Thời gian diễn ra rất ngắn nhưng tình huống đã tạo thuận lợi để tác giả khắc họa chân dung nhân vật chính một cách tự nhiên, tập trung qua sự quan sát của nhân vật ông họa sĩ và các nhân[r]
Trang 1Ngày soạn: 6/12/2019 Tiết 17
LUYỆN TẬP VĂN BẢN “LẶNG LẼ SA PA”
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Ghi nhớ, hệ thống lại những kiến thức về nội dung và nghệ thuật của văn bản
“Lặng lẽ Sa Pa”
2 Kĩ năng
- Kĩ năng bài dạy:
+ Đọc hiểu một tác phẩm truyện hiện đại
+ Rèn kĩ năng cảm thụ và phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện miêu tả nhân vật, những bức tranh thiên nhiên
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, lắng nghe, kiên định
3 Thái độ
- Có thái độ đúng đắn đối với lao động, với sự hi sinh thầm lặng của con người
- Giáo dục tinh thần lao động, sự cống hiến với đất nước
4 Năng lực hình thành
- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo
- Năng lực giao tiếp tiếng Việt
- Năng lực tự quản bản thân
- Năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
II.CHUẨN BỊ
- GV: nghiên cứu soạn giảng, SGK, SGV, thiết kế, đọc tư liệu,
- Hs: xem lại kiến thức trong SGK, xem lại bài “Lặng lẽ Sa Pa”
III PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT
- Vấn đáp tái hiện, nêu vấn đề, thuyết trình, gợi mở
- KT: động não, trình bày 1 phút, viết tích cực
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp (1’)
Lớ
p
9A
9C
2 Kiểm tra bài cũ: (4’) kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS
Trang 2Hôm nay cô trò chúng ta sẽ củng cố kiến thức và luyện tập văn bản “Lặng lẽ Sa Pa”
* Hoạt động 1 (10’) Mục tiêu: HDHS nhăc lại kiến thức
Hình thức tổ chức: học tập theo lớp PP-KT: vấn đáp tái hiện, trình bày 1 phút
GV yêu cầu HS nêu những
nét ngắn gọn về:
- Tác giả Nguyễn Thành
Long
- Hoàn cảnh ra đời truyện
ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”
HS trình bày 1 phút.
GV chuẩn kiến thức
GV yêu cầu HS nêu những
nét ngắn gọn về nội dung
và nghệ thuật của văn bản?
HS trình bày 1 phút.
GV chuẩn kiến thức
GV yêu cầu 2 HS đứng tại
chỗ tóm tắt lại văn bản.
I Nhắc lại kiến thức
1 Tác giả, tác phẩm (SGK)
2 Nội dung, nghệ thuật chính Nội dung
- Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” khắc họa thành công hình ảnh những người lao động bình thường mà tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng, một mình trên đỉnh núi cao Qua đó, truyện khẳng định
vẻ đẹp của con người lao động và ý nghĩa của những công việc thầm lặng
Nghệ thuật
- Xây dựng tình huống truyện tự nhiên, hấp dẫn
- Xây dựng đói thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
- Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên đặc sắc; miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn
- Kết hợp giữa kể với tả và nghị luận
- Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện
3 Tóm tắt văn bản
Chỉnh sửa, bổ sung
Trang 3
* Hoạt động 2 (25’) Mục tiêu: HDHS luyện tập
Hình thức tổ chức: học tập theo lớp PP-KT: nêu vấn đề, động não, viết tích cực
GV cho HS thảo
luận nhóm theo bàn.
Thời gian 5’
GV yêu cầu 3, 4
nhóm bàn cử đại diện
trình bày
HS nhận xét, bổ sung
GV chuẩn kiến thức
GV cho HS thảo
luận nhóm theo bàn.
Thời gian 3’
HS trình bày, nhận
II Luyện tập Câu 1
Ý nghĩa nhan đề truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” Gợi ý
- Từ “lặng lẽ” vừa gợi hình vừa gợi cảm Lặng lẽ của bề ngoài cảnh vật và bên trong công việc của mỗi người ở nơi đây
- Lặng lẽ đi với địa danh Sa Pa, người đọc tưởng chừng như câu chuyện nói về một vùng đất yên tĩnh, thơ mộng gợi
ra những cuộc – việc du lịch, nghỉ ngơi Nhưng không, nơi
ấy có những con người đang ngày đêm miệt mài, âm thầm, lặng lẽ say mê với công việc của mình, cống hiến tuổi trẻ cho quê hương, đất nước
- Lặng lẽ mà không hề lặng lẽ bởi nhiệt huyết tuổi trẻ luôn sôi sục trong trái tim, suy nghĩ và hành động của họ Nhan
đề đã gợi ra ý nghĩa triết lí ấy và hàm chứa tình cảm của tác giả, cũng như chủ đề tư tưởng của tác phẩm
Câu 2 Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” được xây dựng xoay quanh một tình huống truyện khá đơn giản, tự nhiên Tình huống đó là gì?
Gợi ý
Một trong những yếu tố quan trọng làm nên thành công
và sự hấp dẫn của truyện ngắn là nghệ thuật xây dựng tình huống Trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, tình huống truyện không bất ngờ, giật gân, hay lạ và độc đáo như các truyện ngắn khác mà rất nhẹ nhàng và sâu sắc, đó là cuộc gặp gỡ giữa người thanh niên ở trạm khí tượng Yên Sơn với ông họa sĩ già và cô kĩ sư trẻ Thời gian diễn ra rất ngắn nhưng tình huống đã tạo thuận lợi để tác giả khắc họa chân dung nhân vật chính một cách tự nhiên, tập trung qua sự quan sát của nhân vật ông họa sĩ và các nhân vật khác, qua
Trang 4- Giáo viên cho học
sinh tìm hiểu đề
- Lập dàn ý chung
toàn lớp
- Cá nhân viết bài sau
đó giáo viên chấm
điểm
bao người đang ngày đêm làm việc miệt mài, say mê cống hiến tuổi trẻ cho quê hương, đất nước
Câu 3 Tác giả Nguyễn Thành Long có viết: “Nghĩ cho cùng, Lặng lẽ Sa Pa là một bức chân dung ” Em hiểu như thế nào về bức chân dung ấy? Hãy trình bày bằng một đoạn văn khoảng 15 câu.
Gợi ý Câu 1: (Nêu chủ đề của đoạn)
Đúng như lời nhà văn nói về tác phẩm của mình: “Nghĩ cho cùng, Lặng lẽ Sa Pa là một bức chân dung ” Đó là bức chân dung đẹp đẽ - gương mặt tinh thần – có sức tỏa sáng của người thanh niên hai mươi bảy tuổi, làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn cao hơn 2600 mét giữa núi rừng Sa Pa
Câu 2 à 14: Lần lượt phân tích các ý, các hình ảnh đẹp:
- Anh thanh niên là người sống có lí tưởng, có suy nghĩ
và tình cảm đẹp, sống gắn bó với sự nghiệp của đất nước,
có trách nhiệm với cuộc đời Anh yêu công việc của mình,
có suy nghĩ sâu sắc về công việc Đối với anh, hạnh phúc là
ở trong công việc, ở sự cống hiến
- Nét đáng quý nhất ở anh đó là những hành động đẹp
để cống hiến cho cuộc đời chung, cho đất nước Anh vượt mọi khó khăn gian khổ để sống và làm việc, chiến thắng hoàn cảnh và chiến thắng chính mình, hoàn thành xuất sắc công việc
- Anh cũng là người có phong cách sống tốt đẹp, biết sống cho sự nghiệp lớn lao và cũng biết sống cho riêng mình Anh tạo cho mình một cuộc sống đẹp, phong phú, có
cả vật chất và tinh thần Trong quan hệ với mọi người anh cởi mở, chân thành, nhân hậu, chu đáo và khiêm tốn
Câu 15: Câu chốt chủ đề.
Đó cũng là chân dung những con người lao động ở Sa Pa, chân dung những con người mới trong một thời kì lịch sử gian lao mà hào hùng của đất nước
Chỉnh sửa, bổ sung
Trang 5
4 Củng cố: (2’)
- Gv đánh giá tiết học
5 Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài (5’)
- Yêu cầu HS hoàn thiện các bài tập
- Xem lại kiến thức về văn bản “Lặng lẽ Sa Pa”
- Chuẩn bị kiến thức bài “Chiếc lược ngà”