Phân tích nội dung chương trình, xây dựng một số giáo án điện tử thuộc chương III chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào. chương IV Phân bào. sinh học 10 - ban khoa học cơ bản

2ATPTổng hợp trực tiếpĐường phân 6ATPTổng hợp qua dây chuyền điện tử 2NADHAxit piruvic 6ATPTổng hợp qua dây chuyền điện tử 2NADHaxetyl CoA 2ATPTổng hợp trực tiếp18ATP Tổng hợp qua dây ch

NguyễnThịThuHương K30ASinhKỹThuậtNôngNghiệp

LỜICẢMƠN

Dướisựhướngdẫnhếtsứcnhiệttìnhcủathầycôgiáotrongtổphươngphápgiảngdạy,cùngvớisựđónggópýkiếnxây

dựngcủacácbạnsinhviêntrongsuốtquátrìnhnghiêncứu,emđãhoànthànhđềtàiluậnvăntốtnghiệp.E m xingửiđếnthầygiáo,côgiáovàcácbạnsinhviênlờicámơnchânthànhnhấtvìsựđónggópquýbáuđó

Đặcbiệtemxinđượcbày tỏlòngbiếtơnsâusắcđếnThầy

giáo-ThạcsỹTrươngĐứcBìnhngườitrựctiếphướngdẫnvàchỉbảotậntâmgiúpemhoà

nthànhluânvănnày

Mặcdùrấtcốgắngnhưngdothờigiancóhạncùngvớinhữngbỡngỡc ủ a b u ổ iđầul à m q u e n côngv i ệ c nghiêncứuchonênb ả n l u â n vănnàykhôngt h ể tránhkhỏinhữngthiếusót.Emrấtmongnhậnđượcsựchỉbảo,đónggópcủacácthầycôvàcácbạnsinhviênđểluậnvăncủaemđượchoànthiệnhơn

SinhviênNguyễnThịThuHương

Tôixincamđoankếtquảkhóaluậnnàylàcủariêngcánhântôi.Kếtquản à y khôngtrùngvớikếtquảcủabấtkỳtácgiảnàokhác

Nếusaitôixinhoàntoànchịutráchnhiệm

SinhviênNguyễnThịThuHương

1.Lýdochọnđềtài

Thếkỷ21làthếkỷcủacôngnghệsinhhọcvàkhoahọccôngnghệvớitốcđộpháttriểnnhưvũbão,thếgiớiluônvậnđộngvàpháttriểnnhấtlàởnướcta,mộtn ư ớ c đangthựchiệncôngc u ộ c đổimớithìviệcđàotạoconngườimớixãhôichủnghĩalàrấtquantrongphảiđảmbảoyêucầuvừacók i ế n thứcvừacókỹnănglàmviệc.Sựnghiệptrồngngườilà côngviệclâudà ikhôngthểthụchiệnmộtsớmmộtchiều,biệnphápquantrọnglàgiáodụcđàotạo.Xãhộinàothìgiáodụcấy,mụctiêucủagiáodụclànângcaodântrí,đà o tạonhânlực,bồid ư ỡ n g nhânt à i t ạ o rac o n ngườic ó t r i thức năngđộngsángtạocókhảnăngthíchứngvớimọiđiềukiệnyêucầucủathờiđạimới,cùngvớiđóđổimớinộidung,phươngphápg i á o dụcchophùhợplàmộttấtyếukháchquan

Bộgiáodụcđàotạonghiêncứuquyếtđịnhđổimớivềnộidungbằngv i ệ c đưabộsáchgiáokhoamớithaythếsác hgiáokhoacũvớinhiềukênhhìnhhơn,cùngvớisựt h a y đ ổ i đóthìphươngpháp,phươngtiệnd ạ y h ọ c cũngđượcđổimớitheohướnglấyhọcsinhlàmtrungtâm,pháthuytínhtíchc ự c sángtạocủahọcsinh

Đểcóbàigiảngt ố t h i ệ u q u ả t h ì giáov i ê n phảichuẩnbịtốttừkhâus o ạ n bài,muốncóbàisoạntốtthìkhôngthểthiếukhâuphântíchnộidungvàx â y dựngbàigiảng.Nhờđógiáoviênnắmđượcyêucầucủabàigiảng,mạchk i ế n thứccầntruyềnđạt,nhữngkiếnthứcbổxungvàvậndụngkiếnthứcvàot h ự c tếlàmchobàigiảngcuốnhút,sinhđộngđạthiệuquảcao

Gópphầnkhôngnhỏvàosựthànhcôngcủabàigiảnglàphươngpháp,phươngtiệndạyhọc.Đểthựchiệnđổimớitheophươngpháphướnglấyhọcs i n h làmtrungtâmthìviệcthiếtkếbàigiảngkếthợpvớitrangthiếtbịhiệnđ ạ i làkhôngthểthiếumàtrongđóphươngphápsửdụngphầnmềmPowerpointđểthiếtk ế giáoánđiệntửl à mộthìnhthứcsửdụngphổbiến

nhất.Vớiphươngphápnày,g i á o v i ê n s ẽ cós ự chuẩnb ị côngp h u chob à i giảngtừ

h ì n h ảnhminhhoạ,bảngbiểu,c â u hỏi,trắcn g h i ệ m l à m c h o b à i giảngsinhđộnghấpdẫntạohứngt h ú choh ọ c sinh.Việcthiếtkếg i á o ánđ i ệ n tửgiúpgiáoviêntiếtkiệmthờigiantrênlớp,truyềnđạtlượngkiếnthứckhálớntrongthờigiannhấtđịnh.Nhậnthứctầmquantrọngcủanhữngvấnđềtrênemxinđượcnhậnđề

tài:

“Phântíchnộidungchươngtrình,xâydựngmộtsốgiáoánđiệntử thuộcchươngIIIchuyểnhoávậtchấtvànănglượngtrongtếbào,chươngIVphân bào-Sinhhọc10bancơbản”

- Nhữngkiếnthứcvềgiáoánđiệntử

- Bước2:Lựachọnkiếnthứccơbản,xácđịnhđúngcáckiếnthứctrọngtâm.

Cầnbámsátvàophânphốichươngtrìnhdạyhọcvà cácgiáotrìnhbộmônđólàpháplệnhcầnphảituântheo.Căncứvàođóđểlựachọnkiếnthức

cơbản.Việcchọnlọckiếnthứccơbảncủabàigiảngcóthểgắnvớiviệcsắpxếpl ạ i cấutrúcc ủ a b à i đ ể l à m n ổ i bậtcácmốiliênh ệ giữacáchợpphầnk i ế n thứccủabài,từđólàmrõthêm cáctrọngtâm,trọngđiểmcủabài.

- Bước3:Multimeđiahoákiếnthức.Th

ựchiệnquacácbướcsau:

+Dữliệuhoáthôngtinkiếnthức

+Phânloạikiếnthứcđãđượckhaithácdướidạngvănbản,bảnđồ,đồhoạ,ảnhtĩnh,phim âmthanh…

+Tiếnhànhsưutầmhayxâydựngmớinguồntưliệusẽsửdụngtrongb à i học.+Chọnlưạcácp h ầ n mềmdạyhọccósẵndùngt r o n g bàih ọ c đểliên

kết

+Xửlýcáctưl i ệ u thuđượcđ ể nângcaochấtlượngv ề hìnhảnh,âm

thanh.Khisửdụngcácđoạnphimhìnhảnh,âmthanhcầnphảiđảmbảocácyêucầuvềmặtnộidung,phươngpháp,thẩmmỹvàýđồsưphạm

- Bước4:Xâydựngcácthưviệntưliệu.

Saukhicóđầyđ ủ tưliệucầndùngchob à i giảngđiệntử,p h ả i tiếnhànhsắpxếp,tổchứclạithànhthưviệntưliệutứclàtạođượccâythưmụchợplý.Từđógiúpviệctìmkiếmthôngtinnhanhchóngvàdữđượccácliênk ế t trongbàigiảngđếncáctệptinâ m t

h a n h , videoc l i p khis a o chépbàigiảngtừổđĩanàysang

ổđĩakhác,từmáynàysangmáy khác

- Bước5:Lựachọnngônngữvàcácphầnmềmtrìnhdiễnđểxâydựngtiếnt r ì n h dạy họcthôngquacáchoạtđộngcụthể.

Saukhiđãcóthưviệntưliệu,ngườidạycầnlựachọnngônngữvàcácphầnmềmtrìnhdiễnthôngdụngđểxâydựnggiáoánđiệntử

Trướchếtcầnchiaquátrìnhdạyhọctronggiờlênlớpthànhcáchoạtđộngnhậnt h ứ c cụt h ể Dựavàoc á c hoạtđộngđ ó đ ể địnhracácslide(PowerPoint)sauđóxâydựngnộidungchocáctrangcóthểlàvănbản,đồt h ị tranhảnh,âmthanh,videoclip…

cầnngắngọn,côđọngchủyếulàcáctiêuđềvàdàný c ơ bản.NêndùngmộtloạiF o n tchữphổbiến,đ ơ n giản,màuchữđượcdùngthốngnhấttuỳtheomụcđíchsửdụngkhácnhaucủavănbảnnhưcâuhỏigợimở,dẫndắt,giảithíchghinhớ,câutrảlời

Đốivớib à i dạyn ê n d ù n g khung,màunềnt h ố n g nhấtchocáctrangh a y slide,hạnchếsửdụngmàuquáchóihayquátươngphảnnhau

Khôngnênlạmdụngcáchiệuứngtheokiểu“baynhảy”thuhútsựtòmòkhôngcầnthiếtcủangườihọc,phântánchúýtronghọctập,màcầnchúý làmnổibậtcácnộidungtrọngtâmkhaitháctriệtđểcácýtưởngtiềmẩnbêntrongcácđốitượngtrìnhdiễnthôngquaviệcnêuvấnđề,hướngdẫn,tổchứchoạtđộngnhậnthứcnhằmpháttriểntưduycủangườihọc

-Bước6:Chạythửchươngtrình,sửachữavàhoànthiện.

Saukhithiếtkếxongphảitiếnhànhchạythửchươngtrình,k i ể m trac á c saisót,đặcbiệtlàcácliênkết.Tiếnhànhsửachữavàhoànthiện.Kinhn g h i ệ m chothấykhôngnênchạythửtừngphầnthiếtkế

TruờngĐạiHọcSưPhạmHàNội211 KhóaLuậnTốtNghiệp

Chương2:

KẾTQUẢNGHIÊNCỨU

1,Phântíchnộidungcácbàithuộc:

Chương3:Chuyểnhoávậtchấtvànănglượngtrongtếbào.Chương4:Phâ nbào.

Giớithiệuv ề enzimvà vaitròc ủ a enzim trongquátrìnhchuyểnhoáv ậ t chấtvànănglượngởtếbào

Giớithiệuv ề hôhấpt ế b à o : Quátrìnhphângiảiđườngtạoranănglượng(kháiniệm,cácgiaiđoạn)vàquanghợp,cácphacủaquanghợp

1.2,CácbàithuộcchươngIV1.2

.1,Cấutrúcchương

TruờngĐạiHọcSưPhạmHàNội212 KhóaLuậnTốtNghiệp

ChươngIVgồm

4bàitrongđócó:A,Bàilýthuyết:

- Rènkỹnăngthựchànhthínghiệmlàmtiêubảnvà quansátcáckỳc ủ a nguyênphân.

2,Phântíchchitiếtnộidungtừngbàivàkỹthuậtdạy1sốbàicủachương.

Chương III:

CHUYỂNHÓAVẬTCHẤTVÀNĂNGLƯ ỢNGTRONGTẾBÀO

3,Kiếnthứccơbản

3.1,Nănglượngvàcácdạngnănglượngtrongtếbào.3.1.1,K

háiniệmnănglượng.

-Địnhnghĩa:Làđạilượngđặctrưngchokhảnăngsinhcông.

+Nhiệtnăng:Giữnhiệtđ ộ ổnđịnhch o tếbà o vàcơthể,coinhiệtnăngnhưnănglượngvôíchvìkhôngcókhảnăngsinhcông.

+Hóanăng:Nănglượngchủyếucủatếbào,nănglượngtiềmẩntrongcácliênkếthoáhọcđặcbiệtATP

+Sựchênhlệchvềnồngđộcáciontráidấugiữahaiphíamàngcóthểtạora sựchênhlệchđiệnthế

- Tổnghợpnêncácchấthóahọccầnthiếtchotếbào

- Vậnchuyểncácchấtquamàngđặcbiệtlàvậ nchuyểnc h ủ độngtiêut ố n nhiềunănglượng.Vídụtếbàothậncủangườicầnsửdụng80%lượngATPđượctếbàosảnsinhrađểvậnchuyểncácchấttrongquátrìnhlọcmáu

NhưvậydịhoácungcấpnănglượngđểtổnghợpATPtừADP.ATPngayl ậ p

t ứ c phânhuỷ,giảip h ó n g nănglượngchoquátrìnhđồnghóavàhoạtđộngsồngkháccủatếbào

Đểthựchiệnnhiềuquátrìnhsốngn h ư quát r ì n h tổnghợpcácchấtphântửlớntừcácchấtđơngiản,vậnchuyểntíchcựccácchấtquamàngtếbào…

luônđ ò i h ỏ i nănglượngtựdo.Nănglượngt ự d o nhậnđ ư ợ c từquátrìnhôxihóacácchấtcủathứcăn,từánhsáng.Tronghệthốngsốngcầncóc á c chất,c á c hệthốngnhậnnănglượngtựd o từcácq u á trìnhnàychuyểnđếnchocácquátrìnhkhác,ATPlàchấtphổbiếngiữvaitrònày,làchấtcóv a i tròtrungtâmtrongtraođổinănglượngởtếbàovàcơthểsống,làmắtx í c h liênhợpgiữacácphảnứngthunănglượngvàphảnứnggiảiphóngnănglượng

TrongphântửATPcó3gốcphốtphát,1gốckếthợpvớigốcrượuqual i ê n kếteste,2liênkếtgiữa3gốcphôtphátlàliênkếtanhidrít.Đólàliênkếtc a o năng

SựchuyểnhoátươnghỗgiữaATPvà ADPcóvai tròđặcbiệtquantrọngtrongquátrìnhtraođổinănglượngcủahệthốngsống

NgoàiATPc ò n cócácnuclêôzitphotphatk h á c quantrọngtrongsinhtổnghợpcácchấtt r o n g t ế bào,v í dụ:UTPcầnchoquát r ì n h tổnghợppôlixacarit,XTPcầnchotổnghợpphôtpholipit,GTPcầnchotổnghợpprôtêin

5,Kiếnthứcthựctiễncóliênquan

ĐomđómsửdụngATPtạor a ánhsángđểtántỉnhbạntình

- Họcsinhgiảithíchcơchếđiềuhòachuyểnh ó a vậtchấtcủa tếbàobằngcácEnzim.

- Thànhphầnchỉlàprôtêinhoặcprôtêinkếthợpvớichấtkhác

- Trongphântửenzimc ó vùngcấutrúckhônggianđặcbiệtchuyênl i ê n kếtvớicơchấtgọilàtrungtâmhoạtđộng

+Làchỗlõmxuốnghaykhenhỏtrênbềmặtcủaenzim

+Cấuhìnhkhônggiancủatrungtâmhoạtđộngenzimtươngthíchvớic ấ u hìnhkhônggiancủacơchất

+Tạitrungtâmhoạtđộngcơchấtliênkếttạmthờivớienzimvànhờđóphảnứngđượcxúctác

3.1.3Cơchếtácđộngcủaenzim

Thoạtđầuenzim liênkếtvớicơchấttạitrungtâmhoạtđộngtạonênp h ứ c hợpenzim-

c ơ chất,sauđ ó bằngnhiềucáchkhácnhauenzimtươngt á c vớicơchấtđểtạorasảnphẩm.Liênkếtcơchấtenzimmangtínhđặcthùvìthếmỗienzimthườngchỉxúctácchomộtphảnứng

H 2 O

Sơđồmôtảcơchếtácđộngcủaenzimsaccaraza1loạienzimphânhủyđườngsaccarôrơthànhglucôzơvàfructôzơ

- ĐộPHmỗienzim

có1độPHthíchhợp,vídụenzimpepsincủadịchdạd ày ngườicầnPH=2

- Chấtứcchếhoặchoạthóaenzimc ó thểlàmtănghayứcchếhayứcc h ế hoạttínhcủaenzimvídụthuốcthừsâuDDT lànhữngchấtứcchếmộtsố enzimquantrọngcủahệthầnkinhngườivàđộngvật.

- Nồngđộenzim:vớimộtlượngcơchấtxácđịnhkhinồngđộenzimcàngcaothìhoạttínhcủaenzimcàngtăng

3.2,Vaitròcủaenzimtrongquátrìnhchuyểnhóavậtchất:

- Khicóenzimxúctác,tốcđộcủamộtphảnứngcóthểtăngcảtriệulần.Nếutếbàokhôngcóenzimthìcáchoạtđộngsốngkhôngthểduytrìđượcvìtốcđộcủacácphảnứngsinhhóaxảyraqúachậm

- Tếbàocơthểtựđiềuchỉnhquátrìnhchuyểnhóavậtchấtđểthíchứngvớimôitrườngbằngcáchđiềuchỉnhhoạttínhcủaenzimthôngquasửdụngchấtứcchếhoặchoạthóaenzim.Các chấtứcchếđặchiệukhiliênkếtvớie n z i m sẽlàmbiếnđổicấuhìnhcủaenzimlàmchoenzimkhôngthểliênkếtđượcvớicơchất.Cácchấthoạthóakhiliênkếtvớienzimlàmtănghoạttínhc ủ a enzim

- Ứcc h ế ngượclàk i ể u đ i ề u h ò a t r o n g đósảnp h ẩ m c ủ a conđườngchuyểnhóaquaylạitácđộngnhưmộtchấtứcchếbấthoạtenzimxúctácchophảnứngởđầucủaconđườngchuyểnhóa

Ứcchếngược

EnzimbE n z i m c Enzimd

KhóaLuậnTốtNghiệp TruờngĐạiHọcSưPhạmHàNội221

SảnphẩmPđượcsảnxuấtthừasẽliênkếtvớienzimalàmchoenzimn à y khôngcònkhảnăngxúctácchuyểnhóachấtAthànhchấtBdođóchấttrunggianC,DkhôngđượctạothànhdovậysựtổnghợpchấtBbịdừng

Khimộtenzimnàođótrongtếbàokhôngđượctổnghợpquáíthaybịb ấ t hoạtt

h ì khôngnhữngsảnp h ẩ m khôngđượctạothànhmàc ơ chấtcủae n z i m đócũngsẽbịtíchlũygâyngộđộcchotếbàohoặccóthểchuyểnhóat h e o conđườngphụthànhchấtđộcgâynêncáctriệuchứngbệnhlý(bệnhrốil o ạ n chuyểnhóa)

enzim2 thànhphần:khithủyp h â n n g o à i phầnprôtêingọilào p ô e n z i m c ò n

g ồ m mộtphầnhoặcnhiềunhómk h á c nhaukhôngphảiprôtêingọilànhómngoại.-

Trungt â m hoạtđộngđượccácchuỗib ê n axitaminb a o quanhcấuthànhcótácdụnghỗtrợđểliênkếtphântửcơchấtvàcác chuỗibênkháclắp khítvàotrungtâmho

ạtđộng,thựchiệnchứcnăngxúctácchophảnứng.4.2,Cơchếhoạtđộngcủaenzim

Có2giảthuyếtvềcơchếhoạtđộngcủaenzim

-

TheoquanniệmtrướcđâydoFmil-Fícherđềxướng1894chorằngkhienzim xúctácchophảnứnghóahọcnàođóthìphântửcơchấtđượclắpkhítvàotrungtâmhoạtđộngcủaenzimtươngtựnhưchìakhóavàoổkhóa(giảthiếtổkhóa–chìakhóa)

S S

Trungtâm hoạtđộn g

- Vềsaucónhiềudẫnliệuthựcnghiệmvềđộnghọccủaenzimchothấyphântửprôtêinenzimkhôngcứngmàlà cấutrúcđộngvàtrảiquacácbiếnđổivềcấuhìnhkhiliênkếtvớicơchất,theođóD.Koshlandnêugiảthuyếtkhớp–

cảmứng.Đólàkhớp3chiều,thíchhợpgiữaenzimvàcơchấtđượckhởiđộngnhờsựbiếnđổitrongcấuhìnhcủaenzimxảyrasaukhicơchấtl i ê n kếtvớitrungtâmhoạtđộngtạonênphứchệenzim–cơchấtcócấuhìnhở trạngtháichuyểntiếp

Vịtrí Họatđộng E

4.3,Tínhđặchiệucủaenzim

- Đặchiệukiểuphảnứng:Mỗienzimchỉcóthểxúctácchomộttrongc á c kiểuphảnứngchuyểnhóanhấtđịnh

Vídụ:phảnứngôxihóakhửcủaNADH–đehidrôgenazatronghôhấptếbào

- Đặchiệucơchất:

+Tuyệtđối:Enzimchỉcótácdụngtrênmộtchấtnhấtđịnhvàhầunhưkhôngcótácdụngvớichấtnàokhác,vídụurêazahầunhưchỉcótácdụngvớiurêthủyphânnóthànhCO2vàNH3

H2N–CO –NH2+H2O→CO2+NH3

+Tươngđối:C á c e n z i m nàychỉt á c dụngl ê n nhữngchấtcócùngmộtc ấ u trúcphântử,mộtk i ể u l i ê n k ế t vàcónhữngyêuc ầ u x á c địnhđốiv ớ i n h ó m nguyêntửởgầnliênkếtchịutácdụng

4.4,Cácyếutốảnhhưởngđếnvậntốcphảnứngkhicóxúctáclàenzim4.4.1,Nồn gđộenzim:

Nóichungđiềukiệnthừacơchấttốcđộphảnứngphụthuộctuyếntínhvàonồngđộenzim

Tốcđộphảnứ n g d o e n z i m xúc t á c c h ỉ tăngtheonhiệtđộtrongmộtgiớihạnnàođómàởđóphầntửenzimchưabịbiếntính

Hoạtđộtươngđối

100

50

Nhiệtđộhoạtđộngthíchhợpcủae nzi m(topt)trongkhoảng40–50o

Ngàynay,ngườitabiếtkhoảng3500e n z i m khácnhau.Cácđ ặ c tínhư u v i ệ tcủaenzimđ ã d ẫ n đếnhìnhthànhngànhcôngn g h ệ e n z i m ở nhiềunướctrênthếgiớiphụcvụchonhiềulĩnhvực khácnhauđặcbiệtlày học.

Trongcôngnghệsảnxuấtbộtgiặt,ngườitacũngchothêmenzimvàođểlàmt ă n g hiệuquảtẩysạchcácloạivếtbẩn.

Phảnứngenzimxảyravớitốcđộrấtnhanh,vídụđểphânhủy1phânt ử Fethìphảimất300nămnhưngnếulàenzimcatalazachỉcần1giây

Côngnghệenzimđãpháttriểnởnhiềunước,hàngnămsảnxuấthàng

trămtấnchếphẩmenzimphụcvụchonhiềungànhsảnxuấtkhácnhau,choyhọcnăm1980thếgiớisảnxuất530tấnprôtêazatừvikhuẩn350tấnglucôzamiltrịgiá150triệuUSD

Visinhvậtlànguồnnguyênliệutốtchongànhcôngnghệenzimvìcótốcđ ộ s i

n h trưởngpháttriểnnhanhtrongmôitrườngđơngiản.Hơnn ữ a chúngtacóthểchủđộngđiềukhiểnquátrìnhsinhtổnghợpenzimnângcaoh à m lượngenzimt r o n g t ế bàocủachúngd ễ d à n g h ơ n sovớit h ự c vậtvàđộngvật

Enzimđượcsửdụngrộngr ã i trongnhiềulĩnhv ự c khácnhaunhưnghiêncứucấutrúcphânt ử, địnhlượngcácchất,trongn ô n g nghiệp,côngnghiệp,yhọc

Cụt h ể nhưprôtêazanghiêncứucấut r ú c phântửprôtêin,c á c endonuclêazahạnchếdùngđểnghiêncứucấutrúcphântửaxitnuclêic

Sửdụngenzimđịnhlượngcácchất:urêazađịnhlượngurêtrongnướctiểu,amilazađịnhlượngtinhbột

Trongnôngnghiệpenzim sửdụngchếbiếnchođộngvật,đặcbiệtlàđộngvậtcònnonđểnângcaohiệuquảsửdụngthứcăncủachúng,caisữasớm

Trongcôngnghiệpenzimsửdụngtrongcôngnghiệpdệt,da,chếbiếnt h ự c phẩm,chếbiếnhoaquả,sảnxuấtnướcuốngbánhkẹo

Trongyhọcenzimsửdụngđểlàmthuốcchữabệnh

1,Vịtrícủabài

HÔHẤPTẾBÀO

Sau2 bài13,14 làb à i kiếnthứcchungtổngquát,b à i 16bắtđầuđ ề cậpvàoq u

á trìnhchuyểnh ó a cụthể,kháin i ệ m hôhấph ọ c s i n h đượchọcqua2cấpbàinàytiếptụcđisâuvàobảnchấtcủaquátrình

2,Mụctiêu

2.1,Kiếnthức

+Giảithíchđượchôhấptếbàolàgì?

vaitròcủahôhấptếbàođốivớiquátrìnhchuyểnhóavậtchấttrongtếbào.NêuđượcsảnphẩncuốicùngcủahôhấptếbàolàcácphầntửATP

- Ởtếbàonhânthựcquátrìnhnàydiễnrachủyếutrongtithể

- Phươngtrìnhtổngquátcủaq u á trìnhphângiảih o à n toàn1 phântửglucôzơ

C6H12O6+6O2→6CO2+ 6H2O+ATP+nhiệt

- Hôh ấ p t ế bàocóbảnchấtlàmộtchuỗicácphảnứ n g o x i hóak h ử Thông quachuỗicácphảnứngnàyphântửglucôzơđượcphângiảidầndầnvànănglượngcủachúngkhôngđượcgiảiphóngồ ạtmàđ ư ợ c lấyratừngphầnởcácgiaiđoạnkhácnhau

- Tốcđộcủaquátrìnhhôhấptếbàonhanhhaychậmtùythuộcvàonhuc ầ u nănglượngcủ a tếbàovàđượcđiềukhiểnthôngqua hệenzimhôhấp.Q u á trìnhhôhấptếbàochia3giaiđoạnchính:đườngphân,chutrìnhkrep,chuỗichuyềnelectronhôhấp

2ATPTổng hợp trực tiếpĐường phân

6ATPTổng hợp qua dây chuyền điện tử

2NADHAxit piruvic

6ATPTổng hợp qua dây chuyền điện tử

2NADHaxetyl CoA

2ATPTổng hợp trực tiếp18ATP Tổng hợp qua dây chuyền điện tử

Chu trình kreps 6NAD 

4ATP Tổng hợp qua dây chuyền điện tử

+H ô hấphiếukhíxảyrakhioxicómặtbiếnglucozthànhCO2,H2O

+H ô hấpkịkhíkhíkhôngcóhaythiếuoxivàtếbàochỉphângiảimộtphầnglucôzơthườngtạoraaxitlactichayrượuêtylic

- Ôxilànhântốquyếtđịnhchiềuhướnghôhấpdođócơthểđãtiếnhóat h e o cáckiểuthíchnghikhácnhau.Nấmmencóthểtồntạilâudàikhikhôngc ó ôxi,cơthểkhácchỉchịuthiếuoxitạmthời,ngượclạimộtsốvikhuẩnbịôxiđầuđộc,chỉtồntạitrongđiềukiệnkịkhí.

- Trướck h i xemxétcáckiểuhôh ấ p khácn h a u cầnnắmvững3 kháiniệm:+Phảnứngcungcấpnănglượng

tổnghợpcôenzimkhửNADHtừ NAD.

Tấtcả3kiểuoxihóakhửđóngvaitròquantrọngtrongphângiảihoàntoànglucôzơtronghệhôhấptếbào

+Phảnứngliênkết

Loại1:Vídụenzimxúctácphảnứngoxihóaloạihidrôvàmấteđểkhử NAD, thêmthêm

ADP+Pi ATP+H2O ΔGG=+31kJ/mol-Hôhấpkhívàkịkhíđềucógiaiđoạnkhởiđầuchunglàđườngphân.

TruờngĐạiHọcSưPhạmHàNội23 0

KhóaLuậnTốtNghiệp

4.2,Đườngphân

- Đườngphângồm10phảnứngvàcóthểchialàm2pha:phađầutưnănglượngvàphaphátsinhnănglượng,diễnratrongtếbàochấtcủamọitếbàosống.Mỗiphảnứngcủađườngphânđượcmộten zi m đặcbiệtxúctác.C ó thểbiểudiễnbằngphươngtrìnhphảnứngsau:

Glucôzơ+2ADP+2Pi+2NAD 2piruvat+2ATP+NADH+2H+HH

2O

- Bốnnétđặctrưngquantrọngnhấtcủađườngphân

+Mỗiphântửglucôzơ(6cácbon)bịphângiảithành2axitpiruvic.+Đểkhởiđộngq u á trình,t ế b à o photphorilh ó a glucôzơbằng2 phântửATP(phađầutưQ)vềsautổnghợp4ATPphathứ2tạoATP.M ứ c nănglượngtrong2ATPchỉchiếm2%nănglượngvốncótrongglucôzơ

+Hìnhthành2phântửNADH

+K h ô n g dùngoxiphântử

Ởcơ thểk ị khí(phầnlớnv i khuẩn)đườngphânl à phươngthứcduynhấtđểt ế

b à o tạonănglượngdướidạngATPc h o mọihọatđộngsống.Trongcơt h ể hiếukhí(thựcvật,độngvật,nấm )đườngphânlà bướcđầut i ê n phângiảiglucôzơ

4.3,Hôhấpoxihóa

OxilàchấtnhậnđiệntửvàhidrôtừNADHdođườngphântạorađểhìnhthànhnước3giaiđoạn

CoAthâmnhậpvàbịoxihóađiệntửđượcdẫntruyềnt r o n g chuỗiđiệntửở màngt r o

n g tit h ể kícht h í c h bốnprotonđểtổnghợphóathẩmATP

2axetil-CoA+4H2O+6NAD+H2CoAFAD

TruờngĐạiHọcSưPhạmHàNội231 KhóaLuậnTốtNghiệp

FADH2+2ADP+2Pi+1O FAD+H

2ATP+H2O2

(Sáchsinhhọcđạicương-tậpI–HoàngĐứcCự,trang111-128)4.4,CôngthứccủaNAD  và NADH

H CONH 2

N R

+H+ +2e

HH CONH 2

N R

TruờngĐạiHọcSưPhạmHàNội232 KhóaLuậnTốtNghiệp

cbảoquản.Ngườit a quênrằnghôhấpchínhlàmộtđiềukiệncầnthiếtchosựsống,vìvậysựvip h ạ m q u á trìnhnàys ẽ làmchotếbàosốngbịchếtv à gâyhư hạic h o đối

tượngbảoquản.Vớiquanđ i ể m hiệnnaytrongquátrìnhbảoq u ả n cácđốitượngthựcvậtsốngcầnphảitạoranhữngđiềukiệnđảmbảochohôhấpxảyr a bìnhthườngvớicườngđộthấpnhưngvẫnđảmbảochoquátrìnhtraođổichấtdiễnrabìnhthường

- Hôhấplàmtăngnhiệtđộtrongmôitrườngbảoquản,dođólàmtăngcườngđộhôhấpcủađốitượngbảoquản

5.4,Cácbiệnphápbảoquản

Đểgiảmcườngđộhôhấpđếnmứctốithiểu(khônggiảmđến0vìđốitượngbảoquảnsẽchết)ngườitathườngsửdụngbabiệnphápbảoquảnsauđây:

khácnhau.Vídụ:khoaitâyở400C,cảibắp10C,camchanhở60C,cácloạir a u kháclà3-70C.

5.4.3BảoquảntrongđiềukiệnnồngđộCO 2 cao

Đâyl à biệnphápbảoquảnhiệnđạiv à c h o h i ệ u q u ả bảoquảncao.Biệnpháp

n à y thườngsửdụngc á c khokíncónồngđộCO2caohoặcđơng i ả n hơnl à cáctúipôliêtilen.T u y nhiên, việcx á c địnhnồngđộCO2thíchhợp(khôngthấpquávìkhôngtácdụng,khôngquácaovìứcchếhoàntoànhôhấp)làđiềuhếtsứcquantrọngđốivớicácđốitượngbả o q u ả n v à mụcđ í c h bảoquản

n g lượngcủachúngđượcg i ả i phóngv

à chuyểnthànhdạngnănglượngrấtdễsửdụngchứatrongcácphântửATP.Ở tếbàonhânthựcquátrìnhnàydiễnrachủyếutrongtythể

Phươngtrìnhtổngquát:

nhân thực hô hấp tế bào diễn ra ở đâu? Phương trình tổng quát của quá trình phân giải hoàn toàn 1 phân tử glucôzơ?

HS trả lời………… GV cho ghi

Slide4: (Sơ đồ tóm tắt quá trình hô hấp tế bào) Các em cho biết hô hấp tế bào chia mấy giai đoạn? Từng giai đoạn diễn ra ở đâu?

Slide6: Tại sao tế bào không sử dụng luôn năng lượng của các phân tử glucôzơ mà phải đi vòng qua họat động sản xuất ATP của ti thể?

GV giảng giải: Năng lượng chứa trong phân tử glucôzơ quá lớn so với nhu cầu năng lượng của các phản ứng

đơn lẻ trong tế bào Trong khi đó,