chớ” và “Bài thơ về tiểu đội xe khụng kớnh”

- Chuẩn bị Kiểm tra truyện Trung đại

Rút kinh nghiệm giờ dạy

i ổn định lớp - kiểm tra bài cũ

(Không kiểm tra bài cũ)

ii Tổ chức kiểm tra

* ma trận đề kiểm tra ngữ văn

Mức độ

Chuyện ngời con gái

Câu 1: Truyện Ngời con gái Nam Xơng của nhà văn nào?

Câu 2: Nhận xét sau nói về tác phẩm nào?

Tác phẩm này là một áng " Thiên cổ kì bút".

A Truyện ngời con gái Nam Xơng B Truyện Kiều

C Truyện Lục Vân Tiên D Chuyện cũ trong phủ Chúa Trịnh

Câu 3: Truyện Kiều ra đời ở giai đoạn văn học:

D Xây dựng nhân vật tri thức có tâm huyết, bất mãn với thời cuộc

Câu 5: Bộ mặt xấu xa của bọn vua chúa phong kiến đợc thể hiện rõ nhất trong tác phẩm

nào? tác phẩm tập trung phản ánh bộ mặt bọn vua chúa phong kiến:

A Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

B Truyện Kiều

C Hoàng Lê nhất thống chí

D Chuyện ngời con gái Nam Xơng

Câu 6: Miêu tả sắc đẹp của chị em Thuý Kiều, Nguyễn Du sử dụng bút pháp nghệ thuật gì?

A Bút pháp ớc lệ B Biện pháp tả thực

C Kết hợp cả ớc lệ và tả thực D Tả cảnh ngụ tình

Cõu 7: Tớnh cỏch của nhõn vật Lục Võn Tiờn trong đoạn trớch “Lục Võn Tiờn gặp nạn”

được xõy dựng qua nghệ thuật :

A Miờu tả chõn dung nhõn vật

B Miờu tả tõm lớ, hành động nhõn vật

C Miờu tả hỡnh dỏng, tõm lớ nhõn vật

D Miờu tả hành động, lời núi của nhõn vật

- Cảnh Mã Gíam Sinh xuất hiện: HS dùng yếu tố miêu tả để làm nổi bật thầy trò MGS

- Cảnh gia đình Vơng Ôn tiếp đón Mã Giám Sinh: Chú ý tả thái độ và hành vi ngôn ngữ của MGS

- Cảnh MGS gặp Kiều

- Tâm trạng của Thuý Kiều

- Cảnh MGS mặc cả với gia đình Thuý Kiều

- Cảnh MGS ra về

C Kết bài: 1,5 điểm

Nêu cảm nghĩ của ngời viết

* Yêu cầu:

- Làm bài đầy đủ, nghiêm túc.

- Trình bày sạch sẽ, bố cục rõ không mắc lỗi

- Hết giờ thu bài

- Soạn bài tiếp theo

Rút kinh nghiệm giờ kiểm tra

- Hệ thống húa kiến thức về từ vựng đó hoc từ lớp 6 đến lớp 9.

- Biết vận dụng kiến thức đó học khi giao tiếp, đọc- hiểu và tạo lập văn bản

* Trọng tõm kiến thức, kỉ năng.

1 Kiến thức:

- Cỏc cỏch phỏt triển của từ vựng tiếng Việt

- Cỏc khỏi niệm tự mượn, từ Hỏn Việt, thuật ngữ, biệt ngữ xó hội

2 Kĩ năng:

- Nhận diện được từ mượn, từ Hỏn Việt, thuật ngữ, biệt ngữ xó hội

- Hiểu và sử dụng từ vựng chớnh xỏc trong giao tiếp, đọc - hiểu và tạo lập văn bản

i ổn định lớp - kiểm tra bài cũ

Kiểm tra: GV đa 5 thành ngữ Phân biệt các thành ngữ Thuần Việt và Hán Việt?

ii Tổ chức các hoạt động dạy - học

Hoạt động 1: Ôn tập sự phát triển của

Cho ví dụ cụ thể

- Phát triển nghĩa của từVD: Chân ⇒ Chân bóng(GV gọi kiểm tra HS, trả lời tốt cho điểm

khuyến khích, yêu cầu phải lấy đợc ví dụ

+ Cấu tạo thêm từ mới

2 Nếu không có sự phát triển nghĩa của từ

thì vốn từ không thể sản sinh nhanh đápứng nhu cầu giao tiếp ⇒ không thể

Hoạt động 3: GV hớng dẫn HS III Từ Hán Việt

- HS nhắc lại khái niệm?

- GV cho HS thảo luận bài tập

1 Khái niệm

2 Bài tập: Quan niệm đúng là: a, b

Hoạt động 4: Ôn tập Thuật Ngữ. IV Thuật ngữ và biệt ngữ xã

Hỏi: Nêu khái niệm thuật ngữ?

HS phát biểu, nhận xét

Hỏi: Vai trò của thuật ngữ trong đời sống

hiện nay? GV gợi ý bằng cách thấy đợc sự

phát triển của ngôn ngữ giao tiếp trong

thời đại khoa học, kĩ thuật phát triển

- GV cho HS liệt kê một số BNXH

a Khái niệm thuật ngữ.

- Vai trò của thuật ngữ trong đời sống hiệnnay

Thuật ngữ ngày càng phát triển phong phú

và có vai trò quan trọng trong đời sốngcon ngời (diễn tả chính xác khái niệm về

sự việc thuộc chuyên ngành)

HS đọc kĩ bài tập 2, GV cho 4 nhóm mỗi

nhóm giải thích 1 từ, GV gợi ý giải thích 1

ví dụ

2 Giải nghĩa:

- Bách khoa toàn th: từ điển

- Bảo hộ mậu dịch: chính sách bảo vệ sựcạnh tranh của hàng nớc ngoài trên thị tr-ờng

- Hệ thống hoá các nội dung ôn tập

- Chuẩn bị bài: Nghị luận trong văn bản tự sự (Tiết 50).

Rút kinh nghiệm giờ dạy

Ngày 18 tháng 10 năm 2010

Tiết 50

Nghị luận trong văn bản tự sự

a Mục tiêu bài học:

- Mở rộng kiến thưc về văn bản tự sự đó học

- Thấy được vai trũ của nghị luận trong van bản tự sự

- Biết sử dụng yếu tố nghị luận trong bài văn tự sự

* Trọng tõm kiến thức, kỉ năng.

1 Kiến thức:

- Yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự

- Mục đớch của sử dụng yếu tố nghị luận trong bài văn tự sự.

- Tỏc dụng của yếu tố nghị luận trong bài văn tự sự

2 Kĩ năng:

- Nghị luận trong khi làm văn tự sự

- Phõn tớch được yếu tố nghị luận trong một văn bản tự sự cụ thể

i ổn định lớp - kiểm tra bài cũ

Kiểm tra: Văn lập luận khác văn tự sự nh thế nào?

(Lập luận: bày tỏ ý kiến vào một vấn đề

Tự sự: Kể sự việc)

ii Tổ chức các hoạt động dạy - học

Hoạt động của thầy và trò

tính chất lập luận trong hai đoạn trích

? ở đoạn trích a, b là lời của ai, nói với

ai?

? Nói về vấn đề gì?

? Vấn đề ấy đợc lập luận nh thế nào?

? Cách lập luận ấy có tác dụng gì?

- Học sinh cử đại diện nhóm trình bày,

+ Không nở giận, chỉ buồn

=> Thuyết phục ngời đọc, đồng tình với suy nghĩ của mình, cảm thông cho ngời vợ của mình

? Từ 2 ví dụ trên hãy tìm ra những dấu

hiệu và đặc điểm của lập luận trong văn

bản tự sự?

? Tác dụng của nghị luận trong văn bản

tự sự

(Học sinh phát biểu, giáo viên bổ sung

kết luận trên máy chiếu)

- Tôi đã đối xử tốt với cô ở gác QÂ

- Tôi với cô chồng chung -> khó ai nhờng ai

- Nhận lỗi -> Nhờ sự khoan dung

=> Lâp luận xuất sắc

2 Ghi nhớ:

- Nghị luận trong văn tự sự thực chất là các cuộc đối thoại (đối thoại với ngời hoặc chình mình) thờng nêu lên các nhận xét, phán

đoán, các lí lẽ nhằm thuyết phục ngời nghe, ngơi đọc (hoặc chính mình) về một vấn đề, một qđ, t tởng nào đó

- Trong đoạn nghị luận, ngời viết ít dùng câu miêu tả trần thuật mà dùng nhiều câu khẳng

định, phủ định, có các cặp quan hệ từ : nếu - thì, không những mà còn …

- Tác dụng yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự: Làm cho câu chuyện thêm phần triết lí

- Chuẩn bị bài Đoàn thuyền đánh cá.

Rút kinh nghiệm giờ dạy

**********

****************************

duyệt và góp ý của tổ

Đoàn thuyền đánh cá

Tổng kết về từ vựng ( tiếp) Tập làm thơ tám chữ

Trả bài kiểm tra Văn

9A3 9A3 9A3 9A3

- Hiểu biết bước đầu về tỏc giả và hoàn cảnh sang tỏc bài thơ

- Cảm xỳc của tỏc giả trước biển rộng lớn và cuộc sống của những người ngư dõn trờnbiển

- Sử dụng nghệ thuật ẩn dụ, phúng đại, hỡnh ảnh trỏng lệ, lóng mạng

2 Kĩ năng:

- Đọc hiểu một tỏc phẩm thơ hiện đại

- Phõn tớch được một số chi tiết nghệ thuật tiờu biểu trong bài thơ

- Cảm nhận được cảm hứng thiờn nhiờn và cuộc sống lao động của tỏc giả được đề cập đếntrong tỏc phẩm

2 Kiểm tra bài cũ: (Kết hợp bài mới.)

II TỔ CHỨC DẠY - HỌC BÀI MỚI

Giới thiệu: Bên cạnh đề tài viết về người lính Cụ Hồ trong cuộc chiến tranh giữ

nước, văn học Việt Nam hiện đại còn đề cập đến công cuộc xây dựng đất nước xây dựng CNXH ở Miền Bắc Có nhi u tác gi th hi n th nh côngề ả ể ệ à …

Hoạt động 1: Tìm hiểu về tác giả ,tác

phẩm.

Gv :Hướng dẫn hs đọc , tìm hiểu phần tác

giả , tác phẩm

? Nêu hiểu biết của em về tác giả và hoàn

cảnh sang tác bài thơ

Hs: dựa vào bài soạn trả lời.

? Xác định phương thức biểu đạt của văn

bản?

Hs: miêu tả

:hd HS đọc: giọng vui, nhịp vừa khổ 2, 3, 7

giọng cao lên và nhanh một chút.

? Xác định bố cục của bài thơ ? nêu nội

GV :chiếu khổ thơ 1 lên màn chiếu và

yêu cầu hs thực hiện các câu hỏi sau:

? Cảnh biển vào đêm được tác giả miêu tả

như thế nào?

? Nghệ thuật nào đã được sử dụng trong 2

câu thơ?

? Nghệ thuật đó có tác dụng gì trong việc

miêu tả không khí lao động của những

người dân?

Hs:Thảo luận.(2’) trình bày

Gv :Giảng

? Tâm trạng người lao động khi ra khơi ra

sao? Vì sao họ có tâm trạng đó?

Hs: suy nghĩ trả lời

I GIỚI THIỆU CHUNG:

1 Tác giả: Huy Cận (1919 – 2005) quê ở Đức

Thọ – Hà Tĩnh; là một nhà thơ nổi tiếng trong phong trào thơ mới trước cách mạng Sau cách mạng là một nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca hiện đại Việt Nam

2 Tác phẩm:

“Đoàn thuyền đánh cá” được sáng tác 1958

trong chuyến đi thực tế dài ngày của tác giả ở vùng mỏ Quảng Ninh Sống trong không khí lao động sôi nổi, cuộc sống lao động và niềm vui của con người

* Cảnh đoàn thuyền ra khơi.

- Biển vào đêm lung linh, kì vĩ, vũ trụ rộng lớn nhưng thật gần gũi con người

“ Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập của Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi”

- So sánh, nhân hoá liên tưởng:

“Mặt trời – hòn lửaSóng, đêm – cài then, sập cửa”

* Tâm trạng của người đi biển

=> Không khí lao động của con người: phấn chấn, hăm hở, tin tưởng, náo nức…=> với

Gv: hướng dẫn hs tìm hiểu đoạn 2.

sắc:Con thuyền nhỏ bé trước biển bao la

→ kì vĩ, khổng lồ hoà nhập với kích thước

rộng lớn của thiên nhiên vũ trụ.

? Niềm vui phơi phới, khoẻ khoắn của

người lao động còn thể hiện qua những

câu thơ nào?

Gv: liên hệ cảnh biển ở khổ thơ 1.

Cảnh biển về đêm còn được miêu tả thông

qua những câu thơ miêu tả về các loài cá

(Miêu tả màu sắc, hình dáng – qua trí

tưởng tượng – hình ảnh lung linh sống

động, biển giàu có, biển nhân hậu).

GV: Liên hệ với Huy Cận trước CM và

HC sau CM qua bài “ Tràng Giang”.

Gv :Hướng dẫn hs tìm hiểu đoạn 3.

Hs :Trao đổi , phát biểu.

? Từ “ Hát” được nhắc nhiều lần trong bài

thơ ? Tạo âm hưởng gì?

Gv: có thể dùng phiếu học tập.

Hát – khúc ca lao động của con người lời

thơ dõng dạc, nhịp điệu thơ như khúc hát

say mê, hào hứng, phơi phới.

Hs : phát hiện trả lời.

Gv chuyển ý

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tổng kết

Tổng kết về ND, nghệ thuật, ý

tâm trạng vui được làm chủ đất nước.

2 Cảnh hoạt động của đoàn thuyền

 “Thuyền…

lái gió, buồm trăngmây cao, biển bằng

dò bụng biểndàn đan thế trận”

=> Hình ảnh kì vĩ : con người hoà hợp và chinh phục thiên nhiên, làm chủ công việc

“Ta hát bài ca…

Ta kéo xoăn tay…”

Công việc lao động nặng nhọc của người đánh

cá trở thành bài ca đầy niềm vui, nhịp nhàng của thiên nhiên

* Vẻ đẹp lộng lẫy và rực rỡ của loài cá trên biển → bức tranh sơn mài lung linh, huyền ảo được sáng tạo bằng trí tưởng tượng dồi dào của nhà thơ

3 Cảnh đoàn thuyền trở về lúc bình minh

- “Câu hát…”

=> Không khí náo nức khẩn trương, niềm vui lao động theo suốt cuộc hành trình để gặt hái thành quả lớn

-“Mặt trời đội biển” → nhân hoá: niềm tin tưởng vào cuộc sống mới của con người

III TỔNG KẾT

1 Nội dung

2 Nghệ thuật:

- Tác giả sử dụng các BPNT đối lập so sánh , nhân hóa

+ Khắc họa hình ảnh đẹp

+ Miêu tả sự haì hòa giữa thiên nhiên và con

nghĩa văn bản.

GV dựng mỏy chiếu

Hoạt động 4: Hướng dẫn HS luyện tập.

GV dựng mỏy chiếu cho HS làm BT

người

- Sử dụng ngụn ngữ thơ giàu hỡnh ảnh, nhạc điệu

3 í nghĩa văn bản: Bài thơ thể hiện nguồn

cảm hứng lóng mạn ngợi ca biển cả lơn lao, giàu đẹp, ngợi ca tinh thần lao động vỡ sự giàuđẹp của đất nước của những người lao động mới

IV LUYỆN TẬP

1 Cõu thơ " Dàn đan thế trận lưới võy giăng"

cú ý nghĩa gỡ?

A Cuộc đỏnh cỏ là một cuộc du thuyền

B Cuộc đỏnh cỏ bắt đầu diễn ra sụi nổi hào hứng

C Cuộc đỏnh cỏ diễn ra như một trận đỏnh, lao động thực sự là chiến đấu

D Được đỏnh cỏ ngoài biển khơi là một thỳ vui

2, Nhà thơ dùng biện pháp tu từ gì để ca ngợi biển trong hai câu thơ sau?

“ Biển cho ta cá nh lòng mẹ Nuôi lớn đời ta từ thuở nào”

* Thụng tin giỏo ỏn: Tự soạn

* Rỳt kinh ngiệm giờ dạy

Ngày 22 tháng 10 năm 2010

Tiết 52, 53