- Kỹ năng: + Nắm được cách viết một bản tiểu sử tóm tắt của một danh nhân hoặc một người mà cuộc đời,sự nghiệp, cống hiến được học sin biết rõ.. - Thái độ: + Có ý thức quan tâm đến các b
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11 TIỂU SỬ TÓM TẮT
- Kiến thức:
+ Nắm được những kiến thức cơ bản về tiểu sử tóm tắt: khái niệm, mục đích, yêu cầu, tầm quan trọng của tiểu sử tóm tắt
- Kỹ năng:
+ Nắm được cách viết một bản tiểu sử tóm tắt của một danh nhân hoặc một người mà cuộc đời,sự nghiệp, cống hiến được học sin biết rõ
- Thái độ:
+ Có ý thức quan tâm đến các bản tiểu sử tóm tắt trên sách vở, báo chí và các phương tiện thông tin đại chúng để hiểu biết thêm về tấm gương của những con người đáng được noi theo
II CHUẨN BỊ
- Giáo viên:
+ Giáo án
+ Sách giáo viên
+ Sách giáo khoa
+ Ngữ liệu( có thể)
- Học sinh:
+ Sách giáo khoa
+ Phần chuẩn bị câu hỏi ở nhà
Trang 2III PHƯƠNG PHÁP
- Phương pháp phân tích ngôn ngữ
- Phương pháp rèn theo mẫu
- Phương pháp giao tiếp
- Phương pháp luyện tập
1 Ổn định trật tự lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Vào bài mới
Chắc hẳn trong các em đã hơn một lần gặp những bản tiểu sử ngắn gọn về các danh nhân trong một cuốn từ điển,bản tóm tắt tiểu sử những ứng cử viên của cuộc bình bầu cán bộ lớp, hay những bản giới thiệu về những vị vua, những anh hùng lịch sử trong những chương trình Lịch sử được phát sóng hàng ngày, gần đây hơn trên đường phố Hà Nội đã có thêm ghi chú về tên tuổi những con đường Đây có thể coi là những dạng của tiểu
sử tóm tắt Vậy một văn bản tiểu sử tóm tắt là gì, nó có mục đích và yêu cầu như thế nào, đặc biệt cách viết tiểu sử tóm tắt ra sao, để hiểu hơn điều này hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về “Tiểu sử tóm tắt”
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
gian
Trang 3Hướng dẫn học
sinh tìm hiểu về
mục đích, yêu cầu
của tiểu sử tóm tắt
1.Hướng dẫn tìm
hiểu mục đích của
tiểu sử tóm tắt.
Giáo viên dẫn dắt về
tiểu sử
- Gv cho biết: Tiểu
sử còn gọi là tiểu
truyện, như có người
đã định nghĩa là “bài
chép lược qua sự tích
của một người”
Còn tóm tắt là trình
bày một cách ngắn
gọn những nét cơ
bản của một đối
tượng nào đó
- Gv hỏi: Từ đó một
em cho cô biết thế
nào là tiểu sử tóm
tắt?
- Hs theo dõi sgk cho biết khái niệm
CỦA TIỂU SỬ TÓM TẮT
1.Mục đích
- Khái niệm tiểu sử tóm tắt:
Tiểu sử tóm tắt là văn bản thông tin một cách khách quan, trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân
Ví dụ: Tiểu sử của nhà chính trị, nhà khoa học, nhà văn…Sách giáo khoa lớp 11: Tiểu sử của Tản Đà trong “Hầu trời”, của Xuân Diệu trong “Vội vàng”
- Mục đích của tiểu sử tóm tắt:
+ Giới thiệu cho người đọc,
Trang 4-Gv dẫn và hỏi:
Ngay trong sách giáo
khoa chúng ta đang
học cũng có mặt của
rất nhiều tiểu sử tóm
tắt của các tác giả thể
hiện ở phần Tiểu
dân Một em hãy lấy
ví dụ ?
- Vậy mục
đích của tiểu
sử tóm tắt là
gì, từ đó nó có
ý nghĩa ra sao?
2.Hướng dẫn tìm
hiểu yêu cầu của
tiểu sử tóm tắt.
Gv dẫn dắt: Mỗi
bản tiểu sử tóm tắt
khi viết phải tuân
theo những yêu cầu
nhất định Em hãy
cho biết những yêu
cầu nào được đặt ra
khi viết tiểu sử tóm
tắt?
- Hs mở sách tìm
ví dụ
người nghe về cuộc đời, sự nghiệp, cống hiến của người được nói tới
Từ đó nó có ý nghĩa : + Giúp nhà quản lý tìm hiểu, theo dõi và sắp xếp, phân công công việc hợp lý, hiệu quả
+ Giúp lựa chọn bạn bè, giới thiệu cán bộ lãnh đạo + Với các nhà thơ, nhà văn, điều đó cho biết cơ sở để hiểu đúng và sâu thêm sáng tác của họ
2 Yêu cầu
- Thông tin :một cách
khách quan chính xác về người được nói tới bằng cách ghi cụ thể, chính xác những số liệu, mốc thời gian, thành tích, đóng góp nổi bật của người được giới thiệu trong lĩnh vực hoạt
Trang 5- Hs theo dõi sách giáo khoa
và trả lời câu hỏi
- Hs thảo luận
và đưa ý kiến
động đang được quan tâm
- Nội dung và độ dài của
văn bản cần phù hợp với mục đích viết tiểu sử tóm tắt
- Văn phong cần cô đọng,
trong sáng, không sử dụng các biện pháp tu từ
HOẠT ĐỘNG 2:
Hướng dẫn học
sinh cách viết tiểu
sử tóm tắt
1 Hướng dẫn học
sinh chọn tài liệu để
viết tiểu sử tóm tắt
+ Gv dẫn dắt: Khi
viết tiểu sử tóm tắt
chúng ta tiến hành
hai bước: Chọn tài
liệu để viết và sau đó
là viết tiểu sử tóm
II.CÁCH VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT
1 Chọn tài liệu để viết tiểu
sử tóm tắt
- Văn bản “Lương Thế Vinh”
a, Kể lại vắn tắt cuộc đời và
sự nghiệp của nhà bác học Lương Thế Vinh
Người viết đã chọn các tài
Trang 6+ Trước hết là chọn
lựa tài liệu viết tiểu
sử tóm tắt Các em
theo dõi văn bản “
Lương Thế Vinh”
trong sgk và lần lượt
trả lời các câu hỏi
+Gv chốt ý và
chuyển ý:
Như vậy, thông qua
văn bản Lương Thế
- Một học sinh đọc văn bản
Các em còn lại suy nghĩ và trả lời ba câu hỏi
liệu tiêu biểu và cần thiết sau đây:
+ Nhân thân( tên tuổi, quê quán )
+ Sự nghiệp, học vấn: học giỏi, đỗ trạng nguyên, nhiều công trình Toán học… + Đánh giá chung: là người
có thực học
-> Chính là kết cấu của một bài tiểu sử tóm tắt
b, Tính chính xác, chân thực
và tiêu biểu của các tài liệu được lựa chọn
- Tính chính xác, chân thực: các thông tin được đưa ra với đảm bảo được tính khách quan, những cứ liệu
cụ thể bằng những con số: năm sinh, các mốc thời gian trong cuộc đời lời trích dẫn
ý kiến rất rõ ràng của nhà bác học Lê Quý Đôn
- Tiêu biểu: bài viết không rườm rà, những cứ liệu đưa
Trang 7Vinh chúng ta có thể
thấy được bước đầu
tiên trong cách viết
tiểu sử tóm tắt là
chọn tài liệu Việc
chọn tài liệu mang
những nét chung và
cả những đặc thù
riêng phụ thuộc vào
chính đối tượng được
nói đến.Để lựa chọn
tài liệu chúng ta có
rất nhiều cách sưu
tầm: Thu thập
thông tin từ người
thân, người có liên
quan, thông tin cá
nhân, lí lịch,…từ cá
nhân đó hoặc qua
sách, báo.
Sau khi chọn tài
liệu, bước tiếp
theo sẽ là tiến
hành viết tiểu sử
tóm tắt
ra rất rõ ràng và có kết cấu nội dung hợp lý đảm bảo cung cấp thông tin một cách ngắn gọn và căn bản nhất về Lương Thế Vinh
c, Tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt
- Tài liệu viết về tiểu sử, cuộc đời và sự nghiệp của người được tóm tắt.
- Yêu cầu về tài liệu: chính xác, rõ ràng, có cơ sở, ngắn gọn, đúng mục đích.
Trang 82.Hướng dẫn học
sinh viết tiểu sử tóm
tắt.
+ Các em tiếp tục
theo dõi văn bản vừa
đọc và lần lượt trả
lời các câu hỏi:
Bài viết gồm những
nội dung nào? Chúng
được sắp xếp ra sao?
Những lưu ý khi
viết phần đánh giá về
người được viết tiểu
sử tóm tắt về nội
dung, mức độ và
cách đánh giá?
Gv chốt: Các em chú
2 Viết tiểu sử tóm tắt Văn bản Lương Thế Vinh a.Những nội dung chính:
+ Thân thế
+ Phẩm chất con người: trí tuệ, tấm lòng với nhân dân, đất nước
+ Đánh giá b.Cách sắp xếp:Mạch lạc, chặt chẽ, triển khai vấn đề rất logic
c.Những lưu ý khi viết phần đánh giá về người được viết tiểu sử tóm tắt:
+ Nội dung: ngắn gọn, rõ ràng, chính xác, tiêu biểu
+ Mức độ đánh giá:
Trang 9ý, tất cả những nét
chính về nội dung,
mức độ, cách đánh
giá trong văn bản
trên cũng chính là
khuôn mẫu mang
tính bắt buộc đối với
những bài tiểu sử
tóm tắt
Tóm lại: Để viết
được tiểu sử tóm tắt
chúng ta phaỉ trải
qua hai khâu là chọn
tài liệu và tiến hành
viết với những yêu
cầu cụ thể mà chúng
ta vừa tìm hiểu
khách quan, đúng mực,
có sức thuyết phục
HOẠT ĐỘNG 3:
Hướng dẫn học
sinh luyện tập
Gv lựa chọn 1 đến 2
bài tập trong sgk cho
hs làm và bổ sung,
sửa chữa
III.LUYỆN TẬP
Bài tập 1.Các trường hợp cần viết tiểu sử tóm tắt: b, c, d,e
Bài tập 2.Những điểm giống
và khác nhau giữa các văn bản tiểu sử tóm tắt
a, Tiểu sử tóm tắt thường
Trang 10gồm 4 phần:nhân thân, hoạt động xã hội, đóng góp, đánh giá Dùng văn phong cô đọng, rõ ràng, không sử dụng các biện pháp tu từ
b, Các văn bản điếu văn, sơ yếu lý lịch, thuyết minh có thể sử dụng tiểu sử tóm tắt ở những vị trí thích hợp tùy theo yêu cầu,nhưng có thể
có thêm các phần:
- Điếu văn: Ngoài tiểu sử tóm tắt của người đã khuất còn có thêm phần tiếc
thương người đã khuất và chia buồn cũng gia
quyến.Phần đánh giá
thường dài hơn và kĩ hơn
- Sơ yếu lý lịch: có nhiều phần phải kê khai kĩ hơn so với tiểu sử tóm tắt như gia đình, thành phần giai
cấp,quan hệ xã hội Phần đánh giá ở đây là tự đánh giá về ưu khuyết điểm của người viết lý lịch thường
Trang 11đòi hỏi xác nhận của cơ quan có thẩm quyền
- Thuyết minh: Sử dụng tiểu
sử tóm tắt như một bộ phận, một tài liệu của bản thân thuyết minh,cách diễn đạt mang sắc thái biểu cảm
Bài tập 3.Học sinh về nhà tự làm
4 Củng cố bài học
- Gv yêu cầu học sinh đọc và học phần ghi nhớ đóng khung cuối bài
5 Dặn dò
- GV yêu cầu học sinh về nhà chuẩn bị bài tập cho “Luyện tập viết tiểu
sử tóm tắt”