Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết tôn giáo và vận dụng vào việc thực hiện đòan kết tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay tt.PDF

Những thành tựu trong công tác xây dựng khối đoàn kết tôn giáo theo tư tưởng Hồ Chí Minh tại tỉnh Đồng Tháp...60 2.2.2.. Những hạn chế trong việc xây dựng khối đoàn kết tôn giáo tại tỉnh

-

NGÔ GIA THẾ

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết tôn giáo

và vận dụng vào việc thực hiện đoàn kết tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp trong

giai đoạn hiện nay

LUẬN VĂN THẠC SỸ

HÀ NỘI – 2011

NGÔ GIA THẾ

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết tôn giáo

và vận dụng vào việc thực hiện đoàn kết tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp trong

giai đoạn hiện nay

1

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4 NỘI DUNG 12

TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 12 1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết tôn giáo 12

1.1.1 Cơ sở lý luận 12 1.1.2 Cơ sở thực tiễn 23

1.2 Quan điểm đoàn kết tôn giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh .25

1.2.1 Đoàn kết đồng bào theo tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo 26 1.2.2 Đoàn kết đồng bào theo các tôn giáo khác nhau 30

1.3 Một số nguyên tắc và phương pháp về đoàn kết tôn giáo trong

tư tưởng Hồ Chí Minh 34

1.3.1 Một số nguyên tắc về đoàn kết tôn giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh 34 1.3.2 Một số phương pháp về đoàn kết tôn giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh 39

Chương 2: XÂY DỰNG KHỐI ĐOÀN KẾT TÔN GIÁO THEO TƯ

TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở TỈNH ĐỒNG THÁP TỪ NĂM 1990 ĐẾN NAY: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP .49

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, chính trị - xã hội, văn hoá, tôn giáo ở tỉnh Đồng Tháp 49

2.1.1 Vài nét về điều kiện tự nhiên, kinh tế, chính trị - xã hội, văn hoá 49 2.1.2 Tình hình tôn giáo ở tỉnh Đồng Tháp 54

2

đến nay 54

2.2.1 Những thành tựu trong công tác xây dựng khối đoàn kết tôn giáo theo tư tưởng Hồ Chí Minh tại tỉnh Đồng Tháp 60 2.2.2 Những hạn chế trong việc xây dựng khối đoàn kết tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp trong những năm qua 73

2.3 Giải pháp nhằm phát huy và củng cố khối đoàn kết tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp theo tư tưởng Hồ Chí Minh 77

2.3.1 Một số yêu cầu đặt ra đối với việc vận dụng quan điểm về tôn giáo và đoàn kết tôn giáo của Hồ Chí Minh để xây dựng khối đoàn kết tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp hiện nay 77 2.3.2 Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả vận dụng quan điểm tôn giáo của Hồ Chí Minh để xây dựng khối đoàn kết tôn giáo

ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay 80

KẾT LUẬN 91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93 PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong hơn 80 năm qua, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo cả dân tộc ta tiến hành cuộc đấu tranh trường kỳ, gian khổ giành độc lập tự do, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Một trong những yếu tố đảm bảo thắng lợi của cách mạng nước ta là sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng theo ngọn cờ chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Nhìn lại mấy chục năm qua, mỗi khi dân tộc đứng trước những thử thách hiểm nghèo tưởng như không thể vượt qua, chính thiên tài trí tuệ và tay lái vững vàng của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã dìu dắt dân tộc vượt qua mọi gian lao, sóng gió để tiến lên Từ kinh nghiệm của lịch sử, từ yêu cầu cấp bách của sự nghiệp đổi mới đất nước, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng đã khẳng định: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động”

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống những luận điểm khoa học về chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội nhằm hướng dẫn toàn Đảng, toàn dân ta đấu tranh, lao động, xây dựng, sáng tạo, bảo vệ nước Việt Nam độc lập, hòa bình, thống nhất, giầu mạnh Xuyên suốt và nhất quán trong tư duy lý luận và hoạt động thực tiễn của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tư tưởng đại đoàn kết, trong đó có đoàn kết tôn giáo nhằm tập hợp, phát huy sức mạnh dân tộc, quốc tế vì mục tiêu độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội Với tầm cao trí tuệ và chủ nghĩa nhân văn cộng sản, Hồ Chí Minh

đã giải quyết nhuần nhuyễn mối quan hệ vô cùng phức tạp giữa dân tộc với giai cấp, giữa tôn giáo với dân tộc, quốc gia – quốc tế thuận theo xu thế khách quan của thời đại Thiên tài của Hồ Chí Minh là ở chỗ, Người đã khơi dậy và phát huy triệt để sức mạnh của cả cộng đồng xã hội – từ lực lượng nòng cốt của cách mạng đến các tầng lớp nhân dân trên cơ sở khối liên minh công nông, xây dựng khối đoàn kết tôn giáo để tạo thành hợp lực, chĩa mũi nhọn đấu tranh vào các thế lực thù địch ngoan cố nhất, phản động nhất Tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh đã trở thành một bộ phận hữu

cơ trong đường lối chiến lược của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã thấm nhuần vào tư tưởng, tình cảm của nhân dân và chuyển hóa thành sức mạnh vô địch; về thực chất, đó là chiến lược đại đoàn kết Hồ Chí Minh

Sự nghiệp đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo diễn ra gần ba thập kỷ qua, đã và đang đạt được những thành tựu to lớn Nước ta đã thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội, đời sống của nhân dân được cải thiện và đặc biệt, những tiền đề mới để đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang được tạo ra Trong bối cảnh toàn cầu hóa và xu thế hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ, nước ta đang đứng trước những cơ hội lớn và cả những nguy cơ, thử thách lớn Vấn đề tập hợp, đoàn kết mọi lực lượng xã hội trong nước, kiều bào

ở nước ngoài và tranh thủ sự giúp đỡ quốc tế nhằm tạo thành sức mạnh vật chất và tinh thần cho

công cuộc xây dựng, bảo vệ đất nước đang đặt ra cấp bách Nghị quyết 07 của Bộ Chính trị, ngày

17 tháng 11 năm 1993 và văn kiện các Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương gần đây luôn luôn nhấn mạnh vị trí và vai trò to lớn của chiến lược đại đoàn kết Tuy vậy, hàng loạt vấn đề về đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đang tiếp tục đặt ra Hơn nữa, trong thời đại mà quan hệ quốc tế đan xen nhiều chiều, nhiều cực, cùng với quá trình mở cửa hội nhập, tình hình hoạt động tôn giáo có những diễn biến phức tạp, tiềm ẩn những nhân tố có thể gây mất ổn định Các thế lực thù địch trong và ngoài nước tập trung sức chống phá cách mạng Việt Nam, chúng triệt để lợi dụng chiêu bài dân chủ - nhân quyền - tôn giáo – dân tộc để thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”; chúng tìm cách chuyển tài chính, tài liệu cho các tổ chức phản động trong nước để tổ chức hoạt động chống phá, chia rẽ nhằm làm cho các tôn giáo thoát ly khỏi sự quản lý của Nhà nước Mặt khác, chúng tập trung xây dựng những hạt nhân chống đối, phản cách mạng trong nước, móc nối, chỉ đạo hoạt động tạo ra thế trận

tổ chức đa nguyên đối lập, đối trọng trong các tôn giáo, cản trở quá trình chấp hành và thực thi chính sách tôn giáo đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta

Lúc này, hơn bao giờ hết, việc kế thừa, vận dụng và phát triển một cách sáng tạo tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh, đặc biệt là tư tưởng đoàn kết tôn giáo có ý nghĩa lý luận, thực tiễn rất thiết thực trong sự nghiệp đổi mới

Đồng Tháp là một tỉnh biên giới phía Tây Nam của Tổ quốc, đồng thời là địa bàn có nhiều đồng bào theo những tôn giáo khác nhau Trong những năm qua, cùng với cả nước tỉnh Đồng Tháp

đã xây dựng được khối đoàn kết tôn giáo vững mạnh Hoạt động của các tôn giáo được các cấp uỷ Đảng, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể tạo điều kiện thuận lợi; đồng bào các tôn giáo tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn trật tự an toàn xã hội theo hướng “tốt đời - đẹp đạo” Đặc biệt, một số tổ chức tôn giáo được giao đất sản xuất, đất xây dựng công trình tôn giáo, hoặc được giao lại cơ sở vật chất, cơ sở thờ tự trước đây; công dân là người theo đạo nếu có nhu cầu thì được vay vốn, hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ các điều kiện cần thiết để sản xuất, tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống Những việc làm đó đã thúc đẩy tín đồ tôn giáo tích cực tham gia xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, góp phần ổn định vùng đồng bào có đạo Tuy nhiên, bên cạnh đó, hoạt động của các cấp chính quyền và cấp ủy Đảng ở một số nơi còn chưa chú trọng vào việc xây dựng khối đoàn kết tôn giáo nên đã để xẩy ra tình trạng mất trật tự, an ninh xã hội Các thế lực thù địch lợi dụng tình trạng đó để kích động và chia rẽ nhân dân Một số tín đồ và chức sắc tôn giáo chưa hiểu đầy đủ và đúng đắn các chính sách của Đảng và Nhà nước nên vẫn còn những băn khoăn cả về việc đạo và việc đời, một số phần tử thậm chí còn gây ra những vụ việc làm mất an ninh trật tự, gây chia rẽ trong quần chúng nhân dân Xuất phát từ tình hình thực tế và nhiệm

vụ chính trị của địa phương đặt ra, tác giả đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về

đoàn kết tôn giáo và vận dụng vào việc thực hiện đoàn kết tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay” để triển khai nghiên cứu trong luận văn thạc sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học

2 Tổng quan nghiên cứu đề tài

Có thể nói, tư tưởng Hồ Chí Minh là di sản lý luận quý báu và đặc biệt quan trọng không chỉ với cách mạng Việt Nam, mà còn với phong trào cách mạng thế giới Thực tế cho thấy, trong những năm qua cả ở Việt Nam lẫn ở nhiều nước trên thế giới đã có nhiều tổ chức, tập thể và cá

nhân các nhà khoa học đi sâu nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có công trình hay đề tài khoa học nào nghiên cứu tư tưởng

Hồ Chí Minh về đoàn kết tôn giáo và vận dụng vào việc thực hiện đoàn kết tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay

Với thái độ cầu tiến trên tinh thần học hỏi, tiếp thu và kế thừa những kết quả của những công trình nghiên cứu đi trước vào thực hiện những nhiệm vụ cụ thể của mình, tác giả luận văn tiếp tục đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu một cách có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết tôn giáo, phân tích sự vận dụng tư tưởng đó để xây dựng khối đoàn kết tôn giáo ở tỉnh Đồng Tháp; đồng thời luận giải một số giải pháp nhằm củng cố và phát triển khối đoàn kết tôn giáo trong giai đoạn hiện nay trên địa bàn tỉnh

3 Mục đích, nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài

- Phương pháp nghiên cứu:

Đề tài sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; kết hợp các phương pháp tổng hợp, thống kê, so sánh để làm rõ nội dung chủ yếu của đề tài

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài

- Đối tượng nghiên cứu:

Vấn đề xây dựng khối đoàn kết tôn giáo ở tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở vận dụng tư tưởng

Hồ Chí Minh từ khi có Nghị quyết 24-NQ/TW của Bộ Chính trị (ngày 16-10-1990) đến nay

Những chủ trương, nghị quyết, chính sách, giải pháp của Tỉnh ủy và chính quyền tỉnh Đồng Tháp về xây dựng khối đoàn kết tôn giáo

Hoạt động của các tôn giáo tại tỉnh Đồng Tháp nhằm xây dựng và củng cố khối đoàn kết tôn giáo

- Phạm vi nghiên cứu:

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết tôn giáo và sự vận dụng tư tưởng đó để xây dựng khối đoàn kết tôn giáo ở tỉnh Đồng Tháp từ khi có Nghị quyết 24-NQ/TW của Bộ Chính trị 1990 đến nay

7 Kết cấu nội dung nghiên cứu đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chương, 6 tiết

Vì vậy, cần khẳng định rằng tinh thần đoàn kết dân tộc là một giá trị tinh thần quý báu, thiết thực và có ý nghĩa to lớn đảm bảo cho sự trường tồn và phát triển lâu dài của dân tộc Việt Nam Tinh thần đoàn kết đã nhanh chóng trở thành một giá trị truyền thống, gắn bó một cách tự nhiên nối tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác, ăn sâu vào tiềm thức của từng cá nhân trong cộng đồng người Việt Nam và được hun đúc qua mọi thời đại

Ngoài truyền thống đoàn kết nêu trên thì truyền thống yêu nước cũng đồng hành cùng dân tộc trong suốt quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước Mỗi người dân Việt Nam luôn ý thức sâu sắc về mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa nhà - làng - nước thành một khối thống nhất không thể tách rời, nhờ vậy đã hình thành nên quan niệm sống đặt lợi ích chung của cộng đồng, xã hội lên trên: “Nước mất thì nhà tan” Vì vậy, mỗi khi có giặc ngoại bang đến xâm phạm bờ cõi, từ người già đến người trẻ không phân biệt nam, nữ, dòng tộc, vùng, miền đều đoàn kết một lòng và hăng hái tham gia đánh giặc

Bên cạnh những giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam nêu trên, Hồ Chí Minh còn tích cực tiếp thu những tinh hoa văn hoá phương Đông - phương Tây thông qua các học thuyết Nho giáo, Phật giáo, Ki tô giáo, đặc biệt là học thuyết Mác - Lênin về tôn giáo và đoàn kết tôn giáo

Tóm lại, Hồ Chí Minh đã kế thừa, học tập và tích cực vận dụng sáng tạo các giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam cùng với những tinh hoa văn hoá phương Đông và phương Tây trong các học thuyết Nho giáo, Phật giáo, Công giáo, đặc biệt là thế giới quan duy vật và phương pháp biện chứng, tư tưởng khoa học về tôn giáo và đoàn kết tôn giáo của chủ nghĩa Mác - Lênin vào sự nghiệp đấu tranh "giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc" Người khẳng định rõ: “Học thuyết Khổng Tử có ưu điểm của nó là tu dưỡng đạo đức cá nhân Tôn giáo Giê su có ưu điểm của nó là lòng nhân ái Chủ nghĩa Mác có ưu điểm của nó là phương pháp làm việc biện chứng Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên có ưu điểm của nó là chính sách của nó phù hợp với điều kiện ở nước ta Khổng Tử, Giê

su, Các Mác chẳng có những ưu điểm đó sao? Họ là những người mưu cầu hạnh phúc cho loài người, mưu cầu hạnh phúc cho xã hội Nếu hôm nay họ còn sống trên đời này, nếu họ hợp nhau thành một khối, tôi tin rằng họ nhất định sẽ chung sống với nhau hoà bình như những người bạn thân thiết Tôi

cố gắng làm người học trò nhỏ của các vị ấy”[ 47, tr 15-16]

1.1.2 Cơ sở thực tiễn

Thực tiễn xã hội Việt Nam đã chỉ ra rằng, trong suốt quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước, đặc biệt dưới triều đại Lý - Trần thì các tôn giáo, như Nho giáo, Phật giáo cùng với các tín ngưỡng dân gian luôn có vị trí quan trọng trong việc củng cố, xây dựng xã hội phong kiến Việt Nam vững mạnh

Thực tế cho thấy, trong lịch sử các tôn giáo khi được du nhập vào Việt Nam đã gắn kết với vận mệnh của dân tộc, với công cuộc dựng nước và giữ nước, giữa việc đời với việc đạo Vì vậy,

đây chính là cơ sở để lý giải rằng tại sao ở Việt Nam không xảy ra chiến tranh hoặc xung đột giữa các tôn giáo; thay vào đó là sự kết hợp hài hoà của tam giáo đồng nguyên Nho - Phật - Lão thành một khối thống nhất, hoà chung cùng dòng chảy chủ lưu của dân tộc Việt Nam

Sau nhiều năm, Người đã tìm ra con đường cứu nước giải phóng cho dân tộc Việt Nam, đó

là làm cách mạng vô sản Nhưng muốn làm cách mạng, theo Người, cần phải tổ chức, xây dựng và lôi kéo được đông đảo lực lượng yêu nước trong nhân dân tham gia làm cách mạng; tức phải xây dựng thành công khối đại đoàn kết toàn dân, đoàn kết tôn giáo ở Việt Nam Hồ Chí Minh đã nhận thấy những yếu tố tích cực, tiến bộ của các tôn giáo, nhận thức rõ âm mưu và thủ đoạn chính trị của thực dân Pháp xâm lược Do đó, Người đã chủ trương xây dựng, thực hiện đoàn kết dân tộc và đoàn kết tôn giáo nhằm phấn đấu cho nền độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc của nhân dân

1.2 Quan điểm về đoàn kết tôn giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh

1.2.1 Đoàn kết đồng bào theo tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo

Đồng bào theo tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo có sự khác nhau về hệ tư tưởng, thế giới quan, đức tin, nhu cầu tín ngưỡng, thực hành đạo đức xã hội Tuy nhiên, giữa họ có một điểm chung là dưới ách thống trị của thực dân Pháp và sau này là đế quốc Mỹ cùng với bè lũ tay sai của chúng thì họ đều bị nô dịch, chà đạp, bóc lột thậm tệ Chúng đã thực hiện các chính sách phản động, như chính sách “ngu dân, nô dịch”, “chia để trị” nhằm chia rẽ đồng bào theo tín ngưỡng, tôn giáo và đồng bào không theo tín ngưỡng, tôn giáo Điều này đã gây ra những khó khăn, tổn thất rất nghiêm trọng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam Trước tình hình thực tiễn trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ý thức rất sâu sắc về công tác xây dựng khối đoàn kết dân tộc, đoàn kết đồng bào theo và không theo tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam Người coi đoàn kết tôn giáo là một bộ phận trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc, có ảnh hưởng lớn đến sự thắng lợi hay thất bại của cách mạng Việt Nam Cho nên, với Hồ Chí Minh, việc xây dựng tốt khối đoàn kết tôn giáo vừa là cơ sở, điều kiện, vừa là một bộ phận quan trọng để xây dựng thành công khối đoàn kết toàn dân tộc

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kết hợp, vận dụng rất linh hoạt những yếu tố truyền thống, lịch

sử của dân tộc với bối cảnh hiện thực tôn giáo ở Việt Nam Bên cạnh đó, trong suốt quá trình lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng Việt Nam, Người luôn xác định và đặt nhiệm vụ đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo lên hàng đầu, dành nhiều thời gian và sự quan tâm đặc biệt cho công tác xây dựng khối đoàn kết tôn giáo, đoàn kết dân tộc Theo Người, khi quyền tự do tôn giáo được tôn trọng và đảm bảo thì mọi tín đồ tôn giáo mới tin và đi theo cách mạng, đồng thời khối đại đoàn kết toàn dân và đoàn kết tôn giáo sẽ phát huy được sức mạnh

1.2.2 Đoàn kết đồng bào theo các tôn giáo khác nhau

Thực tế cho thấy, Việt Nam là một quốc đa tôn giáo, gồm Phật giáo, Công giáo, Tin Lành giáo, Hồi giáo cùng với các loại hình tín ngưỡng, tôn giáo bản địa Sự tồn tại và phát triển của các tôn giáo có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống tâm linh, văn hoá và xã hội của con người Việt Nam về phương diện thế giới quan và nhận thức luận cũng như thực hành đạo đức và đời sống xã hội Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, thực dân Pháp và sau đó là đế quốc Mỹ đã dùng chính sách “chia để trị” nhằm phá vỡ khối đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, đoàn kết tôn giáo đối với vận mệnh của dân tộc Chính vì vậy, quan điểm về đoàn kết các tôn giáo của Người được khẳng định thông qua nhiều bài viết, bài nói và trong các bức thư gửi cho đồng bào các tôn giáo Hồ Chí Minh xác định đoàn kết đồng bào các tôn giáo phải dựa trên cơ sở tương thân, tương ái, các bên cùng có lợi Lợi ích cao nhất là độc lập cho dân tộc và tự do, hạnh phúc cho nhân dân

Đoàn kết tôn giáo vừa đảm bảo lợi ích chung của cả dân tộc, vừa đảm bảo lợi ích riêng của các tôn giáo và mọi tín đồ Đây chính là phương pháp làm việc biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin được Chủ tịch Hồ Chí Minh quán triệt, vận dụng vào công tác xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, đoàn kết tôn giáo Vì vậy, thực tế trong suốt quá trình xây dựng và tập hợp lực lượng cách mạng Việt Nam, Người đã luôn quan tâm thăm hỏi tới các tôn giáo, các chức sắc, nhà tu hành

và đồng bào có đạo bằng nhiều hình thức khác nhau

Bên cạnh chủ trương tích cực vận động các tôn giáo, các chức sắc, nhà tu hành và tín đồ tham gia xây dựng tốt khối đoàn kết toàn dân, đoàn kết tôn giáo, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn sử dụng phương pháp lịch sử - cụ thể của chủ nghĩa Mác - Lênin để soi rọi lại tình hình đoàn kết tôn giáo trong lịch sử, đồng thời chỉ ra những mặt hạn chế trong các tôn giáo do nguyên nhân không đoàn kết đã làm ảnh hưởng đến tín ngưỡng tâm linh, đến lợi ích của Tổ quốc và nhân dân

1.3 Một số nguyên tắc và phương pháp về đoàn kết tôn giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh

1.3.1 Một số nguyên tắc về đoàn kết tôn giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ nhất, lấy lợi ích của toàn dân tộc và quyền lợi căn bản của con người là mẫu số chung

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra và sử dụng nguyên tắc trên với mong muốn quy tụ các tôn giáo, các chức sắc, nhà tu hành, tín đồ và mọi lực lượng yêu nước khác nhau trong xã hội Việt Nam cùng hành động hướng tới mục tiêu chung của dân tộc, đó là “độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc” Đây là nguyên tắc rất đúng đắn, sáng tạo của Hồ Chí Minh về xây dựng khối đoàn kết tôn giáo, đồng thời có giá trị to lớn đối với việc thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và công cuộc xây dựng CNXH ở Việt Nam Hồ Chí Minh xác định đó là nguyên tắc thống nhất biện chứng giữa cái chung và cái riêng, thực chất là sự thống nhất giữa lợi ích của quốc gia

dân tộc với quyền lợi riêng của mỗi con người Vì vậy, trong suốt quá trình vận động đồng bào theo tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo tham gia xây dựng khối đoàn kết toàn dân và đoàn kết tôn giáo, Người luôn chủ động tìm kiếm những điểm tương đồng, dùng cái tương đồng để khắc phục cái dị biệt, không đặt các sự việc trong sự đối lập hoặc loại trừ nhau, không khoét sâu cái dị biệt về thế giới quan, hệ tư tưởng, nhu cầu tín ngưỡng mà luôn tìm kiếm sự thống nhất, tương đồng về lợi ích chung cho toàn thể dân tộc, đó là độc lập cho dân tộc, thống nhất cho Tổ quốc, tự

do và hạnh phúc cho nhân dân

Thứ hai, tôn trọng và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân

Tự do là một trong những quyền cơ bản của con người Trong các quyền của con người có quyền tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo; tức tự xác lập theo hoặc không theo một đức tin tín ngưỡng, tôn giáo nhất định Bởi lẽ, đây là nhu cầu tinh thần không thể thiếu đối với một bộ phận không nhỏ quần chúng nhân dân lao động, là sự thiêng liêng trong tâm linh con người, không ai được xâm phạm hoặc làm tổn hại Ở Việt Nam, để làm cho quyền tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo trở thành hiện thực sinh động trong đời sống tinh thần của nhân dân, Người rất chú trọng tới pháp luật, coi đó là công cụ để bảo đảm và thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân Cho nên, ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà non trẻ vừa mới ra đời, Hồ Chí Minh đã chủ trương hiện thực hoá quyền tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo bằng văn bản, pháp luật Việt Nam

Thứ ba, hoạt động tôn giáo phải tôn trọng và tuân theo Hiến pháp, pháp luật Việt Nam hiện hành

Trước hết, để tạo điều kiện thuận lợi cho các tôn giáo ở Việt Nam hoạt động, Hồ Chủ tịch

và Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản pháp luật liên quan đến tôn giáo và hoạt động tôn giáo, trong đó Sắc lệnh 234 về tôn giáo đã quy định rõ quyền lợi, trách nhiệm và phạm vi hoạt động của tôn giáo ở Việt Nam Trong Sắc lệnh số 234-SL ngày 16 - 6 - 1955, do Hồ Chủ tịch thay mặt Chính phủ Việt Nam ký đã đưa ra nhiều điều khoản có tính hệ thống về các vấn đề liên quan đến tôn giáo, như phạm vi hoạt động, quyền lợi và trách nhiệm của các tôn giáo

1.3.2 Một số phương pháp về đoàn kết tôn giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ nhất, tôn trọng giáo chủ, tranh thủ tình cảm giáo sỹ và quan tâm tới các tín đồ tôn giáo

Hồ Chí Minh không chỉ tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân mà còn tỏ

rõ tấm lòng tôn kính đối với các giáo chủ, giáo sỹ, linh mục, đức cha và các chức sắc, nhà tu hành cũng như những người sáng lập ra các học thuyết tôn giáo Đây được xem như một trong những phương pháp thể hiện sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong việc vận động các chức sắc, nhà tu hành

và mọi tín đồ tôn giáo tham gia xây dựng khối đoàn kết tôn giáo nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu

"Độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc"

Xuất phát từ quan điểm đúng đắn đó, Hồ Chí Minh đã chủ động bày tỏ thái độ thân thiện, thân ái đoàn kết, liên hệ chặt chẽ với nhiều chức sắc tôn giáo Thực tế cho thấy, Người đã nhiều lần gửi thư và điện thăm hỏi các giáo sỹ với thái độ ân cần, tôn trọng và coi họ có cùng mục đích phấn đấu cho hạnh phúc của đồng bào, cho độc lập của dân tộc

Thứ hai, tích cực tuyên truyền, khai thác các giá trị nhân bản trong các tôn giáo nhằm tập hợp lực lượng cách mạng của toàn dân

Theo Hồ Chí Minh, muốn đoàn kết tôn giáo cần phải tích cực tuyên truyền, giáo dục vận động đồng bào tín đồ các tôn giáo đi theo cách mạng Trong quá trình tuyên truyền, giáo dục cần chú trọng khai thác các giá trị nhân văn, giá trị đạo đức phù hợp trong các học thuyết tôn giáo nhằm tập hợp mọi tín đồ tôn giáo yêu nước tham gia xây dựng khối đoàn kết toàn dân, đoàn kết tôn giáo Nét nổi bật trong phương pháp cách mạng của Người là sự tiếp thu có chọn lọc các tư tưởng nhân văn, đạo đức trong các tôn giáo trên nền tảng chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa cộng sản nhằm hướng tới mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Thực tế cho thấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức rõ về ý nghĩa, tầm quan trọng của phương pháp trên trong việc tập hợp các tín đồ tôn giáo yêu nước tham gia vào cuộc đấu tranh "giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc" Cho nên, trong suốt quá trình vận động đồng bào tín đồ các tôn giáo, Người luôn lấy tấm gương và đức hy sinh của các nhà sáng lập các học thuyết tôn giáo, những điều khuyên răn tiến bộ, hợp lý trong giáo lý, kinh Phật, kinh Thánh để thuyết phục, giáo dục và động viên họ tham gia tích cực vào công cuộc kháng chiến, kiến quốc

Thứ ba, phân biệt giữa tổ chức, giáo dân chân chính với tổ chức và cá nhân giả danh tôn giáo

Hồ Chí Minh cho rằng, đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo là một yêu cầu tất yếu, có ảnh hưởng quyết định đến thành công hay thất bại của cách mạng Việt Nam Do đó, để làm tốt nhiệm

vụ trên đòi hỏi người cách mạng phải biết phân biệt được bạn - thù, phân biệt rõ đâu là tổ chức giáo dân chân chính và đâu là tổ chức giả danh tôn giáo muốn lợi dụng tôn giáo nhằm chia rẽ khối đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo làm phương hại đến sự nghiệp cách mạng của quần chúng nhân dân Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh còn phân biệt rõ những người giáo dân chân chính với những kẻ giả danh tôn giáo để có phương pháp đấu tranh đúng Tiêu chí để phân biệt không phải gì khác hơn là quan điểm “hãy xem họ làm, và đừng vội nghe họ nói”, tức là phải căn cứ vào hành động cụ thể chứ không dựa vào vài ba lời lẽ xu nịnh gây ra sự bất hoà trong Đảng và trong nhân dân Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã kiên trì đấu tranh chống lại những kẻ giả danh tôn giáo nhằm bảo vệ khối đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo

Chương 2: XÂY DỰNG KHỐI ĐOÀN KẾT TÔN GIÁO THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở TỈNH ĐỒNG THÁP TỪ NĂM 1990 ĐẾN NAY: