Gồm những nhà văn, nhà thơ có tiếng sinh hoạt ở địa phương nhưng hiện tại có thể đã mất, có thể sống và làm việc nơi khác, có thể mở rộng phạm vi thời gian cho đến tận hiện nay (2010)[r]
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ ĐẠI BIỂU
ĐẾN VỚI HỘI THI
“BÀI GIẢNG CÓ ỨNG DỤNG CNTT”
NĂM HỌC 2009-2010
GV thực hiện: Phạm Thị Thúy Kiều-THCS Trường Thành 1
PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HUYỆN THỚI LAI
TRƯỜNG THCS TRƯỜNG THÀNH 1
*****
Trang 2CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
Trang 3Kiểm tra bài cũ
TT Họ và tên Bút
danh Nơi sinh Năm sinh, năm mất Tác phẩm chính
01 Phan Văn Trị Làng Hưng
Thịnh, huyện Bảo
An, tĩnh Vĩnh Long.
(1830-1910) Mất Vĩnh
Long, Cám cảnh An Giang, Hột lúa, Con muỗi…
02 Bùi Hữu Nghĩa Làng Long
Tuyền, Bình Thủy, tỉnh Cần Thơ.
(1807-1872) Thơ:Văn tế
vợ,Văn tế con gái; tuồng Kim Thạch kỳ duyên…
03 Lê Quang Chiểu Phong Điền, (1853-1924) Quốc âm thi
THỐNG KÊ VỀ TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM VĂN HỌC
VIẾT VỀ ĐỊA PHƯƠNG:
Trang 4Tiết 53, Tuần 13:
Chương trình địa phương: PHẦN VĂN
AI XUI TÂY ĐẾN
(Bùi Hữu Nghĩa)
BÀI “HOẠ” THƠ TÔN THỌ TƯỜNG
(Phan Văn Trị)
Trang 5Tiết 53, Tuần 13:
Chương trình địa phương: PHẦN VĂN
AI XUI TÂY ĐẾN
(Bùi Hữu Nghĩa)
BÀI “HOẠ” THƠ TÔN THỌ TƯỜNG
(Phan Văn Trị)
I/ QUAN NIỆM VỀ TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM
1- Tác giả:
Gồm những nhà văn, nhà thơ có tiếng sinh hoạt ở địa phương nhưng hiện tại có thể đã mất, có thể sống và làm việc nơi khác, có thể mở rộng phạm vi thời gian cho đến tận hiện nay (2010)
2- Tác phẩm văn học địa phương:
Trang 6thơ yêu nước Nam Kì: Bùi Hữu Nghĩa và Phan Văn Trị.
Trang 71- Tác giả:
Gồm những nhà văn, nhà thơ có tiếng sinh hoạt ở địa phương nhưng hiện tại có thể đã mất, có thể sống và làm việc nơi khác, có thể mở rộng phạm vi thời gian cho đến tận hiện nay (2010)
2- Tác phẩm văn học địa phương:
Trang 81- Tác giả:
Gồm những nhà văn, nhà thơ có tiếng sinh hoạt ở địa phương nhưng hiện tại có thể đã mất, có thể sống và làm việc nơi khác, có thể mở rộng phạm vi thời gian cho đến tận hiện nay (2010)
2- Tác phẩm văn học địa phương:
Trang 91- Tác giả:
Gồm những nhà văn, nhà thơ có tiếng sinh hoạt ở địa phương
nhưng hiện tại có thể đã mất, có thể sống và làm việc nơi khác, có thể mở rộng phạm vi thời gian cho đến tận hiện nay (2010).
2- Tác phẩm văn học địa phương:
Có thể chấp nhận các mức độ và phạm vi sau:
-Tác giả sinh ở địa phương viết về địa phương (đúng nhất nhưng
có thể khó sưu tầm).
-Tác giả sinh ở nơi khác viết về địa phương (không thật chuẩ
nhưng dễ sưu tầm hơn)
3- Khái niệm địa phương:
Có thể xác định ở 2 cấp độ:
-Tỉnh-Thành phố
-Quận-Huyện
Trang 10II/ TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM VĂN HỌC VIẾT
VỀ ĐỊA PHƯƠNG:
A-Tác giả viết về địa phương:
1-Ai xui Tây đến (Bùi Hữu Nghĩa)
2-Bài “hoạ” thơ Tôn Thọ Tường (Phan Văn Trị)
B-Tác phẩm viết về địa phương:
Ca dao viết về địa phương.
Trang 11A-Tác giả viết về địa phương:
1-Ai xui Tây đến (Bùi Hữu Nghĩa)
2-Bài “hoạ” thơ Tôn Thọ Tường (Phan Văn Trị)
Trang 12BÙI HỮU NGHĨA (1807-1872) BÙI HỮU NGHĨA (1807-1872)
Trang 131-Ai xui Tây đến (Bùi Hữu Nghĩa)
*Tác giả:
- Bùi Hữu Nghĩa (1807-1872) người làng Long
Tuyền, Bình Thuỷ, tỉnh Cần Thơ.
- Ông đỗ thủ khoa kỳ thi hương năm 1835 nên còn gọi là Thủ khoa Nghĩa
-Ông là một nhà nho nổi tiếng ở miền Nam nên
được người đời xưng tụng là “con rồng vàng” thơ
ca của Nam bộ.
Trang 14(Bùi Hữu Nghĩa)
Ai khiến thằng Tây tới vậy à?
Đất bằng bỗng chốc nổi phong baHẳn hòi ít mặt đền ơn nước
Nháo nhác nhiều tay bận nỗi nhà.Sắt đá ôm lòng cam với trẻ
Nước non có mắt thấy cho giàNam Kì chi thiếu người trung nghĩaBáo quốc cần vương há một ta
Trang 15* Tác phẩm:
- Thể thơ: thất ngôn bát cú Đường luật.
-Phân tích:
a) Bốn câu thơ đầu:
-Tình hình thời cuộc của Nam Kì:
+Từ ngữ: “bỗng chốc”; “phong ba”…
+Hình ảnh: thằng Tây, nháo nhác…
-Phần đề và thực: nêu lên tình trạng nguy nan, cảnh loạn li, tan nát dưới sự xâm lược của thực dân Pháp.
Trang 16 b) Hai câu luận:
Sắt đá ôm lòng cam với trẻ
Nước non có mắt thấy cho già
=>Tình yêu nước mãnh liệt và sự khắc khoải trước
cảnh nước mất nhà tan của nhà thơ
Trang 172-Bài “họa” thơ Tôn Thọ Tường (Phan Văn Trị)
Trang 18PHAN VĂN TRỊ (1830-1910)
PHAN VĂN TRỊ (1830-1910)
PHAN VĂN TRỊ (1830-1910)
PHAN VĂN TRỊ (1830-1910)
Trang 192-Bài “họa” thơ Tôn Thọ Tường
(Phan Văn Trị)
*Tác giả:
- Phan Văn Trị (1830-1910) người làng Hưng
Thịnh, huyện Bảo An, tỉnh Vĩnh Long.
- Ông đỗ cử nhân ở kì thi Hương năm 1849 nên còn được gọi là Cử Trị.
-Không hợp tác với chính quyền hại dân phản
quốc, ông lui về sống ẩn dật ở Phong Điền, Nhơn
Ái, Châu Thành (Cần Thơ) mở trường dạy học, hốt thuốc cho dân.
Trang 20Thơ TÔN THỌ TƯỜNG
***
Giang sơn ba tỉnh hãy còn đây
Trời đất xui chi đến nỗi này.
Chớp nhoáng thẳng bon dây thép kéo Mây tuôn đen kịt khói tàu bay.
Xăng văng chậm tính thương đòi chỗ Khấp khởi riêng lo biết những ngày.
Miệng cọp, hàm rồng chưa dễ chọc
Khuyên đàn con trẻ chớ thày lay.
Trang 21THẢO LUẬN
a- Nội dung của bài thơ của Tôn Thọ Tường là gì? b-Nhà thơ Phan Văn Trị đã “đập” lại giọng điệu phản quốc của Tôn Thọ Tường với bài thơ mang nội dung như thế nào?
c-Hãy tìm những từ ngữ và hình ảnh được sử
dụng trong bài thơ để chứng minh cho nội dung bài thơ?
Trang 22GỢI Ý
a- Nội dung của bài thơ của Tôn Thọ Tường : hù doạ nhân dân yêu nước bằng cách khoe sức mạnh vật chất của giặc và chê bai sự vụng về, dại dột của
Trang 23-Cần Thơ gạo trắng nước trong
Ai về xứ bạc thong dong cuộc đời
B-Tác phẩm viết về địa phương:
3-Ca dao viết về đia phương (Cần Thơ)
Trang 24-Gà nào hay bằng gà Cao Lãnh
Gái nào bảnh bằng gái Cần Thơ
Làm chi nay đợi mai chờ
Linh đinh Phong Mỹ dật dờ Hoà An
-Đất Cần Thơ nam thanh nữ tú
Đất Rạch Giá vượn hú chim kêu
Quản chi nắng sớm mưa chiều
Lên doi xuống vịnh cũng chèo thăm em
Trang 25*Tổng kết:
1) Qua hai bài thơ của các nhà thơ yêu nước:
-Nỗi cảm thông sâu sắc với nhân dân trong cảnh nước mất, nhà tan
-Niềm tin chiến thắng và ý chí bất khuất
-Lên tiếng vạch trần lũ bán nước hại dân
-Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật sử dụng nhuần nhuyễn, ngôn ngữ bình dị
2) Ca dao phản ánh sự giàu đẹp, phong phú của quê hương, của con người ở địa phương Cần Thơ
Trang 27BÙI HỮU NGHĨA (1807-1872)
Em hãy cho biết những hình ảnh sau liên quan đến di tích lịch sử nào?
Trang 28Chân dung của nhà
thơ yêu nước nào ?
Ông sinh năm
1830 và mất
năm 1910.
Ông là người
làng Hưng Thịnh, huyện Bảo
An, tỉnh Vĩnh Long
Một trong những bài thơ của ông được giảng dạy trong nhà trường phổ thông,
đó là bài
“Hột lúa”.
Ông mở trường
dạy học, hốt thuốc trị bệnh cho dân
ở quận Châu Thành, tỉnh Cần Thơ.
Ông là bạn tâm giao của Thủ khoa Nghĩa
Nhà thơ Lê Quang Chiểu, người xã Phong Điền, quận Châu Thành (nay là quận Phong Điền-Cần Thơ) là học trò của ông.
Năm 2006, huyện
Phong Điền đã
chính thức đưa
vào sử dụng công trình tôn
tạo và mở rộng
Khu di tích lịch sử văn hóa
quốc gia mộ của ông.
Ông có nhiều
bài thơ chê bai, đả kích
bè lũ bán nước.
Đây là di tích lịch sử của ông
Tên ông được
đặt tên trường
cấp III ở Phong Điền
Hai câu thơ sau đây là
thơ của ông:
“Đừng mượn hơi hùm rung nhát khỉ Lòng ta sắt đá há lung lay”
Trang 29 Tìm đọc tác phẩm:
“Những ngôi sao sáng trên
bầu trời văn học Nam
Bộ nửa sau thế kỉ XIX”
Trang 30CHÚC HỘI THI THÀNH CÔNG
TỐT ĐẸP!
CHÚC HỘI THI THÀNH CÔNG
TỐT ĐẸP!