Em có nhận xét gì về hoàn cảnh của Xi mông - Khi cất tiếng khóc chào đời Xi mông đã phải sống trong hoàn cảnh khổ sở thiếu thốn cả và vật chất và tinh thần nhưng lớn lên nỗi đau không c[r]
Trang 1Ngày soạn: 12/04/2012
Ngày giảng: 14/04/2012 (t1); 16/4/2012 (T2)
BÀI 30 TIẾT 152 - 153
BỐ CỦA XI MÔNG (Trích)
Môpaxăng
-I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Giúp HS hiểu được Mô – Pa – Xăng đã miêu tả sắc nét diểm biến tâm trạng của 3 nhân vật chính trong văn bản này như thế nào?
2 Kĩ năng:
- Phân tích nhân vật theo mạch cốt truyện
3 Thái độ:
- Giáo dục cho HS lòng yêu thương bạn bè và mợ rộng ra là lóng yêu thương con người
II Chuẩn bị:
1 Tài liệu tham khảo: Sgv, thiết kế bài giảng,
2 Phương pháp: Nêu vấn đề, tích hợp,
3 Đồ dùng dạy học: Bảng phụ
III Tiến trình tổ chức
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ: Nhận xét của em về nhân vật Rô bin xơn ngoài đảo hoang
3 Bài mới:
Mô-pa-xăng là một trong những cây bút lừng danh thế giới ông thường viết về đề tài xã hội đời thường trong đó có tác phẩm: “Bố của Xi Mông” Để hiểu ND tác phẩm chúng ta cùng vào bài mới
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài
Mục tiêu cần đạt : Tạo tâm thế, thu hút sự chú ý của HS
Phương pháp : Thuyết trình, giới thiệu
Thời gian : 2 phút
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm
Mục tiêu: Học sinh nắm được đôi nét về tác giả tác phẩm
Phương pháp: Đàm thoại, thuyết trình
Thời gian: 9’
Gv: Cho học sinh đọc chú thích * SGK
? Nêu vài nét về tác giả?
? Nêu vài nét về đoạn trích?
Gv: Hướng dẫn h/s đọc: chú ý phân biệt lời kể
chuyện, tả cảnh, giọng nói, lời đối thoại của các
nhân vật
Gv: Cho học sinh đọc phân vai
- Vai xi mông
- Vai bác Phi líp
-Trình bày nét lớn về tác giả
-Chú ý nghe lời giảng của GV
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm
1 Tác giả: Mô pa xăng (1850- 1893)
- là nhà văn Pháp
2 Tác phẩm: trích từ truyện ngắn cùng tên
Trang 2GV nhận xét
Gv: Cho học sinh tóm tắt
Truyện kể về chị Blăng sốt bị gã đàn ông lừa dối
sinh ra bé Xi mông Khi Xi mông đi học, em bị
đám học trò chế giễu là đứa con hoang không có
bố Xi mông buồn tủi lang thang ra bờ sông, chỉ
muốn chết cho song Rất may em gặp bác Philíp
Bác dẫn em về nhà với mẹ Em mong muốn bác
Philíp là bố và bác đã nhận lời Nhưng bọn trẻ
vẫn trêu trọc vì bác Philíp không phải là chồng
của mẹ Xi mông thì làm sao là bố của Xi mông
được?
Gv: Kể thêm phần trích sau không được đưa
vào sách
Bác Phi líp vì thương Xi mông mà bác Philíp đã
cầu hôn với cô Blăng sốt Từ đó Xi mông có
một người bố thực sự chỗ dựa vững chắc của em
trong cuộc đời
Gv: Cho H/S đọc một vài từ khó:
Giải thích từ khó: chọn các chú thích khó cho
h/s đọc:
? Đoạn trích có thể chia làm mấy phần?
P1: Từ đầu… khóc hoài: tâm trạng tuyệt vọng
của Xi Mông
P2: … một ông bố: Xi-Mông gặp bác Phi Líp
P3: … bỏ đi rất nhanh: P.Líp đưa Xi-Mông về
nhà, gặp chị B lăng-sốt
P4: còn lại: câu chuyện ở trường sáng hôm sau
-Đọc văn bản -Đọc chú thích
-Chia phần VB
-Đưa ý kiến khác -Trao đổi
Nhận xét bổ sung -Chú ý ghi nhận
-Bố cục chặt chẽ
-HS khác bổ sung
Hoạt động 3: Tìm hiểu ND, NT của VB
Mục tiêu cần đạt : Hiểu được ND, NT của VB
Phương pháp : Vấn đáp, thuyết trình, động não, hoạt động nhóm
Thời gian : 30 phút
? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Theo trình
tự nào( không gian hay thời gian)?
- Ngôi thứ 3, theo trình tự thời gian
- Câu chuyện đơn giản, chỉ có 3 nhân vật chính
và một số bạn học của Xi-Mông (phụ)
? Em có nhận xét gì về hoàn cảnh của Xi mông
- Khi cất tiếng khóc chào đời Xi mông đã phải
sống trong hoàn cảnh khổ sở thiếu thốn cả và vật
chất và tinh thần nhưng lớn lên nỗi đau không
có bố mới thực sự dằn vặt cậu bé
Gv: Cung cấp thêm ở một đoạn khác của truyện
tác giả cho biết Xi mông là đứa bé trai độ 7 8
tuổi, hơi xanh xao, rất sạch sẽ, vẻ nhút nhát, gần
-Tái hiện, trình bày
-Nhận xét, bổ sung
-Trả lời -Chú ý đồng tình
II Phân tích văn bản
1 Nhân vật Xi-mông:
a Hoàn cảnh của Xi mông
- Sống trong hoàn cảnh khổ sở thiếu thốn cả về vật chất và tinh thần
- Không có bố
- Thường bị bạn bè trêu
Trang 3như vụng dại.
Gv: Nỗi đau của Xi mông bộc lộ qua những
điều gì?
- Qua ý nghĩ và hành động
- Ở những giọt nước mắt
- Ở cách nói năng của em
? Tại sao Xi mông lại ra bờ sông.Em ra bờ sông
để làm gì?
- Bị bạn bè trêu chọc không có bố em đau đớn
bỏ ra bớ sông định nhảy xuống sông tự tử
? Cái gì đã khiến Xi mông không còn ý định
nhảy xuống sông tự tử nữa?
- Cảnh thiên nhiên ở bờ sông đẹp thời tiết ấm áp
dễ chịu làm em vơi đi phần nào nỗi đau đớn tủi
hổ Nghĩ đến nhà và nghĩ tới mẹ
? Nhà văn đã nhiều lần kể truyện Xi mông khóc
Em hãy tìm chi tiết chứng tỏ điều ấy? Cảm giác
uể oải thường thấy sau khi khóc và thấy buồn
vô cùng em lại khóc Người em rung lên những
cơn nức nở kéo dài em chẳng nhìn thấy gì quanh
em nữa và em lại khóc Trả lời mắt đẫm lệ
? Nỗi đau của Xi mông thể hiện ở cách nói
năng : Tìm chi tiết Sử dụng những dấu chấm
lửng
? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để
nói về tâm trạng của Xi-Mông?
- Miêu tả (tâm lý nhân vật)
? Cách miêu tả đó có phù với tâm lý lứa tuổi của
em không?
- Phù hợp vì là một cậu bé nhớ nhưng lại quên
ngay, nhớ ngay
? Chi tiết hình ảnh nào chứng tỏ điều đó?
Khóc – thấy cảnh đẹp – chơi đùa – muốn ngủ –
muốn chơi đùa nhớ nhà, nhớ mẹ – khóc
? Qua các chi tiết trên em thấy Xi-mông là cậu
bé ntn?
Xi-mông là nhân vật đáng thương, đáng yêu,
Khao khát có bố sự tình cờ đã đem lại hạnh phúc
cho em
Gv: Từ những lời trêu chọc của bọn trẻ em rút ra
được bài học gì cho bản thân ?
? Thái độ của Xi-mông thế nào khi bất ngờ gặp
bác Phi Líp?
- Trút hết nỗi lòng đau khổ, ngây thơ của mình
? Câu trả lời nghẹn ngào trong tiếng khóc cố
-Phát hiện , trình bày
-Nhận xét bạn
-Trả lời -Ghi nhận
-Chú ý lời gợi
-Trao đổi -Nhận xét, bổ sung cho bạn
-Tập trung theo dõi, ghi nhận
-Trao đổi ý kiến về tính thuyết phục của văn bản
-Nêu ý kiến (đại diện)
-Nhận xét, bổ sung
-Ghi nhận
-Phát hiện
-Nhận xét, bổ sung
-Trả lời -Chú ý đồng tình
chọc
b Tâm trạng của Xi mông
- Ý nghĩ và hành động:
+ Bỏ nhà ra bờ sông định nhảy xuống sông cho chết đuới vì không có bố
+ Nghĩ đến nhà và nghĩ tới mẹ
- Ở những giọt nước mắt
- Ở cách nói năng của em
+ Nói không nên lời bị đứt quãng
Miêu tả phù hợp với tâm lý lứa tuổi và tính cách của Xi-mông
Xi-mông là nhân vật đáng thương, đáng yêu, Khao khát có bố sự tình
cờ đã đem lại hạnh phúc cho em
Trang 4kìm nén chứng tỏ tâm trạng gì cua em bé lúc
này?
- Nghẹn ngào, buồn tủi, xấu hổ
? Khi gặp mẹ tại sao Xi-mông òa khóc?
- Gặp mẹ em không mừng rỡ mà trái lại càng
thêm đau đớn, tủi buồn, nỗi đau như bùng lên òa
vỡ
? Em đã hỏi bác những gì? Những câu nói đó
nói lên điều gì?
Câu hỏi 1: khao khát bằng bất kỳ giá nào cũng
phải có bố để rửa nỗi nhục trước bạn bè
Câu 2: Càng chứng tỏ khao khát có bố của bé
Câu 3: Đây là truyện nghiêm túc, trọng đại nhất
Gv: Tại sao trước những lời trêu cợt của lũ bạn
lúc đầu Xi-mông quát vào mặt chúng như ném
một hòn đá sau đó lại không trả lời gì hết?
Trong lòng em đã có suy nghĩ gì? t/c gì hướng
về người bố mới?
Em đã có một người bo chân chính thực sự đó là
niềm hãnh diện , tự hào không dấu diếm
Gv: Qua các chi tiết trên em thấy Xi-mông là
cậu bé ntn?
? Theo em chị Blăng sốt có phải là phụ nữ xấu
không?
Gv: Việc tác giả tả sơ qua vài nét hình dáng chị
qua cái nhìn của bác Phi líp có ý nghĩa gì?
- Cao lớn, xanh xao, nghiêm nghị
- Khiến bác Phi Líp không thể có ý nghĩ đùa cợt
? Thái độ và t/c của chị khi ôm con vào lòng,
nhà văn đã diễn tả sự xấu hổ, tủi nhục của chị
đến mức độ nào?
- Má đỏ bừng, tê tái đến tận xương tủy ôm con
hôn lấy hôn để mà nước mắt lã chã tuôn rơi
- Im lặng như tờ, hổ thẹn, lặng ngắt và quằn
quại, dựa vào tường hai tay ôm ngực
nỗi đau đớn nhục nhã lại có dịp vò xé trái
tim
? Nhận xét về phẩm chất người mẹ trẻ?
- Chị không phải hư hỏng, thiếu đứng đắn mà đã
có thời nhẹ dạ, lỡ lầm Là người phụ nữ đức
hạnh, bị lừa dối Từng là cô gái đẹp nhất vùng
sống đứng đắn nghiêm túc
? Qua đoạn tả chân dung bác Phi Líp em có
-Phát hiện , trình bày
-Nhận xét bạn
-Trả lời -Ghi nhận
-Chú ý lời gợi
-Trao đổi -Nhận xét, bổ sung cho bạn
-Tập trung theo dõi, ghi nhận
-Nhận xét, bổ sung
-Trả lời -Chú ý đồng tình
-Phát hiện , trình bày
-Nhận xét bạn
-Trả lời -Ghi nhận
-Chú ý lời gợi
b Tâm trạng khi gặp bác Phi-líp và về đến nhà:
- Trút hết nỗi long đau khổ, ngây thơ của mình
- Nghẹn ngào, xấu hổ, buồn tủi
- Khao khát có bố
Xi-mông là nhân vật đáng thương, đáng yêu, Khao khát có bố sự tình
cờ đã đem lại hạnh phúc cho em
2 Nhân vật Blăng- sốt:
- Cao lớn, xanh xao, nghiêm nghị
- Đau đớn, nhục nhã, hổ thẹn
Là người phụ nữ đức hạnh, đứng đắn, nghiêm trang bị lừa dối, lỡ lầm
3 Nhân vật bác Phi-Líp:
- Cao lớn, râu tóc đen, quăn, nhân hậu
Trang 5cảm tình với nhân vật này không?Vì sao?
- Cao lớn, râu tóc đen, quăn,
- Có, vì bác là người nhân hậu giản dị
? Phi Líp an ủi đưa Xi-mông về nhà, vì sao?
Vì thấy vẻ đau khổ, đáng thương của Xi-mông
bác muốn an ủi em, giúp đỡ em, đưa em về nhà
? Tại sao bác Phi Líp đột nhiên rụt rè, ấp úng khi
nói với chị B lăng sốt? Vì thấy chị không như ý
nghĩ đùa cợt của bác
? Tại sao bác nhanh chóng nhận lời làm bố của
Xi-mông?
- Phần thương Xi-mông, phần cảm mến chị
Blăng sốt, muốn bù đắp mất mat cho 2 mẹ con
chị
-Trao đổi -Nhận xét, bổ sung cho bạn
-Tập trung theo dõi, ghi nhận
- Thấy Xi-mông đáng thương
Nhận làm bố Xi-mông
vì thương Xi-mông, cảm mến chị Blăng sốt, muốn
bù đắp mất mát cho 2 mẹ con
Hoạt động 3 Hướng dẫn học sinh tổng kết
Mục tiêu: Học sinh khái quát đươc nghệ thuật, nội dung của tác phẩm
Phương pháp: Khái quát, đàm thoại
Thời gian: 5
Hoạt động 3 Tổng kết:
? Những nét nghệ thuật đặc sắc?
? Qua đoạn trích và hoàn cảnh của Xi-mông em
rút ra bài học gì?
H/s đọc ghi nhớ
- Liệt kê -Phân tích -Nhận xét, bổ sung -Đúc kết
-Thực hiện ghi nhớ
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật
2 Nội dung
* Ghi nhớ:SGK
4 Củng cố: - Tóm tắt đoạn trích?
5 HDHS tự học: Chuẩn bị cho tiết ôn tập về truyện
Tự rút kinh nghiệm
Trang 6
Ngày soạn: 16/04/2012
Ngày giảng: 17/04/2012
TIẾT 154
ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
I Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
1 Kiến thức:
- Nắm chắc các tác phẩm truyện đã học trong chương trình Ngữ văn lớp 9: tên tác phẩm, tác giả, thời gian sáng tác, nhân vật chính, cốt truyện, nội dung và đặc sắc nghệ thuật
- Củng cố những hiểu biết về thể loại truyện trần thuật, xây dựng nhân vật, cốt truyện và tình huống
2 Kĩ năng:
- Nhận biết các kiến thức trọng tâm cần học
3 Thái độ:
- Ôn tập nghiêm túc các bài đã học
II Chuẩn bị:
1 Thầy : Sgv, thiết kế bài giảng,
2 Trò: Nêu vấn đề, tích hợp,
III Tiến trình tổ chức
1 Ổn định tổ chức: KTSS
2 KTKT đã học: nhận xét gì về nhân vật Xi mông
3 ND bài mới:
Từ HKI các em đã làm quen với rất nhiều tác phẩm truyện Việt Nam hiện đại Để củng cố kiến thức các em cùng tìm hiểu tiết ôn tập
Trang 7Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Lập bảng
thống kê các tác phẩm
truyện hiện đại Việt Nam
Gv: lên bảng lập học sinh
nhận xét
Gv chữa
1 Bảng thống kê các tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam
Tác phẩm T giả Năm stác Tóm tắt ND Làng
Kim Lân 1948 Qua tâm trạng đau xót, tủi hổ của ông
Hai ở nơi tản cư khi nghe tin đồn làng mình theo giặc, truyện thể hiện tình yêu làng thống nhất với tình yêu nước và tinh thần k/c của người nông dân.
Lặng Lẽ
Sa Pa
Ng Thành Long 1970 Cuộc gặp gỡ tình cờ của các nhân vậttại trạm khí tượng Sa Pa Qua đó ca ngợi
những người lao động thầm lặng, có cách sống đẹp cống hiến tâm sức mình cho đất nước.
Chiếc lược ngà
Ng Quang Sáng
1966 Câu chuyện éo le & cảm động về hai
cha con ông Sáu & bé Thu trong một lần ông về thăm nhà ở khu căn cứ Qua đó ca ngợi tình cha con thắm thiet trong chiến tranh
Bến Quê
Ng Minh Châu
1971
in trong tập Bến quê 1985
Qua những cảm xúc và tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật Nhĩ vào lúc cuối đời trên giường bệnh, truyện thức tỉnh mọi người sự trân trọng những giá trị và
vẻ đẹp bình dị, gần gũi của quê hương.
Lê Minh Khuê
1971 Cuộc sống, chiến đấu của 3 cô gái
TNXP trên một cao điểm nơi tuyến đường
Trang 84 Củng cố: - Các tác phẩm truyện có đặc điểm chung gì về nội dung?
5 HDHS tự học: Ôn tập về truyện Soạn bài Tổng kết về ngữ pháp
Tự rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 22/04/2010
Ngày giảng: 20/4/2012(t10); 21/4/2012 (T2)
BÀI 30 TIẾT 154 – 155 TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
( tiếp theo )
I Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
1 Kiến thức:
- Tiếp tục ôn tập & hệ thống hóa kiến thức về tp câu và các kiểu câu
2 Kĩ năng:
- Thành thạo việc phân tích câu, viết câu, sửa lỗi
3 Thái độ:
Trang 9- Sử dụng đúng kiểu câu.
II Chuẩn bị:
1 Thầy: Sgv, thiết kế bài giảng,
2 Trò: SGK, vở BT
III Tiến trình tổ chức :
1 Ổn định tổ chức
2 KTKT đã học:
- Lấy ví dụ về cụm DT, ĐT, TT và phân tích chúng vào mô hình cấu tạo của cụm
3 ND bài mới:
Các em đã được hệ thống hóa một phần kiến thức đã học, để củng cố các kiến thức đã học chúng
ta cùng ôn tập tiếp
Hoạt động 1: Thành phần chính và thành phần phụ
? Kể tên các thành phần chính, thành phần phụ của câu?
? Thế nào là thành phần chính? Nêu dấu hiệu nhận biết từng
thành phần chính và thành phần phụ?
- Là tp bắt buộc phải có để câu có cấu trúc hoàn chỉnh & diễn
đạt một ý tương đối trọn vẹn
- CN: nêu lên tên sự vật, hiện tượng có hoạt động, đặc điểm
trạng thái được miêu tả ở VN
CN thường trả lời cho câu hỏi: ai? Con gì? …
- VN có khả năng kết hợp với phó từ (diễn đạt) chỉ q.hệ thời
gian & trả lời cho các câu hỏi: làm gì? Làm sao? Như thế nào?
Là gì?
- Dấu hiệu nhận biết từng thành phần
+ Trạng ngữ: ngăn cách với nòng cốt câu bằng dấu phẩy
+ Khởi ngữ: có thề thêm QHT:
Gv: Cho H/S đọc bài tập 2 và phân tích thành phần câu?
a Đôi càng tôi // mẫm bóng
CN VN
b Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi
TN
Mấy người học trò cũ //
CN
Đến sắp hàng dưới hiên, đi vào lớp
VN
c Còn tấm gương bằng thủy tinh tráng bạc, nó
KN CN
vẫn là người bạn trung thực chân thành, thẳng thắn, không hề
nói dối , cũng không bao giờ biết nịnh hót, hay độc ác
VN
Hoạt động 2: Thành phần biệt lập
C Thành phần câu:
I Thành phần chính và thành phần phụ:
Bài tập 1:
Bài tập 2:
II Thành phần biệt lập:
Trang 10? Gv: Kể tên các thành phần biệt lập và dấu hiệu nhận biết?
- TP tình thái:
- TP cảm thán: Không tham gia trực
- TP gọi – đáp: tiếp vào việc được nói
- TP phụ chú: đến trong câu
? Cho h/s đọc yêu cầu bài tập 2 Xác định thành phần phụ cho
các từ ngữ in đậm?
TIẾT 2
Hoạt động 3: Câu đơn:
Gv: Cho h/s đọc yêu cầu bài tập 1
Gv: Tìm CN, VN trong các câu đơn sau:
a Nghệ sĩ : CN
Ghi lại cái đã có rồi : VN
Muốn nói một điều gì đó mới mẹ: VN
b Lời gửi của …cho nhân loại: CN
Phức tạp hơn, phong phú và sâu sắc hơn : VN
c Nghệ thuật: CN
Là tiếng nói của tình cảm : VN
d Tác phẩm : CN
Là kết tinh của ….Sáng tác: VN
Là sợi dây trong lòng : VN
e Anh : CN
Thứ sáu và cũng tên Sáu : VN
Gv: Cho h/s đọc yêu cầu bài tập 2
? Tìm câu đặc biệt trong các đoạn trích?
Bài tập 1
Bài tập 2:
a.Có lẽ: TP tình thái b.Ngẫm ra: TP tình thái c.Dừa xiêm … vỏ hồng: TP phụ chú
d Bẩm: TP gọi – đáp e.Ơi: TP gọi – đáp
D Các kiểu câu:
I Câu đơn:
Bài tập 1:
Bài tập 2:
a, có tiếng nói léo xéo ở gian trên Tiếng mụ chửi
b, Một TN hai mươi bảy tuổi
c, Những ngọn điện xứ sở thần tiên Chao ôi có thể là tất cả