on tap van bieu cam

§ã chÝnh lµ c¸i duyªn cña thµnh phè trong m¾t, trong lßng nh÷ng ng êi yªu Hµ Néi... §ã chÝnh lµ c¸i duyªn cña thµnh phè trong m¾t, trong lßng nh÷ng ng êi yªu Hµ Néi..[r]

KiÓm tra bµi cò

§äc bµi th¬ lôc b¸t do em s¸ng t¸c?

TiÕt 60 :

I-Ph©n biÖt v¨n miªu t¶ vµ v¨n biÓu c¶m

? §äc l¹i VB hoa häc trß Cho “ ”

biÕt v¨n miªu t¶ vµ v¨n biÓu c¶m kh¸c nhau nh th n o? ư ế à

Hoa học trò

Ph ợng cứ nở Ph ợng cứ rơi Bao giờ cũng có hoa ph ợng rơi, bao giờ cũng có hoa ph ợng nở Nghỉ hè đã đến Học sinh sửa soạn về nhà Nhà ch a về, cái vui gia đình đâu chửa thấy, chỉ thấy xa tr ờng, rời bạn, buồn biết bao! Những cuộc tình duyên giữa bạn bè, đến lúc rẽ chia, cũng rẽ chia d ới màu hoa ph ợng;

dù hữu tâm, dù vô tình, ng ời nào cũng có sắc hoa ph ợng nằm ở trong hồn Ph ợng xui ta nhớ cái gì đâu Nhớ ng ời sắp xa, còn

đứng tr ớc mặt … Nhớ một tr a hè gà gáy khan … Nhớ một thành

x a son uể oải…

… Thôi học trò đã về hết, hoa ph ợng ở lại một mình Ph ợng

đứng canh gác nhà tr ờng, sân tr ờng Hè đang thịnh, mọi nơi

đều buồn bã, tr ờng ngủ, cây cối cũng ngủ Chỉ có hoa ph ợng thức để làm vui cho cảnh tr ờng Hoa ph ợng thức, nh ng thỉnh thoảng cũng mệt nhọc, muốn lim dim Gió qua, hoa giật mình, một cơn hoa rụng.

Theo Xuân Diệu

*Miêu tả

Nhằm tái hiện lại đối t ợng (ng ời , vật ,

cảnh) sao cho ng ời đọc cảm nhận đ ợc nh

II-Ph©n biÖt v¨n tù sù vµ v¨n biÓu c¶m :

*§äc l¹i bµi KÑo mÇm trang 138 “ ”

?H·y cho biÕt v¨n biÓu c¶m kh¸c v¨n tù sù ë

®iÓm nµo?

Kẹo mầm

Mỗi sáng mẹ tôi gỡ tóc bằng cái l ợc th a gỗ vàng vàng, thế

nào rồi cũng có ít tóc rối Mẹ vo vo giắt nó lên dòn tay chỗ mái hiên nhà Rồi chị tôi cũng làm thế, bắt ch ớc mẹ cũng gỡ tóc, vo vo giắt mái tóc rối lên chỗ ấy.

Thỉnh thoảng trên đ ờng làng có bà cụ rao to: Ai tóc rối “

đổi kẹo không? Một bên thúng là mảnh chai vỡ đồng nát, ”

lông vịt, tóc rối, … còn bên kia chỉ có cái niêu đất, đúng hơn

là một cái ang, cái liễn đựng một thứ kẹo mà bất cứ một đứa trẻ nào cũng phải mê.

Bà cụ lấy kẹo lên bằng chiếc đũa cả, quấn vào đầu que, thật khéo, kẹo cứ lồng khồng, trông rất nhiều, nh ng cho vào miệng nó xẹp lại chỉ còn tí tẹo Bà cụ đ a kẹo cho chúng tôi,

đổi lại nắm tóc rối của bà, của mẹ hay của chị

Tóc rối bán bà cụ không mua, mua kẹo bà cụ không bán, chỉ

đổi thôi Thế là mỗi lần bà cụ qua ngõ, tôi lại kiễng chân, với tay lên chỗ mái hiên … Mẹ bảo đó là kẹo mầm làm bằng mầm cây mạ, mầm thóc, hoàn toàn không có đ ờng mật gì cả Những sao nó ngọt thế, hơn cả kẹo bột, kẹo bi.

Mẹ tôi đã mất, chị tôi đi lấy chồng xa…

Cứ mỗi lần có ai đi qua rao lên: Ai đổi kẹo , tôi lại t ởng nh ” ”

thấy mẹ tôi ngồi đầu hè gỡ tóc bằng cái l ợc màu vàng vàng,

đầu mẹ nghiêng nghiêng, sóng tóc đổ dài một bên vai, và rồi

mẹ vuốt cài l ợc, vo vo nắm tóc, giắt nó lên mái hiên nhà…

Que kẹo mầm tuổi thơ … Mẹ ơi … Còn có bao giờ con đ ợc thấy

mẹ ngồi gỡ tóc nh thế nữa.

( Theo Băng Sơn)

* Tù sù

- Nh»m kÓ l¹i 1 c©u chuyÖn ,1 sù viÖc cã

®Çu cã cuèi, cã nguyªn nh©n , diÔn

biÕn , kÕt qu¶.

* BiÓu c¶m

- yÕu tè tù sù chØ lµm nÒn nh»m nãi lªn c¶m xóc qua sù viÖc , chØ nhí l¹i nh÷ng

sù viÖc qu¸ khø kh«ng ®i s©u vµo

nguyªn nh©n , kÕt qu¶

Điểm khác nhau Giữa văn biểu cảm với văn tự sự và văn miêu tả

Tái hiện sự vật,

sự việc cụ thể  hình dung ra sự vật, sự việc đó

Kể một câu chuyện (sự việc) có đầu,

có cuối  ý nghĩa

Mục đích

biểu đạt

Văn biểu cảm Văn miêu tả

Văn tự sự

Ph ơng

diện

Tự sự, miêu tả là những yếu tố phụ làm nền để bộc lộ

cảm xúc

III-Vai trß cña tù sù ,miªu t¶ trong biÓu c¶m

? Theo em tù sù vµ miªu t¶ trong biÓu c¶m

-ThiÕu tù sù , miªu t¶ th× t×nh c¶m sÏ m¬ hå, kh«ng cô thÓ.

Yếu tố tự sự, miêu tả làm nền, làm giá đỡ để bộc lộ cảm xúc Thiếu tự sự, miêu tả thì tình cảm mơ hồ, không cụ thể.

Biểu cảm

Vai trò của yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm:

Vai trò của yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm:

IV-Lập ý cho một đề văn biểu cảm

? Tìm ý và sắp xếp ý nh ư thế nào?

Dàn ý

*Mở bài:

- Giới thiệu mùa xuân và lí do yêu thích.

- Nêu khái quát giá trị của mùa xuân

*Thân bài:

- Mùa xuân đem lại cho mỗi ng ời 1 tuổi đời( với thiếu niên mùa xuân đánh dấu sự tr ởng thành) -Mùa xuân là mùa đâm chồi nẩy lộc của thực

vật , là mùa sinh sôi của muôn loài.

-Mùa xuân là mùa khởi đầu cho 1 năm , mở đầu cho một kế hoạch,dự định

*Kết bài: Tình yêu của em đối với mùa xuân

vµ suy nghÜ

vÒ hiÖn t¹i

T ëng t îng t×nh huèng høa hÑn, mong muèn

Quan s¸t

vµ suy ngÉm

Tham kh o ả m ộ t s ố đ ạ o n v n ă sau:

“Tôi đã một lần đ ợc đến thăm ngôi nhà sàn - nơi Bác ở

và làm việc B ớc qua hàng rào râm bụt xanh m ớt

điểm những bông hoa đỏ t ơi là một căn phòng nhỏ thật đơn sơ giản dị nh ng lại rất gọn gàng, sạch sẽ Chiếc gi ờng một, chiếc tủ nhỏ, chiếc đài con con đặt ngay ngắn trên chiếc bàn làm việc Một bình hoa huệ trắng, tinh khiết, toả h ơng man mát, dìu dịu Tôi có cảm giác

d ờng nh Bác đang đứng rất gần, rất gần đây mỉm c ời

hiền hậu nhìn chúng tôi.”

(Bài làm của học sinh)

Ph ơng thức biểu đạt: Miêu tả

Căn cứ xác định: Đoạn văn đã tái hiện, giúp hình

dung cảnh ngôi nhà sàn của Bác.

Có một lần các cháu thiếu nhi đến thăm Bác Chú bảo vệ bảo Bác rất bận, không thể tiếp các cháu đ ợc Bác biết chuyện li n ra đón các ề cháu vào Bác trò chuyện vui vẻ, dặn dò các cháu chăm ngoan, học giỏi, biết vâng lời ông bà cha

mẹ, th y cô Khi các cháu ra v , Bác tiễn đến ầ ề tận ngõ Xe từ từ lăn bánh, ngoái lại nhìn các cháu vẫn còn thấy một cụ già hiền từ đứng nhìn theo và vẫy chào tạm biệt.

(Chuyện đời th ờng của Bác Hồ)

Ph ơng thức biểu đạt: Tự sự.

Căn cứ xác định: Đoạn văn đã kể lại câu chuyện các cháu thiếu nhi đến thăm Bác Hồ.

“Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ, râu Bác dài, tóc Bác bạc phơ ”

Tr ớc mắt tôi hiện lên hình ảnh Bác thật hiền từ nh một

ông Bụt vậy Nh ng Bác không mặc áo dài thụng, tay chống gậy trúc mà là bộ quần áo kaki đã bạc màu, miệng t ơi c ời , tay cầm đĩa kẹo để chia cho các cháu thiếu nhi Hôm qua tôi đ ợc điểm m ời, nên tôi cũng đ ợc Bác chia kẹo Tôi háo hức mong chờ đến l ợt mình Chao ôi, ánh mắt Bác nhìn tôi mới thật trìu mến và ấm áp làm sao! Tôi ngỡ nh ông ngoại đang nhìn tôi vậy Ôi! Không lẽ đây lại là một giấc mơ sao? Một giấc mơ kỳ diệu mà tôi ớc nó sẽ không kết thúc.

(Bài làm của học sinh)

Ph ơng thức biểu đạt: Biểu cảm

Căn cứ xác định: Đoạn văn bộc lộ tình cảm, cảm xúc

với Bác Hồ kính yêu.

“Cảnh khuya” là một trong những bài thơ trăng đẹp nhất của Bác Hồ Ng ời x a đến với chốn lâm tuyền để lánh đục tìm trong, để đ ợc nhàn Còn Hồ Chí Minh đến với suối rừng Việt Bắc là để lập chiến khu đánh Pháp Giữa cảnh khuya,

có suối, có trăng đẹp nh vẽ nh ng Ng ời vẫn thao thức, vẫn

“ch a ngủ vì lo nỗi n ớc nhà” Phải chăng tâm hồn thi sĩ đã hoà vào cốt cách ng ời chiến sĩ? Cảm hứng thiên nhiên chan hoà với cảm hứng yêu n ớc đ ợc diễn tả một cách trong sáng,

Bác Hồ yêu n ớc, th ơng dân, Bác yêu thiên nhiên, Bác yêu trăng “Cảnh khuya” nh dẫn hồn ta vào những giấc mộng

đẹp Bài thơ là sự kết hợp hài hoà tâm hồn, trí tuệ, đạo đức của một con ng ời bình dị mà vĩ đại Đọc thơ Bác, ta càng thêm yêu kính và biết ơn Bác.

Luy n t p ệ ậ

Đánh dấu đúng (Đ) vào các tr ờng

hợp là văn biểu cảm và dấu sai (S)

vào các tr ờng hợp không phải là văn biểu cảm.

1 Chiều chiều ra đứng ngõ sau

Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.

(Ca dao)

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?

(Sau phút chia ly)

3 Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều

nghĩa)

Đó chính là cái duyên của thành phố trong mắt, trong lòng những ng ời

yêu Hà Nội (Cây sấu Hà

Nội)

đêm nh thác, cá n ớc bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống nh

ng ời bơi ếch giữa những đầu sóng trắng

(Sông n ớc Cà Mau)

1 Chiều chiều ra đứng ngõ sau

Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.

(Ca dao)

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?

(Sau phút chia ly)

(Con hổ có

nghĩa)

Đó chính là cái duyên của thành phố trong mắt, trong lòng những ng ời

yêu Hà Nội (Cây sấu Hà

Nội)

đêm nh thác, cá n ớc bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống nh

ng ời bơi ếch giữa những đầu sóng trắng

* Nêu ý nghĩa t ợng tr ng của hình ảnh.

* Đọc một câu thơ, câu ca dao hoặc nêu tên một văn bản biểu cảm có sử dụng hình ảnh t ợng tr ng đó.

T îng tr ng cho mïa hÌ, mïa thi, mïa chia tay cña tuæi häc trß

Th©n gÇy guéc, l¸ mong manh

Mµ sao nªn luü nªn thµnh tre ¬i!

NhÞ vµng, b«ng tr¾ng, l¸ xanh GÇn bïn mµ ch¼ng h«i tanh mïi bïn.

H íng dÉn häc bµi ë nhµ

- ¤n tËp lÝ thuyÕt

- ChuÈn bÞ: Tr¶ bµi TLV sè 3