GA sinh hoc 8 ca nam382012

Sinh sản là một chức năng đặc biệt của sinh vật nói chung và con người nói riêng để duy trì nòi giống. Giai đoạn đầu của quá trình sinh sản là sự thụ tinh, thụ thai và phát triển của tha[r]

Trang 1

Tiết 1 Ngày soạn : 13/8/2011

- HS nêu đợc mục đích, nhiệm vụ, ý nghĩa của môn học

- HS xác định đợc vị trí của con ngời trong tự nhiên và các đặc điểm tiến hóa của con ngời so với động vật

Vậy tìm hiểu về cơ thể ngời để làm gì ?

- Triển khai bài.

Trang 2

4 Kiểm tra đánh giá:

? Trình bày những đặc điểm giống nhau và khác nhau giữa ngời và động vật thuộc lớp thú?

? Trình bày nhiệm vụ và các phơng pháp học tập bộ môn?

5 Dặn dò:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

* HĐ1: Tìm hiểu vị trí của con ngời

? Vì sao loài ngời thuộc lớp thú?

? Những đặc điểm nào của con ngời khác

biệt với động vật?

- HS thảo luận nhóm trả lời:

+ Loài ngời thuộc lớp thú vì cơ thể ngời có

nhiều đặc điểm giống với thú ( H tự lấy

VD)

- GV cho HS làm bài tập mục  và yêu cầu

HS trình bày

- GV hoàn thiện kiến thức cho HS

* HĐ2: Tìm hiểu nhiệm vụ của môn học

cơ thể ngời và vệ sinh

- GV nêu câu hỏi:

? Bộ môn cơ thể ngời và vệ sinh cho chúng

ta biết điều gì

- HS đọc mục ■, thảo luận trả lời:

I Vị trí của con ng ời trong tự nhiên

- Loài ngời thuộc lớp thú

- Con ngời có tiếng nói, chữ viết

và hoạt động có mục đích vì vậy làmchủ thiên nhiên

II Nhiệm vụ của môn cơ thể ng ời

và vệ sinh

- Cung cấp những kiến thức về cấu

Trang 3

- Học bài theo cõu hỏi SGK.

- Kẻ bảng 2 (Trang 9) vào vở bài tập

- ễn tập kiến thức cơ bản của lớp Thỳ

Tiết 2 Ngày soạn: 17/8/2011

Ngày giảng 8a :20/8/2011 8b :19/8/2011

-Mở bài: ? Kể tên các hệ cơ quan của động vật thuộc lớp Thú

Con ngời có những hệ cơ quan giống nh Thú không? Bài học …

- Triển khai bài.

* HĐ1: Tìm hiểu về cấu tạo cơ thể

ng-ời

* VĐ 1: Tìm hiểu các phần cơ thể

- GV yêu cầu HS quan sát H2.1, H2.2 và

mô hình ngời kết hợp với tự tìm hiểu bản

thân, thảo luận các câu hỏi mục  :

? Cơ thể ngời gồm mấy phần? Kể tên

các phần đó?

? Khoang ngực ngăn cách với khoang

bụng nhờ cơ quan nào?

? Những cơ quan nào nằm trong khoang

Trang 4

bụng?

- HS trả lời

- G chốt kiến thức cho H trên tranh, mô

hình :

+ Cơ hoành, vị trí các cơ quan trong cơ

thể ngời giống với thú → chứng tỏ ngời

- Mỗi hệ cơ quan thực hiện một chức năng nhất định

Hệ cơ quan Các cơ quan trong hệ cơ quan Chức năng của hệ cơ quan

Tiêu hóa Miệng, ống tiêu hóa, tuyến

tiêu hóa Biến đổi thức ăn cung cấp chất dinh dỡng cho cơ thểTuần hoàn Timvà hệ mạch Vận chuyển, trao đổi chất dinh d-

ỡng tới tế bào, mang chất thải CO2

từ tế bào tới cơ quan bài tiếtHô hấp Đờng dẫn khí, phổi Thực hiện trao đổi khí oxi và khí

cacbonnic giữa cơ thể và môi trờngBài tiết Thận, ống dẫn nớc tiểu và

Thần kinh Não, tủy, dây TK, hạch TK Điều hòa, điều khiển, phối hợp

hoạt động của các cơ quan

? Ngoài những hệ cơ quan trên còn có

những hệ cơ quan nào?

-HS nêu đợc: hệ sinh dục và hệ nội tiết

* HĐ2: Tìm hiểu về sự phối hợp hoạt

động của các hệ cơ quan

- GV yêu cầu HS đọc mục ■ trong SGK,

thảo luận phân tích một hoạt động của

nhanh và sâu, mồ hôi tiết ra nhiều

HS trình bày, nhận xét, bổ sung rồi

tự rút ra kết luận

II Sự phối hợp hoạt động của hệ các cơ quan

Trang 5

- GV treo tranh vẽ H2.3, yêu cầu HS giải

thích sau đó trình bày, nhận xét và bổ

sung

- HS giảI thích sơ đồ

- GV hoàn thiện kiến thức cho HS:

+ Điều hòa hoạt động đều là phản xạ

+ Kích thích từ môi trờng ngoài hay

trong cơ thể tác động đến cơ quan thụ

cảm TWTK Cơ quan phản ứng

+ Kích thích từ môi trờng Cơ quan

thụ cảm tuyến nội tiết tiết ra hooc

môn cơ quan để tăng cờng hay giảm

hoạt động

- GV yêu cầu HS đọc kết luận chung

- Các hệ cơ quan trong cơ thể có sựphối hợp hoạt động tạo nên thể thốngnhất dới sự điều khiển của hệ thần kinh

và hệ nội tiết( Cơ chế thần kinh và cơchế thể dịch)

? Cơ thể ngời có mấy hệ cơ quan? Chỉ rõ thành phần và chức năng của các hệ

cơ quan?

? Sự phối hợp của các hệ cơ quan đợc thể hiện nh thế nào?

? Lấy VD phân tích vai trò của hệ thần kinh trong sự điều hòa hoạt động của các

hệ cơ quan trong cơ thể

? Vận dụng kiến thức giải thích hiện tợng : Thấy trời ma chạy nhanh về nhà

5 Dặn dò:

- Học bài và làm BT

- Ôn lại cấu tạo TBTV

Tiết 3 Ngày soạn: 20/8/2011

Ngày giảng 8a:23/8/2011 8b: 22/8/2011

- HS phân biệt đợc chức năng từng cấu trúc của tế bào

- Chứng minh đợc tế bào là đơn vị cấu trúc và đơn vị chức năng của cơ thể

Trang 6

3 Bài mới

* Mở bài: Cơ thể dù đơn giản hay phức tạp đều đợc cấu tạo từ đơn vị nhỏ nhất là

TB Vậy TB có cấu tạo nh thế nào?

* Triển khai bài.

Trang 7

* HĐ1: Tìm hiểu về cấu tạo của tế bào

- GV: y/c H đọc mục “ Em có biết?” SGK/13

khác nhau nhng đều có cấu tạo giống nhau

- GV: y/c HS q/s H3.1 SGK/11 ghi nhớ thảo

luận:

? Trình bày cấu tạo của tế bào?

- HS : thảo luận sau đó trình bày,nx,bs

+ Màng sinh chất có vai trò gì?

+ Lới nội chất có vai trò gì?

+ Năng lợng cần cho các hoạt động của tế

bào lấy từ đâu?

+ Tại sao nói nhân là trung tâm của tế bào?

+ Giải thích mối quan hệ thống nhất về chức

năng giữa màng tế bào, chất tế bào, nhân?

+ Tại sao nói tế bào là đơn vị chức năng của

tế bào?

(GV gợi ý:

+ Màng sinh chất thực hiện TĐC để tổng hợp

nên những chất riêng của TB Sự phân giải vật

chất để tạo NL cần cho hoạt động sống của TB

đợc thực hiện nhờ ti thể Nhân điều khiển mọi

hoạt động sống đó của TB

+ Cơ thể sống có 4 đặc trng: TĐC, sinh trởng,

sinh sản, di truyền đều đợc tiến hành ở TB)

- HS dựa vào bảng và trả lời

- GV chốt kiến thức

* HĐ3: Tìm hiểu thành phần hóa học của tế

bào

- GV y/c HS đọc thông tin trong SGK và thảo

luận trả lời câu hỏi:

+ Cho biết thành phần hóa học của tế bào?

+ Các chất hóa học cấu tạo nên tế bào có ở

đâu?

+ Tại sao trong khẩu phần ăn của mỗi ngời

cần có đủ Prôtêin, Gluxít, Vtm, muối khoáng?

- HS thảo luận nhóm trình bày, nx,bs

+ Chất hóa học cấu tạo nên TB có trong tự

+ Nhân: NSTvà nhân con

II Chức năng của các bộ phận trong tế bào

+ Chất hữu cơ: P, L, G, aa

Trang 8

- GV yêu cầu HS làm bài tập 1 SGK/13

- Chứng minh tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể?

5 Dặn dò:

- Học bài

- Đọc mục: Em có biết

- Ôn tập phần mô TV

Tiết 4 Ngày soạn: 24/8/2011

Ngày giảng 8a:27/8/2011 8b: 26/8/2011

Bài 4 : Mô

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- HS nêu đợc khái niệm mô, phân biệt đợc các loại mô chính trong cơ thể

- HS nắm đợc cấu tạo và chức năng từng loại mô trong cơ thể

? Nêu cấu tạo và chức năng của tế bào?

? Trình bày các hoạt động sống của tế bào?

3 Bài mới

Trang 9

* HĐ1: Tìm hiểu khái niệm về mô

- GV: ? Kể tên các TB có hình dạng

khác nhau mà em biết

- H: TB hình trứng, cầu, sao, sợi,…

- GV y/c HS n/c SGK và thảo luận:

+ Vì sao tế bào có hình dạng khácnhau?

thảo luận hoàn thành phiếu học tập

- HS thảo luận sau đó lên điền bảng phụ

->HS khác NX bổ sung-> GV NX chốt

đáp án đúng

I Khái niệm mô

- Mô là tập hợp các tế bào chuyên hóa, có cấu tạo giống nhau, cùng thực hiện một chức năng nhất định

- Mô gồm : Tế bào và phi bào

II Các loại mô

- Nội dung: phiếu học tập

Nội dung Mô biểu bì Mô liên kết Mô cơ Mô thần kinh

- Nằm ở dới da, gắn vào xơng, thành ống tiêu hóa

- Nằm ở tủy sống, tận cùng các cơ quan

Cấu tạo

- Chủ yếu là tế bào, không có phi bào

- Tế bào có nhiều hình dạng, các tế bào xếp xít nhau, gồm biểubì da, biểu bì

tuyến

- Gồm tế bào

và phi bào

- Có thêm canxi và sụn

- Gồm mô sụn, mô xơng, mô

sợi, mô mỡ, mô

máu

- Chủ yếu là tế bào, phi bào rất ít

- Tế bào có vân ngang hay không

có vân ngang

- Các tế bào xếp thành bó gồm mô

cơ vân, cơ trơn, cơ

tim

- Các tế bào thần kinh và TBTK đệm

- Nơ ron có các sợi trục vàsợi nhánh, có thân

Chức

năng

- Bảo vệ, che chở

- Hấp thụ, tiết

- Tiếp nhận KT

- Nâng đỡ, liên kết các cơ quan

- Dinh dỡng

- Cơ co giãn tạo nên sự vận động của cơ thể

- Tiếp nhận kích thích, dẫn truyền,

xử lý TT, điềuhòa

+ Tại sao máu lại đợc gọi là mô liên

Trang 10

- Mô cơ vân, cơ trơn và cơ tim có đặc điểm gì khác nhau về cấu tạo và chức năng?

5 Dặn dò:

- Học bài và làm BT

-Nghiên cứu trớc bài 6

Tiết 5 Ngày soạn : 27/8/2011

Ngày giảng 8a:30/8/2011

8b:29/8/2011

Bài 6: Phản xạ

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- HS nêu đợc cấu tạo và chức năng của nơron

- HS chỉ rõ 5 thành phần của một cung phản xạ và đờng dẫn truyền xung thần kinh trong cung phản xạ

* Mở bài: Vì sao khi chạm tay vào vật nóng thì tay ta rụt lại? Vì sao khi nhìn thấy

quả khế miệng ta lại tiết nớc bọt? Hiện tợng đó gọi là gì?

* HĐ1: Tìm hiểu cấu tạo và chức năng

+ Có mấy loại nơron? Cấu tạo và chức

I Cấu tạo và chức năng của nơron

+ Dẫn truyền: là khả năng lan truyềnxung thần kinh theo một chiều nhất

định từ nơi phát sinh và tiếp nhận về thân nơron và truyền đi dọc theo sợi trục

Trang 11

năng của mỗi loại nơron?

- HS thảo luận trả lời

- GV chốt kiến thức cho HS

* HĐ2: Tìm hiểu cung phản xạ

VĐ 1: Tìm hiểu khái niệm phản xạ

- GV: Mọi hoạt động của cơ thể đều là

+ Sự tăng nhịp hô hấp và sự thay đổi nhịp

co bóp khi lao động, sự tiết mồ hôi khi

trời nóng, da tái lại, đều là PX của cơ

thể đáp ứng các kích thích của môi trờng

trong giúp cơ thể thích nghi cao với

thay đổi của môi trờng

+ PX có sự tham gia của TK còn tính cảm

ứng ở TV thì không

VD: hiện tợng cụp lá ở cây xấu hổ là do

hiện tợng trơng nớc ở TB gốc

VĐ 2: Tìm hiểu cung phản xạ

- GV y/c HS q/s H6.2 và thảo luận:

+ Nêu các loại nơron tạo nên một

- HS thảo luận trả lời

- Cung phản xạ là con đờng mà xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm qua TWTK đến cơ quan phản ứng

3 Vòng phản xạ

- Vòng phản xạ là luồng thần kinh bao gồm cung phản xạ và đờng phản hồi ( xung TK hớng tâm ngợc từ cơ quan thụ cảm và cơ quan phản ứng về TWTK)

- Vòng phản xạ điều chỉnh phản xạ nhờ luồng thông tin ngợc

4 Kiểm tra đánh giá;

- Phản xạ là gì? Cho ví dụ?

- Phân biệt vòng phản xạ và cung phản xạ?

5 Dặn dò:

- Học bài và đọc mục “Em có biết”

- Chuẩn bị cho bài thực hành: Mỗi tổ : 1 con ếch, 1 mẩu xơng ống có đầu sụn và xơng xốp, thịt lợn lạc còn tơi

Trang 12

Tiết 6 Ngày soạn : 1/9/2011

Ngày giảng 8a:

- HS chuẩn bị đợc các tiêu bản tạm thời tế bào mô cơ vân

- Quan sát đợc các tiêu bản, phân biệt đợc các bộ phận

Trang 13

+ Nhỏ 1 giọt axit axêtic 1% vào cạnh la

men và dùng giấy thấm hút dung dịch

sinh lý để axit thấm vào dới lamen

- GV yêu cầu HS viết thu hoạch

I Làm tiêu bản và quan sát tế bào mô cơ vân

- Các bớc tiến hành:

+ Rạch da đùi ếch lấy một bắp cơ + Dùng kim nhọn rạch dọc bắp cơ + Dùng ngón trỏ và cái ấn vào 2 bên mép rạch

+ Lấy kim mũi mác gạt nhẹ và tách một sợi mảnh

+ Đặt sợi mảnh mới tách lên lam kính, nhỏ dung dịch sinh lý 0,65% + Đậy lamen , nhỏ dung dịch axit axêtíc

+ Quan sát dới kính hiển vi

II Quan sát tiêu bản các loại mô khác

- Mô biểu bì: các tế bào xếp xít nhau

- Mô sụn: chỉ có 2 – 3tế bào

- Mô xơng: tế bào nhiều

- Mô cơ: tế bào nhiều, dài

- GV nhận xét giờ học, cho điểm nhóm làm tốt, nhắc nhở các nhóm cha hoàn thành

- Yêu cầu HS làm vệ sinh lớp học

5 Dặn dò:

-Viết thu hoạch theo ND SGK

- ễn tập về bộ xương của thỏ

Trang 14

Tiết 7 Ngày soạn : 4/9/2011

Ngày giảng 8a: 6/9/2011 8b: 9/9/2011

- HS phân biệt đợc các loại xơng dài, xơng ngắn, xơng dẹt về hình dạng và cấu tạo

Mở bài: Sự vận động của cơ thể đợc thực hiện nhờ bộ xơng và hệ cơ Vậy nhiệm vụ

của chơng là tìm hiểu về cấu tạo và chức năng của cơ và xơng phù hợp với sự vận

động của con ngời nh thế nào?

giống và khác nhau? ý nghĩa?

- HS thảo luận sau đó trình bày, nhận

+ Xơng chi: x đai vai và các xơng tay, xơng đai hông và các xơng chân

- Chức năng: nâng đỡ cơ thể, bảo vệ

và là chỗ bám của các cơ

Trang 15

- HS quan sát và thảo luận sau đó trình

bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra kết luận

- GV chốt kiến thức và ghi bảng

II Phân biệt các loại x ơng

- Khớp động: cử động dễ dàng

- Khớp bán động: cử động hạn chế

- Khớp bất động: Không cử động

- Nêu các phần của bộ xơng? Chức năng của bộ xơng?

- Phân biệt các loại xơng và các loại khớp xơng?

5 Dặn dò:

- Học bài

- Đọc mục “Em có biết”

- Mỗi nhóm chuẩn bị 1 mẩu xơng đùi ếch, xơng sờn gà

Tiết 8 Ngày soạn : 7/9/2011

Ngày giảng 8a: 10/9/2011 8b: 9/9/2011

Bài 8: Cấu tạo và tính chất của xơng

Trang 16

- Nêu các phần của bộ xơng? Chức năng của bộ xơng?

- Phân biệt các loại xơng và các loại khớp xơng?

3 Bài mới:

Mở bài : Đọc mục “Em có biết?”SGK/31 Thông tin đó cho ta biết xơng có sức chịu

lực rất lớn Sức chịu đựng đó có liên quan đến cấu tạo của xơng

* HĐ1: Tìm hiểu cấu tạo của xơng

VĐ 1: Tìm hiểu cấu tạo xơng dài

- GV y/c HS quan sát H8.1 - 2, nghiên cứu

SGK, thảo luận:

+ Xơng dài có cấu tạo nh thế nào?

+ Cấu tạo hình ống và đầu xơng có ý

nghĩa gì với chức năng của xơng?Với cấu

tạo này khiến ta liên tởng đến kiểu kiến trúc

nào trong đới sống

- HS thảo luận nêu đợc:

+ Cấu tạo hình ống giúp xơng nhẹ và vững

chắc Nan xơng hình vòng cung → phân tán

lực → tăng khả năng chịu lực

+ Con ngời đã ứng dụng cấu tạo này trong

xây dựng để đảm bảo sự bền vững cho các

cây cầu, ngôi nhà, và tiết kiệm vật liệu

- GV: chốt và ghi bảng

VĐ 2: Tìm hiểu chức năng của xơng dài

- GV y/c HS đọc bảng thông tin 8.1 và thảo

luận:

+ Sụn bọc đầu xơng có vai trò gì?

+ Cấu tạo của mô xơng xốp có ý nghĩa

I Cấu tạo của x ơng

1 Cấu tạo x ơng dài

- Đầu xơng: - Sụn bọc đầu xơng

- Mô xơng xốp

- Thân xơng: - Màng xơng

- Mô xơng cứng

- Khoang xơng

Trang 17

- HS nêu chính xác

- GV: chốt ghi bảng

- Mở rộng: TE sụn nhiều hơn ngời lớn, trong

quá trình lớn lên sụn sẽ tạo thành xơng

.Nh-ng đến tuổi trở.Nh-ng thành sụn khô.Nh-ng tạo thành

xơng nữa TE sẽ k cao nên đợc Đến tuổi

tr-ởng thành xơng chỉ to ra chứ k dài ra

* HĐ3: Tìm hiểu thành phần cấu tạo và

tính chất của xơng

- GV y/c HS làm TNo nh SGK và thảo luận:

+ Phần nào của xơng cháy có mùi khét?

+ Bọt khí nổi lên khi ngâm xơng là khí gì?

+ Vì sao khi ngâm xơng vào HCl thì xơng

lại dẻo và có thể thắt nút?

- HS làm TNo và thảo luận trả lời

- GV: ? Nêu thành phần hóa học của xơng

- H: rút ra KL

III Thành phần hóa học và tính chất của x ơng

- Chất vô cơ: muối Canxi

- Chất hữu cơ: Cốt giao

- Tính chất: Rắn chắc và đàn hồi

- Nêu câú tạo và chức năng của xơng dài?

- Sự to ra và dài ra của xơng là do đâu?

- Làm BT 1 trang 31

5 Dặn dò:

- Học bài và đọc mục “Em có biết”

- Đọc trớc bài mới

Trang 18

Tiết 9 Ngày soạn : 10/9/2011

Ngày giảng 8a: 13/9/2011 8b: 12/9/2011

Bài 9 : Cấu tạo và tính chất của cơ

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- HS trình bày đợc cấu tạo của tế bào cơ và bắp cơ

- HS giải thích đợc tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và nêu đợc ý nghĩa của sự co cơ

2 Kiểm tra bài cũ:

? Nêu câú tạo và chức năng của xơng dài?

? Sự to ra và dài ra của xơng là do đâu?

3 Bài mới:

*Mở bài: Dùng tranh hệ cơ ngời giới thiệu :

Cơ thể ngời có khoảng 600 cơ, chia thành các nhóm chính: Cơ đầu cổ, cơ thân, cơ chi Cơ có nhiều hình dạng khác nhau, điển hình là bắp cơ có dạng hình thoi dài Vậybắp cơ có cấu tạo nh thế nào?

* Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của bắp

cơ và tế bào cơ

- GV yêu cầu HS quan sát H9.1, nghiên

cứu SGK, thảo luận:

+ Bắp cơ có cấu tạo nh thế nào?

+ Tế bào cơ có cấu tạo nh thế nào?

HS quan sát và đọc SGK, thảo luận

sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung

- GV nhận xét và yêu cầu HS rút ra kết

luận

- GV giảng giải thêm về cấu tạo của bắp

cơ, tế bào cơ, nhấn mạnh: Vân ngang có

đợc là do đĩa sáng, đĩa tối

* Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất của

cơ

- GV yêu cầu HS quan sát H9.2, nghiên

cứu SGK, thảo luận:

+ Cho biết thí nghiệm đạt kết quả gì?

I Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ

* Đơn vị cấu trúc: là giới hạn giữa tơ cơdày và tơ cơ mỏng(đĩa tối ở giữa, hai nửa đĩa sáng ở hai đầu)

II Tính chất của cơ

Trang 19

HS quan sát H9.2 và thảo luận sau

đó trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra

+ Khi cơ co, bắp cơ bị ngắn lại, vì sao?

+ Phân tích sự phối hợp hoạt động của

cơ 2 đầu và cơ 3 đầu ở cánh tay?

kết luận

- Cơ có tính chất co và dãn

- Khi cơ co tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dầy → tế bào cơ ngắn lại → Bắp cơ phình to lên

- Cơ co chịu ảnh hởng của hệ thần kinh

III ý nghĩa của hoạt động co cơ

- Cơ co giúp xơng cử động làm cho cơ thể vận động, lao động, di chuyển

- Trong cơ thể luôn có sự phối hợp hoạt động của các nhóm cơ

- Đặc điểm nào của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ?

- Nêu tính chất của cơ và ý nghĩa của sự co cơ?

5 Dặn dò:

- Học bài

- Soạn bài mới, ôn 1 số kiến thức về lực, công cơ học

Tiết 10 Ngày soạn : 14/9/2011

Ngày giảng 8a:17/9/2911 8b:16/9/2911

- HS trình bày đợc nguyên nhân của sự mỏi cơ và nêu các biện pháp chống mỏi cơ

- Nêu đợc lợi ích của sự luyện tập cơ từ đó mà vận dụng vào đời sống thờng xuyên luyện tập TDTT

Trang 20

III Tiến trình dạy học

1 ổ n định:

2.Kiểm tra bài cũ

? Đặc điểm nào của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ?

? Nêu tính chất của cơ và ý nghĩa của sự co cơ?

2 Bài mới

* Mở bài:Hoạt động của cơ mang lại hiệu quả gì?

* Triển khai bài:

+ Hoạt động của cơ phụ thuộc vào các

yếu tố nào? Phân tích một yếu tố đã

nêu?

HS đọc thông tin SGK và thảo luận

sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung rồi

rút ra kết luận

* Hoạt động 2: Tìm hiểu sự mỏi cơ

+ Em đã bao giờ bị mỏi cơ cha? Nếu

bị mỏi cơ thì có hiện tợng gì?

- GV tiếp tục yêu cầu HS nghiên cứu thí

nghiệm và thảo luận:

+ Từ bảng 10, em hãy cho biết với

khối lợng nh thé nào thì công của cơ sản

ra lớn nhất?

+ Khi ngón tay trỏ kéo rồi thả quả cầu

nhiều lần có nhận xét gì về biên độ co

cơ trong quá trình thí nghiệm kéo dài?

+ Khi biên độ co cơ giảm đến ngừng

lại thì em gọi là gì?

HS nghiên cứu thí nghiệm, thảo luận

sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung rồi

rút ra kết luận

- GV tiếp tục nêu câu hỏi:

+ Nguyên nhân của sự mỏi cơ?

+ Sự mỏi cơ ảnh hởng nh thế nào đến

I Công cơ

- Khi cơ co tạo ra một lực tác động vào vật làm vật di chuyển tức là đã sinh

ra công

- Công sử dụng để vận động và lao

động

- Cách tính: A = F.s 1J = 1 N.m

- Công của cơ phụ thuộc vào các yếu tố:

+ Trạng thái thần kinh + Nhịp độ lao động + Khối lợng của vật

Trang 21

sức khỏe lao động?

+ Làm thế nào để cơ không bị mỏi, lao

động và học tập có kết quả?

+ Khi mỏi cơ cần phải làm gì?

HS đọc thông tin, thảo luận sau đó

trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra kết

luận

* Hoạt động 3: Thờng xuyên luyện tập

để rèn luyện cơ

- GV yêu cầu HS thảo luận:

+ Những hoạt động nào đợc coi là sự

luyện tập cơ?

+ Luyện tập thờng xuyên có tác dụng

nh thế nào đến các hệ cơ quan trong cơ

thể và dẫn đến kết quả gì đối với hệ cơ?

+ Nên có phơng pháp luyện tập nh thế

nào để có kết quả tốt?

HS thảo luận sau đó trình bày, nhận

xét, bổ sung rồi rút ra kết luận

- Sản phẩm tạo ra là axit lắctíc gây

- Nêu nguyên nhân mỏi cơ và biện pháp chống mỏi cơ?

- Công của cơ là gì? Cánh tính công của cơ?

5 Dặn dò:

- Học bài

- Nghiên cứu bài mới

Trang 22

Tiết 11 Ngày soạn : 17/9/2011 Ngày giảng 8a: 20/9/2011 8b: 19/9/2011

bài 12: Tiến hóa của hệ vận động

Vệ sinh hệ vận động

I Mục tiêu:

- Chứng minh đợc sự tiến hóa của ngời so với động vật thể hiện ở hệ cơ xơng

- HS vận dụng đợc những hiểu biết về hệ cơ để giữ vệ sinh, rèn luyện thân thể chống các bệnh tật về cơ xơng thờng xảy ra với tuổi thiếu niên

2 Kiểm tra bài cũ

? Công của cơ là gì? Công của cơ đợc sử dụng vào mục đích nào?

? Hãy giải thích nguyên nhân của sự mỏi cơ?

3 Bài mới

* Mở bài :Con ngời có những đặc điểm tiến hoá hơn thú vậy đặc điểm đó là

gì->Nghiên cứu bài mới

* Hoạt động 1: Tìm hiểu sự tiến hóa

của bộ xơng ngời so với bộ xơng thú

- GV yêu cầu HS quan sát H11.1

H11.3 và thảo luận nhóm hoàn thành

phiếu học tập: “ Sự khác nhau giữa bộ

x-ơng ngời và bộ xx-ơng thú”

- HS quan sát H11.1 H11.3 và

thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học

tập: “ Sự khác nhau giữa bộ xơng ngời

Lồng ngực Mở rộng sang 2 bên Phát triển theo hớng lng

bong

Trang 23

Xơng chậu Nở rộng Hẹp

- GV nhận xét và yêu cầu HS thảo luận

câu hỏi:

+ Đặc điểm nào của bộ xơng ngời thích

nghi với t thế đứng thẳng, đi bằng hai

chân và lao động?

HS tiếp tục thảo luận sau đó trình

bày, nhận xét, bổ sung

* Hoạt động 2 : Tìm hiểu sự tiến hóa hệ

cơ của ngời so với thú

- GV yêu cầu HS quan sát H11.4, đọc

thông tin trong SGK và thảo luận:

+ Sự tiến hóa của hệ cơ ngời so với hệ

dụng các công cụ ngày càng tinh xảo, do

phải đi xa để kiếm thức ăn nên hệ cơ

x-ơng ở ngời đã tiến hóa đến mức hoàn

thiện phù hợp với chức năng ngày càng

phức tạp, kết hợp với tiếng nói và t duy

làm cho con ngời tiến hóa khác xa so với

động vật

* Hoạt động 3 : Tìm hiểu vệ sinh hệ vận

động

- GV yêu cầu HS quan sát H11.5, thảo

luận các câu hỏi:

- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế bản

thân đã thực hiện đúng yêu cầu trong

học tập cha

- GV hoàn thiện kiến thúc cho HS

- Bộ xơng ngời có cấu tạo hoàn toàn phù hợp với t thế đứng thẳng và lao động

II Sự tiến hóa của hệ cơ ng ời so với hệ cơ thú

- Cơ nét mặt: biểu thị các trạng thái tình cảm khác nhau

- Cơ vận động lỡi: phát triển

- Cơ tay: phân hóa thành các nhóm cơ nhỏ nh cơ gập duỗi, cơ co duỗi các ngón

+ Có chế độ dinh dỡng thích hợp + Thờng xuyên tiếp xúc ánh sáng mặt trời

+ Rèn luyện TDTT, lao động vừa sức

- Để tránh cong vẹo cột sống:

+ Mang vác đều hai vai + T thế ngồi học, làm việc ngay ngắn

- Phân tích những đặc điểm của bộ xơng ngời thích nghi với t thế đứng thẳng và

đi bằng hai chân?

- Trình bày những đặc điểm tiến hóa của hệ cơ ở ngời?

5 Dặn dò:

- Học bài

Trang 24

- Chuẩn bị cho bài thực hành sau theo nhóm nh trong SGK

Ngày giảng 8a: 24/9/2011 8b: 23/9/2011

Bài 12 : Thực hành

Tập sơ cứu và băng bó cho ngời bị gãy xơng

I Mục tiêu:

- HS biết đợc các nguyên nhân dẫn tới gãy xơng

- HS biết các bớc tiến hành sơ cứu và băng bó cố định khi gặp ngời bị gãy xơng

iII Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra: phần chuẩn bị của HS

3 Bài mới :

Mở bài: GV giới thiệu một số tranh ảnh về gãy xơng ở lứa tuổi HS → trong trờng

hợp đó ta phải làm gì?

Trang 25

- GV đánh giá chung giờ thực hành, cho điểm các nhóm làm tốt

- Yêu cầu HS làm vệ sinh lớp học

5 Dặn dò:

- Học bài

- Nghiên cứu trớc bài 13

* Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên nhân

gãy xơng

+ Nguyên nhân nào dẫn đến gãy xơng?

+ Khi bị gãy xơng chúng ta cần làm

gì?

HS dựa vào hiểu biết thực tế của

mình thảo luận nhóm sau đó trình bày

nhận xét và bổ sung rồi rút ra kết luận

- GV yêu cầu HS viết thu hoạch

I Nguyên nhân gãy x ơng

- Gãy xơng do nhiều nguyên nhân: tai nạn giao thông, leo trèo, tai nạn trong lao động và vui chơi

- Khi bị gãy xơng phải sơ cứu tại chỗ

đến gót chân, buộc cố định ở phần thân, buộc từ cổ chân vào

Trang 26

Chơng iii :

BàI 13: Máu và môi trờng trong cơ thể

I Mục tiêu:

- HS nêu đợc các thành phần của máu

- HS trình bày đợc các chức năng của hồng cầu và huyết tơng

- Phân biệt đợc máu , nớc mô và bạch huyết

- Trình bày đợc vai trò của môi trờng trong cơ thể

? Nêu các bớc tiến hành sơ cứu và băng bó cố định?

3 Bài mới:

* Mở bài: Máu có vai trò rất quan trọng, nếu mất 1 nửa lợng máu thì ngời ta không

thể sống đợc

* Hoạt động 1: Tìm hiểu máu

+ VĐ 1: Tìm hiểu thành phần cấu tạo

của máu

- GV yêu cầu HS quan sát H13.1 và

đọc thông tin, thảo luận nhóm hoàn

thành bài tập:

+ Máu gồm…và các tế bào máu

+ Các tế bào máu gồm…, bạch cầu

và …

HS quan sát H13.1 và đọc thông

tin , thảo luận nhóm hoàn thành bài tập

sau đó lên bảng trình bày,NX, bổ sung

- GV nhận xét và yêu cầu HS rút ra kết

I Máu

1 Thành phần cấu tạo của máu

- Máu gồm huyết tơng và các tế bào máu

- Các tế bào máu gồm hồng cầu, bạch cầu,và tiểu cầu

Trang 27

+ VĐ 2: Tìm hiểu chức năng của huyết

tơng và hồng cầu

- GV yêu cầu HS đọc bảng 13 trong

SGK và thảo luận các câu hỏi:

+ Khi cơ thể bị mất nớc nhiều thì máu

lu thông dễ dàng không?

+ Các chất trong huyết tơng gợi lên

chức năng của nó là gì?

+ Vì sao máu từ phổi về tim rồi đến các

tế bào có màu đỏ tơi còn máu từ các tế

bào về tim rồi tới phổi có màu đỏ

đọc thông tin, thảo luận:

+ Các tế bào sâu trong cơ thể có thể

trao đổi các chất trực tiếp với môi trờng

ngoài hay không?

+ Sự trao đổi chất của tế bào trong cơ

thể với môi trờng ngoài phải gián tiếp

thông qua yếu tố nào?

+ Môi trờng trong cơ thể gồm những

II Môi tr ờng trong cơ thể

- Bao gồm máu, nớc mô, bạch huyết

- Chức năng: giúp tế bào trao đổi chất với môi trờng ngoài

- Trình bày thành phần cấu tạo của máu? Chức năng của huyết tơng và hồng cầu?

- Môi trờng trong cơ thể gồm những thành phần nào? Chức năng của môi trờng trong cơ thể?

5 Dặn dò: - Học bài

- Đọc mục “ Em có biết ,- Nhiên cứu trớc bài 14 SGK

Ngày giảng 8a: 1/10/2011 8b: 30/9/2011

BàI 14: Bạch cầu - Miễn dịch

I Mục tiêu:

- HS nêu đợc ba hàng rào phòng thủ bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây nhiễm

- HS nêu đợc khái niệm miễn dịch

- Phân biệt đợc miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo

2 Kĩ năng:

Trang 28

? Máu gồm những thành phần cấu tạo nào? Nêu chức năng của huyết tơng và hồng cầu?

? Môi trờng trong cơ thể gồm những thành phần nào? Chúng có quan hệ với nhau

nh thế nào?

3 Bài mới:

Mở bài: Khi bị mụn ở tay ban đầu tay sng tấy lên, sau đó thấy mủ trắng chảy ra Một

vài hôm rồi khỏi Vậy do đâu mà tay khỏi?

* Hoạt động 1: Tìm hiểu các hoạt

động chủ yếu của bạch cầu

- GV yêu cầu HS quan sát H14.1

H14.4 và đọc thông tin, thảo luận

+ Tế bào limphô T đã phá hủy các tế

bào cơ thể nhiễm vi kkhuẩn, vi rút

bằng cách nào?

HS tiếp tục thảo luận sau đó trình

bày, nhận xét, bổ sung

* Hoạt động 2: Tìm hiểu miễn dịch

- GV yêu cầu HS đọc thông tin trong

SGK và thảo luận:

+ Miễn dịch là gì?

+ Có những loại miễn dịch nào? Sự

khác nhau giữa các loại miễn dịch đó

là gì?

+Ở địa phương em thường tiờm chủng

I Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu

- Sự thực bào: là quá trình bạch cầu hìnhthành chân giả bắt và tiêu hóa vi khuẩn

- Tế bào B tiết kháng thể vô hiệu hóa các kháng nguyên theo cơ chế chìa khóa -

ổ khóa

- Tế bào T phá hủy tế bào đã nhiễm vikhuẩn bằng cách nhận diện và tiếp xúc vàtiết protein đặc hiệu phỏ huỷ màng tế bàonhiễm

II Miễn dịch

- Miễn dịch là khả năng cơ thể không bị mắc một bệnh nào đó

Trang 29

những loại vỏc xin nào cho trẻ?Vỡ sao

phải tiờm phũng những loại vỏc xin

rút gây nên đặc biệt là bệnh AIDS

- Miễn dịch nhân tạo: Tạo khả năng miễn

dịch bằng cỏch tiờm văcxin

- Trình bày các hoạt động chủ yếu của bạch cầu?

- Miễn dịch là gì? Có các loại miễn dịch nào? Phân biệt các loại miễn dịch đó?

Ngày giảng 8a: 4/10/2011 8b: 3/10/2011

Bài 15: ĐễNG MÁU VÀ NGUYấN TẮC TRUYỀN MÁU A/ MỤC TIấU:

1 Kiến thức :

- Trỡnh bày được khỏi niệm,cơ chế và vai trũ của hiện tượng đụng mỏu trongviệc bảo vệ cơ thể

- Trỡnh bày được nguyờn tắc trruyền mỏu và cơ sở khoa học của nú

- Phõn biệt được hiện tượng đụng mỏu và ngưng kết mỏu

2 Kỹ năng:

- Phỏt triển kỹ năng làm việc theo nhúm và độc lập nghiờn cứu SGK

- Rốn kỹ năng quan sỏt, phõn tớch, giải thớch, khỏi quỏt hoỏ

3 Thỏi độ:

- Cú ý thức giữ gỡn, bảo vệ cơ thể

- Biết xử lý khi bị chảy mỏu và giỳp đỡ những người xung quanh

B/ CHUẨN BỊ:

Giỏo viờn: Đốn chiếu, phim trong cỏc hỡnh SGK trang 48 - 49, sơ đồ cõm trang 49

SGK

Trang 30

Học sinh: Đọc trước bài ở nhà, kẻ phiếu học tập

C/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1- Ổn định lớp:

Nắm sĩ số, nề nếp lớp

2- Kiểm tra bài cũ:

Trình bày cơ chế bảo vệ cơ thể của tế bào bạch cầu?

Kháng thể và kháng nguyên hoạt động theo cơ chế nào?

III Nội dung bài mới:

GV chiếu sơ đồ quá trình đông

máu, phân tích sơ đồ

GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ, đọc

thông tin SGK, thảo luận nhóm trả

lời câu hỏi lệnh SGK trang 48

HS đọc thông tin SGK, thảo luận

nhóm thống nhất câu trả lời

GV gọi đại diện nhóm trình bày,

các nhóm khác bổ sung Yêu cầu

- Cơ chế:

TB máu Tiểu cầu vỡ EnzimMáu

lỏng Huyết Chất sinh ion Ca Tơ tương tơ máu máu

Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tếbào máu tạo thành cục máu đông bịt kín vếtthương

- Khái niệm: Đông máu là hiện tượng hìnhthành khối máu đông bịt kín vết thương

- Vai trò: Giúp cơ thể tự bảo vệ, chống mấtmáu khi bị thương

2 Các nguyên tắc truyền máu

a Các nhóm máu ở người

Trang 31

GV yêu cầu HS tự nghiên cứu thí

nghiệm SGK của Karl Lansteiner

và cho biết:

+ Trong hồng cầu của người có

những loại kháng nguyên nào?

+ Trong huyết tương có những loại

kháng thể nào?

+ Loại kháng thể nào khi gặp

kháng nguyên nào thì gây phản ứng

kết dính

HS: Cá nhân nghiên cứu thông tin

SGK thảo luận nhóm trả lời câu

hỏi

Nhóm khác bổ sung GV treo sơ đồ

thí nghiệm của K Lansteiner phân

tích sơ đồ, yêu cầu HS tiếp tục

hoàn thành bài tập lệnh trang 49

SGK

GV hỏi: Nhóm máu O, AB cho và

nhận được những nhóm máu nào?

Gọi tên cho hai nhóm máu này?

- Nhóm máu O: Nhóm máu chuyên cho

- Nhóm máu AB: Nhóm máu chuyên nhận

b Các nguyên tắc truyền máu

Trang 32

5- Dặn dũ:

- Học bài theo cõu hỏi SGK

- Đọc mục: "Em cú biết?"

- ễn lại kiến thức về hệ tuần hoàn ở lớp thỳ

Ngày giảng 8a: 8/10/2011 8b: 7/10/2011 bài 16 : Tuần hoàn Máu và Lu thông bạch huyết

* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát về

hệ tuần hoàn máu

đọc chú thích, thảo luận các câu hỏi:

+ Hệ tuần hoàn gồm những thành

phần cấu tạo nào?

+ Mô tả đờng đi của máu trong vòng

tuần hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn?

+ Phân biệt vai trò chủ yếu của tim

và hệ mạch trong sự tuần hoàn máu?

I Tuần hoàn máu

* Hệ tuần hoàn gồm tim và hệ mạch

- Tim: có 4 ngăn gồm 2 tâm nhĩ và 2 tâm thất, nửa phải chứa máu đỏ thẫm, nửa trái chứa máu đỏ tơi, có chức năng co bóp tống máu tạo lực đẩy máu vào động mạch

- Hệ mạch: có chức năng dẫn máu từ tim

đến các tế bào và từ tế bào về tim bao gồm: + Động mạch: xuất phát từ tim

+ Tĩnh mạch: trở về tim

Trang 33

+ Nhận xét về vai trò của hệ tuần

- GV giảng giải: Hệ tuần hoàn gồm

hai vòng tuần hoàn lớn và nhỏ

+ Vòng tuần hoàn lớn: Từ tâm thất

trái đi đến các cơ quan và về tâm nhĩ

phải

+ Vòng tuần hoàn nhỏ: Từ tâm thất

phải về phổi và về tâm nhĩ trái

* Hoạt động 2: Tìm hiểu về hệ bạch

huyết

đọc chú thích, thảo luận các câu hỏi:

bạch huyết nh một máy lọc khi bạch

huyết chảy qua các vật lạ lọt vào cơ

thể đợc giữ lại Hạch thờng tập trung ở

cửa vào các tạng, các vùng khớp

+ Mao mạch: nối động mạch và tĩnh mạch

- Phân hệ nhỏ: thu bạch huyết ở nửa trên bên phải cơ thể sau đó về tĩnh mạch

- Phân hệ lớn: thu bạch huyết ở phần còn lại của cơ thể

* Hệ bạch huyết có vai trò cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện chu trình luân chuyển môi trừng trong cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể

- Hệ tuần hoàn gồm những thành phần cấu tạo nào?

- Mô tả đờng đi của máu trong vòng tuần hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn?

- Hệ bạch huyết gồm các thành phần nào?

5 Dặn dò:

- Học bài

- Đọc mục “ Em có biết”

- Nghiên cứu trớc bài 17

Ngày giảng 8a: 11/10/2011 8b: 10/10/2011

bài 17 : TIm và mạch máu

Trang 34

I Mục tiêu:

- HS chỉ ra đợc cấu tạo ngoài và trong của tim, phân biệt đợc các loại mạch máu

- HS trình bày đợc đặc điểm của các pha trong chu kỳ co giãn tim

- Hệ tuần hoàn gồm những thành phần cấu tạo nào?

- Mô tả đờng đi của máu trong vòng tuần hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn?

- Hệ bạch huyết gồm các thành phần nào?

3 Bài mới:

* Mở bài: Tim làm nhiệm vụ co bóp tạo lực đẩy đẩy máu Vậy tim có cấu tạo nh thế

nào để có thể thực hiện tốt vai trò “bơm” tạo lực đẩy máu đi trong hệ tuần hoàn của

mình…

*Hoạt động 1: Cấu tạo của tim

GV chiếu H.17.1 SGK,kết hợp quan sỏt

mẫu vật: Mụ tả cấu tạo ngoài của tim?

HS quan sỏt hỡnh, thảo luận nhúm trả lời

cõu hỏi

GV tiếp tục yờu cầu HS hoàn thành bảng

17.1->GV chữa bảng

I Cấu tạo tim

a Cấu tạo ngoài

- Màng tim bao bọc bờn ngoài

- Tõm thất lớn tạo thành đỉnh tim

b Cấu tạo trong

Các ngăn tim co Nơi máu đợc bơm tới

Tâm nhĩ trái co Tâm thất trái

Tâm nhĩ phải co Tâm thất phải

Tâm thất trái co Vòng tuần hoàn lớn

Tâm thất phải co Vòng tuần hoàn nhỏ

Trang 35

GV tiếp tục yờu cầu HS trả lời cõu hỏi:

+ Hóy dự đoỏn xem ngăn tim nào dày

nhất và ngăn tim nào mỏng nhất?

+ Giữa cỏc ngăn tim và trong mặch mỏu

cú cấu tạo như thế nào để mỏu chỉ chảy

theo một chiều?

HS thảo luận nhúm, hoàn thiện cõu trả

lời,đại diện trỡnh bày GV ghi lại dự đoỏn

của HS

GV hướng dẫn HS thỏo rời mụ hỡnh tim,

quan sỏt, so sỏnh với dự đoỏn của mỡnh

- GV yêu cầu HS quan sát H17.2 và đọc

chú thích, thảo luận hoàn thành bảng

phụ: “ So sánh cấu tạo của các mạch

- Giữa TN với TT và giữa TT với cỏcmạch mỏu cú cỏc van tim cho phộp mỏuchỉ chảy theo một chiều

II Cấu tạo mạch máu

Thành mạch 3 lớp: Mô liên kết,cơ trơn, biểu bì 3 lớp: Mô liên kết, cơ trơn, biểu bì 1 lớp biểu bì mỏng

Dẫn máu từ khắp cơ

thể về tim Trao đổi chất với tế bào

Trang 36

+ Cho biết có những loại mạch máu

- GV yêu cầu HS quan sát H17.3 và đọc

chú thích, thảo luận các câu hỏi:

+ Chu kì tim gồm mấy pha?

+ Mỗi chu kì co dãn của tim kéo dài

bao nhiêu giây?

+ Trong mỗi chu kì thì tâm nhĩ làm việc

bao nhiêu giây? Nghỉ bao nhiêu giây?

Tâm thất làm việc bao nhiêu giây? Nghỉ

bao nhiêu giây? Tim nghỉ ngơi hoàn toàn

bao nhiêu giây?

+ Thử tính xem trung bình mỗi phút

diễn ra bao nhiêu chu kì co dãn tim (nhịp

tim)?

- GV giảng giải thêm:

+ Khi tâm nhĩ co thì tâm thất dãn và

ng-ợc lại

+ Tim hoạt động suốt đời mà không mệt

mỏi là do có sự nghỉ ngơi hợp lý trong

các chu kì co dãn của tim

- Nh ND phiếu học tập

III Chu kì co dãn của tim

- Chu kì co dãn của tim gồm 3 pha + Pha co tâm nhĩ: (0,1 s) máu từ tâm nhĩ xuống tâm thất

+ Pha co tâm thất:(0,3 s) máu từ tâm thất vào độmg mạch chủ

+ Pha dãn chung:(0,4 s) máu đợc hút

từ tĩnh mạch về tâm nhĩ và xuống tâm thất

- Nêu cấu tạo của tim?

- Trình bày cấu tạo của động mạch, tĩnh mạch, mao mạch?

- Trình bày các pha của một chu kì co dãn của tim?

Trang 37

bài 18 : Vận chuyển máu qua hệ mạch

Vệ sinh hệ tuần hoàn

I Mục tiêu:

- HS trình bày đợc cơ chế vận chuyển máu qua hệ mạch

- HS trình bày đợc các tác nhân gây hại cũng nh các biện pháp phòng tránh và rèn luyện tim mạch

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, tổng hợp, so sánh.

- Kĩ năng tự nghiên cứu và hoạt động nhóm

3 Thái độ: - Có ý thức rèn luyện bảo vệ cơ thể và hệ tim mạch.

II Đồ dùng dạy học

- GV: - Chuẩn bị tranh vẽ H18.1, H18.2

iII.Tiến trình dạy học

1 ổn định:

- Trình bày cấu tạo của động mạch, tĩnh mạch, mao mạch?

- Trình bày các pha của một chu kì co dãn của tim?

3 Bài mới:

* Mở bài: Các thành phần cấu tạo của tim đã phối hợp hoạt động với nhau nh thế nào

để máu tuần hoàn liên tục trong hệ mạch?

* Hoạt động 1: Tìm hiểu sự vận

chuyển máu qua hệ mạch

- GV yêu cầu HS quan sát

H18.1,H18.2 và đọc thông tin, thảo

I Sự vận chuyển máu qua hệ mạch

- Máu vận chuyển đợc liên tục và theo 1 chiều trong hệ mạch là nhờ lực đẩy(sức

đẩy) của tim,vận tốc máu, áp lực trong mạch (huyết áp)

Trang 38

+ Lực chủ yếu giúp máu tuần hoàn

liên tục và theo một chiều trong hệ

mạch đợc tạo ra từ đâu?

+ Huyết áp trong tĩnh mạch rất nhỏ

mà máu vẫn vận chuyển đợc qua tính

mạch về tim là nhờ tác động chủ yếu

- GV yêu cầu HS đọc thông tin, thảo

+ Hãy chỉ ra tác nhân gây hại cho hệ

tim mạch? Hãy liên hệ thực tế?

HS đọc thông tin, thảo luận sau đó

- GV yêu cầu HS đọc bảng thông tin

và thảo luận các câu hỏi:

+ Cần bảo vệ tim mạch nh thế nào?

+ Nêu các biện pháp rèn luyện hệ tim

+ Huyết áp: là áp lực của máu lên thành mạch, có huyết áp tối đa (khi tâm thất co)

và huyết áp tối thiểu (khi tâm thất dãn)+ ở động mạch: Vận tốc máu lớn là nhờ

sự co dãn của thành mạch+ ở tĩnh mạch: máu vận chuyển đợc là nhờ

sự co bóp của các cơ quanh thành mạch, sức hút của lồng ngực khi hít vào, sức hút của tâm nhĩ khi dãn ra, van 1 chiều

II Vệ sinh hệ tim mạch

1 Cần bảo vệ tim mạch tránh các tác nhân có hại

- Có nhiều tác nhân bên ngoài và trong

có hại cho tim mạch:

+ Khuyết tật tim, phổi xơ

+ Sốc mạch, mất máu nhiều, sốt cao, chất kích thích mạnh

+ ăn nhiều mỡ động vật + Do tập TDTT quá sức + Một số vi rút, vi khuẩn gây bệnh

- Cần rèn luyện thờng xuyên

- Máu đợc vận chuyển trong hệ mạch là nhờ đâu và vận chuyển nh thế nào?

- Nêu các tác nhân gây hại cho hệ tim mạch và các biện pháp rèn luyện để bảo vệ

Trang 39

- Giáo dục lòng say mê môn học, biết giữ vệ sinh cơ thể và rèn luyện sức khỏe.

ii đồ ding dạy học

G: Câu hỏi ôn tập, tranh vẽ, bảng phụ

2 KTBC : ? Trình bày cấu tạo của tim

? Hãy trình bày hoạt động co dãn của tim

3 Bài mới (43’)

1, Mô là gì ? Mô liên kết có cấu tạo và

nghĩa gì đối với chức năng của xơng?

4, Cơ có cấu tạo và tính chất nh thế

- Chức năng: Nâng đỡ, đệm liên kết các cơ quan, vận chuyển các chất

- Luồng TK bao gồm cung phản xạ và ờng phản hồi tạo nên vòng phản xạ

đ VD: Khi khát  uống nớc  cha hết khát

+TB cơ: gồm nhiều sợi tơ cơ, chia 2 loại:Tơ cơ mảnh, trơn  vân sáng

Tơ cơ dầy có mấu sinh chất  vân tối+ Tơ cơ mảnh và tơ cơ dầy xếp xen kẽ nhau tạo nên Đĩa sáng và Đĩa tối

- Đơn vị cấu trúc TB cơ (tiết cơ) gồm :

đĩa tối ở giữa và 2 nửa đĩa sáng ở 2 bên

- Tính chất của cơ là co và dãn: Khi cơ cotơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày  TB cơ ngắn lại  Bắp cơ phình to ra

- Cơ nét mặt: biểu hiện trạng thái tình

Trang 40

Nguyên tắc truyền máu

9, Tim có cấu tạo nh thế nào ?

- Cơ chân lớn, khỏe  đứng thẳng và đi bằng 2 chân

- Cơ gập ngửa thân

- Chế độ dinh dỡng hợp lý

- Thờng xuyên tiếp xúc với ánh nắng

- Rèn luyện thân thể và lao động vừa sức

- Máu gồm:

+ Huyết tơng( 55%)+ TB máu ( 45%) : hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu

Hồng cầu : vận chuyển khí O2 và CO2 Bạch cầu : tham gia bảo vệ cơ thể bằng

Máu Lỏng

- Sơ đồ truyền máu:

A A

O O AB AB B

B

- Lựa chọn máu phù hợp

- Kiểm tra mầm bệnh trớc khi truyền

- Cấu tạo ngoài:

+ Màng tim bao bọc bên ngoài+ Tâm thất lớn  phần đỉnh tim

- Cấu tạo trong:

+ Tim 4 ngăn + Thành tâm thất dầy hơn thành tâm nhĩ (thành tâm thất trái dày nhất)

- Giữa Tâm thất và tâm nhĩ, giữa tâm thất

và động mạch có van giúp máu chỉ chảy theo một chiều

Tiêu đề	Cơ thể người và Vệ sinh
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2011
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	153
Dung lượng	225,41 KB