Tiến trình dạy – học: Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS Hoạt động 1: Giới thiệu chương trình Hoạt động 2: Hệ thức giữa cạnh góc vuông và hình chiếu của nó trê
Trang 1Chương I: HỆ THỨC LƯỢNG TRONG TAM GIÁC VUÔNG
- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng nhận biết các tam giác vuông đồng dạng Tính được đại lượng này thông qua hai đại lượng kia, kĩ năng trình bầy
- Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài
II Chuẩn bị:
- GV: Bảng phụ, thước thẳng, compa, êke.
- HS: Thước thẳng, compa, êke, tìm hiểu bài học.
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy – học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Giới thiệu chương trình
Hoạt động 2: Hệ thức giữa cạnh góc vuông
và hình chiếu của nó trên cạnh huyền
GV đưa bảng phụ có vẽ hình 1 tr64 giới
thiệu các kí hiệu trên hình
- Yêu cầu học sinh đọc định lí trong SGK
? Hãy viết lại nội dung định lí bằng kí hiệu
Cho ∆ABC vuông tại A có AB = c, AC=b, BC=a, AH= h, CH=b', HB=c'
a
c b
Trang 2- Như vậy định lí Pitago là hệ quả của định lí
trên
Hoạt động 3: Một số hệ thức liên quan tới
đường cao
- Yêu cầu học sinh đọc định lí 2 trong SGK?
? Với quy ước như trên hãy viết lại hệ thức
2
AH HB
HC HAAH.AH HC.HB
- Bài tập về nhà: 2 trang 69 SGK; 1, 2 trang 89 SBT
- Chuẩn bị bài mới
Trang 3- GV: Tranh vẽ, bảng phụ, thước thẳng, compa, êke.
- HS: Thước thẳng, compa, êke, tìm hiểu bài học.
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy- học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Phát biểu và viết hệ thức giữa cạnh góc
vuông và hình chiếu của nó lên cạnh huyền?
Lấy ví dụ minh họa?
? Phát biểu và viết hê thức giữa hình chiếu
hai cạnh góc vuông và đường cao?
Lấy ví dụ minh họa?
Hoạt động 2: Một số hệ thức liên quan tới
đường cao
- Yêu cầu học sinh đọc định lí 3 trong SGK
? Hãy viết lại nội dung định lí bằng kí hiệu
Trang 4- Yêu cầu học sinh đọc định lí 4 trong SGK?
? Với quy ước như trên hãy viết lại hệ thức
của định lí?
- Yêu cầu các nhóm trình bày bài chứng
minh định lí? (Gợi ý: Sử dụng định lí Pitago
và hệ thức định lí 3)
- Yêu cầu một học sinh đọc ví dụ 3 trang 67
SGK
- Giáo viên đọc và giải thích phần chú ý, có
thể em chưa biết trong SGK
- Xem bài cũ, học thuộc các định lí
- Bài tập về nhà: 3 trang 69 SGK; 4, 5, 6 trang 89 SBT
- Chuẩn bị bài “Luyện tập”
Trang 5Tiết 3: LUYỆN TẬP
I Mục tiêu:
- Kiến thức: Vận dụng được các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông
- Kĩ năng: Rèn kĩ năng vẽ hình, kĩ năng vận dụng các hệ thức để giải bài tập
- Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài
II Chuẩn bị:
- GV: Thước thẳng, êke, bảng phụ, bảng nhóm, bút dạ.
- HS: Thước thẳng, êke, học bài và làm bài tập
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy – học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
- GV treo bảng phụ, gọi bốn học sinh cùng
lúc hoàn thành yêu cầu của bài
? Hãy viết hệ thức và tính các đại lượng
Trang 6-Nhận xét bài làm của HS và cho điểm
! Trình bày bài giải?
Xét ∆DAI và ∆LCD ta có:
µ µ
C A 1v
AD DCADI DLC
= =
=
=
Do đó, ∆DAI = ∆LCD (g-c-g)Suy ra: DI = DL (hai cạnh tương ứng)Trong ∆DIL có DI = DL nên cân tại D
b C/m 12 1 2
DI +DK không đổiTrong ∆LDK có DC là đường cao Áp dụng định lí 4 ta có:
DC = DL +DK mà DI = DL và DC là cạnh hình vuông ABCD nên 12
DC không đổi
Trang 7* Kĩ năng: Rèn kĩ năng vẽ hình, kĩ năng vận dụng các hệ thức để giải bài tập.
* Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài
II Chuẩn bị:
* Thầy: Thước thẳng, êke, bảng phụ, bảng nhóm, bút dạ
* Trò: Thước thẳng, êke, học bài và làm bài tập
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy – học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Nêu các hệ thức về cạnh và đường cao trong
tam giác vuông?
Trang 8- Gọi một học sinh đọc đề bài và vẽ hình.
? Để tính AH ta làm như thế nào?
? Hãy tính AB và AC?
- Giáo viên treo bảng phụ có chuẩn bị trước
hình 8 và 9 trong SGK Yêu cầu một học sinh
đọc phần “Có thể em chưa biết” SGK trang 68
và yêu cầu đề bài
? Chia lớp thành bốn nhóm thực hiện thảo luận
Hình 8
Trong ∆ABC có trung tuyến AO ứng với cạnh huyền BC bằng một nửa cạnh huyền nên ∆ABC vuông tại A
∆DEF vuông tại D
Vậy: DE2 = EI.EF hay x2 = ab
Hoạt động 3: Hướng dẫn học ở nhà:
- Nắm vững các hệ thức lượng trong tam giác vuông
- Chuẩn bị §2 Tỉ số lượng giác của góc nhọn
Trang 9Tiết 5: §2 TỈ SỐ LƯỢNG GIÁC CỦA GÓC NHỌN
HS: Thước thẳng, êke, học bài và làm bài tập
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
- Đề bài đưa lên bảng phụ
? Cho hai tam giác vuông ABC (A 90µ = 0) và
tam giác A’B’C’ (µ' 0
A = 90 ) có µ µ'
B B = .a) CMR hai tam giác đồng dạng với nhau
b)Viết các hệ thức tỉ lệ giữa các cạnh của
chúng (mỗi vế là tỉ số giữa hai cạnh của
cùng một tam giác)
Hoạt động 2: Khái niệm tỉ số lượng giác
của một góc nhọn
- Giáo viên treo bảng phụ có vẽ hình 13
trong SGK Yêu cầu một học sinh đọc phần
A
Cho ∆ABC vuông tại A Xét góc nhọn B
10/9/2010
Trang 10? Yêu cầu học sinh hoạt động nhĩm để hồn
thành bài tập
?1 trong sách giáo khoa?
- GV nêu nội dung định nghĩa như trong
SGK Yêu cầu học sinh phát biểu lại các
định nghĩa đĩ
? Căn cứ theo định nghĩa hãy viết lại tỉ số
lượng giác của gĩc nhọn B theo các cạnh
của tam giác?
? So sánh sinα và cosα với 1, giải thích vì
cạnh huyền
α =
cạnh kềcos
cạnh huyền
α =
cạnhđốitg
cạnh kề
α =
cạnh kềcot g
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà
Trang 11- Nắm vững đ/n tỉ số lượng giác của góc nhọn, biết biều diễn các tỉ số lượng giác của một góc nhọn.
- Bài tập về nhà: 11; 12 trang 76 SGK ; 21, 22 SBT
- Chuẩn bị bài mới phần tiếp theo §2
Tiết 6: §2 TỈ SỐ LƯỢNG GIÁC CỦA GÓC NHỌN (Tiếp)
I Mục tiêu:
- Kiến thức: Học sinh hiểu các công thức định nghĩa tỉ số lượng giác của một góc nhọn Tính được các tỉ số lượng giác của góc nhọn Biết mối liên hệ giữa tỉ số lượng giác của các góc phụ nhau Biết tỉ số lượng giác của các góc đặc biệt
- Kĩ năng: Vận dụng được các tỉ số lượng giác để giải bài tập Rèn kĩ năng vẽ hình, kĩ năng trình bầy, kĩ năng vận dụng để giải các bài toán có liên quan
- Thái độ: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi học bài
II Chuẩn bị:
- GV: Thước thẳng, êke, bảng phụ, bảng nhóm, bút dạ.
- HS: Thước thẳng, êke, học bài và làm bài tập
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Thuyết trình, vấn đáp
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
Nêu định nghĩa tỉ số lượng giác của góc nhọn?
? Hãy vẽ một tam giác vuông có các cạnh lần
lượt là 6; 8; 10 Hãy viết và tính tỉ số lượng
giác của góc nhọn B?
Hoạt động 2: Tỉ số lượng giác của hai góc
phụ nhau
- Giáo viên treo bảng phụ có vẽ hình 19 trang
74 SGK lên bảng; yêu cầu học sinh làm bài tập
A
AC 6 3 sin B
Trang 12? Qua kết quả vừa rồi hãy cho biết các cặp tỉ số
bằng nhau?
- GV nêu nội dung định lí như trong SGK Yêu
cầu học sinh phát biểu lại các định lí đó
? Biết sin450 = 2
2 Tính cos45
0?
- Qua một số tính toán cụ thể ta có bảng tỉ số
lượng giác của một số góc đặc biệt sau GV
treo bảng phụ và hướng dẫn cho học sinh
- Cho học sinh tự đọc ví dụ 7 trang 75 SGK
- GV nêu chú ý ghi trong SGK trang 75
Ví dụ 6:
Bảng tỉ số lượng giác của các góc đặc biệt:
300 450 600sinα 1
2
22
32cosα 3
2
22
12
Trang 13- Bài tập về nhà: 13; 14; 15; 16; 17 trang 77 SGK
- Chuẩn bị bài mới phần luyện tập trang 77 SGK
Tiết 7: LUYỆN TẬP
I Mục tiêu:
- Kiến thức: Chứng minh một số cơng thức lượng giác đơn giản bằng định nghĩa
- Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng dựng gĩc khi biết một trong các tỉ số lượng giác của gĩc nhọn
- Thái độ: Vận dụng các kiến thức đã học để giải các bài tốn đơn giản
II Chuẩn bị:
GV: Thước thẳng, êke, bảng phụ, bảng nhĩm, bút dạ.
HS: Thước thẳng, êke, học bài và làm bài tập
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Thực hành giải tốn
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Nêu định nghĩa tỉ số lượng giác của gĩc
nhọn?
? Nêu tỉ số lượng giác của hai gĩc phụ nhau?
Hoạt động 2: Sửa bài tập
- Gọi hai học sinh lên bảng thực hiện dựng
hình của hai câu c, d bài 13/tr77SGK
? Nhắc lại định nghĩa tỉ số lượng giác của gĩc
nhọn?
cạnhđốisin
cạnh huyền
α =
cạnh kềcos
cạnh huyền
α =
cạnhđốitg
cạnh kề
α =
cạnh kềcot g
Trang 14? Hãy dùng định nghĩa để chứng minh tgα =
! Đây là bốn cơng thức cơ bản của tỉ số lượng
giác yêu cầu các em phải nhớ các cơng thức
Ta cĩ:
sincos
α
α =
cạnhđốicạnh huyền:
cạnh kềcạnh huyềnsin
cos
α
α =
cạnhđốicạnh huyền.
cạnh huyềncạnh kềsin
A 45= hay ∆AHB cân tại H nên AH = 20
Trang 15Áp dụng định lí pitago cho ∆AHC vuông tại H ta co:
AC = x = AH2+HC2 = 202+212
=> AC = 29
Hoạt động 3: Hướng dẫn về nhà
- Bài tập về nhà: 15; 16 tr77 SGK
- Chuẩn bị bài mới §3 Bảng lượng giác
I Mục tiêu:
- Kiến thức: Hiểu được cấu tạo bảng lượng giác dựa trên quan hệ các tỉ số lượng giác hai góc
phụ nhau Thấy được tính đồng biến của hàm sin và tg, tính nghịch biến của hàm cos và cotg.
- Kĩ năng: Có kỹ năng tra bảng hoặc dùng máy tính bỏ túi để tìm các tỉ số lượng giác.
- Thái độ: Vận dụng các kiến thức đã học để giải các bài toán đơn giản.
II Chuẩn bị:
- GV: Bảng 4 chữ số thập phân; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke.
- HS: Bảng 4 chữ số thập phân; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Thuyết trình, vấn đáp.
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học.
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.
IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Phát biểu định lí về tỉ số lượng giác của hai góc
phụ nhau?
Hoạt động 2: Cấu tạo của bảng lượng giác
- GV yêu cầu một học sinh đọc cấu tạo trong SGK
trang 77, sau đó yêu cầu các em trình bày lại cấu
tạo bảng lượng giác
- Hướng dẫn lại cấu tạo của bảng lượng giác
? Tại sao khi sin và cosin, tg và cotg được ghép
Trang 16lại cách dùng bảng lượng giác.
? Làm bài tập ?1 ?
? Làm bài tập ?3 ?
Hoạt động 4: Tìm tỉ số lựơng giác bằng máy
tính điện tử bỏ túi Casio
- Hướng dẫn cho các em học sinh biết cách sử
dụng máy tính bỏ túi để tìm các tỉ số lượng giác.
- Cho một số HS lên bảng làm
- Theo dõi, hướng dẫn cho HS
? Dùng máy tính bỏ túi hoàn thành bài tập 18 và 19
sin 40 0 12' = 0.6454 cos 52 0 54’ = 0.6032
tg 63 0 36' = 0.6032 cotg 25 0 18' = 0.5051
- Tiết sau tiếp tục mang theo bảng số và MTBT
I Mục tiêu:
- Kiến thức: Biết cách tìm số đo của một góc nhon khi biết tỉ số lượng giác của góc nhọn đó.
Trang 17- Kĩ năng: Có kỹ năng tra bảng hoặc dùng máy tính bỏ túi để tìm số đo của một góc nhọn khi biết tỉ số lượng giác của góc nhọn đó.
- Thái độ: Linh hoạt, cẩn thận, chính xác trong giải bài tập.
II Chuẩn bị:
- GV: Bảng 4 chữ số thập phân; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke.
- HS: Bảng 4 chữ số thập phân; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Thuyết trình, vấn đáp.
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học.
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.
IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
?1 Khi góc α tăng từ 0 0 đến 90 0 thì TSLG của nó
thay đổi như thế nào?
- GV giới thiệu lại cho Hs hiểu theo mẫu 6
- Yêu cầu HS thực hành trên máy
- Cho HS làm ?4
Hoạt động 3: Củng cố-Luyện tập
- Sử dụng bảng lượng giác hoặc máy tính bỏ túi ta
có thể tìm được số đo của góc nhọn khi biết TSLG
của nó và ngược lại.
Hai HS lên bảng làm bài HS1:
- Khi góc α tăng từ 00 đến 90 0 thì sin α và tg
α tăng; cosα và cotgα giảm
- sin40 0 12’ ≈ 0,6455 HS2: cos52 0 54’ ≈ 0,6032 tg63 0 36’ ≈2,0145 cotg25 0 18’ ≈2,1155
2) Tìm số đo góc nhọn khi biết TSLG của góc đó:
HS tìm hiểu SGK và lên bảng mô tả cách tìm
- Thực hiện theo HD cảu GV
- HS làm ?4 KQ: α =56 0 18’35’’ ≈ 56 0
Bài 1: Dùng bảng lượng giác hoặc MTBT để: a) Tìm các TSLG sau (làm tròn đến chữ số thập phân thứ 4)
+ sin70 0 13’ ≈ 0,9410
Trang 18
60030'x15cm
+ cos60 0 30’ ≈ 0,4924 + tg43 0 10’ ≈0,9380 + cotg32 0 15’ ≈1,5849 b) Tìm góc nhọn α (làm tròn đến phút), biết:
Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà:
- Học bài theo SGK và vở ghi; rèn kỹ năng sử dụng bảng số và MTBT để tìm TSLG của một
góc nhon và ngược lại.
- Bài tập ở nhà: 19, 20, 21 (SGK) và 40, 41 (SBT)
- Chuẩn bị tốt cho tiết sau luện tập:
Bảng 4 chữ số thập phân; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke.
Tiết 10: LUYỆN TẬP
I Mục tiêu:
- Kiến thức: Trong tiết này học sinh làm được: biết sử dụng bảng lượng giác và
máy tính bỏ túi tính tỉ số lương giác của một góc khi biết số đo của một góc và ngược
lại Biết sử dụng thành thạo bảng và máy tính bỏ túi
- Kĩ năng: Có kỹ năng tra bảng hoặc dùng máy tính bỏ túi để tìm các tỉ số lượng
giác
- Thái độ: Vận dụng các kiến thức đã học để giải các bài toán đơn giản
II Chuẩn bị:
- GV: Bảng 4 chữ số thập phân; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke.
- HS: Bảng 4 chữ số thập phân; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Thuyết trình, vấn đáp
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
- N¨m häc 2010 - 2011 - 18
Trang 19IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
- Nhận xét kết quả của học sinh
- Gọi một học sinh lên bảng trình bày bài
giải?
- Học sinh thực hiện…
Bài 20/84/GSK.
a) Sin70013’ ≈ 0.9410b) Cos25032’ ≈ 0.9023c) Tg43010’ ≈ 0.9380d) Cotg32015’ ≈ 1.5849
- Học sinh nhận xét…
- Học sinh thực hiện…
Bài 21/84/SGK a) sinx=0.3495⇒x ≈ 200b) cosx=0.5427⇒x ≈ 570c) tax=1.5142⇒x ≈ 570d) cotgx=3.163⇒x ≈ 180
- Học sinh nhận xét…
Bài 22/84/SGK
- Học sinh trả lời… a)sin200<sin700(vì
200<700)b)cos250>cos63015’vì250<63015’ (góc nhọn tăng thì cos giảm)
- Học sinh thực hiện…
Bài 23/84/SGK
a
0 0
sin25cos65
a
cos65 sin(90 65 )sin25 1
sin25
=
−
Trang 20- GV nhận xét kết quả làm bài của học sinh.
- GV hướng dẫn HS làm bài tập 42
3,6
9 6,4
cotg380 ; tg620; cotg250; tg730
Bài 42-SBTsin·ABN= ? ⇒ ·ABN =?
cos ·CAN =? ⇒ ·CAN =?
Hoạt động 2: Hướng dẫn học ở nhà:
- Nắm vững cách
- Học bài và làm bài tập 24,25 trang 84 SGK
- Xem lại các bài tập đã giải
* Kĩ năng: Vận dụng các hệ thức để giải một số bài tập toán, thành thạo trong
việc tra bảng hoặc sử dụng máy tính bỏ túi Thấy được việc sử dụng các tỉ số lượng giác
để giải quyết một số bài tập toán thực tế
* Thái độ: Tự giác, tích cực, hợp tác tốt
II Chuẩn bị:
- GV: Bảng lượng giác; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke.
- HS: Bảng lượng giác; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Thuyết trình, vấn đáp
- Tổ chức các hoạt động của học sinh, rèn phương pháp tự học
Trang 21- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Vẽ một tam giác vuông có A 90µ = 0; AB =
c; AC = b; BC = a Hãy viết các tỉ số lượng
- Các cách tính b, c vừa rồi chính là nội dung
bài học ngày hôm nay
- GV cho học sinh ghi bài và yêu cầu học
sinh vẽ lại hình và chép lại hệ thức trên
? Thông qua các hệ thức trên em nào có thể
phát biểu khái quát thành định lí?
a=cosC; cosB=
c
a= sinCtgB=b
P M
N
Ví dụ 1:
Trang 22
- Yêu cầu các nhóm trình bày bài làm, GV
nhận xét bài làm đó
? Hãy trả lời yêu cầu được nêu ra trong phần
đầu của bài học?
Hoạt động 3: Củng cố
? Phát biểu lại nội dung định lí về quan hệ
giữa cạnh và góc trong tam giác vuông?
? Làm bài tập 26 trang 88 SGK? (Gọi một
học sinh lên bảng trình bày)
- GV: Bảng lượng giác; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke; bảng phụ
- HS: Nắm vững các tỉ số giữa cạnh và góc trong tam giác vuông
Bảng lượng giác; máy tính bỏ túi; thước thẳng; êke
III Phương pháp dạy học chủ yếu:
Trang 23- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
Hoạt động 2: Áp dụng giải tam giác vuông
*Trong bài tập vừa rồi ta thấy sau khi tìm góc
B và cạnh BC thì coi như ta đã biết tất cả các
yếu tố trong tam giác vuông ABC; việc đi tìm
các yếu tố còn gọi là “Giải tam giác vuông”
- Yêu cầu một học sinh đọc trong SGK
- Gọi một hoc sinh đọc phần lưu ý
- Yêu cầu HS làm ví dụ 3 trang 87 SGK?
Áp dụng định lí pitago ta có:
BC= AB +AC = 100
=> BC = 10
2 Áp dụng giải tam giác vuông
- Theo dõi GV trình bày
Ví dụ 3:
- Trình bày bảng theo hướng dẫn của GV
Giải Theo định lí Pitago, ta có:
sin B sin58
= = ≈9,434
Ví dụ 4: HS tìm hiểu SGK
Ví dụ 5: HS tìm hiểu SGK Nhận xét: SGK
Trang 24- GV đọc và giải thích phần nhận xét ghi trong
SGK trang 88?
Hoạt động 3: Củng cố-Luyện tập
? Phát biểu lại nội dung định lí về quan hệ giữa
cạnh và góc trong tam giác vuông?
? Thế nào là bài toán giải tam giác vuông?
? Làm bài tập 27a, d theo hai nhóm?
- Trả lời
- Là bài toán: khi biết hai cạnh hoặc một cạnh, một góc thì ta tìm được các cạnh và các góc còn lại
- Cả lớp giải, 1 em lên trình bày bảng
Ta có: tgC = c 21 1,6666
b 18 = = ⇒ C 59µ ≈ 0
⇒ B 31µ ≈ 0
a = bsin B = 0
18
34,9514 sin 31
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà
- Đọc kỹ các bài tập đã giải Bài tập về nhà 27(b,c) ; bài 56, 57-SBT trang 97
- Chuẩn bị tốt cho tiết sau luyện tập
Tiết 13: LUYỆN TẬP
I Mục tiêu :
* Kiến thức: Giúp học sinh ôn tập và vận dụng hệ thức liên hệ giữa cạnh và góc trong tam giác
* Kĩ năng: Có kỹ năng vận dụngc các hệ thức trong việc giải tam giác vuông và một
số bài toán thực tế; kỹ năng tra bảng lượng giác hoặc máy tính bỏ túi
* Thái độ: Tự giác, tích cực, hợp tác tốt
II Chuẩn bị:
- GV: Các bài tập luyện tập phù hợp yêu cầu bài dạy và các đối tượng HS
- HS: Ôn tập các hệ thức liên hệ giữa cạnh và góc trong tam giác vuông; bảng số hoặc máy tính bỏ túi và dụng cụ học tập.
IV Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: (8phút)
?Phát biểu các hệ thức về cạnh và góc trong
tam giác vuông?
HS lên bảng trả lờiHS1:
b = a.sinB = a.cosC
c = a.cosB = a.sinC
b = c.tgB = c.cotgC
Trang 25?Giải tam giác vuông là gì? Để giải được tam
giác vuông ta phải biết những yếu tố nào?
Hoạt động 2: Tiến hành luyện tập
Bài tập 27(b,c)-SGK Giải tam giác vuông ABC
- Là tìm số đo các cạnh và số đo của các góc còn lại trong tam giác vuông đó
- Để giải được tam giác vuông ta phải biết hai cạnh hoặc một cạnh và một góc nhọn của tam giác vuông đó
Hai HS lên bảng làm bàiHS1:
b = a.sinB = 20.sin350 ≈20.0,5736 = 11, 472cm
c = a.sinC = 20.sin550 ≈ 20.0,8192 = 16,383cm
Bài 28-SGK
Ta tính tgµ vì biết hai cạnh góc vuông
Trang 26Bài 55/97 SBT
- Ta cần biết độ dài đường cao ứng với cạnh AB
- Ta có CH = AC.sinA = 5.sin200 ≈ 5.03420 = 1,710 (cm)
Hoạt động 3: Hướng dẫn về nhà
- Nắm vững các hệ thức về cạnh và góc trong tam giác vuông
- Xem kỹ các bài tập đã giải
- Giải tốt các bài tập :29, 30, 31(SGK) ; 54(SBT)
- Tiết sau tiếp tục luyện tập
Tiết 14: LUYỆN TẬP và KIỂM TRA 10’
- GV: Các bài tập luyện tập phù hợp yêu cầu bài dạy và các đối tượng HS
- HS: Ôn tập các hệ thức liên hệ giữa cạnh và góc trong tam giác vuông; bảng số hoặc máy tính bỏ túi và dụng cụ học tập.
III Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ : (10phút)
?1 Phát biểu định lí liên hệ giữa cạnh và góc
trong tam giác vuông ?
Giải tam giác ABC vuông tại A biết:
Trang 27?2 Giải bài tập 29-SGK
320m 250m
α
C
B A
Hoạt động 2: Luyện tập: (23phút)
Bài 31/89 SGK
GV treo hình 31 vẽ sẵn lên bảng phụ
? Để tính AB ta phải kẽ thêm đường nào?
- Học sinh lên bảng thực hiện
? Đoạn thuyền đi biểu thị bằng đoạn nào?
? Vậy tính quảng đường thuyền đi được
0,5736HS2: Bài 29
Từ A kẻ AH ⊥ CD
Xét ∆ ACH vuông Có: 0
.sin 8.sin 74 7.690
Có :
7,690 sin
9, 6 sin 0,8010
53 13 53
AH D AD D D
AB=AC.sin700
≈ 156,9 m ≈ 157m
Trang 28Hoạt động 3: Kiểm tra 10’
20
23,0947 sin sin 60
b
cm
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà:
- Học các hệ thức của tam giác
- Xem lại các bài tập đã làm
- Chuẩn bị tốt dụng cụ để tiết au thực hành ngoài trời:
Trang 29III Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Trang 30đặt giác kế.
? Qua hình vẽ trên ta sẽ xác định trực tiếp
những yếu tố nào? Bằng cách nào?
? Nêu cách tính đoạn AD?
Hoạt động 2: Kiểm tra công tác chuẩn bị
- Gv đưa học sinh đến địa điểm thực hành;
phân công vị trí cho 4 tổ để thực hành
a) Nhiệm vụ: xác định chiều cao ADb) Chuẩn bị
Xem SGKc) Cách thực hiện:
- Ta tính AB, BD ⇒ AD = AB + BDtrong đó BD = OC (chiều cao của giác kế)
- Ta có thể xác định góc ·AOB = α bằng giác kế; xác định đoạn OC, OD bằng đo đạc
- Các tổ trưởng báo cáo công tác chuẩn
bị các dụng cụ, phân công nhiệm vụ cho từng tổ viên
+ Tổ trưởng+ Nhóm đo đạc+ Nhóm thư kí và xử lí các số liệu
- Học sinh mang dụng cụ ra
Hoạt động 5: Hướng dẫn học ở nhà (1 phút)
Trang 31- Tìm hiểu lại nội dung thực hành.
- Tiếp tục tìm hiểu nội dung tiết thực hành sau
III Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Thực hành đo khoảng cách
trên mặt đất (7phút)
Bài toán 2: Xác định chiều rộng của một
khúc sông mà việc đo đạc chỉ tiến hành tại
một bờ sông
- GV đưa hình 35-SGK lên bảng phụ
? Qua hình vẽ trên ta thấy nh ững yếu tố nào
có thể xác định trực tiếp? Bằng cách nào?
Hoạt động 2: Kiểm tra công tác chuẩn bị
Bài toán 2: Xác định chiều rộng của một
khúc sông mà việc đo đạc chỉ tiến hành tại một bờ sông
Xem SGKc) Cách thực hiện:
- Ta chọn vị trí điểm C trên mặt đất, ta
đo được khoảng cách từ A đến C
- Ta có thể xác định góc ·ACB = α bằng
Trang 32- Gv đưa học sinh đến địa điểm thực hành;
phân công vị trí cho 4 tổ để thực hành
- Các tổ trưởng báo cáo công tác chuẩn
bị các dụng cụ, phân công nhiệm vụ cho từng tổ viên
+ Tổ trưởng+ Nhóm đo đạc+ Nhóm thư kí và xử lí các số liệu
- Học sinh mang dụng cụ ra
Trang 33- Lấy C∈Ax
- Đo AC
- Xác định µb) Tính AB = BẢNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HÀNH
Tổ: Lớp: 9
Ghi chú: Giáo viên, lớp trưởng và các tổ trưởng hội ý sau khi kết thúc thực hành để
đánh giá điểm cho cá nhân học sinh
- Điểm chuẩn bị đánh giá chung theo tổ
- Ý thức và kỹ năng thực hành được đánh giá theo cá nhân HS qua theo dõi của Gv và các tổ trưởng
* GV: Bảng tóm tắt kiến thức cơ bản của chương;
Thước, êke, phấn màu Máy tính bỏ túi
* HS: Trả lời các câu hỏi và bài tập ôn tập chương
Thước, êke Máy tính bỏ túi
III Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Ôn tập lí thuyết: (15phút)
- GV đưa bảng phụ có ghi:
- Yêu cầu HS điền tiếp vào chổ ( )để được
Trang 34câu trả lời đúng
TÓM TẮT KIẾN THỨC
* Các hệ thức về cạnh và đường cao trong
tam giác vuông:
q r
a
α =
ccos
a
α =
btg
c
α =
b c
α
=cos
cotg
sin
αα
α
= ; tg cotgα α =1Khi góc α tăng từ 00 đến 900 thì sinα
C 3
5 D
34
5 4
3
4 1
b) Hình 42; sinQ = ?
A PR
RS B
PRQR
Trang 35A 2a
3 B
a3
Bài 35 / 94 SGK
- Tỉ số giữa 2 cạnh gĩc vuơng của một
tam giác vuơng bằng 19 : 28 Tính các gĩc
- Tiết sau tiếp tục ơn tập.
* GV: Thước, êke, phấn màu, com pa Máy tính bỏ túi.
*HS: Thước, êke, com pa Máy tính bỏ túi.
III Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: (5phút)
? Nêu định nghĩa tỉ số lượng giác của gĩc nhọn? sin cạnhđối
Trang 36? Nờu điịnh lý về quan hệ giữa cỏc tỉ số lượng giỏc
của hai gúc phụ nhau?
Hoạt động 2: Luyện tập: (38phỳt)
- Gọi hai học sinh lờn bảng thực hiện dựng hỡnh
của hai cõu c, d bài 13/tr77SGK.
? Để giải đợc tam giác vuông, ta cần những yếu tố
nào? Có lu ý gì về số cạnh?
Bài tập: Cho tam giác ABC vuông tại A Giải tam
giác vuông ABC biết;
OA 3
OB 2=
- Ta cần bíêt hai cạnh hoặc một cạnh và một góc nhọn Cần biết ít nhất một cạnh
- HS giải theo nhóm, đại diện nhóm trình bày a) B 36à = 0 ⇒ C 90à = 0 −360 =540
b = a.sinB = 15.sin 36 0 ≈8,82cm
c = a.sinC = 15.sin54 0 ≈ 12,14cm b) Ta cú: a = b2 +c2 = 724 27cm≈tgB = 18
0,920
Vậy khoảng cách giữa hai thuyền A, B là 362 m
Bài 39-SGK
- Khoảng cách giữa hai cọc là độ dài đoạn CD trên hình.
Trang 37- Chuẩn bị bài kiểm tra một tiết.
Tiết 19: KIỂM TRA CHƯƠNG I (45phút)
I Mục tiêu:
* Kiến thức: Kiểm tra học học sinh các kiến thức cơ vản của của chương theo 3 chủ đề chính: “Quan hệ giữa cạnh và đường cao trong tam giác vuông”; “TSLG của góc nhọn”; Các hệ thức giữa cạnh và góc trong tam giác vuông”
* Kĩ năng: Vận dụng các kiến thức đã học trên để giải các bài toán áp dụng đơn giản và suy luận Rèn luyện kỹ năng dựng góc khi biết một trong các tỉ số lượng giác của góc nhọn Kỹ năng trình bày bài giải
* Thái độ: Tự giác, cẩn thận, trong quá trình làm bài
II Chuẩn bị:
* GV: Đề ra phù hợp với các đối tượng HS, đảm bảo tính hệ thống
*HS: Ôn tập tốt các kiến thức cơ bản của chương; Nghiên cứu kỹ các dạng bài
III Tiến trình dạy - học:
Bài 1: Cho tam giác ABC vuông tại A Bài 1: (3,5điểm)
Trang 38đường cao AH Biết AB = 3cm, AC =
c) Tính diện tích tam giác ABC
Bài 2: Không dùng bảng số hoặc máy
tính, hãy sắp xếp các tỉ số lượng giác sau
⇒BC = 25 5= cm
* Áp dụng hệ thức giữa cạnh và đường cao trong tam giác vuông, ta có:
AB.AC = AH.BChay: 3.4 = AH.5 ⇒AH =12
2,4
* AB 2 = BH.BC hay 3 2 = BH.5 ⇒BH = 9
Do sin200 < sin240 < sin540 < sin550
0,25đ
0,25đ 0,25đ 0,25đ
0,5đ
0,5đ 0,5đ 0,5đ
0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ
0,25đ
Trang 39
α
3 4
y
x O
Bài 4: Cho ∆DEF vuụng tại D Biết
EF = 10cm, E 35à = 0
a) Giải tam giỏc vuụng DEF
b) Phõn giỏc của gúc D cắt EF tại M Tớnh
Bài 4: 3 (điểm)
- Vẽ hỡnh đỳng a) * Do E F 90à + =$ 0⇒ =F 90$ 0 −Eà =900 −350 =550
* Áp dụng hệ thức giữa cạnh và gúc trong tam giỏc vuụng, ta cú:
DE = EF cosE = 10.cos350 ≈10.0,8192 8,2≈ cm
DF = EF.sinE = 10.sin350 ≈10.0,5736 5,74≈ cmb) Vẽ phõn giỏc AD; ỏp dụng t/c đường phõn giỏc của tam giỏc, ta cú: EM DE 6 3
0,5đ0,5đ
0,5đ
0,5đ
Hoạt động 2: Hướng dẫn về nhà:
- Nắm vững kiến thức cơ bản của chương Nắm vững cỏc dạng bài tập cơ bản
- Chương sau chỳng ta nghiờn cứu về đường trũn, cỏc em chuẩn bị compa, thước thẳng, thước đo gúc đầy đủ
Chơng II - Đờng tròn
Tiết 20: Đ1- Sự xác định đờng tròn
Tính chất đối xứng của đờng tròn
I Mục tiêu:
*Kiến thức: Học sinh nắm đợc khái niệm đờng tròn, các cách xác định đờng tròn,
đờng tròn ngoại tiếp tam giác và tam giác nội tiếp đờng tròn Nắm đợc đờng tròn là hình
có tâm đối xứng là tâm đờng tròn và có vô số trục đối xứng
*Kỹ năng: Học sinh nắm đợc cách dựng đờng tròn đi qua ba điểm không thẳng hàng, biết chứng minh một điểm nằm trên, nằm bên trong hay bên ngoài đờng tròn
*Thái độ: Rèn luyện kỹ năng vẽ hình chính xác Có thái độ học tập nghiêm túc,
tự giác, cẩn thận
II Chuẩn bị:
*GV: Bài soạn, thớc thẳng, compa, bảng phụ
*HS: Đọc trớc bài mới, thớc thẳng, compa, bảng phụ nhóm
Trang 40III Tiến trình dạy - học:
Những hoạt động cơ bản của GV Những hoạt động cơ bản của HS
Hoạt động 1: Giới thiệu chơng-ĐVĐ
Hoạt động 2: Nhắc lại về đờng tròn:
- Gv vẽ đờng tròn tâm O bán kính R lên
bảng
?Nhắc lại khái niệm đờng tròn đã học ở
lớp6?
- Gv nhận xét chốt lại và giới thiệu ký hiệu
?Cho điểm M bất kỳ, nhận xét về vị trí của
điểm M so với đờng tròn (O)?
?Nêu các hệ thức liên hệ giữa độ dài đoạn
- Nh vậy nếu biết 1 hoặc hai điểm của
đ-ờng tròn ta đều cha xác định đợc duy nhất
một đờng tròn
- Gv tiếp tục yêu cầu HS làm ?3 sgk
- Sau khi hs làm xong, gv nhận xét chốt lại
cách vẽ
1-Nhắc lại về đờng tròn:
- Nêu định nghĩa đờng tròn
*Đ/n: SGKCho đờng tròn tâm
d2
d1O
C B
A