- Có ý thức yêu thích bộ môn - Nghiêm túc tự giác trong học tập - Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật.. II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:?[r]
Trang 1I/ MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được các các đặc điểm bên ngoài gồm cuống lá, bẹ lá, phiến lá
- Phân biệt được các loại lá đơn và lá kép, các kiểu xếp lá trên cành, các loại gântrên phiến lá
2 Kiểm tra bài cũ:
Sửa bài kiểm tra 1 tiết
3 Nội dung bài mới:
- GV giới thiệu bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu các
đặc điểm bên ngoài của lá
- Yêu cầu HS quan sát mẫu và
thảo luận trả lời phần SGK
phần a)
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS kết luận
- Yêu cầu HS quan sát mẫu và
- HS quan sát và thảo luận
- HS trả lời và bổ sung
- HS kết luận
- HS quan sát và thảo luận
1 Đặc điểm bên ngoài của lá:
- Hình dạng: tròn, bầudục, tim…
- Kích thước: to, nhỏ,trung bình
- Màu sắc: đa dạng
a) Phiến lá:
Trang 2thảo luận phần SGK phần b).
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS kết luận
- HS kết luận
Phiến lá màu lục,dạng bản dẹt, là phần tonhất của lá giúp lá thunhận được nhiều ánhsáng
b) Gân lá: có 3 loại gân
lá:
- Gân song song: lúa,ngô, mía…
- Gân hình mạng: bàng,nhãn, gai…
- Gân hình cung: địaliền…
c) Lá đơn và lá kép:
- Lá đơn: bàng, dâmbụt…
- Lá kép: phượng,nhãn…
Hoạt động 2: Tìm hiểu các
kiểu xếp lá trên thân và cành.
- Yêu cầu HS quan sát hình
19.2 và thảo luận phần SGK
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS kết luận
- HS thảo luận trả lời
- HS trả lời và bổ sung
- HS kết luận
2 Các kiểu xếp lá trên thân và cành:
Có 3 kiểu xếp lá trênthân và cành:
- Mọc cách: Lá dâu
- Mọc đối: Lá cây dừacạn
- Mọc vòng: lá cây trúcđào, lá cây hoa sữa
Trang 3- Nắm được đặc điểm bên trong phù hợp với chức năng của phiến lá.
- Giải thích được đặc điểm màu sắc của 2 mặt phiến lá
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng + Quan sát tranh, hình và mẫu vật
+ Tư duy logic và trìu tượng
+ Liên hệ thực tế
3 Thái độ.
- Có ý thức yêu thích bộ môn
- Nghiêm túc tự giác trong học tập
- Giáo dục ý thức bảo vệ thiên nhiên
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Lá có đặc điểm bên ngoài và cách sắp xếp trên cây như thế nào giúp nhận đượcnhiều ánh sáng?
- Có mấy kiểu gân lá? Ví dụ?
- Có mấy loại lá? Ví dụ?
3 Nội dung bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu
tạo của biểu bì
- Yêu cầu HS quan sát hình
20.2, 20.3 và dựa vào phần
thảo luận trả lời phần SGK
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
+ Tại sao lỗ khí tập trung ở
- HS quan sát và thảoluận
Trang 4mặt dưới?
- Yêu cầu HS kết luận
+ Hạn chế sự thoát hơinước
- HS kết luận hơi nước.
Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu
tạo của thịt lá.
- Yêu cầu HS quan sát hình
20.4 nhận biết các bộ phận
của thịt lá
- Yêu cầu HS quan sát hình
20.4 và dựa vào phần thảo
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS trả lời:
+ Tại sao lá có mặt trên màu
+ Lúa, ngô, mía…, mọcgần thẳng đứng nên 2 mặtnhận ánh sáng như nhau,
số lượng lục lạp như nhau
- HS kết luận
2 Thịt lá:
Các tế bào thịt lá chứanhiều lục lạp, gồm 1 số lớp
có đặc điểm khác nhau phùhợp với chức năng thu nhậnánh sáng, chứa và trao đổikhí để chế tạo chất hữu cơcho cây
Hoạt động 3: Tìm hiểu cấu
tạo của gân lá.
- Yêu cầu HS quan sát hình
Trang 54 Củng cố:
- Đọc ghi nhớ SGK
+ Tại sao lỗ khí tập trung ở mặt dưới?
+ Tại sao lá có mặt trên màu sẫm hơn mặt dưới?
+ Lá nào có 2 mặt có màu giống nhau? Cách mọc như thế nào?
- Đọc mục : Em có biết
5 Dặn dò:
- Học bài cũ
- Đọc trước bài 21 “ Quang hợp”.
- Ôn lại kiến thức ở tiểu học:
+ Nhiệm vụ của lá
+ Khí duy trì sự cháy
6 Rút kinh nghiệm:
- HS tìm hiểu và phân tích thí nghiệm để tự rút ra kết luận: khi có ánh sáng lá
có thể tạo tinh bột và nhả khí ôxi
- Giải thích được là quá trình lá cây hấp thụ ánh sáng mặt trời để biến đổi chất hữu cơ, và thải ooxxi và không khí luôn được cân bằng
- Giải thích được vài hiện tượng thực tế
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng : + Quan sát tranh, hình và mẫu vật
+ Tư duy logic và trìu tượng
+ Liên hệ thực tế
3 Thái độ.
- Có ý thức yêu thích bộ môn
- Nghiêm túc tự giác trong học tập
- Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật và chăm sóc cây trồng
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Giáo viên:
- Hình 21.1, 21.2
Trang 6- Cơm và dung dịch iốt.
2 Học sinh:
- Đọc trước bài 21
- Ôn lại kiến thức về chức năng của lá
III/ TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Phiến lá gồm những bộ phận nào?
- Thịt lá cấu tạo như thế nào?
- Cấu tạo và chức năng của gân lá?
- Tại sao lá có mặt trên màu sẫm hơn mặt dưới?
3 Nội dung bài mới:
Hoạt động 1: Xác định chất
mà lá tạo ra khi có ánh sáng.
- Yêu cầu HS đọc phần điều
cần biết
- GV nhỏ iốt vào cơm cho HS
quan sát tác dụng của iốt
- Yêu cầu HS đọc thí nghiệm
- Yêu HS trả lời câu hỏi:
+ Tại sao phải bỏ chậu khoai
lang vào chỗ tối 2 ngày?
- Yêu cầu HS thảo luận trả lời
- HS thảo luận trảlời
- HS kết luận
1 Xác định chất mà lá cây tạo được khi có ánh sáng:
Thí nghiệm:
- Để chậu khoai lang vào chỗtối 2 ngày, bịt giấy đen 1phần lá, để chỗ sáng 4 – 6giờ
- Ngắt lá, bỏ giấy, đun sôicách thủy trong cồn 900, rửasạch
- Bỏ lá vào dung dịch iốt ->phần không bịt có màu xanhtím
Kết luận: lá chế tạo tinh
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
+ Tại sao lấy cây thủy sinh làm
thí nghiệm?
+ Tại sao ống nghiệm phải đổ
đầy nước và úp ngược trong
nước?
+ Tại sao ống nghiệm cốc B
sau 1 thời gian vơi nước?
- Yêu cầu thảo luận phần
SGK
- HS trả lời:
+ Dễ thu được chấtkhí khi lá thải ra
+ Không cho khôngkhí lọt vào
+ Chất khí do lá thải
ra chiếm chỗ đẩynước ra ngoài
- HS thảo luận trảlời
+ Khi có ánh sáng
2 Xác định chất khí mà lá tạo ra khi chế tạo tinh bột:
Thí nghiệm:
- Để vài cành rong đuôi chóvào 2 ống nghiệm đầy nướcrồi úp ngược vào cốc thủy tinh
A và B
- Cốc A để chỗ tối, cốc B chỗsáng Sau 6 giờ ống nghiệmcốc B có bọt khí nổi lên, cốc
A không có hiện tượng gì
- Lấy ống nghiệm cốc B, đưanhanh que đóm vừa tắt vào
Trang 7+ Tại sao khi trời nắng đứng
dưới bóng cây to lại thấy mát
và dễ thở?
+ Tại sao người ta thường thả
rong vào bể nuôi cá?
+ Vì sao nên trồng cây nơi có
nhiều ánh sáng?
- Yêu cầu HS kết luận
cây thải ra hơi nước
Kết luận: trong quá trình tạo
tinh bột, lá nhả khí ôxi ra môitrường ngoài
- Đọc trước bài 21 “ Quang hợp (tt)”.
- Ôn lại cấu tạo của lá, sự vận chuyển nước và muối khoáng, quang hợp
- Vận dụng kiến thức đã học và kỹ năng phân tích thí nghiệm để biết được
những chất lá cần sử dụng khi tạo tinh bột
- Phát biểu được khái niệm đơn giản về quang hợp
- Viết được sơ đồ tóm tắt về hiện tượng quang hợp
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng : + Quan sát tranh, hình và mẫu vật
+ Tư duy logic và trìu tượng
+ Liên hệ thực tế
3 Thái độ.
- Có ý thức yêu thích bộ môn
- Nghiêm túc tự giác trong học tập - Giao dục ý thức bảo vệ cây cối
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
Trang 81 Giáo viên:
- Hình 21.4, 21.5
2 Học sinh:
- Đọc trước bài 21 (tt)
- Ôn lại nội dung GV đã dặn dò
III/ TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Trình bày thí nghiệm xác định chất mà lá tạo ra khi có ánh sáng?
- Trình bày thí nghiệm xác định chất khí mà lá thải ra khi tạo tinh bột?
3 Nội dung bài mới:
Hoạt động 1: Cây cần những
chất gì để chế tạo tinh bột?
- Yêu cầu HS đọc phần
- Yêu cầu HS đọc thí nghiệm
- Yêu HS trả lời câu hỏi:
+ Tại sao phải để 2 chậu cây
lên tấm kính ướt rồi mới úp
chuông thủy tinh lên?
- Yêu cầu HS thảo luận trả lời
phần SGK
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS trả lời:
+ Tại sao nơi đông người, nhà
máy nên trồng nhiều cây xanh?
- Yêu cầu HS kết luận
- HS đọc
- HS trả lời:
+ Để không cho khôngkhí từ bên ngoài chuôngvào, bên trong chuôngra
- HS thảo luận trả lời
- HS trả lời và bổ sung
+ Cây hút khí cacbônícthải khí ôxi
- Để 2 chuông ra chỗnắng
- Sau 5 – 6 giờ, ngắt lá 2chuông nhúng vào dungdịch iốt, lá chuông B cómàu xanh tím
Kết luận: lá cần nước
và khí cacbôníc để chế tạotinh bột
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái
ra tinh bột và nhả khí ôxi
Từ tinh bột cùng vớimuối khoáng hòa tan, lá
Trang 9quang hợp?
+ Cây quang hợp trong điều
kiện nào?
+ Nêu khái niệm quang hợp?
+Từ tinh bột cây tạo được chất
gì cho mình?
- Yêu cầu HS kết luận
+ Khi có ánh sáng
+ Tinh bột cùng vớimuối khoáng tạo ra chấthữu cơ cho cây
- HS kết luận
cây còn chế tạo đượcnhững chất hữu cơ cầnthiết cho cây
- Đọc trước bài 22 “Anh hưởng của các điều kiện bên ngoài đến quang
hợp, ý nghĩa của quang hợp”.
Bài 22: ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC ĐIỀU KIỆN BÊN
NGOÀI ĐẾN QUANG HỢP, Ý NGHĨA CỦA QUANG HỢP
I/ MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp
- Vận dụng kiến thức đã học giải thích 1 vài biện pháp kỹ thuật trong trồng trọt
- Tìm được các ví dụ thực tế chứng tỏ ý nghĩa quan trọng của quang hợp
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng : + Quan sát tranh, hình và mẫu vật
+ Tư duy logic và trìu tượng
+ Liên hệ thực tế
3 Thái độ.
Trang 10- Có ý thức yêu thích bộ môn
- Nghiêm túc tự giác trong học tập Giáo dục ý thức tham gia bảo vệ và phát
triển cây xanh ở địa phương
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Lá sử dụng nguyên liệu nào để chế tạo tinh bột? Trình bày thí nghiệm chứng minh?
- Viết sơ đồ quang hợp? Nêu khái niệm quang hợp?
3 Nội dung bài mới:
+ Nơi nào cần nhiều cây
xanh? Tại sao?
- Yêu cầu HS kết luận
- HS thuyết trình và chất vấn
- HS trả lời:
+ Cây phát triển trong điềukiện thuận lợi, thỏa mãn cácđiều kiện bên ngoài giúp câyphát triển tốt
+ Nơi đông người, nhà máy,khu công nghiệp để câyquang hợp giúp giảm ônghiễm không khí
- HS kết luận
1 Những điều kiện bên ngoài nào ảnh hưởng đến quang hợp?:
Hoạt động 2: Tìm hiểu ý
nghĩa của quang hợp.
- Yêu cầu HS thuyết trình
- GV nhận xét và đặt câu hỏi
bổ sung:
+ Không có cây xanh thì
không có sự sống ngày nay
- HS thuyết trình và chất vấn
- HS trả lời:
+ Đúng vì hầu hết sinh vậttrên Trái Đất đều sử dụng
2 Quang hợp của cây xanh có ý nghĩa gì?:
Trang 11
trên Trái Đất, điều đó đúng
hay không? Tại sao?
+ Mỗi em có thể làm gì để
tham gia bảo vệ và phát triển
cây xanh ở địa phương?
- Yêu cầu HS kết luận
chất hữu cơ và khí ôxi do câyxanh tạo ra
+ Chăm sóc, bảo vệ và tuyêntruyền mọi người trồng vàbảo vệ cây xanh
- HS kết luận Các chất hữu cơ và
khí ôxi do quang hợpcủa cây xanh tạo racần cho sự sống củahầu hết sinh vật trênTrái Đất kể cả conngười
Trang 12- Rèn kỹ năng : + Quan sát tranh, hình và mẫu vật
+ Tư duy logic và trìu tượng
+ Liên hệ thực tế
3 Thái độ.
- Có ý thức yêu thích bộ môn
- Nghiêm túc tự giác trong học tập
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Vì sao cần trồng cây đúng thời vụ?
- Không có cây xanh thì có sự sống trên Trái Đất không? Vì sao?
- Chúng ta phải làm gì để bảo vệ và phát triển cây xanh?
3 Nội dung bài mới:
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS kết luận
- Yêu cầu HS đọc phần
- Yêu cầu HS thiết kế
thí nghiệm dựa trên
a) Thí nghiệm 1 của nhóm Lan và Hải:
Kết luận: Khi không có ánh
sáng cây lấy khí ôxi thải khícácbôníc
Trang 13+ Ý nghĩa của hô hấp?
+ Cơ quan nào của cây
+ Tại sao khi đi trong
rừng ban đêm thấy khó
thở?
+ Vì sao hô hấp và
quang hợp trái ngược
nhau nhưng lại quan hệ
+ Quan hệ chặt chẽ vì 2 quátrình này cần có nhau: hôhấp cần chất hữu cơ doquang hợp tạo ra, quanghợp và các hoạt động sốngcần năng lượng do hô hấpsản xuất Cây không thểsống được nếu thiếu 2 quátrình này
- HS kết luận
Chất hữu cơ + khí ôxi ->năng lượng + khí cacbôníc +hơi nước
Cây có hô hấp, trong quátrình đó cây lấy khí ôxiđểphân giải các chất hữu cơ,sản ra năng lượng cần chocác họat động sống, đồngthời thải ra khí cácbôníc vàhơi nước
Cây hô hấp suốt ngày đêm.Tất cả các cơ quan của câyđều tham gia hô hấp
Phải làm cho đất thoángtạo điều kiện thuận lợi chohạt mới gieo và rễ hô hấp tốt
để góp phần nâng cao năngsuất cây trồng
Trang 14- Biết được phần lớn nước vào cây đi đâu?
- Ý nghĩa của sự thoát hơi nước qua lá
- Biết được điều kiện ảnh hưởng đến sự thoát hơi nước qua lá
- Giải thích ý nghĩa 1 số biện pháp kỹ thuật trong trồng trọt
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng : + Quan sát tranh, hình và mẫu vật
+ Tư duy logic và trìu tượng
+ Liên hệ thực tế
3 Thái độ.
- Có ý thức yêu thích bộ môn
- Nghiêm túc tự giác trong học tập
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Cây có hô hấp không? Nêu thí nghiệm chứng minh?
- Viết sơ đồ quá trình hô hấp? Khái niệm hô hấp?
- Khi trồng trọt ta phải làm gì giúp cây hô hấp tốt hơn?
3 Nội dung bài mới:
+ Thay cho phần lá đã bỏ
+ Dễ nhìn thấy mực nướcthay đổi, hạn chế bốc hơi
1 Thí nghiệm xác định phần lớn nước vào cây
đi đâu?
Trang 15
- Yêu cầu HS thảo luận trả
lời phần SGK
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS quan sát hình
và giữ cho lá khỏi bị đốtnóng dưới ánh nắng mặttrời
Hoạt động 3: Tìm hiểu
những điều kiện bên ngoài
ảnh hưởng đến sự thoát hơi
nước qua lá.- Yêu cầu HS
đọc phần
- Yêu cầu HS thảo luận trả
lời phần SGK
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi
- Trả lơi câu hỏi 1,2
+ Lá thoát ra ngoài qua bộ phận nào?
Trang 16- Nêu được đặc điểm hình thái chức năng của 1 số lá biến dạng.
- Hiểu được ý nghĩa biến dạng của lá
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng : + Quan sát tranh, hình và mẫu vật
+ Tư duy logic và trìu tượng
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu thí nghiệm chứng minh sự thoát hơi nước qua lá?
- Tại sao khi đánh cây đi trồng ở nơi khác phải chọn ngày râm mát, tỉa bớt lá hoặc cắt ngắn ngọn?
- Lá thóat hơi nước bằng con đường nào?
Trang 17- Ý nghĩa của sự thoát hơi nước qua lá?
3 Nội dung bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu 1 số
loại lá biến dạng
- Yêu cầu HS quan sát hình
25.1 -> 25.7 và dựa vào phần
thảo luận trả lời phần SGK
trang 83 và ghi kết quả vào
bảng trang 85
- Yêu cầu HS trả lời
- Yêu cầu HS kết luận
- HS quan sát và thảo luận
- HS trả lời và bổ sung
- HS kết luận
1 Có những loại lá biến dạng nào?
KL: Bảng SGK trang 85.
Hoạt động 2: Tìm hiểu ý
nghĩa biến dạng của lá:
- Yêu cầu HS dựa vào phần
bảng vừa làm trả lời câu hỏi:
+ Ý nghĩa biến dạng của lá?
- Yêu cầu HS kết luận
- HS trả lời
- HS khác bổ sung
- HS kết luận
2 Biến dạng của lá có ý nghĩa gì?
Lá của 1 số cây đã biếnđổi hình thái thích hợpvới các chức năng khácnhau trong những hòancảnh khác nhau
Trang 181 Kiến thức:
Nắm được khái niệm đơn giản về sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
Tìm 1 số ví dụ về sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
Nắm được các biện pháp tiêu diệt cỏ dại và cơ sở khoa học của biện pháp đó
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng : + Quan sát tranh, hình và mẫu vật
+ Tư duy logic và trìu tượng
+ Liên hệ thực tế
3 Thái độ.
- Nghiêm túc tự giác trong học tập
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Giáo viên:
- Hình 7.4, 10.1A
2 Học sinh:
- Học bài theo nội dung ôn tập cho trước
III/ TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Nội dung bài mới:
Hoạt động 1: Dạng câu hỏi (bài tập) tự luận
- GV yêu cầu hoạt động
- GV: Yêu cầu đại diện các
nhóm báo cáo kết quả,
nhóm khác nhận xét, bổ
Câu hỏi thảo luận.
1 Giữa vật sống và vật không sống có những điểm gìgiống và khác nhau?
2 Thực vật nước ta rất phong phú, nhưng vì sao nước
ta vẫn cần phảI trồng thêm cây và bảo vệ chúng?
3 So sánh điểm giống và khác nhau giữa tế bào biểu bìvẩy hành và tế bào thịt quả cà chua chín?
4 Cho biết tên các loại rễ biến dạng, cấu tạo và chứcnăng của chúng?
5 Trình bầy đặc điểm các loại thân biến dạng và chức