tiểu sử tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của một nhà văn , hay những văn bản tiểu sử , hay những văn bản tiểu sử tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của một người được giới thiệu vào các c[r]
Trang 1Giáo sinh: Hoàng Ngọc Phụng
Ngày soạn: 16/2/2011
Ngày dạy: 21/2/2011
Lớp: 11A5
Bài dạy:
TIỂU SỬ TÓM TẮT
A Mục tiêu bài học
Giúp học sinh:
-Nắm được mục đích, yêu cầu của tiểu sử tóm tắt
-Biết cách thức viết tiểu sử tóm tắt
B Phương pháp giảng dạy
-Gợi mở
-Diễn dịch và quy nạp
-Hướng dẫn học sinh tự học
C Phương tiện dạy học
-Giáo án giảng dạy (viết tay và powerpoint)
-SGV, SGK Ngữ Văn 11, tập 2, ban cơ bản, NXB: Giáo dục
-Giới thiệu giáo án Ngữ Văn 11, tập 2, ban cơ bản, NXB: Hà Nội
D Tiến trình dạy học
- Kiểm tra bài cũ (3’)
Bài thơ “Từ ấy” của Tố Hữu được chia làm mấy đoạn? Nêu ý chính của từng
đoạn.
Em hãy nêu chủ đề của bài thơ “Từ ấy” của Tố Hữu
- Bài học mới
+ Lời vào bài (2’)
Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta vẫn thường hay bắt gặp những văn bản tiểu sử tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của một nhà văn, hay những văn bản tiểu sử
tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của một người được giới thiệu vào các cơ quan lãnh đạo của Nhà nước…Vậy, thế nào là “Tiểu sử tóm tắt”? và cách viết một văn bản
“Tiểu sử tóm tắt” như thế nào? Hôm nay, Thầy sẽ hướng dẫn cả lớp tìm hiểu bài
“Tiểu sử tóm tắt”.
-GV: Yêu cầu 1 HS đọc bài, “phần
I.”
Câu1 Theo em, thế nào là “tiểu
sử”? Thế nào là “tóm tắt” Từ đó,
em hiểu thế nào là “tiểu sử tóm
tắt”?
-GV gợi ý: Giải thích nghĩa của từ
-HS phát biểu
-GV ví dụ:
+Tiểu sử một nhà hoạt động chính
I.Mục đích, yêu cầu của tiểu sử tóm tắt (15’) 1.Khái niệm “Tiểu sử tóm tắt” (3’)
-Tiểu sử: là bản thuật lại thân thế, sự nghiệp một người
-Tóm tắt: là rút ngắn, giữ lại cái cốt yếu (những nội dung quan trọng)
“Tiểu sử tóm tắt”: là văn bản thông tin một
cách khách quan, trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân
Trang 2trị, nhà khoa học, nhà văn, nhà thơ
+Tiểu sử một cán bộ, giáo viên
Câu2.Theo em, viết văn bản tiểu
sử tóm tắt là nhằm mục đích gì?
-Bầu cử
-Xin việc
-Đối với các nhà văn, nhà thơ
-HS thảo luận
-GV chốt ý và cho HS ghi bài
Câu3.Để viết thành công một văn
bản tiểu sử tóm tắt Theo em,
người viết cần đáp ứng những
yêu cầu nào?
-GV gợi ý:
+HS đọc kĩ sách giáo khoa trả lời
-HS tranh luận
-GV khái quát lại vấn đề, và cho
HS ghi bài
-GV cho HS tranh luận
-GV giải thích đáp án
-Đáp án: c và d
-GV nhắc lại 3 cách và 4 bước của
“Thao tác lập luận bác bỏ”
-GV gợi ý cho HS phần lí thuyết: 2
bước tiến hành viết tiểu sử tóm tắt
-GV mời 1 HS đọc bài và trả lời
2.Mục đích của tiểu sử tóm tắt (4’)
-Giới thiệu cho người đọc, người nghe về:
+Cuộc đời, sự nghiệp +Cống hiến của người được nói tới
-Giúp các nhà quản lí phân công công việc hợp lí
-Đối với các nhà văn, nhà thơ, nắm được tiểu
sử tóm tắt của họ giúp chúng ta hiểu đúng và sâu hơn về tác phẩm của họ
3.Yêu cầu của tiểu sử tóm tắt (4’)
-Thông tin khách quan, chính xác về người được nói tới:
+Số liệu, mốc thời gian +Thành tích, đóng góp nổi bật
-Nội dung và độ dài của văn bản phù hợp với mục đích viết tiểu sử tóm tắt
-Văn phong
+Cô đọng, trong sáng +Không sử dụng các biện pháp tu từ
Bài tập 1- trang 55- sách giáo khoa (4’)
II.Cách viết tiểu sử tóm tắt (20’) -Các bước tiến hành viết tiểu sử tóm tắt (3’) B1.Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt
-Sưu tầm tài liệu: Sách, báo, tạp chí -Chọn lọc tài liệu cần thiết
B2.Viết tiểu sử tóm tắt (4 phần)
-Giới thiệu khái quát về người được giới thiệu +Họ tên, ngày tháng năm sinh
+Quê quán, gia đình +Học vấn
-Hoạt động xã hội của người được giới thiệu +Làm gì? Ở đâu?
+Mối quan hệ với mọi người ra sao?
-Những đóng góp, thành tựu tiêu biểu
-Đánh giá chung
2 Bài tập thực hành (15’)
Trang 3các câu hỏi:
Câu 1.Kể lại vắn tắt cuộc đời và
sự nghiệp của Lương Thế Vinh
Câu 2.Bài viết gồm những nội
dung nào? Chúng được sắp xếp
ra sao?
Câu 1 Cuộc đời và sự nghiệp của
Lương Thế Vinh
-Nhà thơ, nhà toán học Lương Thế
Vinh tự Cảnh Nghi, hiệu Thụy
Hiên, dân gian thường gọi là Trạng
Lường, quê gốc ở tỉnh Nam Định
-Từ nhỏ ông đã nổi tiếng là thần
đồng Năm 21 tuổi (1463), ông thi
đỗ Trạng Nguyên Ông là người
biên tập cuốn “Đại thành toán
pháp”- cuốn sách giáo khoa về toán
đầu tiên ở nước ta
-Về văn chương, nghệ thuật, ông
cũng có nhiều đóng góp Cuốn “Hí
phường phả lục” của ông được
đánh giá là “một tác phẩm lí luận
đầu tiên về nghệ thuật kịch hát cổ
truyền”
-Nhà bác học Lê Quý Đôn đã đánh
giá ông là người có tài kinh bang tế
thế
Câu 2 Bài viết gồm 4 nội dung và
được sắp xếp như sau:
1, Nhân thân
2, Các hoạt động chính
3, Đóng góp về toán học; về văn
chương, nghệ thuật
4, Đánh giá chung
Củng cố và dặn dò (1’)
-Học thuộc phần: Ghi nhớ
-Tìm hiểu trước bài: “Đặc điểm
loại hình tiếng Việt” và thử trả lời
các câu hỏi cuối sách giáo khoa
Bài tập “Lương Thế Vinh”- trang 54 SGK Ngữ Văn 11, tập 2, ban cơ bản (10’)
-HS ghi bài tập làm mẫu
-Bài tập 2- trang 55 SGK (5’)
+Phân biệt: Văn bản tiểu sử tóm tắt với các văn bản khác: điếu văn, sơ yếu lí lịch và
thuyết minh.
- Giống: Đều có thể viết về một nhân vật nào đó
Tiểu sử tóm tắt
Điếu văn
Giống -Có thể viết về một nhân vật nào đó
Khác
-Ngoài nội dung tiểu sử của người đã mất còn thêm nhiều nội dung khác:
Tiếc thương người đã mất, lời chia buồn với gia quyến…
Giống -Thuật lại nét chính liên quan đến
một người nào đấy
Khác -Do người khác
viết
-Do chính bản thân viết
Giống -Có thể viết về một nhân vật nào đó
Khác -Đối tượng: con
người
người, vật, danh lam thắng cảnh…
III.Tổng kết (1’)
-Phần trọng tâm bài học: Cách thức viết một văn
bản tiểu sử tóm tắt
Ý kiến của giáo viên hướng dẫn giảng dạy
………
………
………
Trang 4HỌC SINH GHI NHỚ
BÀI 1: LẬP LUẬN BÁC BỎ
1.Khái niệm “lập luận bác bỏ”
-Bác bỏ: bác đi, gạt đi, không chấp nhận
Lập luận bác bỏ: là cách thức đưa ra những lí lẽ, dẫn chứng khoa học của mình để phủ
nhận ý kiến, quan điểm thiếu chính xác của người khác Từ đó, nêu ý kiến đúng của mình để thuyết phục người nghe
2.Cách bác bỏ
-Có 3 cách bác bỏ
-Có thể bác bỏ một luận điểm, luận cứ, lập luận bằng cách:
+Nêu tác hại
+Chỉ ra nguyên nhân
+Phân tích những khía cạnh sai lệch, thiếu chính xác của chúng
-Có 4 bước để bác bỏ:
B1 Xác định luận điểm bị bác bỏ
B2 Bác bỏ bằng cách nào?
B3 Xác định những luận cứ được đưa ra để bác bỏ luận điểm sai
B4 Cách thức diễn đạt
+Các kiểu câu được phối hợp
+Các biện pháp nghệ thuật
BÀI 2: TIỂU SỬ TÓM TẮT
1 Khái niệm “Tiểu sử tóm tắt”
-Tiểu sử: là bản thuật lại thân thế, sự nghiệp một người
-Tóm tắt: là rút ngắn, giữ lại cái cốt yếu (những nội dung quan trọng)
“Tiểu sử tóm tắt”: là văn bản thông tin một cách khách quan, trung thực những nét
cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân
2.Cách viết tiểu sử tóm tắt
-Có 2 bước tiến hành viết tiểu sử tóm tắt
B1.Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt
-Sưu tầm tài liệu: Sách, báo, tạp chí
-Chọn lọc tài liệu cần thiết
B2.Viết tiểu sử tóm tắt (4 phần)
-Giới thiệu khái quát về người được giới thiệu
+Họ tên, ngày tháng năm sinh
+Quê quán, gia đình
+Học vấn
-Hoạt động xã hội của người được giới thiệu
+Làm gì? Ở đâu?
+Mối quan hệ với mọi người ra sao?
-Những đóng góp, thành tựu tiêu biểu
-Đánh giá chung
Trang 53 Phân biệt: Văn bản tiểu sử tóm tắt với các văn bản khác: điếu văn, sơ yếu lí lịch
và thuyết minh.
- Giống: Đều có thể viết về một nhân vật nào đó
Tiểu sử
tóm tắt
Điếu văn
Giống -Có thể viết về một nhân vật nào đó
Khác
-Ngoài nội dung tiểu sử của người đã mất còn thêm nhiều nội dung khác:
Tiếc thương người đã mất, lời chia buồn với gia quyến…
Giống -Thuật lại nét chính liên quan đến
một người nào đấy
Khác -Do người khác
viết
-Do chính bản thân viết
Giống -Có thể viết về một nhân vật nào đó
Khác -Đối tượng: con
người
người, vật, danh lam thắng cảnh…