- HS nắm được sự chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào gồm hai quá trình đồng hoá và dị hoá, là hoạt động cơ bản của sự sống.. - HS phân tích được mối quan hệ giữa trao đổi chất[r]
Trang 1Ngày soạn: … / /… Ngày giảng
Lớp 8A……… Lớp 8B………
Tiết 33
Bài 32: CHUYỂN HOÁ
I MỤC TIÊU.
1 Kiến thức
- HS nắm được sự chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào gồm hai quá trình đồng hoá và dị hoá, là hoạt động cơ bản của sự sống
- HS phân tích được mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, thảo luận nhóm
Kĩ năng sống: Kĩ năng GQVĐ, tự tin, ra quyết định,hợp tác,ứng phó với tình huống , lắng nghe, quản lí thời gian
Kĩ năng giải thích những vấn đề thực tế, Kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng hợp tác ứng xử, giao tiếp, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
3 Thái độ
- Có ý thức bảo vệ, giữ gìn vệ sinh cơ thể
- Giáo dục ý thức học tập, lòng yêu thích bộ môn
Tích hợp GD đạo đức: - Tôn trọng:
+ Các qui luật vận động của tự nhiên trong chuyển hóa vật chất ở sinh vật + Tính thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của các cơ quan trong cơ thể sinh vật trong các hoạt động chuyển hóa vật chất
+ Sự gắn bó mật thiết giữa cơ thể với môi trường
4 Định hướng phát triển năng lực học sinh
- Năng lực tự học, giải quyết vẫn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Giáo viên
- Tranh phóng to H 31.1
2 Học sinh
- Đọc và xem trước bài ở nhà
III.PHƯƠNG PHÁP
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1 Ổn định tổ chức :(1')
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
Trang 2- Trình bày vai trò của hệ tiêu hoá, hệ hô hấp, hệ bài tiết và hệ tuần hoàn đối với sự trao đổi chất?
- Phân biệt trao đổi chất ở cấp độ cơ thể và trao đổi chất ở cấp độ tế bào Nêu mối quan hệ về sự trao đổi chất ở hai cấp độ này?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Chuyển hoá vật chất và năng lượng (13)
Mục tiêu: Bản chất của quá trình trao đổi chất, khái niệm đồng hoá và dị
hoá
- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, vấn đáp
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin, quan
sát H 32.1 và trả lời câu hỏi:
- Sự chuyển hoá vật chất và năng lượng
ở tế bào gồm những quá trình nào?
- Phân biệt trao đổi chất ở tế bào với sự
chuyển hoá vật chất và năng lượng?
- Năng lượng giải phóng trong tế bào
được sử dụng vào những hoạt động nào?
- GV giải thích sơ đồ H 32.1: Sự chuyển
hoá vật chất và năng lượng
- GV yêu cầu HS: Lập bảng so sánh đồng
hoá và dị hoá Nêu mối quan hệ giữa
đồng hoá và dị hoá
- Yêu cầu HS rút ra mối quan hệ giữa
chúng
- Tỉ lệ giữa đồng hoá và dị hoá trong cơ
thể ở những độ tuổi và trạng thái khác
nhau thay đổi như thế nào?
Tích hợp GD đạo đức: - Tôn trọng: +
Các qui luật vận động của tự nhiên trong
chuyển hóa vật chất ở sinh vật + Tính
thống nhất giữa cấu tạo và chức năng
của các cơ quan trong cơ thể sinh vật
- HS nghiên cứu thông tin quan sát H 32.1 và trả lời
- Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi:
+ gồm 2 quá trình là đồng hoá và
dị hoá
+ Trao đổi chất ở tế bào là trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong Chuyển hoá vật chất và năng lượng sự biến đổi vật chất và năng lượng
+ Năng lượng được sử dụng cho hoạt động co cơ, hoạt động sinh
lí và sinh nhiệt
- HS dựa vào khái niệm đồng hoá
và dị hoá để hoàn thành bảng so sánh
- 1 HS điền kết quả, các HS khác nhận xét, bổ sung
+ Quan hệ mâu thuẫn ngược chiều
+ Tỉ lệ không giống nhau Trẻ em: đồng hóa lớn hơn dị hoá Người già: đồng hoá nhở hơn dị
Trang 3trong các hoạt động chuyển hóa vật
chất + Sự gắn bó mật thiết giữa cơ thể
với môi trường ………
………
……….
hoá nam đồng hoá lớn hơn nữ Khi lao động đồng hoá nhỏ hơn
dị hóa Khi nghỉ ngơi đồng hoá lớn hơn dị hoá
Bảng so sánh đồng hoá và dị hoá
- Tổng hợp các chất
- Tích luỹ năng lượng
- Xảy ra trong tế bào
- Phân giải các chất
- Giải phóng năng lượng
- Xảy ra trong tế bào
Tiểu kết:
- Trao đổi chất là biểu hiện bên ngoài của quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng xảy ra bên trong tế bào
- Mọi hoạt động sống của cơ thể đều bắt nguồn từ sự chuyển hoá vật chất và năng lượng của tế bào
- Chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào gồm 2 quá trình:
+ Đồng hoá là quá trình tổng hợp các chất, tích luỹ năng lượng
+ Dị hoá là quá trình phân giải các chất, giải phóng năng lượng
- Đồng hoá và dị hoá là 2 mặt đối lập nhưng thống nhất
- Tỉ lệ giữa đồng hoá và dị hoá ở cơ thể khác nhau, phụ thuộc vào độ tuổi , giới tính và trạng thái cơ thể
Hoạt động 2: Chuyển hoá cơ bản (10’) Mục tiêu: Khái niệm chuyển hoá và ý nghĩa của chuyển hoá
- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, vấn đáp
- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút
- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm
- Cơ thể ở trạng thái “nghỉ ngơi” có tiêu
dùng năng lượng không? Tại sao?
- GV : Năng lượng tiêu dùng khi cơ thể
nghỉ ngơi gọi là gì? Nêu khái niệm
chuyển hoá cơ bản? đơn vị và ý nghĩa?
………
- HS vận dụng kiến thức đã học
và nêu được:
+ Có tiêu dùng năng lượng cho các hoạt động của tim, hô hấp, duy trì thân nhiệt
- 1 HS trả lời, nêu kết luận
Trang 4……….
Tiểu kết:
- Chuyển hoá cơ bản là năng lượng tiêu dùng khi cơ thể hoàn toàn nghỉ ngơi
- Đơn vị: kJ/h/kg
- Ý nghĩa: căn cứ vào chuyển hoá cơ bản để xác định tình trạng sức khoẻ, bệnh lí
Hoạt động 3: Điều hoà sự chuyển hoá vật chất và năng lượng ở cấp độ
cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào (10’)
Mục tiêu: Điều hoà sự chuyển hoá vật chất và năng lượng ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào
- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân,
- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút
- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm
- Yêu cầu HS đọc thông tin mục III và trả
lời câu hỏi:
- Có những hình thức nào điều hoà sự
chuyển hoá vật chất và năng lượng?
Tích hợp GD đạo đức: - Tôn trọng: + Các
qui luật vận động của tự nhiên trong chuyển
hóa vật chất ở sinh vật + Tính thống nhất
giữa cấu tạo và chức năng của các cơ quan
trong cơ thể sinh vật trong các hoạt động
chuyển hóa vật chất + Sự gắn bó mật thiết
giữa cơ thể với môi trường
………
……….
………
- HS nghiên cứu thông tin và trả lời
Kết luận:
- Điều hoà bằng thần kinh
+ ở não có các trung khu điều khiển sự trao đổi chất (trực tiếp)
+ Thần kinh điều hoà thông qua tim, mạch (gián tiếp)
Trang 5- Điều hòa bằng cơ chế thể dịch: do các hoocmon của tuyến nội tiết tiết vào máu
4 Củng cố (5’)
- GV yêu cầu HS làm bài tập trắc nghiệm
1 Đồng hoá
2 Dị hoá
3 Tiêu hoá
4 Bài tiết
a Lấy thức ăn biến đổi thành chất dinh dưỡng hấp thụ vào máu
b Tổng hợp chất đặc trưng và tích luỹ năng lượng
c Thải các sản phẩm phân huỷ và các sản phẩm thừa ra môi trường ngoài
d Phân giải các chất đặc trưng thành chất đơn giản và giải phóng năng lượng
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1')
- Học bài và trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 SGK
- Đọc trước bài 35
- Làm bài tập 2, 3, 4 vào vở
V RÚT KINH NGHIỆM
………
…
………
…
………
…