Ho ga con

- Bộ chén này cả thảy có tám chiếc, đời ông thân tôi làm quan Khanh tại kinh, kén tìm thợ khéo chế ra, nên lấy làm vật gia bảo truyền thế, cất kỹ từ lâu. Vì được đại nhân hạ cố mới lấy ở[r]

HỒ GẢ CON

Bồ Tùng Linh

Có một Thiên Quan họ Ân, người Lịch Thành thuở nhỏ, nhà nghèo, thường tỏ ra gan dạ Trong ấp có khu nhà của một cố gia, rộng vài chục mẫu, lầu viện liền nóc, thường thấy chuyện quái dị, vì thế mà bỏ hoang, không ai ở

Lâu ngày tranh cỏ mọc um tùm, giữa ban ngày cũng không ai dám bén mảng đến Một hôm, Ân đang cùng các bạn học trò uống rượu, có người nói đùa:

- Ai dám ngủ trong nhà đó một đêm, chúng tôi sẽ góp tiền đãi bữa rượu

Ân ngồi nhổm ngay dậy, nói:

- Khó gì việc ấy:

Rồi cắp một chiếc chiếu mà đi Chúng bạn tiễn Ân đến cổng, bảo đùa rằng:

- Chúng tôi hẵng đợi ngoài này, nếu như có thấy điều gì thì kíp gọi to lên

Ân cười đáp lại:

- Nếu có ma hãy hồ thì sẽ tóm cổ đưa về làm bằng

Nói rồi đi vào Thấy lau sậy mọc khuất cả lối đi, các loài cỏ dại mọc rậm như gai Hôm đó, nhằm khoảng đầu tháng, trăng non mờ nhạt, nên cửa ngõ cũng phân biệt được

Ân đưa tay lần vách mà đi mãi, mới đến khu lầu phía sau

Trèo lên sân thưởng nguyệt, thấy sáng sủa, sạch sẽ, một vành trăng sáng ngậm trên đầu núi, ngồi một lúc lâu, không thấy có gì lạ, trong bụng cười thầm cho là thiên

hạ đồn hão

Rồi giải chiếu xuống đất, gối đầu lên hòn đá, nằm ngắm sao Ngưu Lang Chức Nữ Canh khuya, lơ mơ muốn ngủ, Ân chợt nghe dưới lầu có tiếng giầy lẹp kẹp đi lên

Ân vờ ngủ, ghé mắt xem, thấy một nàng áo xanh xách chiếc đèn hoa sen, thốt nhiên nhìn thấy Ân thì giật mình lùi bước, bảo với người đi sau rằng:

- Có người lạ trên này

Người bên dưới hỏi:

- Ai vậy?

- Cô gái đáp rằng:

- Không biết

Giây lát, một ông già bước lên, đến tận nơi nhìn kỹ, nói:

- Ðây là quan thượng thư họ Ân Ngài đã ngủ say, ta cứ làm việc mình Ông lớn là người không câu nệ, chắc không lấy làm lạ mà quở trách đâu

Họ bèn đưa nhau lên, vào cả trong lầu Các cửa lầu mở hết Một lát nữa, kẻ đi người lại càng nhiều Trên lầu, đèn sáng như ban ngày

Ân khẽ cựa mình, cất tiếng ho hắng

Ông già thấy ông đã tỉnh, bèn bước ra, quỳ xuống thưa rằng:

- Kẻ hèn mọn này có đứa con gái sắp gả chồng, đêm nay cho cháu làm lễ vu quy; không ngờ xúc phạm đến quan nhân, mong ngài lượng thứ

Ân ngồi dậy, đỡ ông lão lên nói:

- Không biết hôm nay là ngày vui mừng của nhà ta, thật áy náy vì không có gì để mừng tặng

Ông già đáp:

- Ðược quan nhân hạ cố, trấn áp điềm hung hiểm, là may lắm rồi Lại xin được phiền ngài ngồi lại cùng vui, quý hóa biết chừng nào

Ân cũng mừng, nhận lời

Vào trong lầu, nhìn xem, thấy bày biện đẹp đẽ, trang nhã

Lúc ấy, có người đàn bà bước ra vái chào, tuổi đã ngoại bốn mươi Ông già nói:

- Ðây là tiện nội

Ông vái chào lại

Bỗng nghe tiếng sênh, tiếng nhạc cất lên inh tai, có người nhà chạy vội lên thưa:

- Ðến rồi!

Ông lão chạy ra đón, Ân cũng đừng đợi

Phút chốc, một chiếc đàn lồng bằng sa mỏng, dẫn chú rễ vào

Chù rễ tuổi khoảng mười bảy mười tám, vẻ người sáng sủa, thanh tú

Ông già bảo hãy chào quan khách trước

Chàng trai đưa mắt nhìn ông

Ông giữ chân tiếp khách dùm chủ nhà, nên nhận lễ nửa khách nửa chủ Thứ đến là

bố vợ và chàng rễ giao bái Xong, bèn ngồi vào bàn tiệc

Một loáng, đám người phấn sáp kéo lên như mây Rượu thịt bày la liệt Chén ngọc, bình vàng sáng nhoáng, chiếu rọi lên bàn ghế

Rượu được vài tuần, ông già bảo con hầu vào mời tiểu thư ra

Con hầu vâng lời đi vào, lúc lâu vẫn không thấy ra

Ông lão tự mình đứng lên, vén bức màn, giục ra

Phút chốc, một bọn hầu gái, trẻ có già có, cùng đỡ cô dâu ra

Tiếng ngọc đeo vang lên lanh canh, mùi lan thơm sực nức

Ông già truyền bảo nàng hãy trông lên mà chào lạy

Lạy xong cô dâu đứng dậy, ngồi bên cạnh bà mẹ

Ân đưa mắt liếc nhìn, thấy cô tóc phượng cài trâm thu, tai đeo ngọc minh châu, dung nhan tuyệt đẹp

Thế rồi, rót rượu vào chén vàng, mỗi chén lớn chừng vài đấu

Ân nghĩ:

-Vật này có thể đưa cho bạn bè làm chứng được, bèn giấu vào trong tay áo rồi vờ say, tựa xuống ghế, gục đầu mà ngủ

Mọi người đều nói:

- Ông lớn say rồi!

Không bao lâu, nghe tiếng chú rễ có lời xin rước dâu

Tiếng nhạc, tiếng sênh lại nổi lên, mọi người nhộn nhịp xuống lầu ra đi

Xong xuôi, chủ nhân thu dọn bàn tiệc, thấy thiếu mất một cái chén, tìm khắp không thấy

Có người bàn, vụng ngờ cho ông khách đang nằm ngủ

Ông già vội gạt đi không cho nói hết, chỉ sợ Ân nghe được

Lúc lâu nữa, trong ngoài im lặng cả, Ân mới trở dậy

Tối mò không có đèn đuốc gì, chỉ có mùi thơm của phấn sáp và hơi rượu, như còn đầy cả bốn quanh tường

Trông ra, hừng đông đã rạng, bèn thong thả bước ra Sờ vào trong tay áo, cái chén vàng vẫn còn

Ra đến cổng thì bạn bè đã đợi sẵn, họ cứ ngờ Ân đang đêm lẻn ra, gần sáng mới trở vào

Ân đưa chén cho xem, ai cũng kinh ngạc, dò hỏi

Ân bèn kể rõ đầu đuôi cho biết Chúng đều nghĩ vật này thì anh học trò nghèo chẳng thể nào có, mới tin là chuyện thực

Về sau, ông thi đỗ Tiến sĩ, nhậm chức ở Phù Khâu

Có nhà gia thế họ Chu thết tiệc ông, sai lấy bộ chén lớn, mà mãi vẫn không thấy người hầu mang ra

Có đứa hầu nhỏ che miệng nói thầm với chủ nhân điều gì đấy, nét mặt chủ nhân có

vẻ tức giận

Một lát sau đem bộ chén vàng ra, rót mời khách uống

Nhìn kỹ kiểu chén cùng đường trạm trổ, không khác chút gì với thứ chén của hồ dạo nào

Ân lấy làm lạ , Ân hỏi chén này chế tạo ở đâu Chủ nhân đáp:

- Bộ chén này cả thảy có tám chiếc, đời ông thân tôi làm quan Khanh tại kinh, kén tìm thợ khéo chế ra, nên lấy làm vật gia bảo truyền thế, cất kỹ từ lâu Vì được đại nhân hạ cố mới lấy ở trong hòm ra, thì chỉ còn bảy chiếc

Ngờ đâu người nhà lấy trộm, mà dấu niêm phong mười năm vẫn như cũ, thật chẳng hiểu sao nữa

Ân cười bảo:

- Chén vàng mọc cánh bay mất rồi, những vật báu truyền đời không nên để cho mất Tôi có một chiếc cũng gần giống, xin đem để tặng ngài

Tiệc xong, về dinh, ông lấy chén ra, cho người mang đến

Chủ nhân xem kỹ, rất kinh hãi, đích thân đến tạ ơn, và hỏi nguyên do chiếc chén từ đâu mà có

Ân bèn kể lại đầu đuôi câu chuyện

Mới hay rằng vật ngoài nghìn dặm, hồ cũng có thể lấy được, duy chỉ không dám giữ làm của mình