Bộ phận chính của máy biến áp gồm hai cuộn dây có số vòng dây khác nhau quấn trên một lõi sắt.. [TH].[r]
Trang 1Tuần : 22
Tiết ct : 43
Ngày soạn:
I Mục Tiêu
1 Kiến thức :
- Nờu được nguyờn tắc cấu tạo của mỏy biến ỏp
- Giải thớch được nguyờn tắc hoạt động của mỏy biến ỏp
U1
U2=
n1
n2 - Nờu được điện ỏp hiệu dụng ở hai đầu cỏc cuộn dõy mỏy biến ỏp tỉ lệ thuận với
số vũng dõy của mỗi cuộn
- Vận dụng được cụng thức
- Nờu được một số ứng dụng của mỏy biến ỏp
2 Kĩ năng :
[NB] Mỏy biến ỏp là thiết bị dựng để tăng hoặc giảm hiệu điện thế của dũng điện xoay chiều.
Bộ phận chớnh của mỏy biến ỏp gồm hai cuộn dõy cú số vũng dõy khỏc nhau quấn trờn một lừi sắt
[TH] Mỏy biến ỏp hoạt động dựa trờn hiện tượng cảm ứng điện từ Khi đặt một hiệu điện thế
xoay chiều vào hai đầu cuộn dõy sơ cấp của mỏy biến ỏp thỡ ở hai đầu cuộn dõy thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều
[TH]
Tỉ số giữa hiệu điện thế ở hai đầu cuộn dõy của mỏy biến ỏp bằng tỉ số giữa số vũng dõy của cỏc
U1
U2=
n1
n2
cuộn dõy đú:
Khi hiệu điện thế ở 2 đầu cuộn sơ cấp lớn hơn hiệu điện thế ở cuộn thứ cấp (U1>U2) ta cú mỏy hạ thế, cũn khi U1<U2 ta cú mỏy tăng thế
[VD].
U1
U2=
n1
n2
Vận dụng cụng thức để tớnh hiệu điện thế hay số vũng dõy của mỏy biến ỏp, khi biết
trước ba trong bốn giỏ trị trong cụng thức
Nờu được một ứng dụng của mỏy biến ỏp trong đời sống hàng ngày thường gặp
3.Thái độ: Nghiờm túc trong hoạt động nhúm ,Tớnh chớnh xỏc, khoa học, thớch học bộ mụn
4 GDMT : Sử dụng điện hợp lớ để khụng gõy chỏy , đoản mạch
II Chuẩn bị
GV : GA, sgk ,bảng phụ vẽ hỡnh 37.1
HS : Mỗi nhúm
-1 máy biến thế nhỏ cuộn dây sơ cấp có 750 vòng và cuộn thứ cấp 1500 vòng
- 1 nguồn điện xoay chiều 0 - 12 V,
- 1 vôn kế xoay chiều 0 - 15 V
III Kiểm tra bài cũ : 5’
HS1 : Cụng thức Cụng suṍt hao phớ trờn đường dõy tải điện ?
HS2 : Muốn giảm hao phí điện năng trên đờng dây tải điện, ta làm thế nào thì có lợi nhất?
HS3 :
IV Tiến trỡnh tiết dạy
1 ổn định tổ chức
2 Cỏc hoạt động dạy học
Trang 22 Hoạt động 1: Phát hiện vai trò của
máy biến thế trên dây tải điện.
GV : HD HS nghiên cứu SGK
GV : Muốn giảm hao phí điện năng
trên đờng dây tải điện, ta làm thế
nào thì có lợi nhất?
HS : Nghiên cứu SGK
HS : Trả lời các câu hỏi của GV
9 Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo của
máy biến
GV: Y/s HS làm việc cá nhân Đọc
SGK,
GV: - Số vòng dây của hai cuộn dây
có bằng nhau không?
- Dòng điện có thể chạy từ cuộn dây
nay sang cuộn dây kia đợc không? Vì
sao
HS làm việc cá
nhân Đọc SGK, HS: Đọc xem hình 37.1 SGK, đối chiếu với máy biến thế nhỏ
để nhận ra hai cuộn dây dẫn có số vòng khác nhau, cách điện với nhau và đợc quấn quanh một lõi sắt chung
HS: Thảo luận nhóm trả lời
I.Cấu tạo và hoạt động của máybiến thế (hình 37.1)
1-Cấu tạo:
- Hai cuộn dõy dõ̃n cú số vũng dõy khỏc nhau , đặt cỏch điện với nhau
- một lừi sắt hay thộp cú pha silic chung cho cả hai cuộn dõy
10 Hoạt động 3: Tìm hiểu nguyên tắc
hoạt động của máy biến thế theo
hai giai đoạn.
GV y/c hs thực hiợ̀n C1
GV: Tiến hành TN
GV: Y/c HS Trả lời C2
GV: Rút ra kết luận về nguyên tắc
hoạt động của máy biến thế
HS Trả lời câu hỏi
của GV Vận dụng kiến thức về điều kiện xuất hiện dòng
điện cảm ứng để
dự đoán hiện tợng xảy ra ở cuộn thứ cấp kín khi cho dòng
điện xoay chiều chạy qua cuộn sơ cấp
HS thực hiợ̀n C1 HS: Quan sát GV làm thí nghiệm kiểm tra
HS thực hiện C2
HS: Trình bày lập luận, nêu rõ là ta đã
biết trong cuộn thứ cấp có dòng điện xoay chều
HS: Thảo luận chung
ở lớp và rút ra KL
2- Nguyên tắc hoạt động C1: Có sáng
Vì: khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hđt xoay chiều thỡ sẽ tạo ra trong cuộn dõy đú một dũng điện xoay chiều Lừi sắt nhiờ̃m từ trở thành nam chõm cú từ trường biến thiờn → số đường sức từ của từ trường xuyờn qua S của cuộn thứ cấp biến thiờn → trong cuộn thứ cấp xuất hiện dũng điện cảm ứng làm đốn sỏng
C2:U xoay chiều
Vì: Đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hđt xoay chiều thỡ trong cuộn dõy đú cú dũng điện xoay chiều chạy qua Từ trường trong lừi sắt luõn phiờn tăng giảm , → số đường sức từ của từ trường xuyờn qua S của cuộn thứ cấp luõn phiờn tăng giảm → trong cuộn thứ cấp xuất hiện dũng điện xoay chiều →Hai đầu cuộn thứ cấp cú một hiệu điện thế xoay chiều
3- Kết luận: SGK
Trang 3Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của mỏy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thỡ ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều
14 Hoạt động4: Tìm hiểu tác dụng làm
biến đổi hiệu điện thế của máy
biến thế(làm tăng hoạc giảm hiệu
điện thế)
GV: yêu cầu HS đọc và ghi lại số
vòng n1 và n2 của máy biến thế trên
bàn GV
GV: Y/c Lập công thức liên hệ giữa
U1, U2 và n1,,n 2
GV: Hãy phát biểu thành lời mối liên
hệ trên
GV: Nêu dự đoán về trờng hợp số vòng
dây n1>n2 và ngợc lại
GV: Tiến hành TN
GV: Y/c Rút ra kết luận chung ở lớp
HS: Quan sát TN của
gv đo U1 và U2+
Và ghi lại các kết quả
vào bảng 1
HS:Thảo luận ở lớp thiết lập công thức
U1/U2=n1/n2 HS: Trả lời câu hỏi của GV
HS thực hiợ̀n C3
HS: Thảo luận chung cả lớp nêu dự đoán HS: Quan sát TN kiểm tra
HS: Thảo luận và rút
ra KL
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu
điện thế của máy biến thế :
1.Quan sát:
C3: hđt ở hai đầu mỗi cuộn dõy của
mỏy biến thế tỉ lệ với số vũng dõy của cỏc cuộn dõy tương ứng
2.Kết luận: hđt ở hai đầu mỗi cuộn dõy của mỏy biến thế tỉ lệ với số vũng dõy của mỗi cuộn
U1/U2=n1/n2
Hoạt động5: Tìm hiểu cách lắp
đặt máy biến thế ở hai đầu đờng
dây tải điện Chỉ ra đợc ở đầu
nào đặt máy tăng thế, ở đầu nào
đặt máy hạ thế Giải thích hiện
t-ợng đó
GV Mục đích của máy biến thế là
phải tăng hiệu điện thế lên hàng
chục nghìn vôn để giảm hao phí
trên đờng dây tải điện, nhng mạng
điện trong gia đình chỉ có hiệu
điện thế 220V Vậy ta phải làm nh
thế nào để vừa giảm hao phí trên
đờng dây tải điện, nhng đảm bảo
phù hơp với hiệu điện thế của các
dụng cụ điện trong gia đình?
HS trả lời cõu hỏi gv
III- Lắp đặt máy biến thế ở hai
đầu đờng dây tải điện
Để giảm hao phí trên đờng dây tải
điện cân lắp đặt máy tăng thế Nhng ở nơi tiêu thụ điện lại cần lắp
đặt máy hạ thế
Kết
quả
Lần
TN
U1
(V) (V)U2 n1 n2
Trang 4Hoạt động 6 Vận dụng : Xác định
số vòng của các cuộn dây của máy
biến thế phù hợp với yêu cầu cụ thể
về tăng thế hay giảm thế
GV: Y/C HS làm việc cá nhân trả lời
câu 4 HS: Đại diện trình bày kết quả ở lớp
IV- Vận dụng : C4
U1/U2=n1/n2n2=U2.n1/U1
=6.4000/220 =109(vòng) Vọ̃y Cuộn 6V cú 109 vũng Tương tự Cuộn 3V cú 54 vũng
V Củng cố : 5’
- Nêu cấu tạo và hoạt động của máy biến thế?
- Máy biến thế hoạt động dựa trên nguyên tắc nào?
- Muốn máy biến thế ở C4 trở thành máy tăng thế ta làm thế nào?
VI Hớng dẫn học ở nhà :
- Học thuộc phần ghi nhớ và đọc cú thể em chưa biết
- Làm bài tập trong SBT
- Đọc trớc bài Thực hành
- Rút kinh nghiệm sau tiết dạy :