Mục đích - Giới thiệu cho người đọc người nghe về cuộc đời sự nghiệp, cống hiến của người được nói tới - Giúp lựa chọn và quản lý nhân sự - Giúp lựa chọn bạn bè hay giới thiệu cán bộ lã
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11
Tóm Tắt Tiểu Sử
A Trả bài cũ
Câu hỏi kiểm tra bài cũ
- Đọc thuộc lòng bài thơ Từ ấy ?
- Giải thích các hình tượng trong bài thơ: Niềm say mê vui sướng khi bắt gặp lý tưởng của người thanh niên yêu nước là gì?
- Nhận thức về lý tưởng mới đã đem lại những chuyển biến gì ?
B Mục tiêu bài dạy
1 Về kiến thức
- Giúp học sinh nắm được đặc điểm, mục đích, yêu cầu của việc viết tóm tắt tiểu sử tóm tắt
- Cách viết tiểu sử tóm tắt
2 Về kĩ năng
- Biết về tiểu sử của một số tác giả đã học ở phần Văn học
- Viết được tiểu sử tóm tắt của một nhân vật ( Nhà văn, nhà thơ lớn, Lãnh tụ…
3 Về thái độ
- Thái độ thận trọng và chân thực khi viết một tiểu sử tóm tắt
C Phương tiện dạy học
- Ngữ văn 11 (tập 2), Nxb Giáo dục, Tp HCM, 2009
Trang 2- Ngữ văn 11 Sách Giáo Viên (tập 2) Nxb Giáo dục, Tp Huế, 2010
- Giáo án (bài soạn Word, powerpoint, phấn, bảng,…)
D Tiến trình bài học
1 ổn định lớp
2 Vào bài Cũng giống như hàng trăm loại văn bản khác, tóm tắt tiểu sử cung cấp cho người
đọc những thông tin chính xác về một nhân vật hay đối tượng nào đó Văn bản này
có những yêu cầu gì và làm thế nào để viết được một bản tiểu sử tóm tắt?
Hoạt động của Giáo viên
- Cho học sinh đọc một văn bản (tự chuẩn bị) rồi
nhận xét xem đó có phải là văn bản tóm tắt hay không?
- Sau khi đọc xong văn bản em hãy cho biết:
+ Người được nói tới họ tên là gì?
+ Cuộc đời có gì nổi bật?
+ Đánh giá như thế nào về Nguyễn Bính?
Thông tin về Nguyễn Bính là thông tin như thế nào?
Em rút ra kết luận gì về ngữ liệu ta dùng khi tóm tắt
về một nhân vật? Thông tin đó có khách quan
không?
Hoạt động của học sinh
I Mục đích yêu cầu của Tiểu
sử tóm tắt
1 Định nghĩa
Tiểu sử tóm tắt là một văn bản thông tin khách quan, trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân
Ví dụ: Tiểu sử một nhà hoạt động chính trị, nhà khoa học nhà văn, nhà thơ, tiểu sử của một cán bộ,
Trang 3- Mục đích của tiểu sử tóm tắt là gì?
-Em thấy khi bầu chọn một cán bộ lớp có cần biết
tóm tắt về tiểu sử của bạn không? Tại sao?
-Em nghĩ khi biết về tiểu sử của một nhà văn thì
có lợi ích gì cho việc hiểu tác phẩm của họ không?
- Bản tiểu sử tóm tắt cần phải đạt những yêu cầu
nào?
- Em nghĩ tại sao văn bản tóm tắt phải mang tính
khách quan?
Nếu chủ quan thì văn bản không đúng mục đích là
văn bản tóm tắt và mang màu sắc chủ quan thì thông
tin có khi bị sai
giáo viên,…
2 Mục đích
- Giới thiệu cho người đọc người nghe về cuộc đời sự nghiệp, cống hiến của người được nói tới
- Giúp lựa chọn và quản lý nhân sự
- Giúp lựa chọn bạn bè hay giới thiệu cán bộ lãnh đạo
-Ngoài ra nắm được tiểu sử của một nhà văn, nhà thơ giúp chúng ta
có cơ sở hiểu đúng, hiểu sâu hơn sang tác của họ
3 Yêu cầu
Bản tiểu sử tóm tắt phải đáp ứng yêu cầu:
- Thông tin khách quan, chính xác về người được nói tới
- Nội dung và độ dài của văn bản cần phù hợp với mục đích viết
Trang 4- Em nghĩ tại sao văn bản tóm tắt phải ngắn gọn?
Tiết kiệm thời gian khi phải đọc thong tin về cá
nhân, dễ nhớ, khắc sâu, để lại ấn tượng cho người đọc
- Tại sao văn bản tóm tắt không được sử dụng các
biện pháp tu từ?
- Không nên sử dụng biện pháp tu từ trong
khi viết tiểu sử tóm tắt vì đây là một văn bản thông tin
một cách khách quan thông tin về một cá nhân nào đó
nên cần phải dựa vào những điều có thật trong cuộc đời
và sự nghiệp của con người ấy Nếu sử dụng các biện
pháp tu từ thì văn bản sẽ mang sắc thái chủ quan của
người viết và văn bản không còn chính xác nữa
- Đọc văn bản trong SGK em hãy cho biết:
+ Em chia văn bản thành mấy đoạn? Nêu ý chính của
mỗi đoạn?
Văn bản chia thành 4 đoạn:
+ Đoạn 1: Khái quát chung(khái quát thân thế)
+ Đoạn 2: Phẩm chất
+ Đoạn 3: Đóng góp
tiểu sử tóm tắt
- Văn phong bản tiểu sử tóm tắt cần cô đọng, trong sang, không sử dụng các biện pháp tu từ
II Cách viết Tiểu sử tóm tắt
1 Chọn tài liệu để viết Tiểu sử tóm tắt
Khi chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt thì tài liệu đó cần:
- Nội dung tài liệu đó phải tiêu biểu và chính xác về thân thế và cuộc đời của nhân vật được yêu cầu viết tóm tắt
Trang 5+ Đoạn 4: Khái quát chung
+Em phân tích tính cụ thể, chân thực và tiêu biểu
Tài liệu phải chính xác, chân thực và tiêu biểu về
nhân vật được tóm tắt
- Viết tiểu sử tại sao lại quan tâm đến tính
chân thật của tài liệu có liên quan đến cá nhân người
được nói đến?
Vì tư liệu có chính xác thì mới đảm bảo tính
khách quan cho văn bản tiểu sử tóm tắt
- Tài liệu sưu tầm dưới dạng nào?
Tài liệu sưu tầm dưới dạng văn bản
- Bản tiểu sử tóm tắt cần có những phần nào?
- Em nghĩ giới thiệu về 1 nhân vật nào đó,
phần đầu tiên là gì?
+ Giới thiệu về nhân thân
+ Hoạt động xã hội của người được giới thiệu
+ Đóng góp của người được giới thiệu
+Đánh giá chung
- Tài liệu sưu tầm phải chân thực, đầy đủ, chính xác và tiêu biểu
về nhân vật ấy
2 Viết tiểu sử tóm tắt
Bản tiểu sử tóm tắt thường có các phần:
- Giới thiệu khái quát về thân nhân ( họ tên, ngày tháng năm sinh, quê quán, gia đình, học vấn…) của người được giới thiệu
- Hoạt động xã hội của người được giới thiệu: làm gì, ở đâu, mối quan hệ với mọi người,…
Trang 6- Bài tập 1 Trường hợp cần viết tiểu sử tóm tắt: c,d
- Bài tập 2
Bài tập 2: Điểm giống nhau giữa tiểu sử tóm tắt
với điếu văn, sơ yếu lý lịch, thuyết minh
*Điểm giống: Cùng sử dụng những tư liệu thật về
cuộc đời của nhân vật (con người) để viết
* Điểm khác:
- Tiểu sử tóm tắt & điếu văn: khác nhau về mục
đích và hoàn cảnh giao tiếp
+ Điếu văn viết được viết để đọc trong buổi lễ truy
điệu người đã mất nên ngoài ngoài nội dung tiểu sử
của người mất còn them nội dung : thương tiếc người
đã mất, lời chia buồn cùng gia quyến,
- Tiểu sử tóm tắt & sơ yếu lý lịch:
+ sơ yếu lý lịch do bản thân người được yêu cầu
viết phải viết; Tóm tắt tiểu sử do người khác viết về
nhân vật được đề cập
+Sơ yếu lý lịch là văn bản hành chính, thường có
- Những đóng góp, những thành tựu tiêu biểu của người được giới thiệu
-Đánh giá chung
*Lưu ý : sau khi viết xong
một văn bản thì phải đọc và sửa chữa lỗi (nếu có)
III Luyện tập
Bài tập 1:
Trường hợp cần viết tiểu sử tóm tắt: c,d
Bài tập 2: Điểm giống nhau giữa
tiểu sử tóm tắt với điếu văn, sơ yếu lý lịch, thuyết minh
*Điểm giống: Cùng sử dụng
những tư liệu thật về cuộc đời của nhân vật (con người) để viết
* Điểm khác:
- Tiểu sử tóm tắt & điếu văn:
khác nhau về mục đích và hoàn cảnh giao tiếp
+ Điếu văn viết được viết để đọc
trong buổi lễ truy điệu người đã mất nên ngoài ngoài nội dung tiểu
Trang 7mẫu cố định
+ Nội dung sơ yếu lý lịch thường nhấn mạnh đến
thân nhân và các mối quan hệ
+ Sơ yếu lý lịch cần xác nhận của cơ quan có
thẩm quyền
+ Tiểu sử không cần nêu chi tiết mọi quan hệ xã
hội mà chỉ tập trung nêu mối quan hệ có ảnh hưởng trực
tiếp cá nhân người được viết tiểu sử, chú trọng nhiều
đến cống hiến và đóng góp của người đó
+ Tiểu sử không nhất thiết phải có xác nhận của cơ
quan có thẩm quyền
- Tiểu sử & lời giới thiệu thuyết minh
+ Thuyết minh là văn bản giới thiệu nên có đối
tượng rộng hơn( người, vật, danh lam thắng cảnh…)
+ Tùy vào đối tượng, mục đích, nội dung của văn
bản giới thiệu, thuyết minh, có thể nhấn mạnh, khắc sâu
những nội dung khác nhau
+ Về hành văn, văn bản giới thiệu thuyết minh còn
yêu cầu cách diễn đạt phong phú, giàu hình ảnh và có
tính biểu cảm
sử của người mất còn them nội dung : thương tiếc người đã mất, lời chia buồn cùng gia quyến,
- Tiểu sử tóm tắt & sơ yếu lý
lịch:
+ sơ yếu lý lịch do bản thân
người được yêu cầu viết phải viết; Tóm tắt tiểu sử do người khác viết về nhân vật được đề cập
+Sơ yếu lý lịch là văn bản hành
chính, thường có mẫu cố định
+ Nội dung sơ yếu lý lịch
thường nhấn mạnh đến thân nhân và các mối quan hệ
+ Sơ yếu lý lịch cần xác nhận
của cơ quan có thẩm quyền
+ Tiểu sử không cần nêu chi
tiết mọi quan hệ xã hội mà chỉ tập trung nêu mối quan hệ có ảnh hưởng trực tiếp cá nhân người được viết tiểu sử, chú trọng nhiều đến cống hiến và đóng góp của người đó
+ Tiểu sử không nhất thiết phải có
xác nhận của cơ quan có thẩm
Trang 8- Bài tập 3 Chọn một nhà văn trong chương trình học, có thể
chọn một số nhà văn như: Nam Cao, Hàn Mặc Tử, Xuân
Diệu, …
Có thể tham khảo phần tiểu dẫn trong SGK
quyền
- Tiểu sử & lời giới thiệu
thuyết minh
+ Thuyết minh là văn bản giới
thiệu nên có đối tượng rộng hơn( người, vật, danh lam thắng cảnh…)
+ Tùy vào đối tượng, mục đích, nội dung của văn bản giới thiệu,
thuyết minh, có thể nhấn mạnh, khắc
sâu những nội dung khác nhau
+ Về hành văn, văn bản giới
thiệu thuyết minh còn yêu cầu cách
diễn đạt phong phú, giàu hình ảnh và
có tính biểu cảm
Bài tập 3: Viết tiểu sử tóm tắt của một nhà văn nhà thơ đã học trong chương trình Ngữ văn 11
(Bài tập về nhà )
3 Củng cố, dặn dò
- Nắm được mục đích yêu cẩu của bản tiểu sử tóm tắt
- Viết tiểu sử tóm tắt phải có những phần nào?
- Soạn bài: Tôi yêu em
Trang 9+ Đọc bài thơ, tìm hiểu về Puskin cùng với chất thơ trữ tình của ông
+ Trả lời câu hỏi SGK
E Bổ sung, rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Mỹ Tho, ngày … tháng… năm Mỹ tho, ngày… tháng …năm
Tổ Trưởng Bộ Môn Giáo Viên Hướng Dẫn