SKKN môn hóa học thpt

Do vậy để đạt được nội dung đề ra của nền giáo dục cần phải đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động học tậpcủa học sinh củng cố các kiến thức học tập ở trên lớp và việc dạy học ngoài

(TÊN CƠ QUAN, ĐƠN VỊ CHỦ QUẢN) (TÊN CƠ QUAN ÁP DỤNG SÁNG KIẾN)

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

(Tên sáng kiến)

Tác giả:

Trình độ chuyên môn:

Chức vụ:

Nơi công tác:

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

BÁO CÁO SÁNG KIẾN “ Kinh nghiệm tổ chức dạy học trải nghiệm môn Hóa học ngoài không gian lớp học ở trường trung học phổ thông” Tác giả:

Trình độ chuyên môn: Cử nhân Hóa học/ Thạc sĩ Hóa Học Chức vụ: Giáo viên Nơi công tác: Trường THPT –

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “ Kinh nghiệm tổ chức dạy học trải nghiệm môn Hóa học ngoài

không gian lớp học ở trường trung học phổ thông”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy lí thuyết cho học sinh lớp 10,11

3 Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ ngày 25 tháng 09 năm 2014 đến ngày 15 tháng 6 năm 2017

4 Tác giả:

Họ và tên:

Năm sinh: 04/11/1984

Nơi thường trú:

Trình độ chuyên môn: Cử nhân Hóa học

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường THPT –

Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ Hóa Học

Trình độ chuyên môn: Cử nhân khoa học

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường THPT –

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

I Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:

Trong tiến trình đổi mới toàn diện về giáo dục đáp ứng yêu cầu ngày càng caocủa công cuộc xây dựng đất nước theo hướng CNH- HĐH Đặc biệt là sau ngày04/11/2013, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lầnthứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo thì đổi mới phương pháp dạy học là đòi hỏi tấtyếu và được xem là khâu then chốt có ý nghĩa góp phần vào sự thắng lợi của sựnghiệp giáo dục Bởi phương pháp dạy học, kết quả dạy học phản ánh chất lượng dạyhọc và chất lượng giáo dục Các kết quả nghiên cứu về lý luận dạy học, cũng như thựctiễn dạy học ở trường phổ thông trong những năm qua đã khẳng định: chỉ có phát huytính tích cực, chủ động học tập của học sinh, giúp học sinh biết cách học, biết tự họcvới động cơ đúng đắn thì quá trình học tập của các em mới đạt được những kết quảcao về tri thức, kỹ năng và thái độ

Môn Hóa học là một môn học bắt buộc trong hệ thống các môn học củanhà trường phổ thông ở nước ta hiện nay Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, đổimới hình thức kiểm tra đánh giá trong nhà trường phổ thông là điều tất yếu trong đóyêu cầu đổi mới phương pháp dạy học có tầm quan trọng hàng đầu

Trong quá trình giảng dạy, qua điều tra thực tế bản thân chúng tôi nhận thấy:việc dạy và học theo chương trình mới có nhiều ưu điểm Tuy nhiên việc dạy và họcnội khóa vẫn còn rất nặng nề, chưa kích thích được sự hứng thú học tập của học sinh

và chưa phát huy được năng lực sáng tạo của học sinh Do vậy để đạt được nội dung

đề ra của nền giáo dục cần phải đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động học tậpcủa học sinh củng cố các kiến thức học tập ở trên lớp và việc dạy học ngoài khônggian lớp học Đây là một hình thức dạy học mang lại hiệu quả cao nhưng hiện naychưa được chú trọng ở các trường phổ thông nước ta Dạy học ngoài không gian lớp

học là một hình thức của dạy học trải nghiệm, đây có thể coi như một hình thức đểđánh giá học sinh theo quan điểm phát triển toàn diện và càng có ý nghĩa hơn nếuhoạt động dạy học ngoài không gian lớp học có tác động trở lại, giúp học sinh cóthêm hứng thú, niềm vui trong học tập, rèn luyện đạo đức, gần gũi với thiên nhiên, Chất lượng học tập sẽ cao, kích thích được hứng thú học tập, nhu cầu, khả năng độclập, tích cực tư duy của học sinh Nó không những giúp học sinh củng cố kiến thức

đã học ở trên lớp mà còn giúp đào sâu, mở rộng kiến thức, phát huy tính tích cực,sáng tạo của học sinh Đây là điều mà dạy học ở trên lớp làm chưa tốt do điều kiệnthời gian, phương tiện dạy học hay do sức ép thi cử Vì những lí do nói trên tôi xin

đưa ra : “ Kinh nghiệm tổ chức dạy học trải nghiệm môn Hóa học ngoài không

gian lớp học ở trường trung học phổ thông”

II Mô tả giải pháp:

A Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:

Dạy học trong không gian lớp học là cách thực hiện để giáo dục cho học sinh truyền thống từ trước đến nay Cách dạy này có nhiều ưu điểm nhưng cũng có các nhược điểm

Đối với giáo viên

+ Thuận tiện cho việc dạycủa GV về thời gian,phương tiện, quãngđường,

+ Giáo viên đỡ áp lực vềviệc quản lý học sinh

+ Dạy học chưa thực sựgắn liền với thực tiễn

+ Giáo viên phải giảng giảirất nhiều nhưng đôi khichưa đạt được hiệu quả cao

vì lý thuyết đôi khi còntrừu tượng,

Đối với học sinh + Học sinh tập trung hơn + Học sinh tiếp nhận kiến

thức đôi khi còn bị động.Nặng về mặt lý thuyết, hạnchế kiến thức thực tế,

+ Chưa phát huy hết đượchết khả năng của học sinh+ Khả năng ghi nhớ và vậndụng của học sinh chưacao.

+ Khả năng vận dụng kiếnthức bộ môn để giải quyếttính huống thực tiễn chưatốt

Trong khi đó dạy học ngoài không gian lớp học đặc biệt là dạy học trải nghiệm lại có rất nhiều lợi thế như:

Giúp phát triển được những kĩ năng mới như kĩ năng lãnh đạo, hòa nhập, tư duy sáng tạo, tính đoàn kết Những kĩ năng này là rất cần thiết cho cuộc sống ở đại học và cho cả công việc sau khi tốt nghiệp

Khám phá ra sở thích, sở trường, sở đoản của bản thân thông qua các hoạt độngtrải nghiệm để biết bản thân thích hay không thích công việc nào đó từ đó biết được

sở thích và đam mê của bản thân làm tiền đề cho việc định hường nghề nghiệp sau này

Làm cho cuộc sống vui hơn, thông qua hoạt động học tập trải nghiệm ngoài không gian lớp học, chúng ta sẽ có thêm những người bạn mới, có những kỉ niệm, bài học và kinh nghiệm đáng nhớ, và trở thành một con người thú vị và toàn diện hơn

Nhằm tạo sân chơi lành mạnh bổ ích cho HS, thông qua hoạt động, HS sẽ lĩnh hội thêm những kiến thức cần thiết cho bản thân trong học tập cũng như đời sống thường nhật Tạo cơ hội cho HS kiểm tra kiến thức cũng như độ nhạy bén của bản thân, tạo điều kiện vừa học tập vừa vui chơi Giúp HS có cái nhìn tổng quát hơn về mối liên hệ giữa kiến thức và thực tiễn, giữa lý thuyết và thực hành, giúp HS hình thành thái độ đúng đắn trước những vấn đề của cuộc sống, biết chịu trách nhiệm về

hành vi của mình, đấu tranh với những biểu hiện sai trái, cảm thụ và đánh giá cái đẹp của cuộc sống.

B

Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

I TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC TRẢI NGHIỆM

1 Lịch sử “Giáo dục trải nghiệm”

Hơn 2000 năm trước, Khổng Tử (551-479 TCN) đã nói: “Những gì tôi nghe, tôi sẽquên; Những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ; Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu”, tư tưởng này thểhiện tinh thần chú trọng học tập từ trải nghiệm và việc làm Cùng thời gian đó, ởphương Tây, nhà triết học Hy Lạp – Xôcrát (470-399 TCN) cũng nêu lên quanđiểm: “Người ta phải học bằng cách làm một việc gì đó; Với những điều bạn nghĩ làmình biết, bạn sẽ thấy không chắc chắn cho đến khi làm nó” Đây được coi là nhữngnguồn gốc tư tưởng đầu tiên của “Giáo dục trải nghiệm”

“Giáo dục trải nghiệm” được thực sự đưa vào giáo dục hiện đại từ những năm đầucủa thế kỷ 20 Tại Mỹ, năm 1902, “Câu lạc bộ trồng ngô” đầu tiên dành cho trẻ emđược thành lập, CLB có mục đích dạy các học sinh thực hành trồng ngô, ứng dụngkhoa học kỹ thuật vào nông nghiệp thông qua các công việc nhà nông thực tế Hơn

100 năm sau, hệ thống các CLB này trở thành hoạt động cốt lõi của tổ chức 4-H, tổchức phát triển thanh thiếu niên lớn nhất của Mỹ, tiên phong trong ứng dụng học tậpqua lao động, trải nghiệm

Tại Anh, năm 1907, một Trung tướng trong quân đội Anh đã tổ chức một cuộc cắmtrại hướng đạo đầu tiên Hoạt động này sau phát triển thành phong trào Hướng đạosinh rộng khắp toàn cầu Hướng đạo là một loại hình “Giáo dục trải nghiệm”, chú ýđặc biệt vào các hoạt động thực hành ngoài trời, bao gồm: cắm trại, kỹ năng sốngtrong rừng, kỹ năng sinh tồn, lửa trại, các trò chơi tập thể và các môn thể thao

Cho đến năm 1977, với sự thành lập của “Hiệp hội Giáo dục trải nghiệm”(Association for Experiential Education – AEE), “Giáo dục trải nghiệm” đã chínhthức được thừa nhận bằng văn bản và được tuyên bố rộng rãi.

“Giáo dục trải nghiệm” bước thêm một bước tiến mạnh mẽ hơn khi vào năm 2002,tại Hội nghị thượng đỉnh Liên hiệp quốc về Phát triển bền vững, chương trình “Dạy

và học vì một tương lai bền vững” đã được UNESCO thông qua, trong đó có họcphần quan trọng về “Giáo dục trải nghiệm” được giới thiệu, phổ biến và phát triển sâurộng

Ngày nay, “Giáo dục trải nghiệm” đang tiếp tục phát triển và hình thành mạng lướirộng lớn những cá nhân, tổ chức giáo dục, trường học trên toàn thế giới ứng dụng.UNESCO cũng nhìn nhận Giáo dục trải nghiệm như là một triển vọng tươi lai tươisáng cho giáo dục toàn cầu trong các thập kỷ tới

2 Khái niệm “Giáo dục trải nghiệm”

Định nghĩa của Hiệp hội Giáo dục trải nghiệm quốc tế: “Giáo dục trải nghiệm làmột phạm trù bao hàm nhiều phương pháp trong đó người dạy khuyến khích ngườihọc tham gia trải nghiệm thực tế, sau đó phản ánh, tổng kết lại để tăng cường hiểubiết, phát triển kỹ năng, định hình các giá trị sống và phát triển tiềm năng bản thân,tiến tới đóng góp tích cực cho cộng đồng và xã hội.”

Người dạy ở đây có thể là: giáo viên, tình nguyện viên, hướng dẫn viên, huấn luyệnviên, bác sỹ tâm lý Nó nói lên tính đơn giản, đa dạng, phổ biến và ứng dụng của

“Giáo dục trải nghiệm”

“Giáo dục trải nghiệm” cũng có cơ sở lý thuyết dựa trên các nghiên cứu của các nhàkhoa học Các nhà tâm lý giáo dục đã nghiên cứu và rút ra kết luận rằng:

Chúng ta nhớ Những gì ta

10% Đọc

20% Nghe

30% Thấy

40% Nghe và thấy (phương tiện nghe nhìn)

50% Nói (đối thoại với thầy, thảo luận nhóm…)

60% Trải nghiệm (Phát biểu ý kiến, đóng kịch, sắm vai, thựctập trong phòng thí nghiệm hay hiện trường để áp dụng các điều đã học…)

90% Nói, làm và được lặp đi lặp lại

Như thế với phương pháp thuyết giảng cùng với phương tiện nghe nhìn, học sinhnhớ được 50% nội dung bài giảng Nhưng nếu học sinh được trải nghiệm, như nói haylàm thì hiệu quả còn cao hơn Albert Einstein đã từng nói “Chỉ có trải nghiệm mới làhiểu biết, còn tất cả các thứ khác chỉ là thông tin”

3 Các đặc điểm nổi bật của “Giáo dục trải nghiệm”:

- Quá trình học qua trải nghiệm diễn ra khi trải nghiệm được lựa chọn kỹ càng vàsau khi thực hiện được tổng kết bởi quá trình chia sẻ, phân tích, tổng quát hoát và ápdụng

- Người học được sử dụng toàn diện: trí tuệ, cảm xúc, thể chất, kỹ năng và các quan

hệ xã hội trong quá trình tham gia

- Trải nghiệm được thiết kế để yêu cầu người học phải sáng tạo, tự chủ, tự ra quyếtđịnh và thỏa mãn với kết quả đạt được

- Qua “Giáo dục trải nghiệm”, người học được tham gia tích cực vào việc: đặt câuhỏi, tìm tòi, trải nghiệm, giải quyết vấn đề, tự chịu trách nhiệm

- Kết quả của trải nghiệm không quan trọng bằng quá trình thực hiện và những điềuhọc được từ trải nghiệm đó

- Kết quả đạt được là của cá nhân, tạo cơ sở nền tảng cho việc học và trải nghiệm của

cá nhân đó trong tương lai

- Các mối quan hệ được hình thành và hoàn thiện: người học với bản thân mình,người học với những người khác, và người học với thế giới xung quanh

4 Phương pháp “Học tập qua trải nghiệm”

Phương pháp “Học tập qua trải nghiệm” được thừa nhận là phương pháp cốt lõi

của “Giáo dục trải nghiệm” Chi tiết về phương pháp được giới thiệu dưới đây.

4.1 Định nghĩa

“Học tập qua trải nghiệm” xảy ra khi một người sau khi tham gia trải nghiệmnhìn lại và đánh giá, xác định cái gì là hữu ích hoặc quan trọng cần nhớ, và sử dụngnhững điều này để thực hiện các hoạt động khác trong tương lai

4.2 Quy trình năm bước khép kín của phương pháp dạy học trải nghiệm:

Phương pháp “Học tập qua trải nghiệm” thể hiện theo mô hình 5 bước khép kínnhư dưới đây:

Vòng tuần hoàn “Học tập qua trải nghiệm”

Bước 1 – Trải nghiệm

Học sinh làm, thực hiện một hoạt động tuân theo các hướng dẫn cơ bản về antoàn, tổ chức hoặc quy định về thời gian, học sinh làm trước khi được chỉ dẫn cụ thể

Học sinh cùng thảo luận, nhìn lại cả quá trình trải nghiệm, phân tích và phảnánh lại Học sinh sẽ liên hệ trải nghiệm với chủ đề của hoạt động và các kỹ năng sốnghọc được.

Bước 4 – Tổng quát

Liên hệ những kết quả và điều học được từ trải nghiệm với các ví dụ trong cuộcsống thực tế Bước này thúc đẩy học sinh suy nghĩ về việc có thể áp dụng những điềuhọc được vào các tình huống khác như thế nào

Bước 5 – Áp dụng

Học sinh sử dụng những kỹ năng, hiểu biết mới vào cuộc sống thực tế củamình Học sinh trực tiếp áp dụng những điều học được vào tình huống tương tự hoặccác tình huống khác - thực hành

Sự khác biệt của phương pháp “Học tập qua trải nghiệm” với việc đơn giản chỉ học

từ việc làm hàng ngày đó là các bước đúc kết sau quá trình trải nghiệm Mỗi bước baogồm các câu hỏi mở được đưa ra để học sinh trả lời, khiến học sinh phải thực sự độngnão, từ đó tự rút ra bài học cho bản thân Đây cũng là lúc để đánh giá lại quá trình trảinghiệm của người học Các câu hỏi rất đa dạng tùy theo từng hoạt động cụ thể.Phương pháp và các bước có thể áp dụng với tất cả các chủ đề, lĩnh vực, tùy theo địnhhướng của người thiết kế

4.3 So sánh phương pháp học tập trải nghiệm với các phương pháp khác:

Đặc tính Phương pháp giáo dục

mô phạm

Phương pháp học tập qua trải nghiệm

Đối tượng trung tâm Giáo viên Học sinh

Trọng tâm Nội dung bài học Nội dung và quá trình

Nhiệm vụ người dạy Truyền thụ kiến thức Sắp xếp, tổ chức để quá

trình học được diễn ra

Tâm thế người học Bị động Chủ động

Quan điểm, ý kiến của người

Liên hệ với thế giới bên ngoài Cách biệt Diễn ra trong cuộc sống

Kết luận Không thường xuyên và

từ bên ngoài vào Luôn có và từ bên trong

Sự tiến bộ của người học Không biết Luôn luôn biết

Lựa chọn của người học Rất ít lựa chọn Rất nhiều lựa chọn

Yêu cầu chính với người dạy Thuyết phục người học Nhạy cảm với người học *Phương pháp giáo dục mô phạm (Didactics Education): là một phương pháp dạyhọc tuân theo các trình tự dạy khoa học, chính xác, các kiến thức đã được tổng hợpsẵn và được kiểm nghiệm là hoàn toàn đúng đắn Người dạy chủ yếu là truyền thụ cáckiến thức này đến cho học sinh, có thể bằng nhiều cách thức khác nhau (đọc chép,nghe nhìn, trình chiếu, minh họa )

Phương pháp cũng có thể tiềm ẩn một số hạn chế trong những trường hợp nhất địnhnhư:

- Phương pháp, với đặc điểm chú ý đến trải nghiệm của từng người học, có thể trôngkhông được quy củ và có thể không thoải mái với những người dạy có phong cách môphạm truyền thống

- Phương pháp đòi hỏi nhiều sự chuẩn bị hơn từ người dạy và có thể cần nhiều thờigian hơn để thực hiện với người học

- Thường là không có câu trả lời đơn thuần “đúng” cho các câu hỏi trong các bướcthực hiện của phương pháp

- Phương pháp đòi hỏi sự kiên nhẫn và hướng dẫn của người dạy

5 Một số kỹ thuật giảng dạy tích cực - học qua trải nghiệm

Các kỹ thuật dạy học tích cực là những kỹ thuật dạy học có ý nghĩa đặc biệt trongviệc phát huy sự tham gia tích cực của người học vào quá trình dạy học, kích thích tưduy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của học sinh Các kỹ thuật dạy học tích cựcđược nêu sau đây có thể được áp dụng thuận lợi trong làm việc nhóm Tuy nhiênchúng cũng có thể được kết hợp thực hiện trong các hình thức dạy học toàn lớp nhằmphát huy tính tích cực của học sinh

Quy trình giảng dạy - học qua trải nghiệm được hình dung qua mô hình sau đây(xem hình): Giáo viên điều hành lớp; học sinh thảo luận nhóm, làm bài tập, đóng vai,trò chơi mô phỏng ; học sinh thông báo kết quả, cảm tưởng, phản ứng và phát hiện racách giải quyết vấn đề; học sinh và giáo viên cùng nhau phân tích theo hướng 5W1H(ai, cái gì, ở đâu, khi nào, tại sao ); giáo viên khái quát hóa kiến thức và đúc kết bàihọc (bài học gì, qui luật gì, chiến lược gì, nguyên tắc gì, kết luận gì) và những hướng

vận dụng kiến thức vào thực tế Sau đây là một số kỹ thuật giảng dạy - học qua trải

nghiệm:

5.1 Thảo luận nhóm: Nhiệm vụ cụ thể của người dạy là giúp đỡ, dẫn dắt người

học, làm nảy sinh tri thức ở người học Trong một bài học, thầy giáo chỉ nêu ra cáctình huống, học sinh được đặt trong các tình huống ấy sẽ cảm thấy có vài vấn đề cần

giải quyết Họ phải tự tìm ra các phương pháp có thể hy vọng giải quyết vấn đề, vàcuối cùng phải tìm ra một phương pháp tối ưu Sau đó họ thảo luận, trao đổi với nhau

và đi đến các kết luận phù hợp với ý đồ của thầy giáo, hoặc giáo trình

Hình thức thảo luận nhóm có thể là: (1) Động não; (2) Động não viết; (3) Kỹ thuậtXYZ là một kỹ thuật nhằm phát huy tính tích cực trong thảo luận nhóm X là số ngườitrong nhóm, Y là số ý kiến mỗi người cần đưa ra, Z là phút dành cho mỗi người; (4) Tranh luận ủng hộ - phản đối (tranh luận chia phe) là một kỹ thuật dùng trong thảoluận, trong đó đề cập về một chủ đề có chứa đựng xung đột Những ý kiến khác nhau

và những ý kiến đối lập được đưa ra tranh luận nhằm mục đích xem xét chủ đề dướinhiều góc độ khác nhau Mục tiêu của tranh luận không phải là nhằm "đánh bại" ýkiến đối lập mà nhằm xem xét chủ đề dưới nhiều phương diện khác nhau

5.2 Nghiên cứu tình huống: Có nhiều cách giảng dạy bằng tình huống: (1) có

thể dùng các bài đọc (bài báo) làm các ví dụ minh họa và mở rộng vấn đề cho từng đềmục lý thuyết.; (2) dùng vài tình huống lớn để giảng dạy xuyên suốt cả môn học, mỗibuổi học đều dùng tình huống này nhưng triển khai ở các bước khác nhau- đây là cách

GV cung cấp tính liên kết các nội dung cho người học; (3) tình huống lớn giao chonhóm học sinh giải quyết trong một học kỳ

5.3 Các hình thức khác: Đóng vai; bài tập cá nhân; bài tập nhóm; trò chơi,…

Tất nhiên tùy tính chất của môn học và qui mô của lớp học mà chúng ta có thể sử

dụng các kỹ thuật nêu trên một cách linh hoạt và hiệu quả Để áp dụng được phương

pháp giảng dạy tích cực thì cần những điều kiện gì?

Thứ nhất là cần có đủ điều kiện và phương tiện giảng dạy tiến tiến trang thiết bị

hiện đại như phòng thí nghiệm, phương tiện nghe nhìn, học cụ, thư viện với đầy đủ tàiliệu để giúp học sinh tra cứu những tài liệu mà giáo viên yêu cầu…

Thứ hai là qui mô lớp học phải hợp lý, không quá nhiều học sinh để giáo viên có

thể áp dụng được các phương pháp giảng dạy như thảo luận nhóm, sắm vai… đồngthời giáo viên có thể theo dõi được mức độ nhận thức và sự tích cực của từng họcsinh

Thứ ba là cần có sự thay đổi ý thức của học sinh Đối với trẻ nhỏ thì dễ đưa vào

phương pháp giáo dục chủ động Đối với học sinh trung học phổ thông thì khó hơnnhiều Đa số họ có thói quen thụ động và nhút nhát Họ bám vào những lời thầy giảngnhư “cái phao” an toàn Bước vào lớp là mọi người có thói quen lấy tập chép, rất bỡngỡ khi được yêu cầu đừng ghi chép và phải suy nghĩ Điều này rất khó vì họ chỉ quentiếp thu như cái máy nhớ Họ càng sợ phát biểu vì e bị chê cười, đánh giá, qui kết Vìvậy để áp dụng tốt hình thức giảng dạy chủ động cũng phải đòi hỏi sự thay đổi rất lớn

ở người học

Nhưng cái khó nhất và căn bản nhất chính là sự thay đổi của người thầy Nếungười thầy là sản phẩm của giáo dục từ chương thì khó biến kiến thức thu nhận đượcthành “của riêng mình”, một thứ kiến thức được thử thách từ thực tế cuộc sống màmình có thể “xào qua nấu lại” để ứng dụng trong những hoàn cảnh khác nhau Kiếnthức ấy vừa sâu vừa rộng để có thể theo dõi những tranh luận của học sinh mà không

sợ họ kéo mình ra ngoài đề, lại tự tin đủ để tổng hợp, tóm lược được những gì đượcphát biểu một cách lộn xộn trong lớp học Kiến thức ấy vững chắc đủ để ta có thểsáng tạo trong phương pháp truyền đạt từ tình hình cụ thể của lớp học Muốn có đượcmột lượng kiến thức như vậy thì người thầy cần phải có tinh thần tự học và luôn phảicập nhật những kiến thức và thông tin mới Người thầy cũng cần có tính sáng tạo caotrong việc vận dụng các kỹ thuật dạy học cho phù hợp với nội dung bài giảng, phùhợp với trạng thái tâm lý của học sinh

Tóm lại, để thực hiện tốt mục tiêu của dạy học trải nghiệm ngoài không gian lớphọc thì cần sự nỗ lực của tất cả các thành phần tham gia vào quá trình đào tạo và tổchức đào tạo từ bộ phận quản lý cho tới học sinh và thầy cô giáo Khâu quan trọngnhất vẫn là sự nâng cao ý thức tự học và thay đổi phương pháp giảng dạy của ngườithầy

Theo tôi, với phương pháp học trải nghiệm này sẽ cho học sinh chúng ta có thểrèn luyện và học tập một cách tốt nhất, hiệu quả nhất Phương pháp học mới giúp ta

luyện được cả về kiến thức chuyên môn và kĩ năng học tập, tìm tòi, phân tích và ápdụng thực tiễn.

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM NGOÀI KHÔNG GIAN LỚP HỌC

Một trong những hình thức hay sử dụng của dạy học trải nghiệm ở trường trung

học phổ thông là phương pháp DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM NGOÀI KHÔNG

GIAN LỚP HỌC

Học bên ngoài lớp học bao gồm những cuộc thăm quan ngắn trong khuôn viêntrường học và tới cộng đồng địa phương, hay đi thăm các nông trại, nhà máy, vănphòng, trung tâm khoa học hoặc những khu vực tự nhiên như một khu rừng, bãi biểnhoặc vườn quốc gia,…

Tổ chức cho học sinh tham gia những hoạt động học tập có chất lượng trongcác tình huống thích hợp bên ngoài lớp học là thực sự cần thiết Điều đó giúp các emthu nhận những kinh nghiệm trực tiếp từ nhiều góc độ quan điểm khác nhau Kinhnghiệm đạt được từ bên ngoài lớp học cũng giúp nâng cao tinh thần học tập khi tạo cơhội cho các em thực hành những kĩ năng như tra cứu, phân tích và làm rõ các giá trị,

và giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày Để xây dựng kế hoạch cho việc họctập bên ngoài lớp học cần sự phối hợp giữa nhà trường - giáo viên - phụ huynh và họcsinh một cách hợp lí nhất

1 Mục tiêu:

Nâng cao nhận thức về tác động tích cực của những hoạt động bên ngoài lớp

học tới giáo dục vì sự phát triển bền vững, nâng cao hiểu biết về việc lên kế hoạch, tổ

chức và quản lí rủi ro – những kĩ năng cần khi giảng dạy và học tập bên ngoài lớp học

và các định những phương pháp hợp lí cho giảng dạy và học tập bên ngoài lớp học

2 Các hoạt động dạy học ngoài không gian lớp học

2.1 Hoạt động 1: Học tập trải nghiệm gì ngoài không gian lớp học Thách thức dạy học ngoài không gian lớp học

2.1.1 Mục tiêu:

Xác định rõ nơi thích hợp có cơ sở nào sản xuất, hoạt động liên quan đến nội dung môn học Học sinh có thể học rất nhiều từ môi trường bên ngoài như:

- Khuôn viên xung quanh trường học

- Trung tâm đô thị

2.1.3 Thách thức: Mặc dù có nhiều lập luận ủng hộ, nhưng phương pháp học bên

ngoài lớp học vẫn phải đối mặt với những thách thức chính như sau:

Các yếu tố về mặt tổ chức, ví dụ rất khó để kiểm soát một nhóm đông học sinhcũng như hỗ trợ các em khi cần

- Bỏ lỡ những tiết học “thông thường“ trên lớp và phải thay đổi thời khóa biểu

- Cần thời gian để lên kế hoạch cho một chuyến đi học trải nghiệm

- Chi phí đi lại và ăn ở, nếu có

- Thiếu hụt kiến thức cụ thể về địa phương

- Vấn đề an toàn của học sinh

- Học sinh thiếu các kĩ năng cần thiết

Bất luận những thách thức đó, chúng ta cần nhớ rằng những bài học ý nghĩa vàlắng đọng nhất thường là những bài học mà học sinh được chủ động khám phá sựphong phú của môi trường bên ngoài lớp học

Học tập ngoài lớp học cũng tạo cơ hội cho giáo viên và học sinh gần gũi vàhiểu nhau hơn thông qua những hoạt động tương tác và hỗ trợ lẫn nhau bên ngoài lớphọc và khuôn viên trường học

2.2 Hoạt động 2: Các phương pháp tiếp cận đối với học bên ngoài lớp học

2.2.1 Mục tiêu:

Việc học tập bên ngoài lớp học có thể được thực hiện thông qua việc lấy giáoviên làm trung tâm và mang tính giải thích hoặc cũng có thể lấy người học làm trungtâm và dựa vào tra cứu nhiều hơn Sự lựa chọn này phụ thuộc vào bản chất và mụctiêu của tiết học.

Hàng loạt mục tiêu có thể đạt được thông qua học tập bên ngoài lớp học, nhưlà:

Khi lên kế hoạch học ngoài trời, cần lựa chọn các hoạt động phù hợp với mụctiêu và mục đích của chuyến đi thực tế Việc xác định mục tiêu sẽ phụ thuộc một phầnvào thời điểm tiến hành chuyến thực địa xét trong trình tự tiến hành các hoạt động họctập:

- Vào thời điểm ban đầu của quá trình học, việc học tập ngoài trời có thể

được sử dụng cho mục đích thu thập thông tin và tạo động lực cho học sinh

- Vào thời điểm gần cuối của một hoạt động, việc học tập ngoài lớp học có thểđược sử dụng để kết nối các chủ đề lại với nhau

- Khi được lồng ghép xuyên suốt trong quá trình học tập, việc học ngoài lớphọc có thể giúp học sinh mở rộng sự hiểu biết về các khái niệm, về các kiếnthức khái quát và về các nguyên tắc

Nội dung:

- Nghiên cứu các chủ đề hoặc nội dung trong lớp học: giáo viên giảng, nghiên

cứu sách giáo khoa, ghi chép, xem các slide, phim ảnh, v.v…

- Quan sát nơi trải nghiệm (thường có sự hướng dẫn của giáo viên) Ghi chép

các thông tin thực địa và đưa ra một số diễn giải

- Quay lại lớp học – diễn giải và giải thích một cách kĩ càng hơn – viết báo cáo

về nội dung vừa được nghiên cứu trải nghiệm ngoài không gian lớp học

Phân tích:

Đây là phương pháp truyền thống đối với việc dạy và học bên ngoài lớp học.Trong phương pháp này, học sinh được đưa đến một địa điểm trải nghiệm nào đó,nghe giáo viên giảng một bài giảng ngắn và ghi chép Các em có rất ít cơ hội để đónggóp ý kiến và trả lời

Nếu được tiến hành tốt, phương pháp này có thể cuốn hút học sinh vào việcquan sát và mô tả tỉ mỉ một quang cảnh hoặc hoạt động nào đó, và giúp các em đưa racác lí giải hợp lí dựa trên những thông tin đã thu được trước đó bên trong lớp họchoặc do các em tự đọc, tự tìm hiểu

Phương pháp này phù hợp với những trường hợp học sinh chưa có kinh nghiệmquan sát hoặc khi các em chưa tự tin vào khả năng giải quyết vấn đề của mình.Phương pháp này đưa ra một cách cụ thể để các em tự tìm ra ví dụ như một phầnkhông thể thiếu trong hoạt động học tập

Nghiên cứu trải nghiệm Nội dung:

- Xác định vấn đề: từ những quan sát trực tiếp; từ việc học trên lớp; hoặc từ

những mối quan tâm đặc biệt của học sinh

- Đưa ra một giả thuyết: sau khi đã đọc, thảo luận và suy nghĩ.

- Tiến hành các hoạt động trải nghiệm nhằm thu thập thông tin để kiểm tra giả

thuyết các em vừa đưa ra

- Phân tích tài liệu – xử lí thông tin

- Kiểm tra giả thuyết – chấp nhận hay bác bỏ.

- Thảo luận và vạch ra các phương án nhằm giải quyết vấn đề đã xác định từ

đầu dựa trên những thông tin thu thập được từ trải nghiệm

Phân tích:

Phương pháp này là một phương pháp quy nạp (an inductive approach) tronghọc tập Nghiên cứu trải nghiệm bao gồm việc quan sát, miêu tả và giải thích với mụcđích trọng tâm là nhằm giải quyết vấn đề Trong đó, học sinh thường sử dụng những

kĩ năng tương tự khi tra cứu về môn học hoặc đưa ra những giải thích mang tính khoahọc Đây là phương pháp qui nạp trong hoạt động trải nghiệm

Nghiên cứu trải nghiệm có hướng dẫn

Phương pháp nghiên cứu trải nghiệm có sự hướng dẫn là sự tổng hợp của cảgiảng dạy trải nghiệm và nghiên cứu trải nghiệm Trong đó kết hợp giữa tài liệuhướng dẫn cho giáo viên và cấu trúc trong giảng dạy trải nghiệm với trọng tâm nghiêncứu mang tính độc lập trong nghiên cứu trải nghiệm

Nghiên cứu trải nghiệm có sự hướng dẫn là một hình thức nghiên cứu trảinghiệm đã được sửa đổi cho phù hợp với đối tượng học sinh nhỏ tuổi hoặc học sinhTHPT chưa có kinh nghiệm học tập ngoài trời

2.3 Hoạt động 3: Lên kế hoạch học bên ngoài lớp học và quản lí rủi ro

2.3.1 Kế hoạch

Thông thường có ba giai đoạn để học tập bên ngoài lớp học được hiệu quả:

- Chuẩn bị tại lớp học (giai đoạn trước chuyến đi trải nghiệm)

- Hoạt động thực địa (giai đoạn trong chuyến đi trải nghiệm)

- Hoạt động tiếp theo tại lớp học (giai đoạn sau chuyến đi trải nghiệm).

Bước mấu chốt của việc lên kế hoạch cho việc học ngoài trời hiệu quả là chỉ rađược những nhiệm vụ cần hoàn thành trong mỗi giai đoạn nói trên

Việc đưa học sinh ra khỏi khuôn viên trường học đòi hỏi rất nhiều việc chuẩn

bị, từ các thủ tục hành chính, đến sự an toàn của các em, các nghĩa vụ pháp lí cũngnhư việc lên kế hoạch sư phạm

2.3.2 Quản lí rủi ro

Việc lên kế hoạch để giảm thiểu các rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàncủa học sinh là phần không thể thiếu được của việc học tập bên ngoài lớp học Quản lírủi ro bao gồm các hoạt động xác định rủi ro, đánh giá và giảm thiểu những rủi ro này

Sự nhận thức về những rủi ro tiềm tàng khiến chúng ta phải có những cân nhắccẩn thận về những hoạt động định triển khai, tại sao lại thực hiện chúng và xem xétliệu chúng ta có đủ kĩ năng dẫn dắt và đảm bảo các hoạt động đó diễn ra một cách antoàn

Những kĩ năng then chốt giúp giảm thiểu mức độ rủi ro trước và trong khi diễn

ra các hoạt động bao gồm:

Quản lí áp đặt

Sử dụng những hướng dẫn mang tính bắt buộc để giảm thiểu nguy cơ rủi ro củamột số hoạt động nhất định Phải luôn luôn đảm bảo rằng mỗi hướng dẫn đưa ra đềukèm theo lí do để các em có thể rút ra kinh nghiệm từ đó Ví dụ, sẽ là hợp lí khi chúng

ta yêu cầu học sinh:

+ Tránh xa những bờ vực sâu và không an toàn khi đi bộ

+ Mặc thêm quần áo nếu trời lạnh hoặc ở khu vực nhiều gió

Hiểu rõ học sinh của bạn

Khi bạn hiểu rõ học sinh của mình thì bạn sẽ nắm được khả năng của các em,nhu cầu từng em, tính cách và phản ứng của các em khi gặp khó khăn v.v… Nếu biếtđược những điều trên, bạn sẽ gặp ít khả năng để học sinh rơi vào những tình huống

mà các em không thể tự xử lí được hoặc những nơi quá nguy hiểm đối với các em

Nói chuyện về những rủi ro tiềm tàng

Đây là một phương pháp quan trọng giúp giảm thiểu rủi ro cả trước và trongkhi diễn ra các hoạt động học tập tại thực địa Sẽ không đủ nếu chỉ một mình giáoviên biết đường đi hay các phương án đối phó với tình huống bất ngờ Những ngườilãnh đạo tốt phải luôn chia sẻ với những thành viên tham gia về các hoạt động dự địnhthực hiện càng nhiều càng tốt thông qua nhiều cách khác nhau, lấy ví dụ như:

+ Nói cho các nhóm biết tên của địa điểm thực địa, cho số điện thoại của ngườiphụ trách và phân phát bản đồ của khu vực đó cho các em học sinh

+ Chỉ dẫn cho các em biết phải làm gì khi bị tách khỏi nhóm

+ Chỉ cho các em biết ai là người giữ những đồ dùng khẩn cấp và ai có kĩ năng

sơ cấp cứu

Nâng cao ý thức về an toàn

Ý thức về sự an toàn là một quá trình tiếp diễn của việc liên tục đánh giá và ápdụng những những kĩ năng và kiến thức trong các tình huống mới và khác lạ nhằmđưa ra các quyết định xử lí để ngăn chặn những tai nạn có khả năng xảy ra Song songvới sự tích lũy kinh nghiệm của giáo viên thông qua các chuyến đi thực tế với họcsinh, thông thường nhận thức của các em học sinh về vấn đề an toàn cũng được nângcao tương ứng

2.4 Hoạt động 4: Hoạt động tổng kết và rút kinh nghiệm

Hãy nhìn lại các hoạt động trên để kiểm tra xem bạn đã làm xong chưa Bổ sung vàhoàn tất các phần để kết thúc từng hoạt động Rút kinh nghiệm ở từng hoạt động

CHƯƠNG 2: GIẢI PHÁP THỰC TIỄN

A QUY TRÌNH 1 BUỔI HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM NGOÀI KHÔNG

GIAN LỚP HỌC TRƯỜNG THPT A HẢI HẬU Giai đoạn 1: Chọn tiết dạy trải nghiệm

1 Mục đích

Chọn tiết học trải nghiệm sao cho phù hợp HS và GV, môn học, địa phương vàbáo cáo với ban giám hiệu Trên thực tế, chúng tôi chọn nhà máy gạch Ninh Cường vànhà máy nước sạch Yên Định- Hải Hậu

+ Vùng đất Ninh Cường- huyện Trực Ninh, rất gần với đơn vị trườngTHPT , từ trước đã nổi tiếng với nghề nung gạch Tuy nhiên, phương phápnung đốt gạch bằng than gây ô nhiễm nghiêm trọng tới môi trường không khí Hiệnnay một số nhà máy nung bằng điện, đang được địa phương ủng hộ rất phù hợp vớinội dung bài học công nghiệp Silicat Hóa học 11, vừa giáo dục môi trường

+ Vấn đề nước sạch là vấn đề đang được cả xã hội quan tâm vì nó ảnh hưởngtrực tiếp đến sức khỏe của mỗi chúng ta, mặt khác nhà máy nước sạch Yên Định lạicách trường THPT chưa đến 1km nên chúng tôi chọn nhà máy nước sạchYên Định để cho học sinh lớp 10 học trải nghiệm bài clo, hợp chất và vấn đề nướcsạch

2 Hoạt động của GV và HS

Giáo viên Học sinh

1 Quyết định quá trình đi trải nghiệm ở

đâu liên quan đến nội dung của bài học

nào?

2 Báo cáo với ban giám hiệu về kế hoạch

dạy học trải nghiệm ngoài không gian lớp

học bằng văn bản

3 Xem lại kiến thức và kĩ năng cần đạt

của bài học đặc biệt là nội dung giáo dục

ý thức bảo vệ môi trường, vận dụng kiến

thức hóa học để giải quyết các vấn đề

thực tiễn

4 Đăng kí địa điểm thực tế

1 Hiểu đươc mục đích của buổi học trải

nghiệm ngoài không gian lớp học để từ

đó làm tăng quyết tâm học tập của cácem

2 Phát triến các kiến thức và kĩ năng cần

thiết đặc biệt giáo dục cho các em ý thứcbảo vệ môi trường, tính cẩn thận đoànkết,…

3 Thực hành các kĩ năng thu thập số liệu

4 Hiểu rõ trách nhiệm của nhóm và từng

cá nhân

5 Ý thức được phải có sự chuẩn bị kĩ

lưỡng về sức khỏe, tinh thần, kiến thức

1 Thông báo cho học sinh, phụ huynh 1 Học sinh chuẩn bị các vật dụng liên

về mục đích, chi phí và sắp xếp cho

chuyến đi GV gặp giáo viên chủ nhiệm

lớp, đại diện phụ huynh lớp cho học sinh

đi học trải nghiệm để bàn và thống nhất

kế hoạch thực hiện tiết học trải nghiệm

bằng văn bản

2 Giáo viên thăm quan địa điểm dạy

học trải nghiệm và lên kế hoạch các hoạt

động cho buổi học trải nghiệm GV gặp

gỡ người phụ trách để bàn về thời gian

của tiết học trải nghiệm và thông báo

cần phía cơ sở giúp các công việc gì

3 Thông báo tóm tắt về chương trình

cho tổ chuyên môn, ban giám hiệu, GV

chủ nhiệm và phụ huynh học sinh và lên

kế hoạch chuẩn bị phương tiện, các vật

dụng khác,

4 Tổng hợp danh sách học sinh, địa chỉ

và số điện thoại liên lạc trong trường

hợp khẩn cấp

quan, chuẩn bị các kiến thức liên quancần thiết chi tiết học trải nghiệm theo yêucầu của giáo viên đặc biệt HS biết đếncác kĩ năng thu thập số liệu

2 Hiểu rõ trách nhiệm của nhóm và từng

cá nhân về vấn đề an toàn trong tiết họctrải nghiệm HS biết được 1 số kĩ năngmềm khi không may gặp nguy hiểm nhưbiết bơi, cách hô ghấp nhân tạo, cách xử

lý người bị bỏng, bị ngộ độc khí,…từ đó

HS hiểu sâu sắc hơn về mục đích củabuổi học và thấy bản thân mỗi HS phảithực sự cẩn thận

3 Ý thức được phải có sự chuẩn bị sắp

xếp trước, các tài liệu và trang thiết bịcấn thiết

GIAI ĐOẠN 3: Tiến hành tiết học trải nghiệm

1 Mục đích

GV tổ chức cho HS tham gia học trải nghiệm thực tế tại đơn vị, tạo điều kiệncho HS tham gia trực tiếp vào giai đoạn thực tế nhằm tăng hứng thú học tập và tạo kĩnăng sống cho HS.

2 Hoạt động của GV và HS

1 Giám sát chung, kết hợp với các bộ

3 Khuyến khích học sinh tư duy phân

tích bằng cách đặt các câu hỏi: tại sao,

như thế nào?

4 Hỗ trợ hướng dẫn viên để trả lời các

câu hỏi của học sinh liên quan đến vấn

đề lý thuyết bộ môn của tiết học trải

nghiệm

1 Quan sát trực tiếp; nghe kĩ sự phân

tích hướng dẫn của người hướng dẫn vềquy trình, nội dung của tiết học

2 Đưa ra các câu hỏi đã được ở nhà

hoặc các câu hỏi phát sinh trong quátrình học tập để hướng dẫn viên giảithích

3 Thu thập và ghi lại số liệu bằng văn

bản hoặc máy quay

4 Sử dụng những kĩ năng xử lý tình

huống phát sinh trong quá trình học tậptrải nghiệm

5 Đưa ra phân tích và giải thích sơ khai

về nội dung của tiết học trải nghiệm

Giai đoạn 4: thu hoạch, nhận xét, rút kinh nghiệm

1 Mục đích

HS đóng góp ý kiến, viết bản thu hoạch GV điều chỉnh, rút kinh nghiệm chotiết học trải nghiệm ngoài không gian lớp học sau

2 Hoạt động của GV và HS

1 GV cung cấp thêm thông tin khi có sự

yêu cầu của học sinh

2 Hướng dẫn học sinh tới các nguồn

thông tin để kiểm chứng những phát

hiện của các em

3 Đánh giá toàn bộ hoạt động – bao

gồm cả việc tổ chức chuyến đi và kết

quả học tập thu được để tiếp tục phát

huy hay rút kinh nghiệm cho các tiết

học trải nghiệm ngoài không gian lớp

học lần sau

1 Sắp xếp lại thông tin thu thập được

2 So sánh các phát hiện với nhau

3 Kiểm tra giả thuyết

7 Chuẩn bị báo cáo, thuyết trình và viết

thu hoạch về buổi học trải nghiệm

B DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM 1 TIẾT LÝ THUYẾT HÓA HỌC

NGOÀI KHÔNG GIAN LỚP HỌC Tiết 1: CÔNG NGHIỆP SILICAT

I MỤC TIÊU TIẾT HỌC

1 Kiến thức

Học sinh biết:

- Nguyên liệu để sản xuất gạch tuylen Ứng dụng của gạch trong đời sống.

- Các giai đoạn trong quá trình sản xuất gạch, các hình thức sấy gạch trong thực tế

Học sinh hiểu:

- Quy trình sản xuất gạch, quy trình vận hành của một nhà máy

2 Kĩ năng

- Quan sát thực tế rút ra được kết luận về quy trình sản xuất gạch

- Làm việc an toàn trong lao động và trong phòng thí nghiệm

- Lập sơ đồ tư duy về quy trình sản xuất gạch

- Phân tích số liệu thực tế

- Phát triển kĩ năng trình bày vấn đề và thuyết trình trước đám đông

3 Giáo dục tình cảm, thái độ

- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường

- Say mê, hứng thú học tập, yêu khoa học

- Giáo dục đức tính cẩn thận chính xác khi sử dụng hóa chất, tiến hành thí nghiệm

4 Phẩm chất, năng lực cần đạt

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực làm việc độc lập

- Năng lực hợp tác

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học

- Năng lực tính toán hóa học

- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống

- Phát triển phẩm chất tự tin, độc lập

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên

a Lập kế hoạch, dự trù kinh phí : đây là mẫu kế hoach năm học 2015-2016

TRƯỜNG THPT A HẢI HẬU CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

NHÓM HÓA HỌC Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

KẾ HOẠCH DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM

MÔN HÓA HỌC

I THỜI GIAN: Tuần 39, chiều Thứ 6 ngày 20 tháng 5 năm 2016.

II ĐỊA ĐIỂM: Nhà máy sản xuất gạch Tuynen – Trực Cường- Trực Ninh - Nam Định III THÀNH PHẦN:

1 Giáo viên môn Hóa Học

2 Toàn thể học sinh và giáo viên chủ nhiệm lớp 11A12

3 Bà Mai Thị Ca – Hội trưởng hội phụ huynh lớp 11A12

IV NỘI DUNG TRẢI NGHIỆM:

“ CÔNG NGHIỆP SILICAT”

Dạy học gắn liền với bảo vệ môi trường Qua buổi trải nghiệm sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về bài học công nghiệp silicat và thêm yêu quý nguồn tài, sử dụng hiệu quả -bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên này

V PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ:

1 Phụ trách chung: đ/c Bùi Thị Mơ

2 Thu thập tài liệu, liên hệ cơ sở: đ/c

3 Quay phim, ghi lại hoạt động: đ/c Nguyễn Thị Thương

4 Quản lý học sinh: đ/c Hà, đ/c Diệp, đ/c Thương, đ/c Thêu và phụ huynh

5 Ghi nhật ký, thu thập tài liệu: đ/c Trần Thị Thêu

V PHƯƠNG TIỆN ĐI LẠI: Ô tô

VI CAM KẾT: Chúng tôi gồm giáo viên phụ trách, giáo viên chủ nhiệm và đại diện

hội phụ huynh lớp 11A12 cam kết sẽ dẫn học sinh đi trải nghiệm an toàn, hiệu quả, Nếu

không may xảy ra vấn đề gì chúng tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm

* Xã hội hóa: 1.000.000 đồng (thuê xe ôtô)

Hải Hậu, 9 ngày 5 tháng năm 2016

- Các phiếu học tập giao nhiệm vụ cho học sinh

Phiếu học tập số 1: MỘT SỐ CÂU HỎI HƯỚNG DẪN

1 Nhà máy sản xuất những loại gạch nào? Thời gian làm ra 1 viên gạch là bao lâu?

2 Để sản xuất ra sản phẩm gạch thì qua những giai đoạn nào?

3 Nguyên liệu để sản xuất gạch là gì?

4 Phương pháp sấy gạch như thế nào?

5 Nhiệt độ nung gạch là bao nhiêu? Phương pháp nung là gì?

6 Sản lượng của nhà máy Tuynen – Trực Cường- Trực Ninh - Nam Định là bao nhiêu? Nhà máy cung cấp gạch cho những vùng nào?

- Mẫu củng cố và thăm dò ý kiến

Phiếu học tập số 2: PHIẾU THĂM DÒ

I PHẦN BẮT BUỘC

1 Nhà máy sản xuất những loại gạch:

2 Thời gian làm ra 1 viên gạch trung bình là bao lâu:

2 Để sản xuất ra sản phẩm gạch thì qua những giai đoạn nào:

3 Nguyên liệu để sản xuất gạch là:

4 Phương pháp sấy gạch là:

5 Nhiệt độ nung gạch là:

Phương pháp nung là:

6 Sản lượng của nhà máy Tuynen – Trực Cường- Trực Ninh - Nam Định là Nhà máy cung cấp gạch cho khu vực

II PHẦN KHÔNG BẮT BUỘC

1 Em có thấy buổi học trải nghiệm này bổ ích không Vì

2 Em có góp ý gì cho buổi học trải nghiệm không?

3 Em có muốn có nhiều tiết học trải nghiệm như thế này không?

4 Em mong muốn tiết trải học lần sau đến đâu?

- Mẫu phiếu thu hoạch sau trải nghiệm

Phiếu học tập số 3: MẪU BẢN THU HOẠCH TRẢI NGHIỆM

Họ và tên Lớp

I Thời gian trải nghiệm:

II Địa điểm trải nghiệm:

III Nội dung: học trải nghiệm kĩ thuật sản xuất gạch tại nhà máy gạch Tuynen – Trực Cường- Trực Ninh - Nam Định

IV Cảm nghĩ của em sau khi học trải nghiệm

c Phương pháp dạy học

- Phương pháp dạy học trải nghiệm kết hợp với các phương pháp khác: phươngpháp phát hiện và giải quyết vấn đề; phương pháp sử dụng phương tiện trực quan

2 Học sinh

- Ôn lại kiến thức trong bài công nghiệp Silicat Lập sơ đồ tư duy về kiến thức bài

“Công nghiệp silicat”

- Nghiên cứu trước bài qua những câu hỏi đã được giáo viên yêu cầu trong phiếuhọc tập số 1

- Giấy, bút, máy ảnh

Sơ đồ tư duy 1: CÔNG NGHIỆP SILICAT

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Liên hệ với công ty gạch Tuynen – Trực Cường- Trực Ninh - Nam Định.

Mục đích:

- Thống nhất về nội dung thăm quan của giáo viên và học sinh với nhà máy gạch.Thời gian thăm quan và thành phần có mặt trong buổi tham quan

Người thực hiện: Cô và đại diện nhà máy gạch.

Hoạt động 2: Nhắc nhở HS trước khi lên đường

Mục đích: đảm bảo an toàn cho HS khi đi thực tế.

- HS chuẩn bị kiến thức và sức khỏe tốt cho buổi thực tế

Phát triển các năng lực, phẩm chất

- Năng lực giao tiếp.

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Phẩm chất tự tin, tự lập.

GV: yêu cầu HS thực hiện tốt

nội quy khi tham gia tham

quan:

+ Đảm bảo an toàn

+ Không đi vào những nơi

không được phép hoặc không

có sự giám sát của người lớn

+ Tích cực hỏi những câu liên

quan đến bài học

+ Tích cực ghi chép cẩn thận để

hoàn thành bài thu hoạch

+ Không được tỏ thái độ chê

bai, dèm pha, mệt mỏi

GV thu lược đồ tư duy của HS,

kiểm tra phần chuẩn bị của HS

HS: lắng nghe và biết vận

dụng vào chuyến đi thực tế

- Nộp sơ đồ tư duy về tổng

hợp kiến thức bài “ Công

nghiệp Silicat”

Hoạt động 3:

Mục đích: HS được tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất gạch.

Phát triển các năng lực:

- Năng lực giao tiếp.

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học.

- Năng lực tính toán hóa học.

- Phẩm chất tự tin trước đám đông, làm chủ bản thân.

Đại diện công ty giới thiệu

2 Nguyên liệu sản xuất gạch

a Đất bùn: tại sông Ninh Cơ

- Đất được tận dụng từ đất địaphương Thời gian phơi từ 3 đền

6 tháng, tùy thuộc nhiều vàothời tiết Yêu cầu bãi phơi phảirộng, thoáng Trong quá trìnhphơi có sự đảo, trộn để dất đượcphơi đều

b Than

- Than được nhập từ QuảngNinh theo đường thủy

Hình ảnh 1: Nguyên liệu: đất

Hình ảnh 2: Nguyên liệu: than

Đại diện công ty giới thiệu giai

đoạn trộn nguyên liệu

GV lắng nghe, tiếp thu kiến

thức đồng thời quản lí an toàn

- Đặt ra câu hỏi

a Giai đoạn trộn nguyên liệu

- Tỉ lệ trộn: tùy thuộcvào nhiệt của than

- Trộn nguyên liệu qua

3 hệ thống máy

+ Đất và than đượcđánh tơi, đưa lên dâychuyền riêng lẻ

+ Dây chuyền trộn 2nguyên liệu theo tỉ lệ,

có thể trộn thêm nước

+ Tất cả nguyên liệuđược đánh tơi, đưa vàokhuân tạo mộc

Hình ảnh 3: Trộn than và đất bùn

Hình ảnh 4: Dẫn hỗn hợp vào máng tưới nước Đại diện công ty giới thiệu

giai đoạn tạo khuân gạch.

GV gợi ý HS đặt một số câu

hỏi liên quan

HS tham quan, đặt

câu hỏi và ghi chép

b Giai đoạn tạo khuân gạch

- Đất và than sau khitrộn, thêm nước ( nếu đấtkhô) đưa vào dây chuyền

ép, tạo khung Tùy yêucầu của khách hàng, màtạo gạch 2 lỗ hoặ 4 lỗ

- Toàn bộ giai đoạn tạokhuân được làm trên dâychuyền tự động

Hình ảnh 5: Tạo khuân gạch

Đại diện công ty giới

thiệu giai đoạn phơi, sấy

GV tham gia quản lí HS

2 Vào mùa đông nếu

c Giai đoạn sấy

- Sản phẩm gạch sau khitạo khuân, được gọi lạmộc, được công nhân vậnchuyển ra sân phơi

- Sấy gồm 2 giai đoạn+ Sấy tự nhiên ( phơi sấy):

không có nắng thì sấynhư thế nào?

3 Khi sấy thì nhữngviên mộc bên trên vàbên dưới nhiệt độ sẽkhác nhau, vậy có cầnphải đảo mộc khi sấykhông?

thời gian phơi phụ thuộcvào thời tiết, với ngàynắng tốt có thể chỉ cần 24-48h phơi

Mộc được đưa vào băngchuyền, vào lò sấy, khi đi

ra thì mộc có nhiệt độkhoảng 800C, lúc đó đưaluôn vào lò nung