Đưa một đầu nam châm chưa biết tên cực lại gần cực Nam của thanh nam châm, nếu thấy chúng hút nhau thì đó là cực Bắc của nam châm và đầu còn lại là cực Nam; nếu chúng đẩy nhau thì đó là [r]
Trang 1Tuần : 12
Tiết ct : 23
Ngày soạn:
Bài dạy : CHƯƠNG II ĐIậ́N TỪ HỌC
NAM CHÂM VĨNH CỬU
I Mục Tiêu
1 Kiến thức
- Mụ tả được hiện tượng chứng tỏ nam chõm vĩnh cửu cú từ tớnh
- Xỏc định được cỏc từ cực của kim nam chõm
- Nờu được sự tương tỏc giữa cỏc từ cực của hai nam chõm
- Xỏc định được tờn cỏc từ cực của một nam chõm vĩnh cửu trờn cơ sở biết cỏc từ cực của một nam chõm khỏc
- Mụ tả được cấu tạo và hoạt động của la bàn
- Biết sử dụng được la ban để tỡm hướng địa lớ
2 Kĩ năng :
[TH] Nờu được
Đưa một thanh nam chõm vĩnh cửu lại gần cỏc vật bằng sắt, thộp ta thấy thanh nam chõm hỳt được sắt, thộp
Ta núi nam chõm cú từ tớnh, nam chõm cũn hỳt được cỏc vật làm bằng cụban, niken,
[TH] Nờu và xỏc định được
Kim nam chõm cú hai cực là cực Bắc và cực Nam Cực luụn chỉ hướng Bắc của Trỏi Đất gọi
là cực Bắc của kim nam chõm, kớ hiệu bằng chữ N, cực luụn chỉ hướng Nam của Trỏi Đất gọi là cực Nam của kim nam chõm, kớ hiệu bằng chữ S
Mọi nam chõm đều cú hai cực là cực Bắc và cực Nam
[NB] Nờu được
Khi đặt hai nam chõm gần nhau thỡ chỳng tương tỏc với nhau, cỏc từ cực cựng tờn thỡ đẩy nhau, cỏc từ cực khỏc tờn thỡ hỳt nhau
[VD] Nờu và thực hiện được
Đưa một đầu nam chõm chưa biết tờn cực lại gần cực Nam của thanh nam chõm, nếu thấy chỳng hỳt nhau thỡ đú là cực Bắc của nam chõm và đầu cũn lại là cực Nam; nếu chỳng đẩy nhau thỡ đú là cực Nam của nam chõm và đầu cũn lại là cực Bắc
[TH] Nờu được
Bộ phận chớnh của la bàn là một kim nam chõm cú thể quay quanh một trục Khi nằm cõn bằng tại mọi vị trớ trờn Trỏi Đất, kim nam chõm luụn chỉ hướng Bắc - Nam
[VD] Sử dụng được là bàn để tỡm hướng cửa của lớp học, hướng của phũng thớ nghiệm,
Xoay la bàn sao cho kim nam chõm trựng với hướng Bắc - Nam ghi trờn mặt la bàn Từ đú xỏc định được hướng địa lớ cần tỡm
3.Thái độ:
Rèn kỉ năng quan sỏt , yờu thớch bộ mụn
4 GDMT :
II Chuẩn bị
GV : - 2 nam chõm thẳng, 1 nam chõm khụng ghi cỏc từ cực, 1kim nam chõm đặt trờn mũi kim thẳng đứng
- 1 la bàn, 1 giỏ thớ nghiệm , 1 sợi dõy treo
HS : Đọc và nghiờn cứu trước bài 21 sgk
III Kiểm tra bài cũ :
HS1 :
HS2 :
HS3 :
IV Tiến trỡnh tiết dạy
1 ổn định tổ chức
2 Cỏc hoạt động dạy học
Trang 2TG HĐGV HĐHS NỘI DUNG
2 Hoạt động 1: Tổ chức
tình huống học tập
GV Tổ chức tình huống
học tập như mở bài trong
15 Hoạt động 2: Tìm hiểu từ
tính của nam châm
GV nam châm có đặc điểm
gì? Hãy nêu phương án loại
sắt ra khỏi hỗn hợp(sắt, gỗ)
GV yc hs trả lời C1
GV phát d/c TN cho các
nhóm hs →yc hs làm TN
GV cho hs đọc và làm TN
câu C2
- d/c : Kim NC và mũi kim
GV từ kết quả TN trên em
rút ra kết luận gì?
GV yc hs đọc thông báo
sgk →nêu tên , kí hiệu,
màu sắc của các từ cực?
GV cho hs quan sát Hình
21.2 →nêu các loại NC
HS nhớ lại kiến thức
ở lớp 5,7→trả lời
HS trả lời C1
HS hđ nhóm làm TN→Nêu kết quả TN
HS hđ nhóm làm TN→Nêu hiện tượng xảy ra
HS rút ra kết luận
HS đọc thông báo sgk
→nêu quy ước các từ cực
HS quan sát và nêu tên gọi
I Từ tính của nam châm :
1 Thí nghiệm :
C1 đưa thanh kim loại lại gần vụn sắt trộn vụn
gỗ… Nếu thanh kim loại hút vụn sắt thí đó là nam châm
C2 – khi đã đứng cân bằng kim nam châm
nằm dọc theo hướng Bắc-Nam
- khi đã đứng cân bằng trở lại kim nam châm chỉ theo hướng Bắc-Nam như cũ
2 Kết luận :
- Bất kì nam châm nào cũng có hai từ cực Khi
để tự do, cực luôn chỉ hướng bắc gọi là cực Bắc , cực luôn chỉ hướng nam gọi là cực Nam
*Quy ước các từ cực :
- Cực Bắc kí hiệu N (sơn màu đỏ)
- Cực Nam kí hiệu S (sơn màu xanh,trắng)
*Các loại nam châm : NC thẳng, NC chữ U, kim nam châm …
15 Hoạt động 3 : Tìm hiểu
tương tác giữa hai nam
châm
GV phát d/c TN cho các
nhóm hs
GV yc hs làm TN câu C3
C4 , nêu nhận xét
HS hoạt động nhóm làm TN →nêu nhận
II Tương tác giữa hai nam châm :
1 Thí nghiệm :
C3 Đưa thanh NC lại gần kim nam châm thì
cực Bắc của kim NC bị hút về cực Nam của
Trang 3GV hai NC đặt gần nhau
thì chúng tương tác với
nhau ntn?
GV yc hs rút ra kết luận về
sự tương tác của NC
xét
HS trả lời câu hỏi gv
HS rút ra kết luận
thanh NC
C4 Đổi đầu một trong hai NC thì chúng đẩy
nhau
2 Kết luận : Khi hai nam châm đặt gần nhau các cực cùng
tên đẩy nhau , các cực khác tên hút nhau
10 *Hoạt động 4: Vận dụng
GV: Hướng dẫn h/s lời câu
C5
GV: - Phát la bàn cho các
nhóm h/s
-Yêu cầu h/s quan sát nêu
cấu tạo và hoạt động của la
bàn?
GV: Hưỡng dẫn h/s trả lời
câu C7; C8
HS: Trả lời câu C5
HS Quan sát la bàn→
Trả lời câu C6
HS Trả lời câu C7, C8
III Vận dụng C5: Có thể ông tổ Xung Chi đã lắp trên xe
một thanh NC
C6: Bộ phận chỉ hướng của la bàn là kim NC
Tại vì ở mọi điểm trên TĐ kim NC luôn chỉ theo hướng Bắc – Nam
C7: - Đầu ghi chữ N là cực Bắc, đầu ghi chữ
S là cực Nam
- Đầu sơn màu đỏ là cực Bắc, đầu sơn màu xanh (trắng) là cực Nam
C8: Cực sát với cực ghi chữ N của NC Treo
trên dây là cực Nam của NC
V Cñng cè : 3’
GV : gọi 2 hs đọc phần ghi nhớ sgk
VI Híng dÉn häc ë nhµ :
- Học thuộc phần ghi nhớ sgk, đọc phần có thể em chưa biết
- Làm bt 21.1 ; 21.2 ; 21.3 ; 21.5 SBT
- Đọc và nghiên cứu trước bài 22 sgk
- Rút kinh nghiệm sau tiết dạy: