Giao an van 6 HK IIdoc

- Cảm nhận vẻ đẹp sinh động , trong sáng của những bức tranh thiên nhiên và con người ở vùng đảo Cô Tô được miêu tả trong bài.. - Thấy đựơc nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dụng ngôn[r]

Trang 1

- Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên sông nước vùng Cà Mau

- Nắm được nghệ thuật miêu tả cảnh sông nước của tác giả

2 Kĩ năng :

Đọc , phân tích

3 Tư tưởng : yêu mến một vùng quê của tổ quốc

II, Thiết bị và đò dùng dạy học :

- GV : Sgk, giáo án

- HS : Sgk, vở

III, Tiến trình dạy và học :

1 Ổn định :

2 Kiểm tra bài cũ :

? Hãy cho biết cảm nhận của em về nhân vật Dế Mèn qua ngòi bút của Tô Hoài ? Qua văn bản , em rút ra bài học gì cho bản thân

TL : Cảnh sông nước

Cà Mau , một vùng cực Nam của Tổ Quốc

TL : Đi từ ấn tượng

chung , cái nhìn khái quát về thiên nhiên , sông nước một vùng đến

I, Tác giả - tác phẩm :

1 Tác giả : Đoàn Giỏi sinh năm 1925 , mất năm

1989 quê ở Tiền Giang

Viết văn từ thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp

2 Tác phẩm : Bài văn trích từ chương XVIII truyện

“Đất rừng Phương Nam”.Đay là tác phẩm nổi tiếngnhất của Tô Hoài

II, Tìm hiểu văn bản :

Trang 2

? Dựa vào trình tự miêu

tả , hãy tìm bố cục của bài

HĐ 3 : Tìm hiểu câu hỏi 2

? Trong đoạn đầu , tác

giả đã diễn tả ấn tượng

ban đầu bao trùm về sông

những cảnh cụ thể của dòng sông , từ cảnh thiênnhiên đến hoạt động của con người

Xen vào giữa mạch miêu tả còn có đoạn thuyết minh , giải thích

về các kênh rạch , sông ngòi với cảnh vật hai bên

bờ , cuối cùng là cảnh chợ Năm Căn họp ngay trên mặt sông

+ Đoạn 2 : “ Từ khi qua Chà Là khói sóng ban mai”

 Nói về các kênh , rạch ở

vùng Cà Mau và tập trung miêu tả con sông Năm Căn rộng lớn , hùng

vĩ

TL : Điểm nhìn để quan

sát và miêu tả của người

kể chuyện trong bài là trên con thuyền xuôi theocác kênh rạch vùng Cà Mau đổ ra Năm Căn rồi dừng lại ở chợ Năm Căn

Tác giả có thể miêu

tả cảnh quan một vùng rộng lớn theo trình tự tự nhiên hợp lí

1 Ấn tượng ban đầu về sông nước Cà Mau :

Trang 3

nước Cà Mau Ấn tượng

ấy ntn và được cảm nhận

qua những giác quan nào

 Măt thấy tai nghe

là hai

giác quan không thể thiếu

khi quan sát miêu tả Để

thể hiện nội dung , đoạn

địa danh này gợi ra đặc

điểm gì về thiên nhiên

- Thảo luận nhóm

TL :

TL : Cách đặt tên cho các vùng đất , con sông “Không phải bằng những tên danh từ mĩ lệ , mà cứ theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên”

- Không gian rộng lớn ,mênh mông : sông ngòi , kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện cùngvới quang cảnh chỉ lặng

lẽ một màu xanh đơn điệu

- Cảm nhận bằng giác quan thị giác và thính giác

2 Kênh , rạch vùng Cà Mau và dòng sông Năm Căn :

- Cách đặt tên cho các kênh rạch dựa vào đặc điểm riêng biệt của nó Cho thấy thiên nhiên ở đay còn rất tự nhiên , hoang dã

- Dòng sông Năm Căn

và rừng đước rộng lớn , hùng vĩ : “ nước ầm ầm

Trang 4

? Nêu câu hỏi 4b.

sông nước Cà Mau cực

Nam của Tổ Quốc

+ Cá nước bơi hàng đàn

+ Rừng đước dựng lêncao ngất

xuôi về” diễn tả con thuyền nhẹ nhàng xuôi theo dòng nước

TL : xanh lá mạ , xanh

rêu , xanh chai lọ Những sắc thái ấy chỉ cùng một màu xanh miêu

tả các lớp cây đước từ non đến già nối tiếp nhau

TL : Những đống gỗ

cao, những bến vận hà nhộn nhịp , những ngôi nhà bè và nhiều dân tộc khác nhau ,

đổ ra biển ngày đêm như thác ; cá nước bơi hàng đàn đen trũi ; rừng đước dựng lên cao ngất”

 Cách miêu tả chính xác

và tinh tế

3 Cảnh chợ Năm Căn : Cảnh chợ Năm Căn đông vui , tấp nập , trù phú và độc đáo

III, Tổng kết : Ghi nhớ /

23

IV, Luyện tập :

Trang 5

3 Tư tưởng : Vận dụng vào những bài TLV

II, Thiết bị và đồ dùng dạy học :

- HS : Sgk , vở

1 Ổn định :

? Phó từ là gì xác định phó từ : Hôm qua, tôi đã đến lớp muộn

Trang 6

câu trên có gì khác với sự

so sánh trong câu sau

HĐ 2 : Tìm hiểu cấu tạo

của so sánh

? Yêu cầu HS điền các

phép so sành trên vào mô

và gợi cảm

- Đọc câu 3

TL :

TL : tựa như , y như ,

là , như là , bao nhiêu

- Đọc câu 2

hình ảnh so sánh :

a Trẻ em như búp trên cành

Biết ăn ngủ , biết học hành là ngoan

b .trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành dài vô tận

2 a Trẻ em - búp trên cành

b rừng đước - hai dãy trường thành vô tận

so sánh )

Phươn

g diện

so sánh

Từ so sánh

trẻ em

rừng đước

dựng lên

Như

như

Trang 7

? Cấu tạo của các phép so

2 tựa như, y như , như

là , bao nhiêu ,

3

a Trường Sơn : chí lớnông cha

Cửu Long : lòng mẹ bao la sóng trào

 Vắng mặt phương diện so sánh , từ so sánh

b Như tre mọc thẳng , con người không chịu khuất

 Từ so sánh , vế B được đảo lên trước vế A

b So sánh khác loại :

- vật với người : cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giưũa những đầu sóng trắng

- người với vật : Chúng chị hòn đá tảng trên trời

Chúng em chuột nhắt

cứ đòi lung lay

2 - khoẻ như voi , khoẻ

Trang 8

như trâu , khoẻ như Trương Phi ,

- đen như bồ hóng , đen như cột nhà cháy , đen như than ,

- trắng như bông , trắng như ngà , trắng nhưtuyết ,

- cao như sếu , cao như cây tre ,

BÀI : QUAN SÁT , TƯỞNG TƯỢNG , SO SÁNH

VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

Trang 9

- Biết cách vận dụng những thao tác cơ bản trên trong đọc , viết văn miêu tả

3 Tư tưởng : Có ý thức vận dụng vào bài TLV.

- HS : Sgk, vở

1 Ổn định :

? Thế nào là văn miêu tả

? Trong văn miêu tả , năng lực nào bộc lộ rõ nhất

? Trong đoạn 2, Đoàn

Giỏi đã giúp cho em

- Hình ảnh : như một gã nghiện thuốc phiện , ngườicởi trần mặc áo ghi lê,

- Liên tưởng , so sánh : + người gầy gò như một gã nghiện thuốc phiện

+ cánh ngắn củn như người cởi trần mặc áo ghi lê

Đoạn 2 : Cảnh đẹp thơ

mộng , mênh mông , hùng

vĩ của sông nước Cà Mau

Trang 10

? Những câu văn nào có

văn với đoạn này xem

chữ nào được lược bỏ

- Hình ảnh : Bủa giăng chi chít như mạng nhện

- Liên tưởng , so sánh : + sông ngòi , kênh rạch như mạng nhện + cá nước ,,như người bơi ếch

+ rừng đước như hai dãy trường thành

Đoạn 3 : Miêu tả hình

ảnh cây gạo tràn đầy sức sống vào mùa xuân

- Từ ngữ : ríu rít , sừng sững , khổng lồ , ngọn lửa hồng , ngàn ánh nến , lóng lánh , lung linh , đàn đàn ,

lũ lũ

- Hình ảnh : cây gạo ssừng sững như một tháp đèn

- Liên tưởng , so sánh : + cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ

+ hàng ngàn bông hoa làhàng ngàn trong xanh

* Ghi nhớ : Sgk / 28

Trang 11

II, Luyện tập :

1 a (1)gương bầu dục (2) cong cong (3) lấp ló (4) cổ kính (5) xanh um b.Hình ảnh đặc sắc , tiêu biểu : Hồ như một sáng lóng lánh , cầu Thê Húc màu soan, Đền Ngọc Sơn, góc đa già ,

2 Những hình ảnh đặc sắc và tiêu biểu của DM : thân hình màu nâu bóng

mỡ ; đầu to nổi từng tản ,rất bướng ; răng đen nhánh ; sợi râu dài ,uốn cong

4 Tổng kết bài : HS đọc lại ghi nhớ

5 HĐ nối tiếp : Học bài - Chuẩn bị bài mới “ Bức tranh của em gái tôi”

Trang 12

- Hiểu được nội dung và ý nghĩa của truyện

- Nắm được nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lí nhân vật

2 Kĩ năng : Đọc , kể , phân tích tâm lí nhân vật

3 Tư tưởng : giáo dục thông qua tình cảm và tâm lí nhân vật trong truyện

- HS : Sgk, vở

1 Ổn định :

? Qua bài “ Sông nước Cà Mau” em cảm nhận ntn về cảnh sắc thiên nhiên ở vùng sông nước

- Tóm tắt truyện

1 Tác giả : sinh năm

1959, quê ở Hà Tây , là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới

2 Tác phẩm : “ Bức tranh của em gái tôi” là truyện ngắn đoạt giải nhì trong cuộc thi viết “ Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên tiền phong

Trang 13

hệ thống

nhân vật

? Nhân vật chính trong

truyện là ai Vì sao

? Truyện được kể theo lời

của nhân vật nào Việc

lựa chọn ngôi kể như vậy

có tác dụng gì

HĐ 3 : Tìm hiểu , phân

tích diễn biến tâm trạng

và thái độ của nhân vật

người anh

? Nêu diễn biến tâm trạng

của người anh từ trước

cho đến khi nhận giải

thưởng

? Vì sao khi tài năng hội

hoạ ở em gái được phát

hiện , người anh lại có

tâm trạng không thể thân

với em gái như trước kia

TL : Nhân vật người anh

là nhân vật trung tâm Vìtruyện không nhằm ca ngợi phâmr chất của em gái mà muốn hướng người đọc đến sự thức tỉnh của người anh

TL : Truyện được kể

theo lời của người anh Chọn vai kể này cho phép tác giả có thể miêu

tả tâm trạng của nhân vậtmột cách tự nhiên Cách

kể này còn cho phép người kể tự soi xét tình cảm , ý nghĩ của mình đểvượt lên

TL :

II, Tìm hiểu văn bản :

1 Diễn biến tâm trạng

và thái độ của nhân vật người anh :

- Thấy em gái thích vẽ

và tự chế màu vẽ

 Nhìn nó bằng cái nhìn kẻ

cả , xem đó là trò nghịch trẻ con

- Khi tài năng hội hoạ

ở em gái được phát hiện

 Cảm thấy buồn , thất

vọng , sinh ra khó chịu với em ( mặc cảm , tự ti )

- Khi đứng trước bức tranh đoạt giải của em gái

 Từ ngỡ ngàn đến hãnh

diện rồi đến xấu hổ muốnkhóc

Trang 14

được nữa

? Giải thích tâm trạng của

người anh khi đứng trước

bức tranh “Anh trai tôi”

TL : Nhân vật cô em gái

hiện ra qua cái nhìn và biến đổi thái đọ của người anh

 Người anh đã trung thực và nhận ra hạn chế của mình

để vươn tới hoàn thiện bản thân , đồng thời nhận

ra được tâm hồn của cô

em gái

- Trao đổi

TL : Nhân vật cô em gái

đã được quan sát và miêu

tả về các phương diện ngoại hình , cử chỉ và hành động, thái độ và quan hệ với anh

Ở nhân vật Kiều Phương thể hiện những nết tính cách và phẩm chất nổi bật

TL : không nên tự ti mặc

cảm mà phải vượt qua để

tự hoàn thiện bản thân

Chính tài năng của

cô em gái đã chinh phục được người anh

2 Nhân vật cô em gái :

Hồn nhiên , hiếu động,

có tài năng hội hoạ , tình cảm trong sáng , giàu lòng nhân hậu

Trang 15

? Em rút ra bài học gì cho bản thân

BÀI : VÀ LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT , TƯỞNG TƯỢNG

NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

I, Mục tiêu bài học :

Giúp HS :

- Biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trước tập thể

- Từ những nội dung luyện nói , nắm chắc hơn kiến thức đã học về quan sát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- HS : Sgk , vở

1 Ổn định :

? Muốn miêu tả đựoc trước hết người ta phải làm gì

3 Bài mới :

HĐ 1 :

- Nêu vai trò , tầm quan

trọng , ý nghĩa của tiết

Trang 16

- Yêu cầu HS đại diện

trình bài , theo dõi , nhận

xét , đánh giá

- Làm việc theo nhóm theo yêu cầu

- Một vẻ đẹp trong sáng , hồn nhiên , hiếu động, một vẻ đẹp của tài năng ,

có lòng nhân hậu , vị tha

- Là tấm gương sáng cho lớp trẻ noi theo

b Anh trai Kiều Phương :

- Là người hay đố kị trước tài năng của người khác

- Hay ghen tị với em gái , tự ti , mặc cảm

- Nhưng cũng có phẩm chất tốt đẹp là biết hối hận khi đứng trước bức tranh của em gái mình , biết nhận ra hạn chế của mình mà vươn tới hoàn thiện bản thân

- Cây cối , nhà cửa , đường xá :

- Liên tưởng các hình ảnh đêm trăng

* Kết bài : Cảm nghĩ về đêm trăng

BT 4 :

* Mở bài : Cảnh biển đến từ mờ sáng

* Thân bài :

- Mặt trời như những tia lửa toả ra

- Bầu trời trong queo , rực sáng

- Mặt biển phẳng lì , gợn sóng nhè nhẹ như nhũng tấm lụa

- Bãi cát mịn màng

- Những con thuyền mỏi mệt nằm ngốc đầu trên những bãi cát dài

* Kết bài : Cảm nghĩ về cảnh biển

Trang 17

4 Tổng kết bài : Rút kinh nghiệm về tiết học

5 HĐ nối tiếp : Học bài - Chuẩn bị bài “Vượt thác”

3 Tư tưởng : yêu thiên nhiên

- GV : Sgk , giáo án

Trang 18

- HS : Sgk , vở

1 Ổn định :

? Nêu nội dung , ý nghĩa truyện “ Bức tranh của em gái tôi”

? Nêu diễn biến tâm trạng của người anh

? Em cảm nhận ntn về nhân vật người anh

sôi nổi , đoạn cuối trở lại

êm ả , thoải mái

? Tìm bố cục bài văn

HĐ 2 : Tìm hiểu bức

tranh thiên nhiên ( dòng

sông hai bên bờ ) được

miêu tả trong bài

? Cảnh dòng sông và hai

bên bờ qua sự miêu tả ở

trong bài đã đổi thay ntn

theo từng chặng đường

của con thuyền

- Đọc văn bản

- Tìm híểu một số chú thích

- Đoạn sông ở vùng đông bằng thì êm đềm , hiền hoà thơ mộng , thuyền bè tấp nập , quangcảnh hai bên bờ thật rộngrãi , trù phú với những bãi dâu trải ra bạt ngàn

- Sắp đến đoạn có nhiềuthác ghềnh thì cảnh vật

Trang 19

 Do vị trí địa lí ở

vùng miền

Trung nước ta có dải đồng

bằng hẹp tiếp liền với

núi , Trung và Nam Bộ là

vùng cao nguyên tương

sát để miêu tả của người

kể chuyện trong bài này là

động của nhân vật Dượng

Hương Thư trong cuộc

TL : Trên thuyền , dọc

theo dòng sông Thích hợp miêu tả theo trình tự không gian của cuộc vượt thác

- Ở đoạn sông có nhiều thác dữ “ Nước từ trên cao phóng giữa hai vách

đá dựng đứng chảy đứt đuôi rắn”

- Ở đoạn cuối , dòng sông vẫn chảy quanh co giữa những núi cao , nhưng đã bớt hiểm trở vàđột ngột mở ra một vùng ruộng đồng khá bằng phẳng như để chào đón con người sau cuộc vượt thác thắng lợi

2 Hình ảnh Dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác :

Trang 20

vượt thác

? Những cách so sánh

nào đã được so sánh

? Ở đoạn đầu và đoạn

cuối bài có hai hình ảnh

miêu tả những cây cổ thụ

trên bờ sông Em hãy chỉ

ra hai hình ảnh ấy và cho

So sánh “như một pho tượng đồng đúc” để thể hiện ngoại hình gân guốc, vững chắc của nhân vật

Còn so sánh “ giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ” lại thể hiện vẻ dũng mãnh , tư thế hào hùng của con người trước thiên nhiên Tác giả còn so sánh DHT khi vượt thác khác hẳn DHT ở nhà để càng làm nổi bật vẻ đẹp dũng mãnh của nhân vật DHT là người đứng mũi chịu sào quả cảm lại vừa là người chỉ huy dày dạn kinh nghiệm

về một khúc sông dữ

- Ngoại hình : cởi trần , như một pho tượng đồng đúc , các bắp thịt cuồn cuộn , hai hàm răngcắn chặt , quai hàm bạnh

ra ,cặp mắt nảy lử

- Hành động : co người phóng chiếc sào xuống lòng sông , ghì chặt trên đầu sào , chiếc sào dưới sức chống bị cong lại thả sào , rút sào rập ràng nhanh như cắt , ghì trên ngọn sào

Trang 21

? Qua bài văn , em cảm

- Ở đoạn cuối , hình những chòm cổ thụ lại hiện ra trên bờ khi con thuyền đã vượt qua nhiềuthác dữ , thì lại “ Mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ giàvung tay hô đám con cháu tiến về phía trước”

như chào đón con thuyềnvượt thác

TL : Bài văn miêu tả

dòng sông Thu Bồn và cảnh quan hai bên bờ theo hành trình của con thuyền qua những vùng địa hình khác nhau , tập trung vào cảnh vượt thác Qua đó làm nổi bật

vẻ hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn , hùng vĩ

Trang 22

- Nắm được hai kiểu so sánh cơ bản : so sánh ngang bằng và so sánh không ngang bằng

- Hiểu đựoc tác dụng chính của phép so sánh

2 Kĩ năng : Bước đầu tạo được một số kiểu so sánh

3 Tư tưởng : Vận dụng vào trong bài làm văn

Những ngôi sao thức ngoài kia

Chẳng bằng mẹ đã thức

vì chúng con Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con

suốt đời

2 - chẳng bằng : so sánh không ngang bằng

- là : so sánh ngang bằng

3 - So sánh ngang bằng : tựa , y như , như , giống ,

- So sánh không ngang

Trang 23

so sánh trong đoạn văn

? Trong đoạn văn đã

1 Tìm phép so sánh trongđoạn văn :

- Có chiếc tựa mũi tên nhọn, như cho xong

chuyện

- Có chiếc lá như con

chim bị lảo đảo

- Tạo ra lối nói hàm súc

b Chưa bằng muôn nỗi

tái tê lòng bầm

Chưa bằng khó nhọc

đời bầm sáu mươi

 So sánh không ngang bằng

Trang 24

c Như nằm trong giấc

mộng

 So sánh ngang bằng

.Ấm hơn ngọn lửa

hồng

 So sánh không ngang bằng

2 Nêu những câu văn có

sử dụng phép so sánh trongbài Vựot thác :

- Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh

như cắt

- Dượng Hương Thư

như một pho tượng đồng đúc , như một hiệp sĩ

- Dọc sườn núi nom xa

như những cụ già

4 Tổng kết bài : ? Có mấy kiểu so sánh Tác dụng của phép so sánh

5 HĐ nối tiếp : Học bài - Chuẩn bị bài “Chương trình địa phương”

Trang 25

- Sửa một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của cchs phát âm địa phương

- Có ý thức khắc phục các lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

- Đọc một đoạn bài “Bài

học đường đời đầu tiên”

Từ “Những gã xốc

nổi ngu dại của mình

thôi” SGK/4

- Đọc đoạn văn a , - Nghe viết vào vở

I, Nội dung luyện tập :

II, Hình thức luyện tập:

Nghe - viết :

Trang 26

- Đọc một số từ dễ mắc lỗi

cho HS lên bảng viết

- Lần lượt lên bảng viết - tr/ch : tra xét , trơ trụi , trợ cấp , trác táng , ra

chơi , trầm tĩnh , trôi chảy ,chắt lọc , chuyển chỗ , chuyển dịch

- s/ x : sắc bén , sản xuất ,

sôi nổi , sắm sửa , sắc lẻm ,

xả hơi , xác xơ , xả láng , xáo trộn , xám xịt

- c/ t : phất phơ , phờ

phạc , náo nức , cây đước , thác nước , dược liệu , cá cược , lướt thướt ,

- n/ng : tràn lan , man mát

, lang thang , văng vẳng , thênh thang ,

- ?/~ : trả đũa , sắclẻm ,

giải cứu , giãi bày , sợ hãi

- i/ iê : cái kim, lim dim,

hoa sim , chiếm đoạt , nghiêm túc , thanh kiếm ,

- o/ô : bong bóng , nhanh

chóng , mênh mông , trôngmong , cuộc sống , cơn sóng

Trang 27

- Nắm được cách tả cảnh và bố cục hình thức của một đoạn , một bài văn tả cảnh

- Luyện tập kĩ năng quan sát và lựa chọn , trình bày những điều quan sát , lựa chọn theo một thứ tự hợp lí

- HS : Sgk , vở

1 Ổn định :

? Để miêu tả chính xác , nguươì miêu tả phải có năng lực gì

I, Phương pháp viết văn

tả cảnh :

1 Văn bản a : Hình ảnh Dượng Hương Thư trong

Trang 28

dượng Hương Thư trong

TL : Tả cảnh vượt thác

mà nhân vật chủ yếu trong cảnh vượt thác là DHT

TL : Tác giả đã quan sát

và tả lại theo thứ tự từ dưới sông lên trên bờ , từgần đến xa

TL : Không

- Đọc vd

cuộc vượt thác

Bằng những từ ngữ miêu tả dáng vẻ , thái độ của nhân vật đã phản ánh cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ

 Xác định cảnh định

tả , lựa chọn hình ảnh tiêu biểu

2 Văn bản b : Quang cảnh dòng sông Năm Căn

 Trình bày những điều quan

sát được theo một thứ tự nhất định

3 Văn bản c : Luỹ làng

- Đoạn đầu : Từ đầu

Trang 29

( luỹ làng các loại tre )

- Từ ngoài vào trong

- Từ trên xuống ( mùa

lá đổ mùa lay gốc lúc trời tạnh mưa )

“ màu của luỹ”

 Giới thiệu khái quátluỹ

làng

- Đoạn giữa : “ Luỹ ngoài cùng không rõ”

 Miêu tả các tầng lớpcủa luỹ

tre

- Đoạn cuối : phần còn lại

 Cảm nghĩ của tác giả từ

hình ảnh mầm măng

* Ghi nhớ : SGK / 47

1 Tả quang cảnh lớp học trong giờ kiểm tra viết TLV

a Những hình ảnh cụ thể

* Trước giờ kiểm tra : lúc đổi tiết , học sinh tranh thủ xem lại bài đã chuẩn bị

* Trong giờ kiểm tra :

vẻ mặt hân hoan , phấn khởi )

+ Dáng vẻ , cử chỉ những HS làm bài không

Trang 30

được ( nhìn ra ngoài cửa sổ, cắn bút , quay qua quay lại , )

+ Hành động , cử chỉ của thầy cô ( đi đi lại lại , ngồi ở bàn , nhắc nhở những bạn không nghiêm túc , )

- Lúc gần hết giờ :

+ HS vội vã , khẩn trương

+ VG nhắc nhở những điều cần thiết

- Lúc hết giờ : thái độ

của HS ntn

b Trình tự miêu tả : thờigian , không gian

c * Mở bài : Trong nămhọc , chungs em thường cónhững tiết kiêmt tra viết Trước giờ làm bài em cảmthấy lo lăng dù rằng chuẩn

bị rất kĩ Hôm nay cũng thế với tâm trạng hồi hộp ,

em vội vã cắp sách đến trường , chuẩn bị cho bài viết TLV

* Kết bài : Em cảm thấy vui mừng qua tiết kiểm tra , vì qua lần này

em thấy mình rất tự tin và biết được khả năng của mình

4 Tổng kết bài :

? Muốn tả cảnh ,ta cần chú ý điều gì

? Nêu bố cục của bài văn tả cảnh

Trang 31

( Chuyện của một em bé người An -dát )

- An - phông -xơ Đô

-đê-I, Mục tiêu bài học :

1 Kiến thức :

- Nắm được cốt truyện , nhân vật và tư tưởng truyện

- Nắm được tác dụng của phương thức kể chuyện từ ngôi thứ nhất và nghệ thuật thể hiện tâm

lí nhân vật qua ngôn ngữ , cử chỉ , ngoại hình , hành động

2 Kĩ năng : Đọc phân tích tâm lí nhân vật

3 Tư tưởng : Giáo dục tình yêu tiếng nói dân tộc

- HS : Sgk , vở

1 Ổn định :

? Qua bài “ Vượt thác” em cảm nhận ntn về thiên nhiên và con người lao động được miêu tả

trong bài

3 Bài mới :

Các truyện hiện đại đã học ở 4 bài trước đều là truyện ngắnhoặc đoạn trích truyện dài của các nhà văn hiện đại VN Truyện “ Buổi học cuối cùng” là tác phẩm của nhà văn Pháp , được viết từ thế kỉ XĨ , những truyện vẫn gần gũi với chúng ta cũng như với mọi dân tộc

HĐ 1 : Đọc và tìm hiểu

chung bài văn

? Cho biết vài nét về tác

giả , tác phẩm

- Đọc mẫu một đoạn ,

hướng dẫn HS đọc tiếp

( Chú ý giọng điệu và

nhịp điệu của lời văn

biến đổi theo cái nhìn và

? Câu chuỵen được kể

diễn ra trong hoàn cảnh ,

thời gian , địa điểm nào

TL : Truyện kể về buổi

học bằng tiếng Pháp cuốicùng ở lớp học của thầy Ha-men tại một làng trường làng vùng An-dát Đó là thời kì sau

SGK/ 54

Trang 32

? Truyện được kể theo

lời của nhân vật nào ,

thuộc ngôi thứ mấy

? Truyện còn có những

nhân vạt nào nữa và ai

gây cho em ấn tượng nổi

và La-ren giáp biên giới Phổ cho nước Phổ ( Đức )

TL : Kể theo lời của

nhân vật Phrăng, kể theo ngôi thứ nhất

TL : Thầy Ha- men , cụ

Hô-de, bác phó rèn Oát -stơ , bác phát thư

TL :

+ Trước trụ sơ xã , nhiều người đứng trước bản cáo thị

+ Bác phó rèn Oát -stơ cùng cậu học trò đang đọc cáo thị + Bước vào nhà thầy Ha- men cảm nhận mọi

sự đều bình lặng y như một buổi sáng chủ nhật + Thấy thầy Ha-men mặc bộ đồ rơ-đanh gốt + Thấy cuối lớp học dân làng ngồi lặng lẽ , ai nấy có vẻ buồn

vã đến trường

- Khi được thầy Ha-men

Trang 33

? Ý nghĩ , tâm trạng của

chú bé Phrăng diễn biến

ntn trong buổi học cuối

với thầy Ha-men ) thể

hiện chủ đề và tư tưởng

của tác phẩm Tư tưởng

ấy đã được thể hiện trực

tiếp qua lời thầy Ha-

men, nhưng nó trở nên

thấm thía , gần gũi qua

diễn biến nhận thức và

tâm trạng Phrăng- một

cậu học sinh

HĐ 3 : Tìm hiểu nhân

vật thầy giáo Ha-men

? Nhân vật thầy giáo

Ha-men được miêu tả

ntn trong buổi học cuối

- Phrăng thấy nuối tiếc

và ân hận về sự lười nhác học tập , ham chơi của mình lâu nay

- Bị cuốn hút vào không khí nghiêm trang của lớp học , chú ý nghe giảng Cậu đã hiểu được ý nghĩa thiêng liêng của việc học tiếng Pháp

 Diễn biến tâm lí từ chỗ mãi

còn mê chơi , lười học đến chỗ yêu quí và ham học tiếng mẹ đẻ

2 Thầy giáo Ha-men :

- Trang phục : trang trọng

- Thái độ đối với học sinh : lời lẽ dịu dàng , nhắcnhở nhưng không trách mắng , nhiệt tình giảng bài

- Điều tâm niệm thiết tha mà thầy muốn nói với học sinh và người vùng An

- dát : Hãy yêu quý , giữ gìn và trau dồi cho mình

Trang 34

 Nhấn mạnh sự khác

thường của buổi học + Dân làng ngồi lặng

lẽ như chúng tôi + giọng dịu dàng và trang trọng như lúc tôi mới vào

+ những tờ mẫu treo trước bàn học trông như những lá cờ nhỏ

+ chúng đang cặm cụi vạch những nét sổ nhưthể cái đó cũng bằng tiếng Pháp

+ thầy Ha-men đứng lặng im nhu muốn mang theo trong mắt

 Làm nổi bật hìnhảnh so sánh

TL : Phải biết yêu quí ,

trau dồi , gìn giữ tiếng nói của dân tộc mình , đócũng là vũ khí trong cuộc đấu tranh giành tự

do

tiếng nói , ngôn ngữ của dân tộc , vì nó là một biểu hiện của tình yêu nước , vì ngôn ngữ không chỉ là tài sản quý báu của một dân tộc mà còn là “chìa khoá”

để mở cửa ngục tù khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ

- Hành động , cử chỉ lúc buổi học kết thúc :

+ Đứng dậy trên bụt , người tái nhợt , nghẹn ngào

+ Dồn tất cả sức mạnh viết lên bảng “ Nước Pháp muôn năm”

+ Đầu dựa vào tường , chẳng nói giơ tay ra hiệu

Trang 35

- Nắm được khái niệm nhân hoá , các kiểu nhân hoá

- Nắm được tác dụng chính của nhân hoá

2 Kĩ năng : Biết dùng kiểu nhân hoá trong bài viết của mình

3 Tư tưởng : Có ý thức dùng phép nhân hoá khi làm bài TLV.

Trang 36

? Trời được gọi bằng gì

kiểu nhân hoá

? Trong các câu dưới

đây , những sự vật nào

được nhân hoá

? Dựa vào những từ in

đậm , cho biết mỗi sự

vật trên được nhân hoá

bằng cách nào

TL : Ông trời ” Ông”

dùng để gọi người , ở đây dùng để gọi Trời , êrowif trỏ nên gần gũi với con người

TL : Mặc áo giáp đen ,

ra trận ( Từ chỉ hoạt độngcon người dùng để chỉ bầu trời trước cơn mưa làm tăng tính biểu cảm của câu thơ , sinh động hơn )

TL : Cây mía , kiến

TL : ông , mặc áo , ra trận , múa , hành quân

- Đọc vd 2

TL : Cách diễn đạt ở

mục 1 có sử dụng phép nhân hoá làm cho sự vật ,

sự việc được miêu tả gầngũi với con người

- Đọc vd

TL :

Hành quân Đầy đường

Gọi hoặc tả con vật , cây cối

, sự vật bằng những từ ngữvốn dùng để gọi hoặc tả con người

II, Các kiểu nhân hoá :

Các sự vật được nhân hoá :

a Miệng , Tai , Mắt , Chân , Tay

 Từ vốn gọi người đểgọi vật

( lão , bác , cô , cậu )

b Tre

 Từ chỉ hoạt đọng của người

để chỉ vật ( chống lại , xung phong , giữ )

c Trâu

 Trò chuyện , xưng

hô với vật như với người ( ơi)

* Ghi nhớ : Sgk / 58 III, Luyện tập :

Trang 37

HĐ 3 : Hướng dẫn HS

làm bài tập

1 Chỉ ra và nêu tác dụng của phép nhân hoá : đông vui , Tàu mẹ , tàu con , xe anh , xe em , tíu tít , bận rộn

 Hình dung được cảnh đông vui , nhộn nhịp bận rộn củacác phương tiện trên bến cảng

2 So sánh cách diễn đạt : Đoạn trên sử dụng phépnhân hoá , nhờ vậy mà sinhđộng và gợi cảm

3 Trong cách 1 , tác giả

sử dụng nhiều phép nhân hoá nên có tính biểu cảm hơn : chổi rơm trở nên gần gũi với con người hơn

4 Tổng kết bài :

? Nhân hoá là gì Có mấy kiểu nhân hoá

5 HĐ nối tiếp : Học bài , làm BT4 - Chuẩn bị bài “ Phương pháp tả người”

3 Tư tưởng : Vận dụng vào bài viết tập làm văn tả người

Trang 38

HĐ GIÁO VIÊN HĐ HỌC SINH NỘI DUNG

HĐ 1 : Hướng dẫn HS

tìm hiểu bài học

- Chia nhóm cho HS thảo

luận , mỗi nhóm một đoạn

? Mỗi đoạn văn miêu tả

ai Người được miêu tả

có đặc điểm gì nổi bật

Đặc điểm đó được thể

hiện ở những từ ngữ và

hình ảnh nào

? Trong các đoạn trên ,

đoạn nào tập trung khắc

hoạ chân dung nhân vật ,

đoạn nào tả người gắn với

I, Phương pháp viết một đoạn văn , bài văn

tả người :

* Đoạn 1 : Tả Dượng Hương Thư vượt thác

- Đặc điểm nổi bật : hùng dũng , mạnh mẽ

- Từ ngữ : như một pho tượng đồng đúc , cuồn cuộn , cắn chặt , nảy lửa , bạnh ra ,

- Hình ảnh : như một pho tượng đồng đúc

* Đoạn 2 : Tả chân dung ông cai Tứ

- Đặc điểm nổi bật : người đàn ông thấp , gầy , khuôn mặt gian xảo

- Từ ngữ : thấp , gầy , hóp lại , gian hùng , gồ sống mương , giấu giếm ,đậy điệm , toe toét , tối om,

- Hình ảnh : là một người đàn ông thấp , gầy , mặt vuông những

má hóp lại , đôi mắt gian hùng ,

* Đoạn 3 : Tả Cản Ngũ và Quắm Đen đang đấu vật

- Từ ngữ : cây trồng giữa xới , cột sắt , thò tay, nhấc bổng , nhẹ

nhàng ,

- Hình ảnh :

Trang 39

? Yêu cầu lựa chọn chi

TL :

+ MB : Từ đầu “ nổi lên ầm ầm” ( giới thiệu chung về quang cảnh nơidiễn ra sự việc )

+ TB : “ Ngay nhịp trống đầu sợi dây ngang bụng vậy” ( Miêu

tả chi tiết cuộc đấu ) + KB : Còn lại ( Nêu cảm nghĩ và nhận xét về keo vật)

1 Các chi tiết tiêu biểu

sẽ lựa chọn để miêu tả đối tượng sau :

- Một em bé chừng 4,5tuổi : khuôn mặt bụ bẫm ,mắt to đen , long lanh , bàn tay mềm mại , xinh xắn ,trắng hồng ,

- Cụ già cao tuổi : dángngười lom khom , mắt

mờ , tóc bạc , giọng nói khàn khàn , da ngâm , bước đi chậm chạp ,

- Cô giáo đang say sưa

Trang 40

giảng bài : giọng to rõ , đôi mắt luôn quan sát , theo dõi lớp , miệng luôntươi cười ,

dịu dàng đối với học sinh,

2 Lập dàn bài :

3 .đồng tụ tượng hai ông tướng Đá Rãi

Định dạng
Số trang	106
Dung lượng	101,77 KB