Kết luận: Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường, được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sá[r]
Trang 1Tuần : 23
Tiết ct : 46
Ngày soạn:
Bài dạy : CHƯƠNG III QUANG HỌC
HIậ́N TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I Mục Tiêu
1 Kiến thức :
- Mụ tả được hiện tượng khỳc xạ ỏnh sỏng trong trường hợp ỏnh sỏng truyền từ khụng khớ
sang nước và ngược lại
- Chỉ ra được tia khỳc xạ và tia phản xạ, gúc khỳc xạ và gúc phản xạ
2 Kĩ năng :
[TH] Chiếu tia tới SI khụng khớ đến mặt nước Ta thấy, tia sỏng SI bị tỏch ra làm hai tia Tại
mặt phõn cỏch giữa khụng khớ và nước Tia thứ nhất IR bị phản xạ trở lại khụng khớ, tia thứ hai
IK bị gẫy khỳc và truyền trong nước
- Nếu ta chiếu ỏnh sỏng tới từ trong nước theo phương KI Ta thấy, tại mặt phõn cỏch giữa nước
và khụng khớ tia sỏng bị tỏch ra làm hai tia Tia thứ nhất IR’phản xạ trở lại nước, tia thứ hai bị
gẫy khỳc và truyền ra ngoài khụng khớ theo phương SI
Kết luận: Hiện tượng tia sỏng truyền từ mụi trường trong suốt này sang mụi trường trong suốt
khỏc bị góy khỳc tại mặt phõn cỏch giữa hai mụi trường, được gọi là hiện tượng khỳc xạ ỏnh
sỏng
[TH] Tia khỳc xạ nằm trong mặt phẳng tới Khi tia sỏng truyền từ khụng khớ sang nước
thỡ gúc khỳc xạ nhỏ hơn gúc tới Khi tia sỏng truyền từ nước sang khụng khớ thỡ gúc khỳc xạ lớn
hơn gúc tới
- Nhận biết được trờn hỡnh vẽ về tia tới, tia phản xạ, tia khỳc xạ, gúc tới, gúc khỳc xạ, gúc phản
xạ, mặt phẳng tới, phỏp tuyến, mặt phõn cỏch giữa hai mụi trường
3.Thái độ: Tớnh chớnh xỏc , khoa học
4 GDMT :
II Chuẩn bị
GV : Bình thủy tinh, bỡnh chứa nước sạch , miếng gụ̃, mụ̣t số đinh ghim, đèn laze
HS : Đọc trớc bài 40: Hiện tợng khúc xạ ánh sáng
III Kiểm tra bài cũ : 5’
HS1 : - Nêu cấu tạo và hoạt động của máy biến thế?
HS2 : - Máy biến thế hoạt động dựa trên nguyên tắc nào?
HS3 : - Muốn máy biến thế ở C4 trở thành máy tăng thế ta làm thế nào?
IV Tiến trỡnh tiết dạy
1 ổn định tổ chức
2 Cỏc hoạt động dạy học
2 Hoạt động 1: Ôn lại một số kiến
thức có liên quan đến bài mới Tìm
hiểu hình 40.1 SGK
GV: Yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau:
Phát biểu định luật truyền thẳng ánh
sáng?
Ngời ta biểu diễn đờng truyền ánh
sáng bằng cách nào?
HS: Đại diện trả lời
GV vào bài nh SGK
HS: Tiến hành TN theo nhóm và trả lời
câu hỏi ở đàu bài
15 Hoạt động2: Tìm hiểu sự khúc xạ
ánh sáng từ không khí sang nớc:
GV: Y/C HS Quan sát H40.2 và nhận
xét đờng truyền của tia sáng ở từng
môi trờng? Các tia sáng nay tuân theo
HS Quan sát H40.2
và nhận xột
I- Hiện tợng khúc xạ ánh sáng:
1 Quan sát:
Trang 2định luật nào?
GV: Khi ánh sáng truyền từ môi trờng
không khí sang môi trờng nớc đã xảy
ra hiện tợng gì?
GV giới thiệu về hiện tợng khúc xạ
ánh sáng?
GV: Hiện tợng này khác gì so với hiên
tợng phản xạ ánh sáng mà các em đã
học?
GV: yêu cầu HS tự đọc mục 3 phần I
sau đó khái niệm về các đờng biểu
diễn
Nhận xét về góc tới và góc khúc xạ?
GV tiến hành TN hình 40.2 sau đó yêu
cầu học sinh trả lời câu C1,C2
GV nghe câu trả lời, sửa chữa những
chỗ sai sót cho HS
HS: Thảo luận trả lời câu hỏi gv
HS: Đại diện trả lời HS: Lắng nghe
HS: Thảo luận, cử đại diện trả lời
HS: NGhiên cứu SGK, thảo luận đa ra các KN
HS: Theo dõi TN, đại diện trả lời C1, C2
HS: trả lời từng câu hỏi sau đó rút ra kết luận
Trả lời C3
2 Kết luận: Tia sỏng truyền từ mụi trường trong suốt này sang mụi trường trong suốt khỏc bị góy khỳc
ở mặt phõn cỏch giữa hai mụi trường Hiện tượng đú gọi là hiện tượng khỳc xạ ỏnh sỏng
3 Một vài khái niệm:
S N
P Q
I
N K’ I: điểm tới
SI: Tia tới
NN/: Pháp tuyến IK: Tia khúc xạ Góc SIN: Góc tới Góc N/IK: Góc khúc xạ
4, Thí nghiệm:
C1:
+
+Tia khỳc xạ nằm trong mặt phẳng tới
+Gúc khỳc xạ nhỏ hơn gúc tới (r<i) C2:
C3:
5 Kờ́t luọ̃n : Tia sỏng truyền từ khụng khớ vào nước thỡ :
- Tia khỳc xạ nằm trong mặt phẳng tới
- Gúc khỳc xạ nhỏ hơn gúc tới ( r<i )
10 Hoạt động3: Tìm hiểu sự khúc xạ của
tia sáng khi truyền từ nớc sang không
khí
GV: Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 4
GV: hớng dẫn học sinh làm thí
nghiệm Quan sát sự bố trí thí nghiệm
của từng nhóm
Lu ý học sinh làm thí nghiệm theo
ph-ơng pháp che khuất
GV: Yêu cầu học sinh trả lời các câu
hỏi C5,C6 HS: thảo luận, c đại diện trả
lời câu hỏi
HS: Thảo luận, trả lời C4
HS: Tiến hành tn theo nhóm
HS thực hiện C5 C6
II- Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nớc sang không khí.
1.Dự đoán C4
- Tia khỳc xạ nằm trong mặt phẳng nào?
+Tia khỳc xạ nằm trong mặt phẳng tới
- So sỏnh gúc khỳc xạ với gúc tới? + Gúc khỳc xạ lớn hơn gúc tới (r>i)
2 Thí nghiệm kiểm tra:
C5:
- Cắm 2 kim tại A và B vào tấm gụ̃ phẳng
i r
Trang 3GV nghe sửa lại phần sai sau đó yêu
cầu học sinh ghi câu trả lời chính xác HS: Ghi câu trả lời
đúng vào vở
- Đặt tấm gụ̃ phẳng thẳng đứng sỏt thành trong của bỡnh
- Đụ̉ nước vào bỡnh, tới sỏt kim tại B
- Mắt ngắm, cắm kim tại C che khuất kim tại A,B
- Lấy tấm gụ̃ ra, vẽ đường AB, BC
C6:
3.kờ́t luọ̃n :
Tia sỏng truyền từ nước sang khụng khớ thỡ :
+Tia khỳc xạ nằm trong mặt phẳng tới
+Gúc khỳc xạ lớn hơn gúc tới (r>i)
8 Hoạt động4: vận dụng
GV: Yêu cầu học sinh trả lời các câu
C8 theo nhóm
III Vận dụng
C7 : xem phụ lục
C8 : Lỳc đõ̀u mắt khụng nhỡn thấy đõ̀u đủa A:
Vỡ trong khụng khớ ỏnh sỏng chỉ truyền thẳng từ A đến mắt, nhưng bị chắn bởi cỏc điờ̉m phớa trờn
Phụ lục C7
Hiợ̀n tượng phản xạ ánh sáng Hiợ̀n tượng khúc xạ ánh sáng
- Tia tới gặp mặt phõn cỏch giữa hai mụi
trường trong suốt bị hắt trở lại mụi trường
trong suốt cũ
- Gúc phản xạ bằng gúc tới
- Tia tới gặp mặt phõn cỏch giữa hai mụi trường trong suốt bị gẫy khỳc tại mặt phõn cỏch và tiếp tục đi vào mụi trường trong suốt thứ hai
- Gúc khỳc xạ khụng bằng gúc tới
V Củng cố : 5’
GV Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi :
- Hiện tợng khúc xạ ánh sáng là gì?
- Nêu kết luận về hiện tợng khúc xạ ánh sáng khi ánh sáng truyền từ không khí vào nớc
và ngợc lại
GV phát biểu chính xác các câu trả lời của học sinh
VI Hớng dẫn học ở nhà :
- HS làm bài tập SBT
- Đọc phần có thể em cha biết
- Đọc trớc bài 41 SGK
A
Trang 4- Rút kinh nghiệm sau tiết dạy :