Tư tưởng hồ chí minh về công tác cán bộ và vận dụng trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay

Trong suốt sự nghiệp cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một người cán bộ gương mẫu, tận tụy, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, mà những tư tưởng Ng

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

- -

NGUYỄN THỊ LỰC

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ VÀ VẬN DỤNG TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO

ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN HIỆN NAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

SƯ PHẠM GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ VÀ VẬN DỤNG TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO

ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN HIỆN NAY

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã được Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam xác định là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của mình trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước Tư tưởng

Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề

cơ bản của cách mạng Việt Nam, trong đó có vấn đề cán bộ: Hồ Chí Minh rất quan tâm đến công tác cán bộ; Người coi "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc"

và "Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém"

Kế thừa tư tưởng đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta rất coi trọng công tác cán bộ, luôn quan tâm xây dựng, phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong các cơ quan, tổ chức của mình; coi đó là lực lượng then chốt bảo đảm cho sự thành công của sự nghiệp cách mạng Vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh đã được thể hiện

rõ trong nhiều văn kiện, nghị quyết và chính sách của Đảng

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trước hết là cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý, về đường lối, chính sách, về kiến thức và kỹ năng quản lý hành chính nhà nước Sắp xếp lại đội ngũ cán bộ theo đúng chức năng, tiêu chuẩn Định kỳ kiểm tra, đánh giá chất lượng cán bộ, kịp thời thay thế những cán bộ yếu kém và thoái hóa, tăng cường cán bộ cho cơ sở, có chế độ, chính sách đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ đối với cán bộ xã, phường, thị trấn

Trước đây người ta cho rằng, nhà lãnh đạo được sinh ra chứ không phải được tạo ra hay nói cách khác ra đi bằng phẩm chất năng lực vốn có cùng với thói quen và kinh nghiệm người ta có thể trở thành một lãnh đạo giỏi mà không cần phải qua đào tạo, không cần phải có kiến thức Tuy nhiên cùng với sự phát triển của xã hội, khi quy mô của các tổ chức ngày càng lớn, tính chất của các tổ chức ngày càng phức tạp, vai trò của tổ chức ngày càng tăng thì lực lượng cán bộ lãnh đạo chỉ bằng phẩm chất và thói quen thôi là chưa đủ, người cán bộ cần phải

có cả kiến thức và kĩ năng của người cán bộ

Và ở nước nào, vào thời điểm nào cũng vậy, sự thành bại của mọi sự nghiệp hay sự tồn vong, thịnh suy của mọi quốc gia, chế độ đều phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ cán bộ và đây là lực lượng tiên phong trong mọi công tác của Đảng và Nhà nước

Riêng với Việt Nam hiện nay, vấn đề cán bộ ngày càng có tầm quan trọng đặc biệt có tính lí luận sâu sắc lại có yêu cầu thực tiễn, vừa có tính cơ bản lâu dài

và lại có đòi hỏi bức xúc của tình hình hiện tại

Xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước, của đoàn thể nhân dân mạnh

về chất lượng, đủ về số lượng có thể hoàn thành những nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới là một vấn đề cấp bách hiện nay Nhận thức rõ vị trí đặc biệt quan trọng của công tác cán bộ từ các Nghị quyết đến các hoạt động thực tiễn của mình, công tác cán bộ luôn được chú trọng

Trong hơn 80 năm qua, kể từ khi Đảng ta ra đời, các thế hệ cán bộ, đảng viên của Đảng đã luôn vững vàng trong đấu tranh cách mạng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, nêu cao phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Do đó, luôn được nhân dân ta tin tưởng, che chở, ủng hộ và noi theo Đến nay, các thế hệ cán bộ tiền bối trong giai đoạn cách mạng trước đang

chuyển giao dần trọng trách chothế hệ sau nối tiếp Nhưng để hình thành nên được một đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất và năng lực vừa biết kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp vừa đủ bản lĩnh để lãnh đạo đất nước, xứng đáng vai trò "làm người đầy tớ của nhân dân" trong giai đoạn đổi mới hiện nay, là cả một quá trình lâu dài

Trong suốt sự nghiệp cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một người cán bộ gương mẫu, tận tụy, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, mà những tư tưởng Người đã để lại cho dân tộc về người cán

bộ và công tác cán bộ là vô cùng quý giá Do đó, học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người để xây dựng một đội ngũ cán bộ mẫu mực, "vừa hồng vừa chuyên", góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá, nhằm kiến thiết và xây dựng đất nước

Trước thực tế sự quan trọng của vị trí người cán bộ thì hiện nay trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước được sự chú trọng của Đảng và nhà nước song một bộ phận đội ngũ cán bộ đang có chiều hướng đi xuống về nhân phẩm

và đạo đức Trước thực trạng đó, trong quá trình tìm hiểu lí luận của tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ, chúng tôi đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu sự vận dụng lí luận của Người trong vấn đề xây dựng đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ hiện nay

Vì những lí do trên tác giả đã lựa chọn đề tài : “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và vận dụng trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay” làm khóa luận tốt nghiệp đại học

2 Tình hình nghiên cứu vấn đề

Nâng cao phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn nghiệp vụ đội ngũ cán bộ là đòi hỏi khách quan cấp bách trong giai đoạn hiện nay Để bảo đảm điều

đó trước hết phải lí luận về công tác cán bộ cùng với thực tiễn tình hình đất nước

và phải dựa trên cơ sở chính trị đó là chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Vì thế trong những năm gần đây đã có nhiều đề tài nghiên cứu tư tưởng

Hồ Chí Minh về cán bộ và nghiên cứu vấn đề công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ như:

- Tác phẩm "Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" do các tác

giả Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm (đồng chủ biên), Nhà xuất bản (Nxb) Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001

- Tác phẩm "Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ" của tác

giả Bùi Đình Phong, Nxb Lao động, Hà Nội, 2002

- Tác phẩm “ Hồ Chí Minh với vấn đề đào tạo cán bộ” và tác phẩm “ Hồ

Chí Minh đào tạo cán bộ và trọng dụng nhân tài” của tác giả PGS.TS Đức

Vượng, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội

- Bài nghiên cứu : “Đẩy mạnh công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho

cán bộ hiện nay” của Sở Nội vụ, UBND Thành phố Đà Nẵng

Ngoài ra còn có nhiều bài viết của nhiều tác giả được đăng trên các tạp chí như: “ Th.S Nguyễn Thị Hồng Vân - Tư tưởng Hồ Chí Minh và công tác đào tạo cán bộ bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lí trong giai đoạn hiện nay” (Tạp chí Giáo dục số 244, Kì 2 8/2010), “ Huỳnh Thị Gấm – Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác đánh giá cán bộ” (Tạp chí Cộng Sản số 779, 9/2007),

* Đánh giá chung: Các công trình, bài viết khoa học trên đề cập tới trình

bày tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ hoặc những tác phẩm liên quân đến vấn đề xây dựng đạo đức cách mạnh cho người cán bộ hiện nay và đưa ra những giải pháp cho việc nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ cán bộ mạnh về số lượng

và vững về chất lượng ở những mức độ khác nhau Tuy nhiên chưa có công trình nào đi sâu gắn kết tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ với việc vận dụng tư tưởng của Người trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho người cán bộ, đảng viên hiện nay

3 Mục đích,nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của đề tài

* Mục đích của đề tài là phân tích, làm sáng tỏ những nội dung cơ bản trong

tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ, về tầm quan trọng của cán bộ, về tiêu chuẩn cán bộ, việc lựa chọn, huấn luyện và sử dụng cán bộ, chính sách đối với cán bộ, đề xuất quan điểm, giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên hiện nay

* Đề tài có những nhiệm vụ sau đây:

- Phân tích, làm rõ nguồn gốc và quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

về cán bộ

- Làm rõ nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

- Lý giải yêu cầu khách quan của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ

- Đề xuất quan điểm và giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài là tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ; trong đó làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của cán bộ, tiêu chuẩn cán bộ, việc lựa chọn, huấn luyện và sử dụng cán bộ, chính sách đối với cán bộ; từ đó làm cơ sở luận giải cho việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ hiện nay Bên cạnh

đó đề tài cũng nghiên cứu lý luận chung về cán bộ và tư tưởng cán bộ để làm cơ sở cho việc tiếp cận tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận: Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở quan điểm lý luận

của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ, về xây dựng đạo đức người cán bộ

* Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng các phương pháp của chủ

nghĩa duy vật biện chứng mác-xít và các phương pháp cụ thể như phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê

5 Những đóng góp mới về khoa học của đề tài

- Đề tài trình bày một cách tương đối có hệ thống nguồn gốc ra đời và quá trình phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ; những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ, về tiêu chuẩn cán bộ, về lựa chọn, huấn luyện và sử dụng cán bộ, về chính sách đối với cán bộ Thông qua những phân tích đó, luận văn góp phần khẳng định cùng với lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ đóng vai trò nền tảng trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ hiện nay

- Đề tài chỉ ra yêu cầu khách quan của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ

- Đề tài đề xuất quan điểm và giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Từ kết quả mà đề tài đạt được, có thể thấy một số ý nghĩa sau đây:

- Góp phần làm sáng tỏ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ

- Góp phần vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh công tác xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ đáp ứng yêu cầu xây dựng đất nước trong giai đoạn hiện nay

- Có thể sử dụng đêt tài làm tài liệu tham khảo để nghiên cứu, giảng dạy về

tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ và đạo đức cán bộ

7 Kết cấu của đề tài

Đề tài này, ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, được chia thành 2 chương, 6 tiết gồm:

Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

Chương 2: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ trong xây

dựng đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 1.1 Nguồn gốc và quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

1.1.1 Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

1.2.1.1 Những giá trị truyền thống quê hương, gia đình, dân tộc Việt Nam

Hồ Chí Minh sinh ra trên mảnh đất “địa linh nhân kiệt”, giàu truyền thống chống giặc ngoại xâm, đoàn kết cùng vượt qua mọi khó khăn thử thách tất cả đã trở thành cái nôi nuôi dưỡng tư tưởng của Người Nghệ - Tĩnh mảnh đất miền Trung nghèo khó bao đời song biết bao thế hệ con người nơi đây đã chịu biết bao cực khổ vất vả đã sản sinh ra những anh hùng, những nhân tài cho đất nước Trải qua, lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước đã hình thành cho Việt Nam các giá trị truyền thống dân tộc phong phú, vững bền Đó là ý thức chủ quyền quốc gia dân tộc, là ý chí tự lập, là tự cường, yêu nước, kiên cường, bất khuất…tạo thành động lực mạnh mẽ của đất nước, là tinh thần tương thân, tương

ái, nhân nghĩa, cố kết cộng đồng dân tộc, thủy chung, khoan dung, độ lượng; là thông minh, sáng tạo, quý trọng hiền tài, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để làm phong phú văn hóa dân tộc…Trong nguồn giá trị tinh thần đó, chủ nghĩa yêu nước là cốt lõi, là dòng chảy chính cũng là sợi chỉ đỏ xuyên suốt của tư tưởng văn hóa truyền thống Việt Nam, xuyên suốt trường kì lịch sử và là động lực mạnh mẽ cho sự trường tồn và phát triển của dân tộc

Nền tảng là những giá trị truyền thống của dân tộc kết hợp với các yếu tố của gia đình, quê hương, đất nước và trước thực tiễn của quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh đã nhận thấy sự cần thiết của công tác cán bộ trong

sứ mạnh giải phóng dân tộc lúc bấy giờ

Người quan tâm đến công tác cán bộ ngay từ những tháng năm bôn ba ở tất

cả các nước trên thế giới, minh chứng là những thế hệ cán bộ đầu tiên được người trực tiếp lựa chọn và đào tạo đã quay trở về lãnh đạo cách mạng, đưa phong trào giải phóng dân tộc sang một con đường khác

Sinh ra trên mảnh đất quê hương cách mạng, truyền thống yêu nước của gia đình, những giá trị tinh thần lớn lao đó đã sớm hun đúc lòng yêu nước, tinh thần đấu tranh kiên cường, ý chí vượt qua mọi khó khăn của người thanh niên Nguyễn Tất Thành và ảnh hưởng rất lớn đến con đường đi của Người trong cả cuộc đời làm cách mạng

1.2.1.2 Tinh hoa văn hóa nhân loại

Hồ Chí Minh trong quá trình bôn ba tìm đường cứu nước Người đã biết làm giàu vốn văn hóa của mình bằng cách học hỏi, tiếp thu tư tưởng văn hóa phương Đông và phương Tây Bên cạnh trau dồi những giá trị văn hóa của dân tộc Người

đã tiếp cận được với những nền văn minh tiến bộ ra đời từ rất sớm của nền văn minh nhân loại Trước sự cần thiết của công tác cán bộ cho đất nước, Hồ Chí Minh tiếp nhận những tinh hoa của nhân loại,những tư tưởng của các bậc hiền tài trên thế giới nhằm đào tạo những con người Việt Nam đáp ứng các yêu cầu của

phong trào cách mạng thế giới

Đó là, về tư tưởng và văn hóa phương Đông, Hồ Chí Minh đã tiếp thu những mặt tích cực của Nho giáo về triết lí hành động, nhân nghĩa, ước vọng về một xã hội bình trị, hòa mục, thế giới đại đồng, về một triết lí nhân sinh, tu thân,

tề gia; đề cao văn hóa trung hiếu “dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh” Đây

là những chuẩn mực đạo đức đòi hỏi trong quá trình đào tạo cán bộ cần phải có

Về Phật giáo, Hồ Chí Minh tiếp thu tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ, cứu nạn, coi trọng tinh thần bình đẳng, chống phân biệt đẳng cấp, chăm lo điều

thiện, chăm lo cho cuộc sống của nhân dân từ vật chất đến tinh thần những giá trị mà Người tiếp thu được đã tạo nên một nhân cách Hồ Chí Minh và tầm ảnh hưởng đến công tác đào tạo cán bộ của mọi thời đại

Về chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, Người tìm thấy những điều kiện thích hợp với nước ta đó là dân tộc độc lập, dân quyên tự do và dân sinh hạnh phúc, từ đó vận dụng vào hoàn cảnh đất nước ta lúc bấy giờ Đây là tôn chỉ mang lại độc lập cho dân tộc, là mục tiêu mag Người đạt ra cho các thế hệ cán bộ, đó là phải làm sao cho dân tộc được độc lập, nhân dân được ấm no hạnh phúc

Về tư tưởng và văn hóa phương Tây, Hồ Chí Minh đã nghiên cứu tiếp thu văn hóa dân chủ và cách mạng của cách mạng Pháp, cách mạng Mỹ…ở những cuộc cách mạng này Người tìm thấy những kinh nghiệm trong phong trào giải phóng dân tộc của các nước thực dân, để thấy được sự đấu tranh vì hòa bình thế giới của nhân dân các nước phương Tây, để từ đó tìm ra con đường đấu tranh phù hợp với thực tiễn Việt Nam nhằm đào tạo những thế hệ cán bộ đáp ứng nhu cầu của thời đại

1.2.1.3 Tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin về công tác cán bộ

Có thể nói chủ nghĩa Mác - Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh Người đã học hỏi ở đó những tư tưởng tiến bộ, khoa học để bổ sung, làm hoàn thiện hơn tư tưởng của mình, trong đó có tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

Cán bộ là một vấn đề rất quan trọng, đã được các nhà tư tưởng trên thế giới bàn đến C.Mác, P.Ănghen, V.I.Lênin đã xem xét một cách có phê phán những hình thức, nội dung, phương pháp để đào tạo những người cán bộ để xây dựng chủ nghĩa xã hội, góp phần vào công cuộc giải phóng dân tộc của nhân dân trên thế giới đi đến thành công

Trên cuộc hành trình tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã gặp chủ nghĩa Mác - Lênin và coi đây là “cẩm nang thần kì”, là kim chỉ nam để giải phóng dân tộc, giải phóng con người Người nói “bây giờ học thuyết nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất là chủ nghĩa Mác - Lênin”[19- tr 268] Người đã vận dụng, tiếp thu một cách sáng tạo những kinh nghiệm trong công tác đào tạo cán bộ của chủ nghĩa Mác - Lênin để bổ sung vào hệ thống công tác đào tạo cán bộ của mình Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “học tập chủ nghĩa Mác - Lênin không phải học thuộc từng câu, từng chữ mà phải nắm được thực chất của học thuyết cách mạng ấy”, Người còn nói “hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin

là phải sống với nhau có tình nghĩa Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống với nhau không có tình, có nghĩa thì sao gọi là hiểu”[27- tr554]

Đối với chủ nghĩa Mác – Lênin, Hồ Chí Minh đã nắm vững cái cốt lõi, linh hồn sống của nó, là phương pháp biện chững duy vật, học tập lập trường, quan điểm, phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin để giải quyết các vấn

đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam

1.2.1.4 Trí tuệ thiên tài, nhân cách, phẩm chất Hồ Chí Minh và hoạt động thực tiễn của Người

Ngoài nguồn gốc tư tưởng, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh còn chịu sự tác động sắc của thực tiễn dân tộc và thời đại mà Người đã sống và hoạt động Chính quá trình hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh ở trong nước và khi còn bôn ba khắp thế giới đã tạo nên một nhân cách Hồ Chí Minh Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX là một nước thuộc địa nữa phong kiến, cuộc sống nhân dân vô cùng đau khổ, nhân dân ta kiên tiếp đứng dậy đấu tranh nhưng thất bại, do chức có con đường đấu tranh đúng đắn, chưa có những

nhân tài có khả năng lãnh đạo cách mạng Người đã tìm ra được con đường đúng đắn và chú trọng công tác đào tạo cán bộ cho cách mạng Việt Nam

Hồ Chí Minh có một phẩm chất hết sức cao quý của một bấc đại nhân, đại trí, đại dũng; với vốn hiểu biết sâu rộng, bản lĩnh kiên cường, có hoài bão, có tấm lòng vị tha, là tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, kinh nghiệm dồi dào những giá trị này đã tạo nên một hệ thống tư tưởng về công tác đào tạo cán bộ được đầy

đủ và bài bản như ngày hôm nay chúng ta đang nghiên cứu

Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm của sự tổng hòa và phát triển biện chứng văn hóa truyền thống của dân tộc, tinh hoa tư tưởng văn hóa của phương Đông và phương Tây với chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng, cùng với thực tiễn của dân tộc và thời đại qua sự tiếp biến và phát triển của Hồ Chí Minh - một con người có tư duy sáng tạo, có phương pháp biện chứng, có nhân cách, phẩm chất sáng tạo, có phương pháp biện chứng, có nhân cách, phẩm chất cách mạng cao đẹp tạo nên

1.1.2 Quá trình hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

1.2.2.1 Thời kỳ tìm tòi, khảo nghiệm trước Cách mạng Tháng Tám năm

1945

Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, Hồ Chí Minh luôn ôm ấp một sự nghiệp lớn lao, sự nghiệp giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do cho Tổ quốc, mang lại hạnh phúc cho nhân dân

Ngày 5 - 6 - 1911, tại bến cảng nhà Rồng, người anh hùng trẻ tuổi Nguyễn

Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước Bôn ba trên những con tàu cho đến năm

1920, Người tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin với Người đây như là nguồn sáng trong cuộc đời cách mạng cho cả dân tộc Từ đây, Người đưa Việt Nam đi theo

con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Người hy vọng một ngày nào đó sẽ trở về Tổ quốc đặt cây tháp tự cáo chung lên nền móng thống trị của chủ nghĩa đế quốc ở Việt Nam

Muốn làm được điều đó, phải có nhân dân, có con người, có cán bộ “Cán

bộ là cái gốc của mọi công việc”[31- tr26] Vì vậy, ngay từ năm 1917, khi đến Pari, Người đã chú ý đến vấn đề đào tạo cán bộ Người tuyên truyền giác ngộ cho bà con Việt Nam ở nước ngoài tư tưởng yêu nước Người hướng cho họ trở

về với Tổ quốc cùng nhân dân trong nước đấu tranh dành độc lập, tự do, Người nhấn mạnh: “ Cần luôn luôn nhớ làm nhiệm vụ của người dân mất nước Anh em nên yêu thương nhau, vui vẻ, đoàn kết với nhau Đoàn kết với công nhân Pháp, nhân dân Pháp và các nước thuộc địa” [17]

Từ cuối 1924 đến đầu năm 1927, Nguyễn Ái Quốc từ hoạt động tại Quảng Châu, Trung Quốc, tại đây Người đã mở lớp huấn luyện chính trị cho cán bộ trẻ tuổi ở Việt Nam, đào tạo họ trở thành những người nòng cốt trong tổ chức tiền thân của Đảng do Người lập ra: Việt Nam cách mạng thanh niên đồng chí Hội Được sự quan tâm và trực tiếp đào tạo của Nguyễn Ái Quốc, những lớp cán

bộ đầu tiên đã hăng hái trở về nước, lăn lộn trong phong trào yêu nước, phong trào cách mạng, gây dựng cơ sở, từng bước đưa cách mạng Việt Nam đi lên Nhiều người đã trở thành những cán bộ giỏi và có nhiều cống hiến

Đến giữa năm 1927, Người gửi nhiều cán bộ trẻ tuổi Việt Nam sang học tại trường Đại học Phương Đông Mátxcơva, sau khi được đào tạo những người này cũng trở về nước và trở thành lực lượng nồng cốt trong phong trào cách mạng Trong số 5 đại biểu chính thức dự hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do đồng chí Nguyễn Ái Quốc chủ trì có 3 đại biểu do Người trực tiếp hoặc dán tiếp huấn luyện là Nguyễn Đức Cảnh, Trịnh Đình Cửu và Nguyễn Thiệu

Càng về sau Người Càng quân tâm nhiều hơn nữa về việc đào tạo cán bộ cho cách mạng Việt Nam

Ngày 16-1-1935, Người đã gửi một bức thư dài tới Bộ phương Đông thuộc Quốc tế cộng sản với những phân tích bày tỏ sự quan trọng của đội ngũ cán bộ trong khi ở Việt Nam rất thiếu, Người khẩn thiết yêu cầu tích cực đào tạo cán bộ nhiều hơn nữa cho cánh mạng Việt Nam và tha thiết đề nghị Quốc tế Cộng sản cần tạo điều kiện cho các đồng chí còn non kém về chính trị được bồi dưỡng thêm lí luận, tiếp thu những kiến thức sơ đẳng nhất về chính trị và đặc biệt là về phương pháp công tác

Tháng 2-1941, Nguyễn Ái Quốc về đến Cao Bằng và tổ chức các lớp huấn luyện cho cán bộ ở Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn Mục đích của lớp đào tạo này

là nhằn chuẩn bị cho việc khởi nghĩa giành chính quyền Lớp học viên này gồm

40 học viên, học tại hai làng Nậm Quang và Ngằm Tảy thuộc hương Bình Vân, huyện Tỉnh Tây, Trung Quốc

Cũng trong thời gian này Người tiếp tục mở lớp huấn luyện chính trị cho cán bộ các tỉnh miền núi phía Bắc và cán bộ các tỉnh miền xuôi lên

Trong thời gian bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam tại Túc Vinh, Quảng Tây, Trung Quốc, Người viết cuốn Nhật kí trong tù, trong đó có nhiều bài mang tính khuyên bảo cán bộ hãy giữ vững ý chí để mưu cầu đại sự:

“ Kiên trì và nhẫn nại, Không chịu lùi một phân Vật chất tuy đau khổ Không nao núng tinh thần”

(Hồ Chí Minh - Giải phóng Tổ quốc)

Ngày 10-9-1943, Hồ Chí Minh được trả tự do

Sau khi được trả tự do, Người tiếp tục sự nghiệp đào tạo cán bộ của mình bằng những hoạt động như nói chuyện tại các lớp đào tạo cán bộ, Người kêu gọi cán bộ cố gắng học tập, rèn luyện, phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng

Tháng 12 -1944, Hồ Chí Minh gửi một bức thư cho Võ Nguyên Giáp Đó là

“Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân” Thực hiện chỉ thị của Người, ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập gồm 34 người, trong đó có một người do trực tiếp Hồ Chí Minh huấn luyện trước đó

1.2.2.2 Thời kỳ từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Hồ Chí Minh càng chú trọng nhiều hơn tới công tác huấn luyện, đào tạo cán bộ Người chỉ thị cho mở trường huấn luyện cán bộ Việt Nam Trong các buổi nói chuyện ở các trường cán bộ Người căn dặn cán bộ “phải làm cho dân mến, khi sắp tới dân mong, khi đi dân tiếc, chớ vác mặt làm quan cách mạng cho dân ghét, dân khinh, dân không ủng hộ”[21- tr58]

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, ngoài việc lãnh đạo chiến tranh cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm tới công tác đào tạo cán bộ Người đề nghị thành lập trường Đảng để huấn luyện cán bộ Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương ra đời trong hoàn cảnh đó, trong dịp đến thăm trường Người ghi lại:

“Học để làm việc, làm người, làm cán bộ,

Học để phụng sự Đoàn thể,

“Giai cấp và nhân dân

Tổ quốc và nhân loại”

Muốn đạt mục đích, thì phải Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”.[21- tr287]

Trong kháng chiến mặc dù công việc bộn bề, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn yêu cầu các lớp, các trường huấn luyện cán bộ trong và ngoài quân đội phải thường xuyên báo cáo với Người và tình hình học tập của các anh chị em

Hòa bình lập lại trên Bắc, Hồ Chí Minh nhắc nhở các lãnh đạo ngành giáo dục cần xúc tiến thành lập các trường đại học Ngày 19-1-1955, Người đến dự lễ khai giảng trường đại học nhân dân Việt Nam, căn dặn nhà trường chăm lo đào tạo cán bộ cho các ngành, phục vụ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà Ngoài ra, Người còn trực tiếp gửi nhiều cán bộ có năng lực và phẩm chất đi học ở nước ngoài để về xây dựng Tooe quốc

Trong những năm hòa bình, Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý đến vấn đề rèn luyện đạo đức cho cán bộ Ngày 3-3-1955, báo “Nhân dân” đăng bài quan trọng của Người: “Người cán bộ cách mạng”, chỉ ra tiêu chuẩn hàng đầu của người cán

bộ chân chính là phải giữ đạo đức cách mạng:

“ Nhận rõ phải, trái Giữ vững lập trường

Tận trung với nước Tận hiếu với dân”[23- tr169]

Người chỉ rõ có một số cán bộ ta “lầm tưởng hòa bình là thái bình, thờ ơ với đạo đức cách mạng và mắc nhiều khuyết điểm sai lầm”[24- tr171], như sợ gian khổ, muốn công tác ở thành thị, ngại việc khó, lười học tập, tự tư tự lợi, tham ô,

hủ hóa, quan kiêu, ghen tị địa vị, không tin vào nhân dân Để sử chữa, Người yêu cầu cán bộ phải học tập thái độ, trau dồi đạo đức, điều gì phải cố gắng làm, điều gì trái kiên quyết tránh

Tháng 7-1955, Hồ Chí Minh đến nói chuyện với cán bộ, học viện phân hiệu

2 trường Nguyễn Ái Quốc Người nêu vấn đề: “ Đã gọi là cán bộ cách mạng dứt khoát phải theo chủ nghĩa Mác – Lênin, giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp

Học tập nhằm nâng cao trình độ, nâng cao nhận thức, phục vụ giai cấp, phục vụ dân tộc Đảng không phải là nơi để thăng quan, tiến chức, để phát tài Vào Đảng

là để phục vụ nhân dân, phục vụ giai cấp, đảng viên phải trở thành người con hiến thảo của Tổ quốc của giai cấp

Đảng phải rất mạnh, rất trong sạch”[24- tr293]

Trong bức thư gửi cán bộ làm công tác thanh niên và thiếu nhi, Người đã chỉ ra nhiệm vụ của đại học là cần kết hợp lí luận khoa học với thực hành, học tập lí luận và khoa học tiên tiến của các nước bạn, kết hợp với thực tiễn của Việt Nam để thiết thực giúp ích cho công cuộc xây dựng nước nhà Ngành trung học cần phải trang bị những kiến thức chắc chắn, thiết thực với thực tế Đối với bậc tiểu học cần giáo dục các cháu “yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, trọng của công”.[24- tr34] Ngoài ra Người còn yêu cầu ra sức đào tạo cán bộ công nghiệp và nông nghiệp, những cán bộ quản lí kinh tế và Người yêu cầu phải thật sự cần, kiện, liêm, chính phải thật sự chống bệnh quan liêu, tham ô, lãng phí trong đội ngũ cán bộ các bậc, các cấp

Trong một buổi nói chuyện ở Liên Xô nhân chuyến thăm các học viên là sinh viên, cán bộ Việt nam theo học tại đây Người nhấn mạnh: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, tức là phải có những người có đạo đức xã hội chủ nghĩa”.[26- tr186]

Hồ Chí Minh suy nghĩ nhiều về đội ngũ cán bộ trong tương lai của đất nước Nhiều lần Người trao đổi với các đồng chí trong Bộ chính trị về vấn đề tiếp tục đào tạo, giáo dục đội ngũ đảng viên một cách cơ bản Ý định này của Người đã được thực hiện bằng việc mở lớp huấn luyện mới cho cán bộ, đảng viên, lấy Hà Nội làm thí điểm và tại lớp học này Người trực tiếp giảng dạy Qua kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, Người thấy rằng, những cán bộ tinh thông lí

luận, nắm chắc thời cuộc, biết vận dụng lí luận vào thực tiễn, là những cán bộ trong công tác ít mắc sai lầm nhất

Trong Di chúc, Người nhấn mạnh: “Đảng ta là một đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thực sự cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là đầy tớ trung thành của nhân dân”

Trong suốt quá trình tìm tòi và phát triển tư tưởng về đào tạo cán bộ Hồ Chí Minh đã để lại một hệ thống lí luận vô giá đáp ứng công tác đào tạo cán bộ ở Việt Nam, tư tưởng của Người luôn là một sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dựng nước, giữ nước và xây dựng đất nước Và ở thời kì nào công tác cán bộ luôn được xem là vấn đề cốt lõi và quan trọng nhất trong công tác của Đảng và Nhà nước ta

1.2 Cán bộ và vai trò của cán bộ

1.2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ và công tác cán

bộ

1.2.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến vai trò của người cán bộ, Người khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi côngviệc”, “Cán bộ là tiền vốn của đoàn thể”, “Cán bộ quyết định mọi việc”, “muôn việcthành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” Theo Người: “Cán bộ là những người đem chính sách của Chính phủ, của Đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được”

Đối với cơ quan tổ chức, cán bộ là thành viên, là phần tử cấu thành tổ chức,

bộ máy Hiệu quả hoạt động của tổ chức, bộ máy Đảng, Nhà nước, các Đoàn thể

quần chúng phụ thuộc vào cán bộ Người viết: “Cán bộ là dây chuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt”

Ý thức được vai trò to lớn đó của người cán bộ đối với sự nghiệp cách mạng nên từ những ngày đầu hoạt động, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chú trọng đến công tác huấn luyện và xây dựng đội ngũ này Người không chỉ mở nhiều lớp huấn luyện, mà còn viết nhiều sách báo tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ Hai tác

phẩm tiêu biểu là “Đườngcách mệnh” gồm những bài dạy của Người cho các

lớp huấn luyện đào tạo cán bộ ở Quảng Châu (Trung Quốc) được Bộ tuyên truyền của Hội Liên hiệp các dân tộc bị ápbức Á Đông xuất bản Qua đó đã đào

tạo được đội ngũ cán bộ tiền bối của Đảng ta Kế tiếp, tác phẩm “Sửa đổi lối làm

việc” viết vào năm 1947, với những nội dung thiết thực, đào luyện nên đội ngũ

cán bộ kiên trung, góp phần to lớn vào thắng lợi của hai cuộckháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa

xã hội… là những minh chứng rõ nét cho sự quan tâm và chú trọng của Người đối với đội ngũ cán bộ ở nước ta.Ngoài ra, đánh giá cao vai trò vị trí người cán

bộ, nên Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đồng thời rất coi trọng đến việc chăm lo bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Vì vậy,ngay sau khi đất nước được độc lập, Người

đã ra lời kêu gọi các nhân tài góp tài trí củamình vào công cuộc xây dựng đất nước: “Kiến quốc cần có nhân tài, nhân tài nước ta dùchưa có nhiều lắm, nhưng chúng ta khéo lựa chọn, khéo phân phối, khéo dùng thì nhântài càng phát triển, càng thêm nhiều” Người kêu gọi đồng bào ai có tài năng và sángkiến về những việc

“Kiến thiết ngoại giao”,

Kiến thiết kinh tế,

Kiến thiết quân sự, Kiến thiết giáo dục”

hãy hăng hái giúp ích nước nhà

Có thể nhận thấy rằng, ở bất cứ giai đoạn lịch sử nào, Chủ tịch Hồ Chí Minh

cũng rất quan tâm đến vai trò của người cán bộ Đối với cán bộ, Người luôn có

sự đánh giá và xem trọng cao, gắn họ với vận mệnh của đất nước và dân tộc

Về vị trí của cán bộ, Hồ Chí Minh cho rằng, cán bộ là giây chuyền của bộ

máy Đảng, Nhà nước, đoàn thể nhân dân, “là những người đem chính sách của

Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời

đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt

chính sách cho đúng” Như vậy, cán bộ có vị trí chủ thể của sự nghiệp cách

mạng nước ta do Đảng lãnh đạo Vị trí lãnh đạo, vị trí chủ thể của cán bộ là do

Đảng, Nhà nước, đoàn thể phân công, và quyền lực của cán bộ cũng như nhiệm

vụ của người cán bộ là do nhân dân giao cho

Vị trí cán bộ là "cầu nối" giữa Đảng, Chính phủ với quần chúng, nhưng

không phải là "vật mang", là "dây dẫn", là chuyển tải cơ học mà chính là con

người có đủ tư chất, tài năng và đạo đức để làm việc đó Bởi lẽ để có thể đem

chính sách của Đảng và Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành,

đòi hỏi người cán bộ phải có một trình độ, trí tuệ nhất định Nếu không, trong

quá trình thực hiện nhiệm vụ, người cán bộ sẽ làm sai lệch tinh thần, nội dung

của đường lối, chính sách và khi đó thì thật là nguy hiểm

Về vai trò của cán bộ, Hồ Chí Minh khẳng định rằng: cán bộ là cái gốc của mọi công việc; muôn việc thành công hay thất bại đều là do cán bộ tốt hay kém Với ý nghĩa như vậy, chúng ta có thể hiểu rằng, cán bộ là lực lượng tinh tuý nhất của xã hội,

có vị trí vừa tiên phong vừa là trung tâm của xã hội và có vai trò cực kỳ quan trọng của

hệ thống chính trị nước ta

Luận điểm khái quát nhất của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ là: cán bộ vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành, là trâu ngựa của nhân dân

1.2.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của công tác cán bộ

Trong quá trình xây dựng Đảng, công tác cán bộ là một trong những công tác chiếm vị trí quan trọng hàng đầu, có vai trò quyết định thành công tới toàn bộ công tác xây dựng lực lượng cách mạng của Đảng Khi nào, nơi nào làm tốt công tác cán bộ thì khi đó, nơi đó cách mạng sẽ có nhiều thuận lợi và giành được thắng lợi, và ngược lại Với quan điểm đó, cả cuộc đời mình, Hồ Chí Minh luôn luôn chú trọng đến công tác cán bộ, từ đánh giá, lựa chọn, huấn luyện, thử thách, rèn luyện, sử dụng, đãi ngộ Sau năm 1920, khi đã trở thành người cộng sản, tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn,

Hồ Chí Minh đã tích cực chuẩn bị cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Hồ Chí Minh là tìm kiếm những thanh niên Việt Nam yêu nước, đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện họ trong tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên; gửi những người ưu tú hoặc có nhiều triển vọng tốt vào đạo tại các trường của Trung Quốc và của Quốc tế Cộng sản

Từ khi thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 trở đi, Hồ Chí Minh luôn luôn chú ý huấn luyện và xây dựng lực lượng cán bộ Chính do như vậy, cho nên Đảng

đã lãnh đạo thành công Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lãnh đạo thắng lợi hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc

1.2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiêu chuẩn cán bộ

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiêu chuẩn đầu tiên của người cán bộ là đạo

đức Trong nhiều bài viết, bài nói của mình, Người đã phân tích sâu sắc vai trò

đạo đức, coi đó là tiêu chuẩn đặc biệt quan trọng mà Đảng, chính phủ và các đoàn thể phải quan tâm để lựa chọn, rèn luyện đội ngũ cán bộ cách mạng Người

thường nói: "Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới

hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang" Người cán bộ cách mạng phải

có đạo đức cách mạng, vì mọi việc thành hay bại, điều chủ chốt là ở cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay không, vì tính xấu của một người thường chỉ hại cho người ấy, còn tính xấu của cán bộ, đảng viên sẽ hại đến Đảng, đến cách mạng, đến nhân dân Cho nên, mỗi cán bộ, đảng viên phải hiểu rõ bổn phận của mình là suốt đời hết lòng hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, phải cố gắng thực hiện cho kỳ được: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Đấy mới là người cán bộ tốt, có tâm, có đức

Trong khi coi đạo đức là gốc, là nền tảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đồng thời đánh giá rất cao và coi trọng tài năng Tài không giản đơn thu gọn ở bằng cấp, học vị Người tài trước hết phải có hoài bão, có động lực mạnh mẽ, có sự thôi thúc là phải làm được một cái gì đó cho đất nước, cho nhân dân Trong quá trình thực hiện hoài bão đó, người tài cũng tìm được hạnh phúc cho bản thân thông qua công việc của mình

Hai mặt đạo đức, tài năng trong tư tưởng Hồ Chí Minh có quan hệ mật thiết: đạo đức là cơ sở của tài năng, định hướng tư tưởng, hành động, đem tài

năng phục vụ nhân dân Người nói: “Có tài phải có đức Có tài không có đức,

tham ô, hủ hóa có hại cho nước Có đức mà không có tài như ông bụt ngồi trong chùa, không giúp ích gì được ai”

1.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

1.3.1 Phương hướng và phương pháp đào tạo cán bộ

Về phương hướng, Người chủ trương thu nạp mọi công dân, nhân tài của đất nước để cùng nhau chung sức chung lòng gánh vác công việc chung

Năm 1945, Người ra lời kêu gọi tìm kiếm nhân tài và kiến quốc: “Kiến quốc cần có nhân tài Nhân tài nước ta dù chưa có nhiều lắm, nhưng nếu chúng ta khéo lựa chọn, khéo phân phối, khéo dùng người thì nhân tài càng ngày càng phát triển càng thêm nhiều”[21- tr57] Người kêu gọi “xóa bỏ hết thành kiến” cần “thật thà đoàn kết với nhau, giúp đỡ lẫn nhau để cùng tiến bộ, để cùng phục

vụ nhân dân”[21- tr76]

Hồ Chí Minh nhắc nhở những người làm công tác tổ chức cán bộ cần đào tạo lớp cán bộ mà thành phần bản thân họ là công nhân, nông dân và trí thức, bởi công nhân và nông dân là hai lực lượng cơ bản của cách mạng, còn trí thức đã đi cùng công nông kháng chiến, cho nên phải chú ý đào tạo ba lực lượng đó Hồ Chí Minh và Đảng ta chủ trương chuẩn bị cán bộ một cách đầy đủ, thích hợp với những công tác chủ yếu trước mắt, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ cho nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội Hướng đào tạo này vừa giải quyết được nhiệm vụ trước mắt, vừa chuẩn bị cho nhiệm vụ lâu dài

Như vậy, phương hướng dùng người của Hồ Chí Minh có “diện” và “điểm”

“Diện” là tất cả các nhân tài, còn “điểm” là chú ý đến công nhân, nông dân và trí thức

Phương pháp dùng người của Hồ Chí Minh được thể hiện trong Thư gửi các

đồng chí Bắc Bộ, ngày 1-3-1947 Người viết: “ Dùng người như dùng gỗ, người

thợ khéo thì gỗ to, nhỏ, thẳng, cong đều tùy chỗ mà dùng được”

Phương pháp dùng người, Hồ Chí Minh nêu trình tự các bước:

Chỉ đạo: “Thả cho họ làm, thả cho họ phụ trách, dù sai lầm chút ít cũng

không sợ”.[21- tr495] Đây là phương pháp sử dụng cán bộ một cách mạnh dạn

qua thử thách Và khi “thả cho họ làm” người lãnh đạo phải tùy theo hoàn cảnh

mà vạch cho họ phương hướng công tác, phương thức công tác, trên cơ sở đó người được giao nhiệm vụ mới có điều kiện thi thố tài năng, có hướng suy nghĩ đúng, phát huy ưu điểm, sở đoản, sở trường, khắc phục khuyết điểm, loại trừ cái

dở, đẩy lùi cái khó, làm cho công việc mau được hoàn thành Trong quá trình

“thả” nếu người cán bộ vượt qua giới hạn cho phép, tùy tiện làm nhiều điều trái với chính sách, luật pháp, người phụ trách phải biết điều chỉnh kịp thời để người cán bộ tránh được sự “quá đà” đi đến chỗ phạm pháp

Nâng cao: Đây là phương pháp bổ túc thêm trong quá trình công tác của

người cán bộ Mục đích của phương pháp này là “làm cho tư tưởng, năng lực của

họ ngày càng tiến bộ” Hồ Chí Minh nêu phương pháp nâng cao để nhắc nhở khi dùng người phải chú ý đến người được dùng, đây là trách nhiện của người lãnh đạo Đây là phương pháp rất cần thiết đối với cán bộ đã trải qua quá trình công tác Nhất là trong tình hình hiện nay, kiến thức phát triển rất nhanh, phong phú, thông tin ngày càng nhiều, trong khi đó, kiến thức học được của mỗi người trải qua nhiều năm mà không được bồi bổ nâng cao có khác gì một cỗ máy chạy đã lâu ngày mà không được tra them dầu mỡ Hồ Chí Minh nêu phương pháp nâng cao để nhắc nhở khi dung người phải chú ý đến người được dùng Đó là trách nhiệm của người lãnh đạo

Kiểm tra: Hồ Chí Minh coi vấn đề kiểm tra cán bộ là để tra xét cẩn thận

đúng, sai trong quá trình thực thi công việc Kiểm tra để giúp cán bộ rút kinh nghiệm, sửa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm

Ai thực hiện việc kiểm tra cán bộ? Đó là cơ quan tổ chức, cơ quan kiểm tra, người phụ trách trực tiếp cán bộ, tổ chức cơ sở đảng Nhưng có một vấn đề quan trọng mà ít được bàn đến đó là” nhân dân kiểm tra Hồ Chí Minh coi sự giám sát

của nhân dân với cán bộ là biện pháp hữu hiệu trong việc giáo dục trách nhiệm

và giữ gìn phẩm chất người cán bộ

Hồ Chí Minh chủ trương kiểm tra “theo nguyên tắc dân chủ tập trung, phê bình và tự phê bình, những nguyên tắc mà Đảng phải thực hiện triệt để”.[21- tr 496]

Cải tạo: Qua kiểm tra mà tìm ra khuyết điểm của cán bộ Để sửa chữa sai

lầm đó, Hồ Chí Minh chủ trương áp dụng phương pháp cải tạo Trong cải tạo, Người cho phương pháp thuyết phục vẫn là phương pháp chủ yếu Phương pháp này đòi hỏi phải hết sức kiên nhẫn, bình tĩnh, làm từng bước, chắc chắn Phải hết sức tỉnh táo khi đánh giá một sai lầm

Hồ Chí Minh nói : “Không phải một sai lầm to lớn, mà đã vợi cho họ là “cơ hội chủ nghĩa”, đã “cảnh cáo”, đã “tạm khai trừ” Những cách quá đáng này như thế đều không đúng” [21- tr509] Hồ Chí Minh là hiện thân của đức tính kiên trì giáo dục cán bộ

Giúp đỡ: Qua phương pháp cải tạo, Hồ Chí Minh muốn giúp đỡ cán bộ về

mặt tinh thần, tư tưởng, còn phương pháp giúp đỡ, Hồ Chí Minh muốn quan tâm đến yếu tố vật chất đối với cán bộ Người còn nói: “ Cần giúp đỡ cán bộ về học tập và công tác, quan tâm nhiều hơn nữa đến tâm tư, nguyện vọng của họ Đó là

sự thể hiện bằng tấm lòng chân thành, thiện chí với nhau, là mối dẫn đến đoàn kết gắn bó, chung sức chung lòng xây dựng đất nước Quan tâm một cách thiện chí đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ sẽ tập hợp được lực lượng cán bộ

để làm việc”

1.3.2 Tìm và lựa chọn nguồn nhân tài, nguồn cán bộ

1.3.2.1 Tìm nguồn nhân tài, nguồn cán bộ

Trong bài phát biểu tại Hội nghị cán bộ trung ương, ngày 18-1-1949, Hồ Chí Minh nói: “Ta thiếu nhiều cán bộ quá” và Người kêu gọi phải tìm nguồn nhân tài, tìm nguồn cán bộ để phục vụ công cuộc kháng chiến, kiến quốc Theo Người, muốn tìm nguồn nhân tài, người lãnh đạo phải lăn lộn với đời sống xã hội, lăn lội với phong trào cách mạng, chịu khó xem sách báo, tìm người tốt để đào tạo họ trở thành những cán bộ Đó là một trong những nguồn vào quan trọng

mà nhà lãnh đạo không thể xem thường Lắng nghe ý kiến nhân dân, chú ý đến

dư luận xã hội, qua đó cũng có thể phát hiện ra những nhân tài Người nhấn mạnh đến nguồn trường học, coi đó là “đầu vào” không thể thiếu trong việc đào tạo nguồn cán bộ, nguồn nhân tài

Hồ Chí Minh nêu vấn đề tìm nguồn nhân tài, nguồn cán bộ từ các trường học, đồng thời Người cũng nêu vấn đề tìm nguồn đó ở ngay trong các hoạt động

xã hội, nguồn “chìm” trong nước còn nhiều, tiếc rằng chúng ta chưa thể khai thác hết

Hồ Chí Minh phát hiện ra nguồn nhân tài thường từ thực chất con người Người không có đủ điều kiện quan sát tất cả các loại cán bộ, nhưng Người lại quan sát, phân tích khá kĩ loại cán bộ ở cấp chiến lược, cấp vĩ mô Còn cán bộ cấp cơ sở, cán bộ nói chung, Người thường nói đến “nguồn vào” là đảng viên Đảng viên là một nguồn quan trọng để bổ sung vào đội ngũ cán bộ của Đảng Muốn có cán bộ tốt, phải có đảng viên tốt Vì vậy, vấn đề giáo dục người vào đảng và nâng cao trình độ mọi mặt cho người đã ở trong Đảng là rất quan trọng Nguồn đảng viên đang là lực lượng đáng kể để bổ sung vào đội ngũ cán bộ

Vì vậy, bồi dưỡng đội ngũ đảng viên để trở thành những cán bộ là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng ta

Ngoài nguồn đảng viên, Hồ Chí Minh nhắc nhở chúng ta cần chú ý đến lực lượng cán bộ ngoài đảng Theo Người thì có một số đồng chí do hoàn cảnh này, hoàn cảnh nọ, nên chưa có điều kiện gia nhập Đảng Cộng Sản Việt Nam Đảng phải thu nạp lực lượng to lớn đó lại chọn ra những người có đủ tiêu chuẩn để đào tạo họ trở thành những cán bộ

Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc viết năm 1947, Hồ Chí Minh nêu lại

vấn đề cán bộ ngoài Đảng Theo Người nếu chỉ đoàn kết trong đảng, cách mạng không thể thành công được, còn phải đoàn kết với Người ngoài đảng Bởi vì,

“nếu không có nhân dân giúp sức thì đảng không làm được việc gì hết”, vì vậy

“ta cần phải hợp tác với những người ngoài đảng”

Chính sách thu phục nhân tài của Hồ Chí Minh không phân biệt người ngoài đảng và người trong đảng đã lôi cuốn được nhiều người tham gia cách mạng, nhiều người đã trở thành những cán bộ xuất sắc trong lĩnh vực chuyên môn Gần đây, Đảng và Nhà nước ta rất tích cực trong việc lực chọn những người

ưu tú chưa phải là đảng , bổ sung vào đội ngũ cán bộ các cấp của Nhà nước và đoàn thể nhằm cùng nhau chung sức, chung lòng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.3.2.2 Lựa chọn nguồn nhân tài, nguồn cán bộ

Ngay từ khi nước nhà vừa thống nhất trong tác phẩm Bác Hồ cầu hiền tài,

Người đã ra “chiếu” Tìm người tài đức trong đó Người viết: “Nhà nước cần phải

kiến thiết, kiến thiết cần phải có nhân tài Trong số 20 triệu đồng bào ta chắc không thiếu người tài đức”[33-tr 6] Cũng trong tác phẩm này Người nhấn mạnh:

“Nhân tài nước ta dù chưa có nhiều lắm nhưng nếu chúng ta khéo lựa chọn, khéo

phân phối, khéo dùng thì nhân tài ngày càng phát triển cáng thêm nhiều”(Cầu

hiền)[33-tr 16]

Với Hồ Chí Minh lựa chọn nhân tài, lựa chọn cán bộ không chỉ là khoa học

mà còn là nghệ thuật Đặt vấn đề lựa chọn cán bộ lên tầm quan trọng hàng đầu vì

Hồ Chí Minh thấm nhuần sâu sắc quan điểm của V.I.Lênin: “Lựa chọn nhân tài

là một vấn đề cơ bản của việc xây dựng chủ nghĩa xã hội”[44- tr207]

Muốn lựa chọn cán bộ đúng, trước hết phải có quan điểm rõ ràng Quan điểm lựa chọn cán bộ của Hồ Chí Minh là:

- Những người tỏ ra trung thành và hăng hái trong công việc, trong lúc đấu tranh

- Những người liên lạc mật thiết với dân chúng, hiểu biết dân chúng, luôn luôn chú ý đến lợi ích của dân chúng Như thế, thì dân chúng mới tin cậy cán bộ

và nhận cán bộ đó là người lãnh đạo của cán bộ

- Những người có thể phụ trách giải quyết các vấn đề, trong những hoàn cảnh khó khăn Ai sợ phụ trách và không có sáng kiến thì không phải người lãnh đạo Người lãnh đạo đúng đắn cần phải: khi thất bại không hoang mang, khi thắng lợi không kiêu ngạo, khi thi hành các nghị quyết kiên quyết, gan góc không sợ khó khăn

- Những người luôn giữ đúng kỉ luật

Đó là những khuôn khổ để lựa chọn cán bộ, chúng ta phải theo cho đúng[21- tr 494,495]

Muốn lựa chọn cán bộ đúng phải có những tiêu chuẩn đúng Tiêu chuẩn chung nhất mà Hồ Chí Minh đề ra là người đó phải có phẩm chất chính trị và năng lực lãnh đạo, nghiệp vụ công tác mà Người thường gọi là đức và tài

Phẩm chất trên được nêu trong trong nhiều tác phẩm, trong đó có tác phẩm Đạo đức cách mạng, trong đó Người nói: “Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nề tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang”

“Đạo đức cách mạng là tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân”[19-tr 178]

Hồ Chí Minh đưa ra những tiêu chuẩn chung nhất trong việc lực chọn nhân tài, lựa chọn cán bộ, đồng thời Người cũng nêu ra quan điểm cho từng ngành, từng cấp trong việc lựa chọn người phù hợp với công việc của ngành mình

1.3.3 Huấn luyện và sử dụng cán bộ

1.3.3.1 Huấn luyện cán bộ

Trong công tác đào tạo cán bộ Người luôn coi trọng vấn đề huấn luyện cán

bộ Người nói: “Đã lựa chọn đúng cán bộ còn cần dạy bảo lý luận cho cán bộ Chỉ thực hành mà không có lý luận cũng như có một mắt sáng, một mắt mù” Người còn nói: “Đảng phải nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồng những cây quý báu Phải coi trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi người có ích cho công việc chung của chúng ta”

Hồ Chí Minh cho rằng phẩm chất và năng lực của người cán bộ không thể bổng dưng mà có, nó phải qua rèn luyện Người nói: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống Nó do đấu tranh rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và cũng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”[25- tr248] Và năng lực của người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà

Về huấn luyện chính trị, theo Người, cần chú ý đến vấn đề thời sự và chính sách, chú ý thảo luận những nghị quyết, những chương trình của Đảng và Chính phủ

Huấn luyện văn hóa: phải dạy cho học viên biết những thường thức cơ bản

về lịch sử, địa lý, khoa học tự nhiên, xã hội, chính trị cán bộ mà không nắm được những vấn đề cơ bản của các môn này sẽ rất bí trong công tác

Huấn luyện lí luận cho cán bộ cần đảm bảo tính lí luận à thực tiễn “Huấn”

và “luyện” phải đi liền với nhau, học đi đôi với hành, lí luận gắn với thực tiễn là những phương pháp huấn luyện cơ bản của Hồ Chí Minh

Mục đích cuối cùng của việc huấn luyện, việc học tập theo quan điểm của

Hồ Chí Minh là “phải đào tạo một đội ngũ cán bộ phụ trách, có gan làm việc, ham làm việc, có thể Đảng mới thành công”

“Học không phải chỉ tại ở nhà trường, có lên lớp, mới học tập, tu dưỡng, rèn luyện và tự cải tạo là được”[24- tr61] mà “trong mọi hoạt động cách mạng, chúng ta đều có thể và đều có thể tự học tập và cải tạo”[24-tr 62] Đó là những vấn đề lí luận và thực tiễn hết sức quan trọng trong công tác huấn luyện, học tập theo quan điểm, tư tưởng của Hồ Chí Minh

1.3.3.2 Sử dụng cán bộ

Để phát huy vai trò của cán bộ đòi hỏi phải có cách sử dụng cán bộ đúng Chủ tịch Hồ Chí Minh coi việc sử dụng cán bộ là nghệ thuật, sự khéo léo trong việc sử dụng con người Người chỉ rõ: "Phải khéo dùng cán bộ Tại sao phải khéo dùng cán bộ? Vì cán bộ là vấn đề con người, công tác bố trí, sử dụng và cất nhắc cán bộ có liên quan đến tâm lý, lợi ích, danh dự, tình cảm của con người, rất phức tạp và tế nhị Trong thực tế không ít trường với nhau Hồ Chí Minh cho rằng, người ở đời ai cũng có chỗ tốt, chỗ xấu, ta phải khéo nâng chỗ tốt, khéo

sửa chữa chỗ xấu cho họ Vì vậy cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải khéo dung người, sửa chữa những khuyết điểm cho hợp bố trí, sử dụng cán bộ không đúng đã làm mất đoàn kết nội bộ,gây sự bè phái họ, giúp đỡ

ưu điểm của họ.Khi sử dụng cán bộ, Hồ Chí Minh chỉ rõ nhiều cán bộ lãnh đạo

có quyền hành về vấn đề này thường dễ mắc vào những chứng bệnh sau: "Ham dùng người bà con, anh em quen biết, bầu bạn, cho họ là chắc chắn hơn người ngoài; ham dùng những kẻ khéo nịnh hót mình, mà chán ghét những người chính trực; ham dùng những người tính hợp với mình, mà tránh những người tính tình không hợp với mình."; "Ai hiểu với mình thì dù có nói không đúng cũng nghe, tài không có cũng dùng Ai không thân với mình thì họ có tài cũng tìm cách dìm

họ xuống, họ nói phải mấy cũng không nghe"[21-tr 498] Từ những chứng bệnh này, mà trong thực tế ở một số cơ quan, đơn vị khi cán bộ có sai phạm khuyết điểm, "làm bậy", cũng cứ bao dung, che chở, khiến cho cán bộ ngày càng hư hỏng Đối với những người tốt, người chính trực lẽ ra phải được cất nhắc, nhưng

do không ưng ý với mình thì bới lông tìm vết để trả thù, hạ uy tín, tìm cách cô lập, dèm pha nói xấu Vậy, muốn sử dụng cán bộ đúng, đối với người lãnh đạo, người làm công tác tổ chức cán bộ phải làm gì?

Theo Hồ Chí Minh họ phải có những đức tính và trình độ: phải có lòng độ lượng vĩ đại chí công vô tư, không có thành kiến, khiến cho cán bộ khỏi bị bỏ rơi; phải có tinh thần rộng rãi, mới có thể gần gũi những người mình không ưa; phải có tính chịu khó chỉ bảo, mớicó thể nâng đỡ những đồng chí còn yếu kém, giúp cho họ tiến bộ; phải sáng suốt, mới khỏi bị bọn vu vơ bao vây, mà cách xa cán bộ tốt; phải có thái độ vui vẻ, thân mật, các đồng chí mới vui lòng gần gũi mình.Mục đích của khéo dùng cán bộ theo tư tưởng của Bác Hồ là cốt để thực hành đầy đủ chính sách của Đảng và của Nhà nước Nếu cán bộ có ý hoang

mang, sợ hãi, buồn rầu, uất ức hoặc công tác không hợp, chắc khôngthể hoàn thành công việc được giao Để cán bộ hoàn thành công việc đạt hiệu quả cao, cấp

ủy, người đứng đầu phải làm cho người cán bộ yên tâm công tác, vui vẻ, thỏa mái làm tốt mọi việc, cống hiến được nhiều nhất cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của nhân dân Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh cần thực hiện tốt các vấn đề vừa thể hiện cách lãnh đạo khéo, vừa bộc lộ cái tâm của người lãnh đạo

Người lãnh đạo muốn biết rõ ưu điểm và khuyết điểm của mình, muốn biết công tác của mình tốt hay xấu, không có gì bằng khuyên cán bộ của mình mạnh bạo đề ra ý kiến và phê bình Như thế, chẳng những không phạm gì đến uy tín của người lãnh đạo mà lại tỏ ra dân chủ thật thà trong Đảng Nếu cán bộ không nói năng, không đề xuất ý kiến, không phê bình, thậm chí lại tâng bốc mình,thế

là một hiện tượng rất xấu, điều đó chưa thật sự phát huy dân chủ trong nội bộ cơ quan, đơn vị

Phải khiến cho cán bộ có gan phụ trách, có gan làm việc Để hoàn thành công việc của tổ chức phân công, đòi hỏi bản thân người cán bộ phải có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Năng lực của con người không phải hoàn toàn do

tự nhiên mà có mà một phần lớn do công tác, do rèn luyện mà có Cách lãnh đạo đúng hay sai cũng góp phần vào năng lực của người cán bộ Khi giao công tác cho cán bộ cần phải chỉ đạo rõ ràng, sắp đặt đầy đủ Vạch rõ những điểm chính,

và những khó khăn có thể xảy ra Những vấn đề đã quyết định rồi "thì thả cho họ làm, khuyên gắng họ cứ cả gan mà làm" Phải đào tạo được nhiều cán bộ phụ trách, có gan làm việc, ham làmviệc Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội X của Đảng, đó là những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, có thế sự nghiệp đổi mới của Đảng mới thành công Nếu đào tạo nhiều cán bộ nhát gan, dễ bảo "đập đi, hò đứng",không dám phụ trách Như thế là một việc thất bại cho

Đảng, Đặc biệt, không nên tự tôn, tự đại, mà phải nghe, phải hỏi ý kiến từ cấp dưới Tự cao tự đại là một căn bệnh trong lãnh đạo, nó không chỉ ở chỗ tự đề cao mình, tự tôn mình lên, mà là ở chỗ tự cho mình cái quyền đã là lãnh đạo là đúng hết, có quyền này, quyền nọ Mắc chứng bệnh này thường đánh giá thấp và coi thường người khác Khéo dùng cán bộ thì trước hết tự bản thân người lãnh đạo phải tiêu diệt bệnh đó Nếu ý kiến của cán bộ cấp dưới đúng ta phải nghe theo, khuyên họ thường đề xuất thêm ý kiến để nâng cao tinh thần và sáng kiến của

họ Nếu ý kiến của họ không đúng ta nên dung thái độ thân thiết, giải thích cho

họ hiểu, quyết không có thái độ phùng mang trợn mắt, nóng nảy, quở trách, giễu cợt họ Nếu họ phê bình ta, ta phải vui vẻ thừa nhận, không nên tỏ vẻ bất bình để lần sau họ không dám phê bình nữa Nếu có cán bộ không yên tâm làm việc, mình phải xem xét công tác lãnh đạokhông đúng của mình, để khắc phục và khuyên gắng cán bộ Nếu vì công tác không hợp với năng lực, sở trường của họ thì phải tìm công việc thích hợp hơn cho họ làm

Người nói: “ Thường chúng ta không biết tùy tài mà dùng người Thí dụ: thợ rèn thì đi đóng tủ, thợ mộc thì đi rèn dao Thành thử hai người đều lúng túng Nếu biết tùy tài mà dùng thì hai người đều thành công”[21- tr479]

Trong tất cả các khâu của công tác cán bộ, việc sử dụng cán bộ là khâu có ý nghĩa quyết định vì sử dụng cán bộ đúng sẽ phát huy được tài năng, góp

phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ

1.3.4 Đánh giá cán bộ

Hồ Chí Minh hiểu con người trên phương diện khoa học, tâm lý Làm thế nào để đánh giá con người được chính xác trong lúc chúng ta thường nói: “Đi lâu mới biết đường dài, ở lâu mới biết con người ngay gian” Đây là cả một vấn đề khoa học, nghệ thuật, tâm lý của người đánh giá

Trong vấn đề kiểm tra, đánh giá cán bộ Hồ Chí Minh làm theo cách của mình Để cán bộ có lòng trung thành với Tổ quốc và nhân dân, Người giáo dục

lý tưởng cách mạng cho họ, để cán bộ có đạo đức Người giáo dục đức tính cần, kiệm, liêm, chính cho họ, để cán bộ phát triển được tài năng, Người khuyên họ không ngừng học tập, rèn luyện, kiên nhẫn làm việc Bao giờ Người cũng huấn luyện trước rồi dùng sau, trước và trong khi dùng, Người đều có đánh giá đúng

Hồ Chí Minh nói nhiều đến tư cách của người đánh giá cán bộ, muốn đánh giá đúng về một con người thì người đánh giá phải có đủ tư cách Không có đủ

tư cách thì không thể đánh giá được Hồ Chí Minh hiểu hơn ai hết về tầm quan trọng của việc đánh giá cán bộ, đánh giá con người Người nói: “Kinh nghiệm cho ta biết: Mỗi lần xem xét lại nhân tài, một mặt thì tìm thấy những nhân tài mới mặt khác thì những người hũ hóa cũng lòi ra”

Hồ Chí Minh nêu kinh nghiệm và phương pháp đánh giá cán bộ, đánh giá con người: “Muốn biết ai tốt, ai xấu phải chăm hỏi nhân dân, cụ thể phải chăm hỏi những người biết người đó Cũng có khi có người nói sai về người mình định hỏi, nhưng cũng có nhiều người nói đúng Ai nói đúng thì ta nghe, ai nói sai thì

ta bỏ cũng như sau trận bão, quả xanh, quả đỏ đều rụng hết người ta nhặt phải biết chọn quả đỏ, bỏ quả xanh Khi xem xét tính chất của họ, không chỉ xem một việc, một lúc mà phải xem toàn bộ cả lịch sử, toàn cả công việc của họ”[21-tr 497]

Người cũng nêu nội dung đánh giá cán bộ, trước hết phải xem xét người đó

có cần, kiệm, liêm,chính hay không? Cần là cần cù công tác, nghiên cứu, kiệm là biết tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của mình, của nhân dân, liêm là không tham

ô, không hối lộ và khong nhận hối lộ, luôn giữ gìn của công và của nhân dân, chính là chính trực trong quan hệ công tác Bốn điều đó đi liền với nhau, có mối