MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH ỨNG DỤNG CÁC CÔNG THỨC GIẢI NHANH VÀO GIẢI BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC THPT.

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH ỨNG DỤNG CÁC CÔNG THỨC GIẢI NHANH VÀO GIẢI BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC THPT.MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH ỨNG DỤNG CÁC CÔNG THỨC GIẢI NHANH VÀO GIẢI BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC THPT.MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH ỨNG DỤNG CÁC CÔNG THỨC GIẢI NHANH VÀO GIẢI BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC THPT.MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH ỨNG DỤNG CÁC CÔNG THỨC GIẢI NHANH VÀO GIẢI BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC THPT.MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH ỨNG DỤNG CÁC CÔNG THỨC GIẢI NHANH VÀO GIẢI BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC THPT.

Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: hungtetieu1978@gmail.com

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG I

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO DỤCMỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH ỨNG DỤNG

CÁC CÔNG THỨC GIẢI NHANH VÀO GIẢI BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC

THPT

Người thực hiện: Lê Văn Đạt

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực môn: Hóa học

THANH HÓA, NĂM 2013

A Đặt vấn đề Với hình thức trắc nghiệm hiện nay trong các kì thi đại học cao đẳng, 50 câu/

90 phút, tức là trung bình cứ 1,8 phút/ 1 câu Để đạt được điểm cao đòi hỏi nhiềuyếu tố: tư duy, kiến thức, công cụ giải toán Trong quá trình giảng dạy của mình,nhiều năm ôn luyện thi Đại học- Cao đẳng, tôi thấy có thể giải quyết một lượngkiến thức của đề thi trong một thời gian ngắn thì yếu tố quan trọng là công cụ giảitoán

Khi học sinh đã có một lượng kiến thức cơ bản về hóa học, hiểu rõ bản chấtthì tôi xin giới thiệu các công thức giải nhanh hóa học mà tôi áp dụng trong 3 nămgần đây và thấy rất có hiệu quả Đề tài này các thầy cô giáo, các em học sinh cóthể xem là nguồn tư liệu tham khảo cho mình

Đề tài này tôi đã suy nghĩ, đầu tư nhiều để có chất lượng tốt Cách triển khai

đề tài là: thứ nhất tôi đưa ra công thức giải nhanh; thứ hai, tôi đưa ra phạm vi ápdụng là dùng cho dạng toán nào và các chú ý dễ mắc sai lầm; thứ ba, tôi đưa ra 2

ví dụ dễ và khó phù hợp với công thức

B Giải quyết vấn đề

I Cơ sở lí luận của đề tài

Từ năm học 2007 đến nay với hình thức thi trắc nghiệm đã làm thay đổinhiều đến phương pháp giảng dạy của thầy và phương pháp học của trò Hìnhthức trắc nghiệm đòi hỏi học sinh không những nắm vững kiến thức hóa học màcòn phải xử lí nhanh kiến thức trong thời gian ngắn Chính vì thế mà các phươngpháp giải nhanh xuất hiện, các công thức giải nhanh cũng được đưa ra ở nhiềutài liệu

Khi tôi hệ thống lại các công thức giải nhanh thấy rằng học sinh có hứng thútrong học tập cao hơn, tạo niềm tin và lòng say mê đối với môn Hóa học, họcsinh vận dụng nhanh đáp ứng được yêu cầu hiện nay

II Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Với đề tài công thức giải nhanh thì đã có nhiều tài liệu đề cập đến, tuy nhiêntôi thấy rằng áp dụng trong việc giảng dạy những công thức mà các tài liệu đưa

ra là chưa phù hợp đối tượng học sinh và đáp ứng yêu cầu hiện nay Các tài liệuđưa ra những công thức máy móc, dài, phức tạp gây nhiễu cho học sinh, cónhững công thức không cần thiết hoặc không phù hợp cho các bài toán tổng quát

mà khi áp dụng dễ mắc sai lầm

Trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi đúc rút và đưa ra các công thức mà tôi

áp dụng trong quá trình giảng dạy, phù hợp với yêu cầu ôn thi đại học hiện nay

và khả năng tư duy của học sinh Những công thức đó học sinh dễ nhớ, dễ hiểubản chất công thức và dễ áp dụng Mỗi công thức tôi đưa ra phạm vi áp dụnghay những bài toán dễ mắc sai lầm khi áp dụng công thức

Sau đây là các công thức giải nhanh mà tôi đã chọn lọc:

III Nội dung thực hiện

III.1 Bộ công thức giải nhanh về hóa hữu cơ

1 Công thức về hợp chất hữu cơ có H linh động (ancol; axit; phenol) tác dụng với kim loại kiềm, kiềm thổ (như Na, K, Ba…).

+ Số nhóm (OH + COOH) = số H linh động = (1)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán tìm công thức phân tử ancol hoặc axit

khi biết số mol H2 và số mol hợp chất hữu cơ

Ví dụ 1: (dễ).Chất hữu cơ X có công thức phân tử là C7H8O2 X tác dụng với Nathì số mol H2 thoát ra bằng 1/2 số mol X Số công thức cấu tạo của X là

A 1 B 4 C 2 D 3

Hướng dẫn giải: Số H linh động = = 1 Tức có 1 nhóm OH hoặc 1 nhómCOOH Tuy nhiên đây là hợp chất thơm có K = số pi = 4 nên không thể là axit Vậy X là HO-C6H4-O-CH3 (3 vị trí o, m, p) và C6H5-O-CH2OH  Đáp án B

Ví dụ 2: (khó) Cho hỗn hợp gồm 0,2 mol ancol X và 0,2 mol ancol Y tác dụng

với Na dư sinh ra 0,5 mol H2 Một hỗn hợp khác gồm 0,3 mol X và 0,1 mol Ycũng tác dụng với Na thì sinh ra 0,45 mol H2 Số nhóm chức của X và Y lầnlượt là

A 2 & 2 B 3 & 2 C 2 & 3 D 1 & 3.

m ancol, phenol, axit + m Na ban đầu = m rắn + m H2 (2)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán tìm về hỗn hợp ancol hoặc axit

hoặc phenol tác dụng với Na và bài toán đã cho khối lượng Na ban đầu

Ví dụ 1: (dễ) Cho 12,6 gam hỗn hợp gồm ancol etylic, phenol, axit axetic tác

dụng hết với 6,9 gam Na Sau phản ứng được 19,3 gam chất rắn và V lít H2 ở đktc Giá trị của V là

Ví dụ 2: (khó) Cho 15,6 gam hỗn hợp hai ancol (rượu) đơn chức, kế tiếp

nhau trong dãy đồng đẳng tác dụng hết với 9,2 gam Na, thu được 24,5 gamchất rắn Hai ancol đó là

Chú ý: Bài này trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy học sinh dễ mắc sai lầm

là tính số mol Na = số mol ancol nên dễ làm ra đáp án D Vì nhầm rằng 9,2 g Na

là số mol Na phản ứng nhưng đó phảI là số mol Na ban đầu vẫn còn dư

3 Công thức về tính số mol nhóm OH, COOH dựa váo số mol hợp chất hữu

cơ và số mol H 2

n OH = 2n H2 ; n COOH = 2n H2 (3)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán hỗn hợp ancol tác dụng với Na; hỗn

hợp axit tác dụng với Na Bài toán yêu cầu tìm khối lượng hỗn hợp chất hữu cơban đâu

Ví dụ 1: (dễ) Đốt cháy m gam hỗn hợp 2 axit cacboxylic tạo ra 6,72 lít khí H2

(đktc) và 4,5 gam nước Mặt khác cho m/2 gam hỗn hợp này tác dụng với Na dưtạo ra 1,12 lít khí H2 (đktc) Giá trị m là

Hướng dẫn giải: Ta có nH2 = 0,05 mol Suy ra áp dụng công thức (3) nCOOH =0,1 mol  nO =0,2 mol Do đây chỉ là m/2 g nên nO ( trong m gam) = 0,4 molVậy m = mC + mH + mO = 0,3.18 + 0,5.1 + 0,4.16 = 13,2 gam Đáp án A

Ví dụ 2: (khó) (Khối B- 2012) Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm

hai ancol, thu được 13,44 lít khí CO2 (đktc) và 15,3 gam H2O Mặt khác, cho

m gam X tác dụng với Na (dư), thu được 4,48 lít khí H2 (đktc) Giá trị của mlà

A 12,9 B 15,3 C 12,3 D 16,9.

Hướng dẫn giải: Ta có nH2 = 0,2 mol Suy ra áp dụng công thức (3) nOH = 0,2 mol  nO =0,2 mol

Vậy m = mC + mH + mO = 0,6.12 + 1,7.1 + 0,2 16 = 15,3 g Đáp án B

4 Công thức tính số ete thu được từ n ancol đơn chức.

Số ete = (4)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán tìm số ete tạo ra từ n ancol no, đơn chức Chú ý: Chỉ xét ancol no, hở đơn chức Vì nếu là ancol chứa 1 liên kết pi thì sẽ tồn tại đồng phân hình học Ví dụ như ancol 2CH3-CH=CH-CH2OH  CH3-CH=CH-CH2-O-CH2 -CH=CH-CH3 Sản phẩm này tồn tại đồng phân cis- cis; cis- trans; trans- trans Tuy nhiên ở góc độ này tôi không xét Ví dụ 1: (dễ) Tách nước từ hỗn hợp 3 chất hữu cơ CH3OH; C2H5OH; C3H7OH Sau phản ứng tạo ra x các ete Giá trị của x là A 3 B 6 C 5 D 4 Hướng dẫn giải: áp dụng công thức (4) số ete = = 6 Chọn B Ví dụ 2: (khó) Đun 140g hỗn hợp 3 rượu (ancol) no đơn chức với đặc ở 140 độ C thu được hỗn hợp các ete có số mol bằng nhau và có khối lượng là 107,6g Số mol mỗi ete là: A 0,1 mol B 0,2 mol C 0,3 mol D 0,6 mol Hướng dẫn giải: Bảo toàn khối lượng tính được mH2O = 32,4 g số mol H2O = 1,8 mol= số mol ete Áp dụng công thức (4) số ete = = 6 Suy ra mỗi ancol số mol = 1,8 : 6 = 0,3 mol 5 Công thức về tách nước của ancol. + Khi tách nước tạo anken thì n anken = n H2O = n ancol pư (5)

m ancol = m anken + m H2O. (6)

+ Khi tách nước tạo ete thì m ancol = m ete + m H2O (7)

n H2O = n ete = n ancol pư (8)

n ete 1= n ete 2 = n ete 3 = … suy ra n ancol 1 = n ancol 2 = … (9)

+ Dựa vào tỉ khối của sản phẩm so với ancol để xác định sản phẩm là anken hayete:

d = .KN1: d > 1  sản phẩm là ete KN2: d < 1 Sản phẩm là hiđrocacbon

* Phạm vi áp dụng: chỉ áp dụng cho các bài toán tách nước tạo hiđrocacbon và

ete

Ví dụ 1: (dễ) Tách nước từ 27,6 gam hỗn hợp 3 chất hữu cơ CH3OH; C2H5OH;

C3H7OH Sau phản ứng tạo ra 22,2 gam hỗn hợp các ete có số mol bằng nhau Tìm số mol mỗi ete và số mol mỗi ancol.

A 0,05 và 0,4 B 0,2 và 0,4 C 0,05 và 0,2 D 0,1 và 0,2

Hướng dẫn giải: Bảo toàn khối lượng mH2O = 5,4 g Số mol H2O = 0,3 mol Do

có ancol nên có 6 ete Vậy số mol mỗi ete = 0,3 : 6 = 0,05 mol

+ áp dụng công thức (9): nete 1= nete 2 = nete 3= … suy ra nancol 1 = nancol 2 = … Đặt sốmol mỗi ancol = x Tức 27,6 = 46x + 60x + 32x  x = 0,2 mol Chọn C

Ví dụ 2: (khó) (ĐHKB-2011) Chia hỗn hợp gồm hai ancol đơn chức X và Y

(phân tử khối của X nhỏ hơn của Y) là đồng đẳng kế tiếp thành hai phần bằngnhau:

- Đốt cháy hoàn toàn phần 1 thu được 5,6 lít CO2 (đktc) và 6,3 gam H2O

- Đun nóng phần 2 với H2SO4 đặc ở 1400C tạo thành 1,25 gam hỗn hợp ba ete.Hóa hơi hoàn toàn hỗn hợp ba ete trên, thu được thể tích của 0,42 gam N2 (trongcùng điều kiện nhiệt độ, áp suất)

Hiệu suất của phản ứng tạo ete của X, Y lần lượt là:

áp dụng công thức m ancol = m ete + m H2O = 1,25 + 0,015.18 = 46a + 60b

Ta lại có a + b = 2nete = 0,03 Suy ra a = 0,02; b = 0,01  HX, Y = 40% và 20%

6 Công thức tính số trieste tạo bởi glixerol với n axit hữu cơ no đơn chức.

+ Số trieste = (10)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán tìm số trieste tạo bởi glixerol với các

axit hữu cơ no, đơn chức

Chú ý: Chỉ xét axit no, hở, đơn chức Nếu axit có liên kết đôi như axit oleic thì

sản phẩm tồn tại đồng phân hình học Tuy nhiên trong phạm vi chương trình thiđạo học theo tôi nếu gặp axit này thì bài toán tìm số công thức cấu tạo của sảnphẩm

Ví dụ 1: (dễ) Cho glixerol tham gia phản ứng este hóa với 3 axit: axit stearic;

axit oleic; axit panmitic Số công thức cấu tạo triglixerit tạo ra là

A 12 B 9 C 18 D 24

Hướng dẫn giải: áp dụng công thức (10): Số trieste = = 18

Chọn C

Ví dụ 2: (khó) Cho glixerol tham gia phản ứng este hóa với 2 axit: axit fomic;

axit axetic Sản phẩm X thu được có chứa chức este Số công thức cấu tạo của Xlà

A 12 B 18 C 16 D 17

TH1: X là trieste, áp dụng công thức (10): Số trieste = = 6

TH2: X có 1 chức este; 2 nhóm OH Gồm OH A OH; OH OH A; OH B OH; OH

OH B

TH3: X có 2 chức este Gồm A A OH; A OH A; B B OH; B OH B; A B OH; A

OH B; B A OH Trong đó kí hiệu A là axit fomic; B là axit axetic Vậy chọn D

7 Công thức về mối quan hệ giữa số mol CO 2 ; H 2 O và hợp chất hữu cơ.

+ Khi đốt cháy CxHyOz thì ta có n CO2 - n H2O = (k - 1) n HCHC. (11)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán đốt cháy hiđro cacbon hoặc hợp chất

chứa 3 nguyên tố C, H, O

Ví dụ 1: (dễ) Thuỷ phân triglixerit X trong NaOH người ta thu được hỗn hợp

hai muối gồm natrioleat và natristearat theo tỷ lệ mol lần lựơt là 2 : 1 Khi đốtcháy a mol X thu được b mol CO2 và c mol H2O Liên hệ giữa a, b, c là:

A b-c = 4a B b-c =2a C b-c =3a D b = c-a

Hướng dẫn giải: áp dụng công thức (11) nCO2 - n H2O = (k - 1) n HCHC.

Số liên kết pi = 3(trong nhóm COO) + 2 trong gốc axit oleic= 5  b - c = 4a.Chọn A.

Ví dụ 2: (khó) X là một chất hữu cơ khi đốt cháy cho mối liên hệ: nX = nCO2 –

nH2O Trong dãy sau (1) vinyl fomat; (2) axit acrylic; (3) axit oleic; (4) glixerolđifomat axetat; (5) triolein; (6) andehit oxalic Số chất X thoả mãn là

Hướng dẫn giải: áp dụng công thức (11) nCO2 - n H2O = (k - 1) n HCHC. Suy ra

X có 2pi

Gồm (1) vinyl fomat; (2) axit acrylic; (3) axit oleic; (6) andehit oxalic Chọn D

8 Công thức đốt cháy hợp chất hữu cơ.

+ Bảo toàn khối lượng m HCHC + m O2 = m CO2 + m H2O (12)

m HCHC = m C + m H + m O (13)

+ Bảo toàn nguyên tố oxi: z n HCHC + 2n O2 = 2n CO2 + n H2O (14) (trong đó z là

số O trong hợp chất hữu cơ)

+ Toàn bộ sản phẩm cháy cho vào dung dịch nước vôi trong thì

n CO2 = n CaCO3 + 2n Ca(HCO3)2 (15)

m bình nước vôi tăng = m CO2 + m H2O. (16)

m dd bazơ thay đổi = m CO2 + m H2O - m CaCO3 (17)

+ Số C trung bình x = ; (19) , Số H trung bình= y = (20)

Chú ý: Từ công thức (19) và nH2O > nCO2  x = (21)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán đốt cháy hợp chất hữu cơ chứa C, H, O

hoặc chỉ chứa C, H Nếu có nguyên tố N thì công thức (11); (13) không đúng

Ví dụ 1: (dễ) Đốt cháy hoàn toàn x gam hỗn hợp gồm hai axit cacboxylic hai

chức, mạch hở và đều có một liên kết đôi C=C trong phân tử, thu được V lít khí

CO2 (đktc) và y mol H2O Biểu thức liên hệ giữa các giá trị x, y và V là

Hướng dẫn giải: Trong axit có 3 pi, từ công thức(11) nCO2 - n H2O = (k - 1).

n HCHC. Suy ra nHCHC=  nO = 4.nHCHC Do axit có 2 chức ứng với 4 nguyên

9 Công thức về anđehit tráng gương.

+ Khi anđehit tráng gương thì lập tỉ số α = (22)

KN1: α = 2  là anđehit đơn chức khác HCHO

KN2: α = 4  là HCHO hoặc R(CHO)2

+ Nếu α = = 3 (23)  anđehit phải có liên kết ba đầu mạch dạng CH R-CHO.

+ Nếu hỗn hợp anđehit tráng gương, tỉ số 2< α = < 4 (24) , khi đó

KN1: hỗn hợp là đơn chức thì có HCHO và RCHO

KN2: hỗn hợp là anđehit bất kì thì R1CHO và R2(CHO)n.( R1 # H)

+ Khối lượng dung dịch AgNO3 thay đổi: m dd thay đổi = m anđehit - m Ag (25)

Ví dụ 1: (dễ) Cho hỗn hợp HCHO và H2 đi qua ống đựng bột Ni nung nóng.Dẫn toàn bộ hỗn hợp thu được sau phản ứng qua bình đựng nước thấy khối

lượng bình tăng 23,8 g Lấy dung dịch trong bình cho tác dụng hết với ddAgNO3/NH3 dư thu được 43,2 g Ag kim loại, hiệu suất phản ứng cộng hợp hiđrocủa HCHO là:

A 13,3 % B.25,6% C 74,4% D 86,7%

Hướng dẫn giải: HCHO + H2  CH3OH; HCHO  4Ag Suy ra HCHO = 0,1mol  CH3OH = 23,8 - 3 = 20,8 g Số mol CH3OH = 0,65 mol Vậy H = 0,65 :0,75 = 86,7% Chọn D

Ví dụ 2: (khó) Cho 0,15 mol hỗn hợp X gồm hai anđehit tác dụng với lượng dư

dung dịch AgNO3 trong NH3 ta thu được 54 gam Ag kết tủa Nếu khi cho hỗnhợp X tác dụng hết với H2 ta được hỗn hợp Y Cho Y tác dụng với lượng dư Na

ta thu được số mol khí H2 bằng một nửa số mol của Y Nếu lấy 5,8 gam X chotác dụng với lượng dư Cu(OH)2/NaOH,t0 ta thu được 36 gam Cu2O CTCT củahai anđehit là:

A CH3CHO và HOC-CHO B HCHO và CH3-CH2-CHO

C HCHO và CH3-CHO D HCHO vàCH2=CH-CHO

Hướng dẫn giải: Số mol Ag = 0,5 mol R(CHO)2  R(CH2OH)n  n/2H2

số mol khí H2 bằng một nửa số mol của Y  n = 1 Chứng tỏ có HCHO vàRCHO, số mol tương ứng là x và y Ta có hệ phương trịnh x + y = 0,15 mol và4x + 2y = 0,5  x = 0,1 và y = 0,05

+ Xét phản ứng với Cu(OH)2/NaOH HCHO = 2x mol, RCHO = x mol  4x+x

= 0,25 mol

Vậy 5,8 g = HCHO (0,1 mol) và RCHO (0,05 mol)  R = 27 Chọn D

10 Công thức về axit hữu cơ tác dụng với NaHCO 3

+ Khi axit R(COOH)n tác dụng với dung dịch NaHCO3 thì

Số chức COOH = n = (26)

+ Số mol nhóm COOH: n COOH = n CO2 (27)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán axit hữu cơ tác dụng với NaHCO3; chú

ý nếu tác dụng với Na2CO3 thì công thức không đúng nữa, tuy nhiên với bài toántác dụng với Na2CO3 rất ít gặp

Ví dụ 1: (dễ) Khi cho a mol một hợp chất hữu cơ X (chứa C, H, O) phản ứng

hoàn toàn với Na hoặc với NaHCO3 thì đều sinh ra a mol khí Chất X là

A ancol o-hiđroxibenzylic. B axit ađipic

C axit 3-hiđroxipropanoic D etylen glicol

Hướng dẫn giải: Số chức COOH = n = = 1chức COOH và Số (OH +COOH) =

2 Chọn C

Ví dụ 2: (khó) Đốt cháy hoàn toàn 59,2 gam hỗn hợp X gồm

HCOOH,CxHy(COOH)2và CH3COOH thu được 28,8 gam H2O và m gam

CO2.Mặt khác, 59,2 gam hỗn hợp X phản ứng hoàn toàn với NaHCO3 dư thuđược 22,4 lít (đktc) khí CO2.Tính m

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho các bài toán mà có chất khí tham gia gồm

- Bài toán crăckinh ankan

- Bài toán hiđro hóa các chất hữu cơ không no như ankan, ankin, anđehit…

Ví dụ 1: (dễ) Đem thực hiện phản ứng crăckinh 1 thể tích ankan X Sau phản

ứng hoàn toàn được 4 thể tích hỗn hợp Y có tỉ khối so với H2 là 9 Ankan X là

áp dụng công thức =  n = 4  C4H6 Chọn A.

12 Công thức về ankan thực hiện crăckinh, tách 1 phân tử H 2 một giai đoạn

+ Ta có n hh tăng = n ankan pư (29)

* Phạm vi áp dụng: Chỉ xét 1 giai đoạn tức là sau phản ứng tạo ankan mới.

Ankan mới này không bị crăckinh nữa Chẳng hạn như C5H12  C3H8 không phản ứng nữa

Ví dụ 1: (dễ) Thực hiện phản ứng crăckinh 260 lít phân tử propan thấy xảy ra

các phản ứng

C3H8  CH4 + C2H4, C3H8  C3H6 + H2

Sau phản ứng được 400 lít hỗn hợp Tìm hiệu suất phản ứng crăckinh

A 84,61% B 53,85% C 65% D.35%

Hướng dẫn giải: Ta có nhh tăng = n ankan pư = 400- 260 = 140 lít

Vậy hiệu suất H = = 53,85%

Ví dụ 2: (khó) Nhiệt phân 8,8 gam C3H8, giả sử xảy ra 2 phản ứng sau

C3H8  t0 CH4 + C2H4 ; C3H8  t0 C3H6 + H2

Ta thu được hỗn hợp X Biết khối lượng mol của X là 23,16 Hiệu suất củaphản ứng nhiệt phân là

Hướng dẫn giải: áp dụng công thức =  =  nS = 0,38 mol  Số

mol tăng 0,18 mol  n hh tăng = n ankan pư = 0,18  H = 90%

13 Công thức về phản ứng hiđro hóa các hợp chất hữu cơ

các anken bằng nhau và thể tích của bình không đổi Hiệu suất phản ứng hiđrohoá là

Hướng dẫn giải:Đặt hiệu suất là h.

n =0,8 mol; n =1 mol Hiệu suất tính theo anken:

+ áp dụng công thức n =n =n =0,8h

+ áp dụng công thức =  =  h= 50% Chọn B.

Ví dụ 2: (khó) Cho 11,2 lít (đktc) hỗn hợp X gồm eten, propen và hiđro có tỉ khối

so với heli bằng 3,94 Trong X, tỉ lệ mol của eten và propen là 2 : 3 Dẫn X qua bột

Ni, t0 thu được hỗn hợp Y có tỉ khối so với hidro bằng 12,3125 (giả sử hiệu suấtphản ứng hiđro hoá hai anken là như nhau) Dẫn Y qua bình chứa dung dịch brom

dư thấy khối lượng bình brom tăng m gam Tính m

A 0,728 gam B 3,2 gam C 6,4 gam D 1,456 gam

Hướng dẫn giải: đặt n =a, n =1,5a , n =b  CTTB anken là C H

14 Công thức về amin tác dụng với dung dịch HCl

+ Khi R(NH2)n tác dụng với dung dịch HCl

Số chức NH 2 = n = (31)

▲m tăng = 36,5.a.n amin (32)

* Phạm vi áp dụng: áp dụng cho bài toán amin tác dụng với HCl, biết khối

lượng amin và khối lượng muối Tìm công thức phân tử amin; số mol HCl

15 Công thức về amino axit tác dụng với dung dịch HCl hoặc dung dịch NaOH.

+ Khi (NH2)aR(COOH)b tác dụng với dung dịch HCl thì

▲m tăng = 36,5.a.n aminoaxit (33)