Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tuần 12 - Tiết 44: Các yếu tố tự sự miêu tả trong văn biểu cảm (Tiếp)

Hoạt động trên lớp GV thông qua đề ra -chép đề lên bảng HS làm bài hết giờ GV thu bài về nhà chấm Đề ra :Cảm nghĩ về người thân GV gi¸m s¸t HS lµm bµi hÕt giê GV thu bµi vÒ nhµ chÊm GV n[r]

Tuần 12 Ngày soạn 09/11/2009

Tiết 44:

CáC YếU Tố Tự Sự MIÊU Tả

TRONG VĂN BIểuCảM

A.Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS hiểu:

- Vai trò của các yếu tố tự sự,miêu tả trong văn biểu cảm và có ý thức vận dụng

chúng

- Luyện tập vận dụng hai yếu tố đó vào văn biểu cảm

B.Chuẩn bị:

- SGK,SGV Ngữ văn 7

-Bảng phụ

C.Các hoạt động trên lớp

* Bài cũ :

- Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ:”Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ?

-Tinh thần nhân đạo,lòng vị tha cao cả của tác giả ,FG thể hiện ntn?

* Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài

Hoạt động của GV- HS

Hoạt động 1:

HS đọc lại bài thơ”Bài ca nhà tranh bị gió

thu phá

Chỉ ra các yếu tố tự sự trong bài thơ và

nêu ý nghĩa của chúng đối với bài thơ

Các yếu tố tự sự ,miêu tả trong bài thơ có

vai trò gì

GV:Dùng +"F< thức tự sự và miêu tả

để gợi ra đố FG biểu cảm và gửi gắm

Nội dung bài học

I Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm

- Bài thơ ,FG chia làm 4 đoạn

Đoạn 1 Tự sự kết hợp với miêu tả

- Hai câu đầu là tự sự

- Ba câu sau là miêu tả

=>Có vai trò tạo ra bối cảnh chung

Đoạn 2:Tự sự kết hợp với biểu cảm

tâm trạng bất ;F ,uất ức vì già yếu

Đoạn 3: Tự sự và miêu tả(6 câu

đàu)Kết hợp biểu cảm(2 câu cuối) Cam phận ,tâm trạng ít ngủ trằn trọc lo lắng

Đoạn 4: Biểu cảm trực tiếp tình cảm

cao "FG F< lên sáng ngời Mơ

FI có một ngôi nhà che khắp thế gian

=>Các yếu tố miêu tả tự sự có vai trò là +"F< tiện để tác giả bộc lộ

cảm xúc

GV gọi h/s đọc đoạn văn (sgk)

-Đoạn văn ,FG chia làm mấy phần nhỏ

chỉ ra các yếu tự sự và miêu tả trong

đoạn văn

Nếu không có yếu tố tự sự và miêu tả thì

yếu tố biểu cảm có thể bộc lộ ,FG hay

không?

Vai trò của các yếu tố tự sự miêu tả trong

đoạn văn ntn?

Đoạn văn trên miêu tả tự sự trong niềm

hồi Ff Hãy cho biết tình cảm đã chi

phối yếu tố tự sự và miêu tả ntn?

GV:Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu

gợi cảm xúc Do cảm xúc chi phối chứ

không nhằm mục đích kể chuyện miêu tả

đầy đủ sự việc ,phong cảnh

cảm xúc

HS nghe giảng

* Đoạn văn (sgk) Phần 1:

Miêu tả bàn chân của bố từ những ngón chân gan bàn chân

mu bàn chân

Phần 2:

Tự sự:Kể chuyện bố ngâm chân cảm nhận sự khó khăn ,vất vả của bố làm nnền tảng cho cảm xúc "F< bố ở cuối bài

Phần 3:

Biểu cảm /"F< bố

=>Việc miêu tả bàn chân của bố

và kể chuyện bố ngâm chân FI muối ,bố đi sớm về khuya làm nền tảng cho cảm xúc "F< vẽ bố ở cuối bài

=>Khêu gợi tình cảm ,cảm xúc

=>Tình cảm là chất keo gắn các yếu

tố tự sự miêu tả thành một mạch văn nhất quán có tính liên kết

Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập:

1.GV "FI dẫn HS viết bài tập 1- HS trình bày GV nhận xét

2.Yêu cầu viết lại thao diễn đạt riêng của HS.Đây là bài tập mô phỏng yêu cầu

HS kết hợp tự sự,miêu ta để biểu cảm:

Miêu tả: Cách chải tóc của F] mẹ ngày aF hình ảnh F] mẹ:

Biểu cảm lòng nhớ mẹ khôn xiết

D.5 dẫn học ở nhà:

-Về nàh học kỉ phần ghi nhớ

-Ôn lại bài đã học

Tuần12 Ngày soạn 10 /11 /2009

(Nguyên tiêu)

Hồ Chí Minh

A Mục tiêu cần đạt :

Giúp HS :

- Cảm nhận ,FG tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu FI ,phong thái ung dung

của Hồ Chí Minh thể hiện trong hai bài thơ

- Biết ,FG thể thơ và chỉ ra ,FG những nét đặc sắc về ngệ thuật của hai bài thơ

B Chuẩn bị :

- SGK ,SGV ,bài soạn ,chân dung Hồ Chí Minh , bức ảnh trong sgk phóng to

C.Các hoạt động dạy học :

*Bài củ: ?ở lớp 6 các em đã ,FG học những văn bản nào của tác giã Hồ Chí Minh?

Em hảy đọc thuộc lòng một bài thơ mà em cho là hay nhất ?

- GV nhận xét -khen đọng viên HS

* Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài

Hoạt động của GV - HS

Hoạt động 1:

HS chú ý đọc phần chú thích dấu *

Em hảy nêu những hiểu biết của em về

tác gĩa ?

Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ ?

Hoạt động 2:

- GV "FI dẩn HS đọc thơ -Đọc diễn

cảm đúng nhịp thể hiện tâm trạng của

tác giã

-GV đọc một lần -Sau đó gọi HS đọc

-GV nhận xét cách đọc của các em

Nội dung bài học

I Đọc - Hiểu chú thích

1 Tác giả - tác phẩm

* Tác giả : -(1890-1969)

-Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc việt nam

(3F] anh hùng dân tộc -Danh nhân văn hoá thế giới ,nhà văn lớn

*.Tác phẩm

- Viết ở Việt Bắc trong những năm

đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân pháp xâm ;FG

2 Từ khó

II.Đọc -Hiểu văn bản

-HS đọc bài

?Cả hai bài thơ ,FG sáng tác theo thể

loai nào ?Bản phiên âm và dịch thơ có

gì khác?

HS đọc bài

Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ

,FG tác giả miêu tả "F thế nào ?

?Vào thời điểm nào?

ở câu 1 tác giã sử dụng biện pháp nghệ

thuật gì ?Tác dụng của nó?

(Tìm một số câu thơ tả về tiếng suối mà

em biết )

?Theo em tại sao tác giã nghe tiếng

suối "F tiếng hát ?

3"F vậy vẻ đẹp hai câu thơ đầu của bài

Cảnh khuya là :

a.Sử dụng có hiệu quả phép so sánh và

nhân hoá

b Miêu tả âm thanh tinh tế và hình ảnh

sinh động

c Vận dụng sáng tạo những hình ảnh

quen thuộc của ,F] thi

d kết hợp giữ miêu tả và biểu cảm trực

tiếp

Hai câu sau nói lên điều gì ?Tâm trạng

của nhà thơ "F thế nào ?

Vì sao Bác lại "F ngũ ?

Em hiểu gì về tâm hồn của F] qua

văn bản này ?

HS đọc bài

Bức tranh thiên nhiên ,FG tác giã vẽ

lên "F thế nào ?vào thời điểm ra sao?

Nêu vẽ đẹp về không gian của bài thơ?

chữ

-HS nêu

* Văn bản : Cảnh khuya

- Tiếng suối chảy

- ắnh trăng ,cây cổ thụ ,hoa

- Bức tranh thiên nhiên về cảnh khuya ở rừng Việt Bắc

-So sánh =>Tiếng suối trong "F tiếng hát xa

-Làm cho thiên nhiên trở nên gần gủi với con F]

- Đêm ở đây rất yên tĩnh ,khuya ,tác giã

rất chú ý đến cảnh thiên nhiên

HS nêu

-Tâm trạng nhà thơ TU"F ngũ (điệp từ )

- Say mê vễ đẹp đêm trăng thiên nhiên

- Lo lắng trằn trọc vì vận mệnh của đất

FI -Yêu FI "F< dân

HS đoc văn bản

* Văn bản :Rằm tháng giêng

Đêm rằm tháng giêng ,trăng rằm tròn vành vạnh,trời trong xanh ,gió mát ,ở giữa dòng sông trên rừng Việt Bắc

- Không gian cao rộng ,bát ngát mênh mông ,tràn đầy ắnh trăng Bầu trời và vầng trăng "F không có giới hạn

GV treo bức tranh lên bảng

Trên dòng sông đó xuất hiện ai ?Và

đang làm gì ?

Qua đó cho biết tác giã là F] "F

thế náo ?

Đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của

hai bài thơ trên là ?

a.Sử dụng biện pháp nghệ thuật có giá

trị biểu cảm cao

b Cảnh vật vừa có màu sắc cổ diển vừ

toát lên sức sống của thời đại

c Tâm hồn thi sỉ kết hợp với phẩm chất

chiến sĩ trong con F] Hồ Chí Minh

d.Cã 3 +"F< án trên đều đúng

=>sức xuân đang tràn ngập cả đất trời=>Tạo ra một vẽ đẹp huyền ảo

- Bác Hồ và các chiến sĩ cách mạng

đang bàn bạc công viêc một cách bí mật

-Yêu thiên nhiên đất FI -Ung dung lạc quan

HS nêu

* GI nhớ: SGK

HS đọc gi nhớ

- GV đọc một số bài thơ viết về trăng của 3F]

D 5 dẩn học ở nhà :

Về nhà học thuộc lòng hai bài thơ

Ôn tập phần tiếng việt để tiết sau kiểm tra Tiếng việt

Tuần 12 Ngày soạn 12/11/2009

Bài12

Tiết 46: Kiểm tra Tiếng việt

A Mục tiêu cần đạt :

- Qua đây để đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của HS

- Rèn luyện ý thức tự giác của học sinh khi làm bài

- Kỉ năng áp dụng lý thuyết vào làm bài tập trắc nghiệm

B.Hoạt động trên lớp ;

GV thông qua đề ra -đề chẵn lẽ

Phát đề cho HS làm -GV theo giỏi hết giờ thu bài về nhà chấm

Đề ra: (Chẵn )

I.Trắc nghiệm : (5điểm)

* Đọc các câu sau và trả lời câu hỏi

1.Từ nào sau đây có thể điền vào chổ trống trong mỗi câu sau : Nhai, nhả ,ăn ,chở

A Tàu vào cảng than

B.Em bé đang cơm

2.Tìm từ trái nghĩa với những từ đã cho sau :

Chín : - Quả chín

- Cơm chín

3.Trong các câu sau câu nào đúng câu nào sai (Điền chữ Đ vào câu đúng và chữ S vào

câu sai )

a Hễ học giỏi đẹp trai

b Nó rất thân ái với bạn bè

c Con xin báo một tin vui cho cha mẹ mừng

4 Phân biệt nghĩa của từng yếu tố Hán việt trong các từ Hán việt sau :

Thi ca

Tồn vong

Quốc kì

5 Đặt câu với với mỗi cặp từ đồng âm sau :

a Đào (dt) - Đào (đ t) , b Sâu (d t) -Sâu (tính từ) , c 6F (dt) - 6F (đ t)

II Tự luận (5 điểm )

1 Phân biệt từ đồng nghĩa hoàn toàn và từ đồng nghĩa không hoàn toàn ? Cho mỗi loại

một ví dụ minh hoạ

2.Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7-10 câu trong đó có sử dụng từ trái nghĩa ? (gạch

chân các từ trái nghĩa đó )

Đề lẻ :

I Trắc nghiệm :(5 điểm )

* Đọc câu hỏi và trả lời :

1.Từ nào sau đây có thể thay thế cho từ chết trong câu "Chiếc ô tô bị chết máy"

Khoanh tròn vaò chữ cái mà em cho là đúng nhất:

a) Mất b) Hỏng c) Đi d) Qua đời

2 Trong các câu sau câu nào đúng câu nào sai

Điền chữ Đ vào câu mà em cho là đúng và chữ S vào câu sai

a.Nó,tôi cùng nhau đến câu lạc bộ

b Bố mẹ rất buồn con

d Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam

3.Tìm từ trái nghĩa với những từ đã cho sau

Lành: - áo lành

- tính lành

4.Phân biệt nghiã của từng yếu tố hán viêt

Hoan hỷ

Sinh tử

ái Quốc

5 Đặt câu với mổi cặp từ đồng âm sau

a.Cày(Danh từ) - Cày động từ

b Năm (Danh từ) - Năm (số từ)

c.Khoá (Động từ) - Khoá (Danh từ)

II Tự luận: (5 điểm )

1.Phân biệt từ dồng nghĩa và từ đồng âm ? Cho ví dụ?

2.Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7 -> 10 câu trong đó có sử dụng từ đồng nghĩa

Gạch chân %FI các từ đồng nghĩa đó?

đáP áN Và BIÊủ ĐIểM

(Đề chẵn )

I.Trắc nghiệm

Làm đúng một câu cho 1 điểm

Câu 1 điền từ (ăn)

Câu 2 xem lại bài từ trái nghĩa có thể điền: Cơm chín=>cơm sống

Quả chín =>quả xanh

Câu 3 Câu đúng : c

Câu 4 Xem lại bài từ Hán Việt

Câu 5 Đặt câu :Ví dụ Bác Đào đang đào đất trồng rau

dt đt

-HS đặt các câu còn lại

II Tự luận

Xem lại bài đồng âm và bài từ trái nghĩa

-Viết đoạn văn trong đó có sử dụng các từ đồng nghĩa

-Bài viết có nội dung ,có tính liên kết ,mạch lạc

Đề lẽ:

I.Trắc nghiệm:

Câu 1: Điền từ '' hỏng''

Câu 2: Câu d đúng

Câu 3 áo lành - áo rách

Tính lành - tính ác

Câu 4: Học sinh xem lại bài từ Hán Việt

Ví dụ: ái :yêu; quốc /FI

Câu 5: Đặt câu

Ví dụ ổ khoá này ,FG dùng để khoá cửa

II Tự luận

Viết đúng đoạn văn theo yêu cầu có sử dụng từ đồng nghĩa

Trình bày sạch sẽ ,đẹp

C 5 dẫn học ở nhà :

- Về nhà ôn lại bài củ

Tuần12 Ngày soạn 14/11/2009

A.Mục tiêu cần đạt :

- Giúp HS tự đánh giá ,FG khả năng viết văn bản biểu cảm của mình Tự sửa các lổi

"F] gặp trong bài văn thông qua tiét trả bài

- Củng cố kiến thức về văn biểu cảm,kỉ năng viết văn bản

B.Chuẩn bị

Bài kiểm tra của HS

Sổ điểm

Bài văn mẩu

C Các hoạt động dạy học:

Giáo viên chm HS nhắc lại đề ra và chép lên bảng

Đề ra : Loài cây em yêu(Tự chọn)

- Đây là một đề văn biểu cảm yêu cầu các em chỉ chọn một loài cây mà em yêu thích

nhất

* Ưu điểm:

- Nhìn chung các em đã làm đúng các FI của một bài văn có : mở bài ,thân bài và kết

bài

- Biết chọn loài cây để bộc lộ cảm xúc

- Có một số bài viết tốt - chữ viết rõ ràng trình bày đẹp "F :

* ?@# điểm :

- Đa số các em còn sa vào kể ,tả nhiều "F làm nổi bật ,FG vấn đề

- Một số bài viết còn sơ sài ,cẩu thả "F đầu F - chữ viết còn sai lổi nhiều "F :

- GV cho đọc một vài bài viết khá - Một vài bài viết "F đạt yêu cầu

HS nhận xét so sánh

Em đã thật sự yêu loại cây đó "F B

Hiểu về loài cây đó ntn?

Theo em tình cảm ở đây phải là tình cảm ntn?

=>Chân thật

Em đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào vào bài viết

Nó có tác dụng gì?

GV trả bài cho HS yêu cầu các em xem lại -có gì thắc mắc để GV giải thích

- Lấy điểm

- HS chữa vào một bên lề

- GV đọc một bài mẩu F< tự HS theo dỏi

C 5 dẩn học ở nhà

- Về nhà tập viết lại bài văn này

- Khắc phục các chổ còn "F đạt yêu cầu

Tuần12 Ngày soạn 15/11/2009

Bài12

Tiết 48: Thành ngữ

A Mục tiêu cần đạt :

Giúp học sinh :

- Hiểu ,FG đặc điểm về cấu tạo và ý nghĩa của thành ngữ

- Tăng thêm vốn thành ngữ ,có ý thức sử dụng thành ngữ trong giao tiếp

- Rèn luyện kỉ năng sử dụng thành ngữ trong khi nói và viết

B.Chuẩn bị :

-Bảng phụ ,phiếu học tập

C.Các hoạt động dạy học :

* Bài củ: Thế nào là từ đồng âm ? Cho ví dụ

-HS lên bảng trìng bày -GV nhận xét cho điểm và vào bài mới

* Bài mới :Giáo viên giới thiệu bài

Hoạt động của GV- HS

Hoạt động 1:

HS đọc ví dụ và chú ý từ in đậm

?Có thể thay cụm từ này bằng những từ khác

,FG không ?Tại sao ?

?Có thể chêm xen một vài từ khác vào đó

hay thay đổi vị trí của nó ,FG không?

Từ ví dụ trên em hảy rút ra lời nhận xét về

đặc điểm , cấu tạo của thành ngữ?

? Cụm từ lên thác xuống ghềnh có nghĩa là

gì

?Nhanh "F chớp nghĩa là gì?

?Tại sao nói hanh "F chớp ?

Nêu một số ví dụ F< tự :

Vậy thành ngữ là gì ?Nó có ý nghĩa "F thế

nào ?

GV phát phiếu học tập HS làm

Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và

đặt câu vơi những thành ngữ đó :

Nội dung bài học

I Thế nào là thành ngữ

VD Lên thác xuống gềnh -Không ,FG vì ý nghĩa sẽ trở nên lỏng lẽo,nhạt nhẽo

-Không :vì đây là một trật tự từ cố

định -Đặc điẻm cấu tạo chặt chẽ về thứ tự các từ và nội dung ý nghĩa

- Có nghĩa là trôi nổi,lênh đênh ,phiêu bạt

- Cuộc sống vất vả khổ cực

- Hành động mau lẹ rất nhanh chính xác

- Dùng hình ảnh so sánh

*Ghi nhớ:

A.An F lạc nghiệp

B Tóc bạc da mồi

C Sông sâu FI cả

?Thành ngữ ''tham sống sợ chết'' có nghĩa là

gì?

Nêu cách hiểu nghĩa của thành ngữ này ?

Hoạt động 2:

HS đọc ví dụ ở SGK và cho biết chức vụ ngữ

pháp mà các thành ngữ trên đảm nhiệm là

gì?

Ví dụ Bảy nổi ba chìm

Tắt lửa tối đèn

Phân tích cái hay của việc sử dụng thành ngữ

trong hai ví dụ trên

GV nhận xét nhóm từ :Tráo trở,bội bạc,phản

trắc=>Đồng nghĩa với nhau

Các thành ngữ :Ăn cháo đá bát,qua cầu rút

ván cũng đồng nghĩa với nhau

HS làm

-Là thái độ ham muốn sự sống sợ hải caí chết

TU"F] để chỉ sự hèn nhát -Hiểu trực tiếp từ nghĩa đen tạo nên nó

II Sử dụng thành ngữ

-Làm vị ngữ

-Làm phụ ngữ cho danh từ khi

-Ngắn gọn ,hàm súc,gợi liên Ff

cho F] ,9F] nghe có tính biểu cảm cao

Ghi nhớ :SGK:

HS nge giảng

III Bài tập :

1.Tìm và giải thích từ thành ngữ:

- Sơn hào hải vị=> là những món ăn ngon những sản phẩm quý hiếm

- Khoẻ "F voi=>Có nghĩa là rất khoẻ

- Tứ cố vô thân =>không có ai thân thích ruột thịt

- Gia mồi tóc F<TU về già

2.HS kể vắn tắt các câu chuyện"Con rồng cháu tiên" "ếch ngồi đáy giếng" Đặt câu với

các câu thành ngữ đó?

VD: Chúng ta tự hào về tổ tiên mình là con rồng cháu tiên

GV "FI dẩn HS về nhà làm các bài tập còn lại:

D.5 dẩn học ở nhà:

Về nhà học thuộc phần ghi nhớ:

Tập lấy các ví dụ về thành ngữ:

Làm các bài tập còn lại:

Chuẩn bị kiến thức để tiết sau trả bài kiểm tra văn và tiếng việt:

cảm xúc

GV gọi h/s đọc đoạn văn (sgk)

-? ?oạn văn ,FG chia làm phần nhỏ

chỉ yếu tự miêu tả

đoạn văn

Nếu yếu tố tự miêu tả

yếu tố biểu cảm. ..

Vai trò yếu tố tự miêu tả

đoạn văn ntn?

Đoạn văn miêu tả tự niềm

hồi Ff Hãy cho biết tình cảm chi

phối yếu tố tự miêu tả ntn?

GV :Tự miêu tả nhằm khêu...

Các yếu tố tự ,miêu tả thơ có

vai trị

GV:Dùng +"F< thức tự miêu tả

để gợi đố FG biểu cảm gửi gắm

Nội dung học< /b>

I Tự miêu tả văn