giao an ngu van 8 chuan ha giang

Do hiÖn tîng nhiÒu nghÜa, mét tõ nhiÒu nghÜa cã thÓ thuéc nhiÒu trêng tõ vùng kh¸c nhau... TÝnh c¸ch cña con ngêi e.[r]

Trang 1

Lớp dạy; Tiết theo TKB ; Ngày dạy; Tổng số; Vắng;

tiết 5 Trong lòng mẹ

(Nguyên Hồng)

A Mục tiêu bài học: - Giúp học sinh.

1-Về kiến thức:

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học

- Nghệ truật miêu tả tâm lí trẻ em ở tuổi đến tròng trong một văn bản tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh.

2- Về kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm.

- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân.

3-Về thái độ: Giáo dục tình cảm tha thiết về mái trờng, bạn bè, tuổi thơ.

B Chuẩn bị của thầy và trò:

1: GV: SGK, giáo án

2: HS: Chuẩn bị bài

C Các hoạt động dạy và học:

1 Kiểm tra: ?Văn bản ''tôi đi học'' viết theo thể loại nào ?Tác giả sử dụng thành

công nhất biện pháp nghệ thuật gì ?Tìm vài chi tiết phân tích

2 Bài mới: Tiết 1

*Hoạt đông1: HD HS đọc - tìm hiểu chú thích,bố cục

Hoạt động của GV HĐ của HS Nội dung bài học

- Trong tâm trí mỗi chúng

ta,tình mẫu tử luôn là nhu cầu

chính đáng trong sáng và

thiêng liêng nhất,một lần

chúng ta đợc sống lại qua hồi

kí của nhà văn Nguyên Hồng

ở đó tâm hồn em bé cô đơn

hắt hủi vẫn luôn tha thiết tình

yêu quý dành cho ngời mẹ

khốn khổ của mình

- Gọi HS đọc chú thích *

- ?Em hiểu gì về nhà văn

Nguyên Hồng

- ? Đoạn trích nằm ở phần nào

- HD đọc

- đọc mẫu

- gọi đọc

- HD học sinh hiểu nghĩa các

chú thích

- ? Đoạn trích trong lòng mẹ

đợc viết theo thể loại gì ?

( Hồi kí là thể văn dùng để ghi

lại những chuyện có thật đã

xảy ra trong cuộc đời con

ng-ời,thờng là tác giả.Vb ''Trong

lòng mẹ'' là đoạn trích của tác

phẩm hồi kí về tuổi thơ cay

- Nghe

- Đọc

- Trả lời

- Nghe

I Đọc - chú thích -thể loại -

bố cục 1.Tác giả - tác phẩm

-Nguyên Hồng(1918-1982) thành phố Nam Định là nhà văn nhà thơ lớn của văn học hiện

đại

- Tác phẩm :

2 Đọc

3 Chú thích

4 Thể loại :

- Hồi kí

Trang 2

đắng của nhà văn Nguyên

Hồng nhân vật kể chuyện xng

tôi - ngôi thứ nhất,chính là tác

giả kể chuyện về mình)

- ? Văn bản đợc chia làm mấy

đoạn ? Hãy nêu nội dung của

từng đoạn ?

- ? Truyện bé Hồng đợc kể

theo mấy sự việc chính ?

- ? Theo dõi cuộc đối thoại

giữa ngời cô với bé Hồng,?

- ? nhân vật ngời cô có quan

hệ ntn với bé Hồng ?

- ? Hình ảnh ngời cô hiện lên

qua cử chỉ,lời nói với Hồng

qua chi tiết nào?

- ? NX về cử chỉ ngời cô qua

chi tiết trên ?

( Cử chỉ đầu tiên của ngời cô

hỏi cháu có vẻ quan tâm,

th-ơng cháu, đánh vào tính thích

đi chơi xa của trẻ

- ?Bé Hồng đã cảm nhận lời

nói của bà cô ntn)

- ? Sau lời từ chối của Hồng

nét mặt, thái độ bà cô thay đổi

ntn ?

(''Sao lại không vào em chứ''

lời nói cử chỉ đó càng chứng

tỏ sự giả dối,độc ác của bà cô

tiếp tục trêu cợt cháu,đa cháu

vào trò chơi tai quái của

mình.Khi chú bé im lặng cúi

đầu bà ta vẫn tiếp tục tấn

công,cử chỉ vỗ vai

c-ời,nói''Mày dại tiền tàu''

thăm em bé Hai tiếng em bé

cố ngân dài biểu hiện cham

chọc,nhục mạ đứa bé -> xoáy

vào nỗi đau của nó)

- ? Khi thấy bé Hồng im lặng

cúi đầu xuống muốn khóc bà

cô lại có thái độ ntn ?

- ? Qua cử chỉ lời nói,thái độ

- Trả lời

- Nghe

- chú ý nghe

- Trả lời

5 Bố cục : Chia 2 đoạn

- Đ1:''Từ đầu -> đến chứ" cuộc trò truyện với bà cô

- Đ2 : còn lại Cuộc gặp gỡ giữa

mẹ con bé Hồng

III.Tìm hiểu nội dung văn bản

1.Nhân vật ngời cô trong cuộc

đối thoại với bé Hồng

''Mày muốn vào mày không''

- Cời hỏi

- Lời nói giả dối,cời hỏi ngọt ngào,dịu dàng,không hề có ý

định tốt đẹp gì với cháu

- Mắt long lanh nhìn cháu chằm chặp

- Khuyên,an ủi,tỏ ra rộng lợng muốn giúp đỡ cháu -> càng chứng tỏ sự giả dối thâm hiểm trơ trẽn

=> Ngời đàn bà lạnh lùng độc

Trang 3

em hiểu gì về p/c ngời cô ?

(Khi kể về cuộc đối thoại giữa

nhân vật ngời cô với bé Hồng

tác giả đã sử dụng biện pháp

nghệ thuật đối lập)

- ? Hãy chỉ ra hình ảnh đối lập

và nhận xét ý nghĩa của nó ?

-Nghe

- Trả lời

ác thâm hiểm Hình ảnh bà cô mang ý nghĩa tố cáo hạng ngời sống tàn nhẫn khô héo cả tình máu mủ ruột rà trong xã hội thực dân phong kiến lúc bấy giờ

*Hoạt động2: HD HS luyện tập

- HD HS đọc diễn cảm - Đọc

- nhận xét

IV Luyện tập

Đọc diễn cảm đoạn đối thoại giữa nhân vật bà cô và bé Hồng

- Cảm nghĩ của em về nhân vật

bà cô

3 Củng cố: - HT nội dung tiết dạy

4 Dặn dò: - Học bài, chuẩn bị P2

Tiết 6 Trong lòng mẹ (tiếp)

(Nguyên Hồng)

1 Kiểm tra: ?Thông qua những cử chỉ,hành động,lời nói em hiểu gì p/c bà cô ?

2 Bài mới: Tiết 2

*Hoạt động 1 : HD HS tìm hiểu văn bản

- GVnhắc lại nội dung bài cũ

- Gọi HS đọc đoạn 2

- ? Mới đầu nghe bà cô hỏi bé

Hồng có phản ứng tâm lý

ntn ?

- ? Sau lần hỏi thứ 2 tâm trạng

bé Hồng ra sao ?

- Đọc

- Trả lời

III.Tìm hiểu nội dung văn bản

1.Nhân vật ngời cô trong cuộc

đối thoại với bé Hồng

2 Tình yêu thơng mãnh liệt của bé Hồng với mẹ

a Những ý nghĩ, cảm xúc của

bé khi trả lời bà cô

- Khi bà cô hỏi, trong kí ức Hồng sống dậy h/ả vẻ mặt của

mẹ -> tin yêu mẹ

Trang 4

- ? Sau lần hỏi thứ 3 bé Hồng

có tâm trạng ntn

- ? Em có nhận xét gì về tâm

trạng của bé Hồng ?

- ? Bé Hồng có phản ứng ntn

khi mới nhìn thấy bóng một

ngời trên xe giống mẹ ?

- ? Khi ngồi trên xe cùng mẹ ?

- ? Giọt nớc mắt lần này có

khác lần trớc khi trả lời bà

cô ?

- ? H/ả ngời mẹ dới con mắt

bé Hồng ntn ?

- ?Khi ngồi trong lòng mẹ

cảm giác bé Hồng ra sao ?

- ? Câu nói của bà cô hiện về

lại quên ngay vì sao ?

- ? Em cảm nhận đợc gì qua

đoạn trích ?

( nỗi tủi cực và tình yêu thơng

cháy bỏng đối với ngời mẹ tội

nghiệp của bé Hồng)

- ? Theo em chất trữ tình đợc

thể hiện trong hồi kí ntn ?

- YC HS thảo luận nhóm

- ? Qua đoạn trích giúp em

hiểu rõ thế nào về hồi kí ?

(Hồi kí là một thể của kí,ở đó

ngời viết kể lại những

chuyện,những điều chính

mình đã trải qua đã chứng

- nhận xét

- Trả lời

Trả lời

- Trả lời

- Nghe

- Trả lời

- nhận xét

- Trả lời

- nhận xét

- ghi vở

- thảo luận nhóm

- đại diện nhóm trình bày

- Lòng bé càng thắt lại khóc mắt cay cay

- Nớc mắt dòng dòng

=> Tâm trạng đau đớn uất ức lòng căm tức tột cùng

b Cảm giác sung sớng cực độ khi đợc ở trong lòng mẹ

- Thoáng nhìn, đuổi theo gọi bối rối

- òa khóc rồi cứ thế nức nở

- Giọt nớc mắt dỗi hờn mà hạnh phúc, tức tởi mà mãn nguyện

- Ngồi trong lòng mẹ: cảm giác

ấm áp dịu dàng ''êm dịu vô cùng '' -> giác quan đều thức dậy và

mở ra để cảm nhận tận cùng những cảm giác rạo rực, sung s-ớng đến cực điểm

3 Chất trữ tình thấm đợm ở chơng trong lòng mẹ

- Thể hiện ở nội dung, các tình huống (hoàn cảnh đáng thơng của chú bé Hồng)

- Dòng cảm xúc phong phú (căm giận,xót xa,yêu thơng) + Kể bộc lộ cảm xúc kết hợp nhuần nhuyễn

- Các h/ả so sánh gây ấn tợng

- Lời văn giầu cảm xúc

Trang 5

- ? Nêu nội dung cơ bản của

đoạn trong lòng mẹ ?

- YC HS đọc ghi nhớ

* Ghi nhớ (sgk) *Hoạt động 2: HD HS Luyện tập

GV: phát phiếu học tập

? Nhân vật bé Hồng trong

đoạn trích trong lòng mẹ có

thể gợi nhiều suy t về số phận

con ngời :

a.Đó là thân phận đau khổ bất

hạnh

b Đó là thân phận đáng thơng

của đói nghèo và cổ tục

c Bằng tình mẫu tử con ngời

có thể vợt lên tủi cực cay đắng

của cuộc đời

d Đó là thân phận đau khổ

nh-ng khônh-ng bất hạnh

- thảo luận nhóm

- đại diện trình bày

IV Luyện tập

- Đáp án : A,C

3 Củng cố : - HT nội dung bài

4 Dặn dò : - Học bài, chuẩn bị bài

Tiết 7 Trờng từ vựng

1 Kiến thức: - Hiểu thế nào là trờng từ vựng, biết xác lập thế nào là trờng từ vựng

đơn giản

2 T tởng: - Hiểu đợc trờng từ vựng,hiểu mối quan hệ trờng từ vựng với các hiện

t-ợng ngôn ngữ khác

3 Kĩ năng: - Lập trờng từ vựng và sử dụng trờng từ vựng trong nói tiếp

1: GV: SGK, giáo án , bảng phụ

1 Kiểm tra: ?Thế nào là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ ?Lấy VD ?

2 Bài mới:

*Hoạt động1: HD HS tìm hiểu khái niệm trờng từ vựng

GV: Trong tiếng việt 1 tập hợp

từ có ít nhất nét chung về

nghĩa trong đó các từ khác

nhau về từ loại

GV: Cho HS đọc đoạn trích

(sgk) theo dõi từ in đậm trong

đoạn trích

- Nghe

- Đọc I Thế nào là tr 1 Ví dụ1: ờng từ vựng

Tìm nét nghĩa chung của các

từ in đậm trong đoạn trích

Trang 6

- ? Các từ in đậm trong đoạn

trích dùng chỉ đối tợng là

ng-ời,động vật hay sự vật ?

- ? Nhóm từ in đậm trên có nét

chung về nghĩa ntn ?

- ? Tập hợp các từ in đậm ấy

vào thành 1 nhóm ta gọi là

gì ?

- ? Em hiểu thế nào là trờng từ

vựng ?

* BT: giáo viên cho HS làm

vào phiếu học tập

- ? Tìm trờng từ vựng của

nhóm từ sau đây: Cao ,thấp,

lùn, lòng khòng, lêu nghêu,

gầy, béo.?

- ? Tìm trờng từ vựng của

Mắt ?

( bộ phận của mắt hoạt động,

đặc điểm của mắt )

- ? Một trờng từ vựng có thể

bao gồm những trờng từ vựng

nào ?

- ? Từ con ngơi, lông mày

thuộc từ loại gì ?

- ? Từ ngó, liếc, nhìn thuộc từ

loại gì ?

- ?Nhận xét nghĩa của từ lờ

đờ, tinh anh, lòa

- ?Trong trờng từ vựng ta có

thể tập hợp những từ loại ntn

- ? Hãy tìm các nghĩa của

tr-ờng từ vựng ngọt ?

* Ngọt: - Trờng mùi vị: cay,

đắng

- Trờng âm thanh:the

thé, êm dịu

- Trờng thời tiết: rét

ngọt

- GV: gọi hs đọc vd mục d

- Trả lời

- Đọc

- Trả lời

- Nghe

- Trả lời

- Đọc

- Trả lời

* Nhận xét.

- Nhóm từ in đậm chỉ bộ phận cơ thể con ngời

2.Ví dụ2:

SGK

* Nhận xét.

a Tìm trờng từ vựng của mắt + Bộ phận của mắt: lòng đen, con ngời, lông mày, mi + Hoạt động của mắt: ngó, trông, liếc nhìn

+ Đặc điểm của mắt: sắc, lờ đờ, tinh anh, toét, mù, lòa

=> một trờng từ vựng có thể gồm nhiều trờng từ vựng nhỏ hơn

b Một trờng từ vựng có thể gồm từ khác biệt nhau về từ loại

c Do hiện tợng nhiều nghĩa, một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trờng từ vựng khác nhau

Trang 7

- ? Trong vd tác giả viết đã

chuyển các trờng từ vựng

nào ?

- ? Cách chuyển trờng từ vựng

trong văn thơ và trong cuộc

sống hàng ngày có tác dụng gì

?

- ? Qua việc tìm hiểu bài tập

em rút ra bài học gì ?

- GV: chốt bài: có 2 nội dung

chính

- Thờng có 2 bậc trờng từ

vựng (lớn và nhỏ)

- Các từ trong một trờng từ

vựng có thể khác nhau về từ

loại

- Một từ nhiều nghĩa có thể

nhiều trờng từ vựng khác nhau

- Cách chuyển trờng từ vựng

làm tăng sức gợi cảm

- ? Trờng từ vựng và cấp độ

khái quát từ ngữ khác nhau ở

điểm nào ?

(Trờng từ vựng là tập hợp

những từ có ít nhất 1 nét

chung về nghĩa t rong đó các

trờng từ vựng có thể khác

nhau về từ loại

- Cấp độ khái quát của nghĩa

từ ngữ là tập hợp các từ có

quan hệ về phạm vi nghĩa)

- đọc

- suy nghĩ trả

lời

- nhận xét

- chú ý nghe

- nghe

- suy nghĩ trả

lời

- nhận xét

- chú ý nghe

d Suy nghĩ của con ngời: tởng, ngỡ, nghỉ

+ Tâm trạng: Mừng + Cách xng hô: Cậu

- Chuyển trờng từ vựng ngời sang trờng từ vựng động vật Có tác dụng làm tăng sức gợi cảm

* Ghi nhớ: SGK *Hoạt đông 2: HD HS Luyện tập

- Gọi hs đọc y/c bài tập và nêu

y/c bài tập

- NX - sửa chữa

- Gọi đọc y/c bài tập

- Cho 2 hs làm bài tập trên

bảng

- NX- chốt ý

- Đọc

III Luyện tập Bài tập 1/23

- Trờng từ vựng ngời ruột thịt: Thầy, mợ, cô

Bài tập 2/23

a Dụng cụ bắt thủy sản

b Dụng cụ để đựng( đồ dùng gia đình, cá nhân)

c Hoạt động chân tay

d Trạng thái tâm lý con ngời

đ Tính cách của con ngời

e Dụng cụ để viết( Đồ dùng học tập)

Trang 8

- Đọc y/c bt 3

- ? Các từ in đậm trong đoạn

văn sau thuộc trờng từ vựng

nào ?

- ? Xếp các từ ngữ: Mũi, nghe,

tai, thính, điếc, thơm vào

đúng trờng từ vựng của nó ?

- GV HD h/s làm bài tập 5

- Đọc

- Trả lời

Bài tập 3/23

- Các từ: hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thơng yêu, kính mến, rắp tâm, thuộc trờng từ vựng thái độ

Bài tập 4/23

Khứu giác Thính giác Mũi, miệng,

thơm, điếc, thính

Tai, nghe,

điếc, rõ, thính

Bài tập 5/23

Lạnh

- Trờng từ vựng thời tiết và nhiệt độ: lạnh, ấm, mát

- Trờng tính chất thực phẩm: đồ lạnh, đồ nóng

Trờng từ tâm lý, tình cảm con ngời: anh ấy hơi lạnh

ấm( ở bên chị ấy thật ấm áp)

3 Củng cố: - HT nội dung bài

4 Dặn dò:- Học bài, chuẩn bị bài.

Tiết 8

Bố cục của văn bản

1 Kiến thức: - Nắm bố cục văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp nội dung trong phần

thân bài

2 T tởng: - Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tợng và nhận

thức ngời đọc

3 Kĩ năng: - Xây dựng bố cục văn bản trong nói, viết

1 Kiểm tra: ?Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản ?Xác định chủ đề

văn bản''trong lòng mẹ''

2 Bài mới:

*Hoạt động1: HD HS tìm hiểu bố cục của văn bản

- Gọi hs đọc vb ''ngời thầy đạo

cao đức trọng''

- ? Vb đợc chia làm mấy

phần ?

- Đọc

- Trả lời

I Bố cục của văn bản

+ Bài tập: Vb: Ngời thầy đạo cao đức trọng

1 Đọc văn bản

-Văn bản chia 3 phần: - P1: CVA - danh lợi

Trang 9

- ? Chỉ rõ gianh giới các

phần ?

- ? Nêu nhiệm vụ từng phần ?

- ? Các phần trong văn bản có

mqh với nhau ntn ?

- Chốt bài

- ? Bố cục của văn bản là gì

- ? Gồm mấy phần? Nhiệm vụ

của từng phần ?

- GV: Vb thờng gồm có 3

phần: Mb, Tb, Kb mỗi phần

có chức năng, nhiệm vụ riêng,

nhng phải phù hợp với nhau

- Trả lời

- Nghe

- P2: học trò - vào thăm

- P3: còn lại

2 Nhiệm vụ

Mb: giới thiệu đối tợng, nhiệm vụ

Tb: giải thích, chứng minh nhiệm vụ

Kb: T/c của mọi ngời đối với

đối tợng

3 Mối quan hệ giữa các phần

- Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, phần trớc là tiền đề cho phần sau còn phần sau là sự tiếp nối của phần trớc các phần đều tập hợp làm rõchủ đề của văn bản

*Hoạt đông 2: HD HS tìm hiểu cách sắp xếp nội dung phần thân bài

của văn bản

- ? Tìm hiểu sự sắp xếp bố trí

phần thân bài vb ''Tôi đi học'' ?

- ? Vb ''Trong lòng mẹ trình

bày diễn biến tâm trạng bé

Hồng ntn ?

- GV: Tình thơng mẹ sâu sắc,

thái độ căm ghét cổ tục đầy

đọa mẹ mình của bé Hồng, khi

nghe bà cô cố tình nói xấu mẹ.

Niềm vui sớng cực độ của bé

Hồng khi đợc ở trong lòng mẹ

- ? Khi miêu tả ngời, vật, con

vật em sẽ lần lợt miêu tả theo

trình tự nào ?

- ? Khi miêu tả về phong cảnh

em lần lợt miêu tả theo trình tự

- Trả lời

II Cách sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản

1 Văn bản: ''Tôi đi học''

- Sắp xếp chủ yếu theo trình tự thời gian( Trên đờng -> trờng -> vào lớp)

2 Vb: ''Trong lòng mẹ''

- Trình bày diễn biến tâm trạng của bé Hồng

a Tả ngời, con vật, vật

- Theo không gian: Từ xa - gần, ngợc lại

- Theo thời gian: Quá khứ - hiện tại -> đồng loại

- Từ ngoại hình -> Quan hệ, cảm xúc hoặc ngợc lại

Trang 10

nào ?

- ? Từ các vb trên em hãy cho

biết cách sắp xếp nội dung

phần thân bài của văn bản ?

- Trả lời

b Tả phong cảnh

- Theo không gian rộng - hẹp, gần - xa, cao - thấp

- Ngoại cảnh -> cảm xúc hoặc ngợc lại

=> Nội dung phần thân bài đợc sắp xếp mạch lạc theo kiểu bài

và ý đồ giao tiếp của ngời viết

* Ghi nhớ: sgk *Hoạt động 3: HD HS Luyện tập

- Gọi hs đọc y/c bài tập

- ? Đoạn trích có mấy ý, các ý

đợc sắp xếp trình bày ntn ?

- HD hs làm bt 2

- Trả lời

III Luyện tập Bài tập 1/26

a Trình bày theo thứ tự không gian: nhìn xa - đến gần - đến tận nơi - đi xa dần

b Thứ tự thời gian: về chiều - lúc hoàng hôn

c Hai luận cứ đợc sắp xếp theo tầm quan trọng của chúng đối với luận điểm cần chứng minh

3 Củng cố: HT nội dung bài

4 Dặn dò: Học bài, chuẩn bị bài.

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	23,67 KB