Biển có một vị trí đặc biệt quan trọng trong an ninh, quốc phòng và phát triển kinh tế biển trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Với việc thông qua Luật biển, chúng ta có một văn bản mang tầm một bộ luật chung về biển, Luật biển năm 2012 đã đặt nền móng cho việc pháp điển hóa pháp luật về biển trên những nguyên tắc thống nhất, phù hợp với luật biển quốc tế, bảo vệ và đáp ứng được các lợi ích biển của Việt Nam. Nhằm mục đích tìm hiểu và làm rõ hơn về bài học, từ đó có cái nhìn, đánh giá sâu sắc hơn và nắm vững kiến thức, nhóm chúng em xin lựa chọn đề tài để tìm hiểu là : “Bình luận về sự tương thích giữa Luật Biển Việt Nam 2012 và Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 liên quan đến quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài trong các vùng biển” .
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÀI TẬP NHÓM
MÔN:
LUẬT BIỂN QUỐC TẾ HIỆN ĐẠI
ĐỀ BÀI: 03
Trang 2BIÊN BẢN XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ THAM GIA VÀ KẾT QUẢ
THAM GIA LÀM BÀI TẬP NHÓM
Nhóm: 03 Lớp: N03.TL2 Khoa: Luật Khóa: 43
Tổng số thành viên của nhóm: 10
- Có mặt:
- Vắng mặt: Có lý do: Không có lý do:
Tên bài tập: Bài tập nhóm
Môn học: Luật biển quốc tế hiện đại
Xác định mức độ tham gia và kết quả tham gia của từng thành viên trong việc thực hiện bài tập nhóm số
03 Kết quả như sau:
STT MÃSV HỌ VÀ TÊN
ĐÁNH GIÁ CỦA SV
SV KÍ TÊN ĐÁNH GIÁ CỦA GIÁO VIÊN
A B C ĐIỂM(SỐ) ĐIỂM(CHỮ) GV KÍTÊN
1 X
2 X
3 X
4 X
5 X
6 X
7 X
8 X
10 X
11 X
Hà Nội, ngày 21 tháng 03 năm 2021
TRƯỞNG NHÓM
- Kết quả điểm bài viết Đinh Thị Nga
+ Giáo viên chấm thứ nhất: ………
+ Giáo viên chấm thứ hai: ……….
- Kết quả điểm thuyết trình:
+ Giáo viên cho thuyết trình: ………
- Điểm kết luận cuối cùng:
Trang 3MỤC LỤC
Trang 4DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
1 UNCLOS 1982: United Nations Convention on Law of the Sea 1982 – Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển
2 LBVN : Luật biển Việt Nam
3 ĐQKGH: đi qua không gây hại
Trang 5MỞ ĐẦU
Biển có một vị trí đặc biệt quan trọng trong an ninh, quốc phòng và phát triển kinh tế biển trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước Với việc thông qua Luật biển, chúng ta có một văn bản mang tầm một bộ luật chung về biển, Luật biển năm
2012 đã đặt nền móng cho việc pháp điển hóa pháp luật về biển trên những nguyên tắc thống nhất, phù hợp với luật biển quốc tế, bảo vệ và đáp ứng được các lợi ích biển của Việt Nam.Nhằm mục đích tìm hiểu và làm rõ hơn về bài học, từ đó có cái nhìn, đánh giá sâu sắc hơn và nắm vững kiến thức, nhóm chúng em xin lựa chọn đề
tài để tìm hiểu là : “Bình luận về sự tương thích giữa Luật Biển Việt Nam 2012 và
Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 liên quan đến quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài trong các vùng biển”
NỘI DUNG
I Quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài trong các vùng biển theo quy định của pháp luật quốc tế
1 Đi qua không gây hại là như thế nào?
Khái niệm “ đi qua không gây hại” bao gồm hai nội dung là “ đi qua” và “ không gây hại” Trong đó, thuật ngữ “ đi qua được cụ thể hóa tại điều 18 UNCLOS bao gồm 3 hướng đi: đi ngang qua lãnh hải nhưng không đi vào nội thủy, không đậu lại trong vũng tàu hoặc công trình cảng bên ngoài nội thủy; đi từ biển qua lãnh hải để vào nội thủy; đi từ nội thủy qua lãnh hải để ra biển.1 Khi thực hiện quyền đi qua không gây hại, tàu thuyền nước ngoài phải đi liên tục, nhanh chóng và liên tục, không được thả neo trừ trường hợp gặp phải những sự cố thông thường về hàng hải hoặc vì một trường hợp bát khả kháng hay mắc cạn vì cứu người.2
UNCLOS không giải thích cụ thể thế nào là “ không gây hại”, tuy nhiên điều
19 đã liệt kê các hành vi bị coi là gây hại cho quốc gia ven biển, như: đe dọa, dùng
vũ lực chống lại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của quốc gia
1 Tạp chí Luật học, đặc san Luật biển tháng 8/2012 Tr.20
2 Xem điều 18 UNCLOS
Trang 6ven biển; luyện tập hoặc diễn tập với bất kì loại vũ khí nào; thu thập tình báo gây thiệt hại cho quốc phòng an ninh của quốc gia ven biển;…
2 Quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài theo quy định của UNCLOS 1982
a) Trong nội thủy
Theo quy định của UNCLOS 1982, quốc gia có thể có một hoặc nhiều vùng nội thurt với các chế độ pháp lí khác nhau, đó là nội thủy không áp dụng quyền qua lại vô hại và nội thủy áp dụng quyền qua lại vô hại3 Ở đây, ta xét đến trường hợp nội thủy áp dụng quyền qua lại vô hại được quy định tại khoản 2 Điều 8 UNCLOS
1982: “Khi một đường cơ sở thẳng được vạch ra theo đúng phương pháp được nói
ở Điều 7 gộp vào nội thủy các vùng nước trước đó chưa được coi là nội thủy, thì quyền đi qua không gây hại nói trong Công ước vẫn được áp dụng ở các vùng nước đó.” Vùng nội thủy trong đó tồn tại quyền đi qua không gây hại của tàu
thuyền nước ngoài là vùng nước có các đường hàng hải quốc tế đi qua mà vốn trước đó chưa được coi là nội thủy nhưng do việc vạch đường cơ sở thẳng, vùng này bị gộp vào nội thủy.4
b Trong lãnh hải
Khác với nội thuỷ, lãnh hải chỉ thuộc chủ quyền hoàn toàn và đầy đủ của quốc gia ven biển Đặc trưng cho tính chất chủ quyền quốc gia trong vùng biển này chính là sự hiện diện của quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài Theo quy định của UNCLOS, quyền đi qua không gây hại được áp dụng rộng rãi cho loại tàu thuyền dân sự, quân sự, tàu ngầm cũng như tàu chạy bằng năng lượng nguyên tử, tàu chở chất phóng xạ hay những chất độc hại.5 Đồng thời, để đảm bảo cho tàu thuyền nước ngoài được thực hiện quyền này một cách chính đáng, điều 24 cũng yêu cầu nghĩa vụ của quốc gia ven biển Bên cạnh đó, Công ước cũng đặt ra
3 Tạp chí Luật học, đặc san Luật biển tháng 8/2012 Tr.18
4 Giáo trình Luật Quốc tế, trường ĐH Luật Hà Nội, nxb CAND
5 Các điều 17, 18, 19, 20, 23 và 24 UNCLOS
Trang 7một số nghĩa vụ cho tàu thuyền nước ngoài khi thực hiện quyền đi qua không gây hại trong lãnh hải của quốc gia ven biển như: tàu ngầm và phương tiện đi ngầm khác buộc phải đi nổi và phải treo cờ của quốc gia mà tàu đăng tịch6; phải đi theo tuyến đường quy định, tôn trọng việc phân chia luồng giao thông do quốc gia ven biển ấn định nhằm đảm bảo an toàn hàng hải7; Nếu có các hành vi nêu trên trong lãnh hải, tàu thuyền nước ngoài không được coi là đi qua không gây hại và phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể, quốc gia ven biển "có thể thi hành các biện pháp cần thiết trong lãnh hải của mình để ngăn cản mọi việc đi qua có gây hại" (Theo Khoản 1 Điều 25 UNCLOS 1982)
3 Quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam
Theo pháp luật Việt Nam, quyền ĐQKGH trong lãnh hải đã được nêu trong các văn bản pháp luật của nước Cộng hòa CNXH Việt Nam; tiếp tục được LBVN
2012 quy định rõ ràng, đầy đủ theo đúng quy định trong UNCLOS 1982 Theo quy định tại Điều 23, tàu thuyền nước ngoài được quyền đi qua lãnh hải Việt Nam một cách liên tục, nhanh chóng Chỉ những trường hợp gặp sự cố hàng hải, sự cố bất khả kháng, gặp nạn hoặc phải cứu giúp người, tàu thuyền hay tàu bay đang gặp nạn, tàu thuyền nước ngoài mới được phép dừng trên vùng lãnh hải Việt Nam Đó
là những quy định yêu cầu tàu thuyền nước ngoài không được làm phương hại đến hòa bình, quốc phòng, an ninh của Việt Nam và trật tự, an toàn trên biển Ngoài ra, các tàu thuyền này cũng phải tuân thủ quyết định của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam về việc áp dụng biện pháp phòng ngừa đặc biệt, kể cả cấm không được đi qua lãnh hải Việt Nam hoặc buộc phải rời ngay khỏi lãnh hải Việt Nam trong trường hợp có dấu hiệu, bằng chứng rõ ràng về khả năng gây rò rỉ hoặc làm ô nhiễm môi trường (Điều 24(2))
6 Xem điều 20 UNCLOS
7 Xem điều 22 UNCLOS
Trang 8Với tàu ngầm hoặc các phương tiện đi ngầm khác của nước ngoài hoạt động trong vùng nội thủy, lãnh hải của Việt Nam, LBVN 2012 yêu cầu những phương tiện này phải ở trạng thái nổi trên mặt nước và treo cờ quốc tịch Quy định này được miễn trừ khi các phương tiện ngầm này được Chính phủ Việt Nam cho phép hoạt động ngầm trong vùng nội thủy, lãnh hải Việt Nam, hoặc theo thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và chính phủ quốc gia mà tàu thuyền đó mang cờ (Điều 29)
II Phân tích và đánh giá được điểm tương thích giữa quy định của Luật Biển Việt Nam 2012 và Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982về quyền đi qua không gây hại
Một trong những yêu cầu xây dựng Luật biển là phải bảo đảm được tính tương thích, thống nhất từ Hiến pháp Việt Nam, UNCLOS 1982 tới các văn bản pháp luật
về biển hiện hành, nhằm bảo vệ được các quyền lợi chính đáng của Việt Nam và điều hành có hiệu quả các hoạt động biển của các cá nhân, pháp nhân Việt Nam và nước ngoài trên các vùng biển Việt Nam Dựa trên cơ sở lấy UNCLOS 1982 làm khung pháp lý quan trọng, LBVN năm 2012 được xây dựng Trong đó, quyền ĐQKGH là một trong những vấn đề pháp lý quan trọng Nội dung về quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài được LBVN quy định với mức độ tương thích cao so với quy định về nội dung này trong UNCLOS Nhìn chung LBVN
2012 cũng như các văn bản pháp lý có liên quan gần như nhắc lại các quy định về
đi qua không gây hại trong UNCLOS Điều 12 của LBVN đã chỉ rõ: “Tàu thuyền
của tất cả các quốc gia được hưởng quyền đi qua không gây hại trong lãnh hải Việt Nam” Bên cạnh đó, LBVN cũng làm rõ hơn một số nội dung như: nghĩa vụ của
tàu thuyền nước ngoài; quyền và nghĩa vụ của Việt Nam đối với quyền đi qua không gây hại; quyền đi qua không gây hại của tàu quân sự và tàu nhà nước phi thương mại
Cụ thể hoá các quy định của UNCLOS về quyền đi qua không gây hại, Luật Biển Việt Nam đã quy định khá chi tiết về nghĩa vụ của tàu thuyền khi thực hiện quyền đi qua không gây hại (Điều 24) Theo đó, khi thực hiện quyền đi qua không
Trang 9gây hại trong lãnh hải Việt Nam,các cá nhân và tổ chức nước ngoài phải tuân theo các quy định của pháp luật Việt Nam
Một điểm mới trong quy định của LBVN là tàu thuyền quân sự nước ngoài khi thực hiện quyền đi qua không gây hại trong lãnh hải Việt Nam thì phải thông báo trước cho cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam Mặc dù UNCLOS không có quy định nào xác định quy chế pháp lý riêng dành cho tàu quân sự nước ngoài khi thực hiện quyền đi qua không gây hại, tuy nhiên đây không phải là một sự vi phạm UNCLOS, mà quy định này xuất phát từ việc bảo vệ quyền và lợi ích của quốc gia ven biển Việc đưa ra quy định về việc phải thông báo này không vì mục đích cản trở hoạt động của tàu quân sự nước ngoài mà chỉ là một thủ tục hành chính nhằm giúp cho Việt Nam dễ dàng hơn trong quá trình kiểm soát hoạt động của tàu quân
sự nước ngoài khi thực hiện quyền đi qua không gây hại trong lãnh hải Việt Nam
Do đó, về cơ bản Việt Nam đã và đang làm tốt nhiệm vụ của mình khi xây dựng và hoàn thiện LBVN 2012 nói chung cũng như hoàn thiện nội dung quy định
về quyền đi qua không gây hại đối với tàu thuyền nước ngoài Các quy định của LBVN nói chung và quy định về quyền đi qua không gây hại nói riêng nhìn chung khá tương thích với quy định của UNCLOS và không có sự vi phạm Điều này là phù hợp với nguyên tắc tận tâm thiện chí thực hiện các cam kết quốc tế
KẾT LUẬN
Tiếp cận dưới góc độ khoa học pháp lý, chúng ta thấy rằng, cùng với quá trình phát triển của đời sống kinh tế - xã hội, việc nghiên cứu pháp luật về biển đang ngày càng được hình thành và phát triển Luật biển là cơ sở pháp lý quan trọng thúc đẩy hợp tác quốc tế về biển giữa Việt Nam với các nước và các tổ chức quốc tế, trên cơ sở tôn trọng pháp luật quốc tế, tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, bình đẳng, các bên cùng có lợi
Trang 10DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982
2 Luật biển Việt Nam 2012
3 Giáo trình Luật biển quốc tế - Trường Đại học Luật Hà Nội – NXB Tư Pháp
4 Giáo trình Luật Quốc Tế- Trường Đại học Luật Hà Nội- NXB CAND
4 Tạp chí Luật học, đặc san Luật biển tháng 8/2012
5 http://tuyengiao.vn/dien-dan/hoi-dap/the-nao-la-chu-quyen-cua-quoc-gia-ven- bien-cong-uoc-luat-bien-1982-quy-dinh-cac-vung-bien-nao-thuoc-chu-quyen-cua-32550
6 https://luatminhkhue.vn/noi-thuy-la-gi-cach-phan-dinh-vung-noi-thuy.aspx
Trang 11PHỤ LỤC
Công ước luật biển 1982:
ĐIỀU 17 Quyền đi qua không gây hại
Với điều kiện phải chấp hành Công ước, tàu thuyền của tất cả các quốc gia, có biển hay không có biển, đều được hưởng quyền đi qua không gây hại trong lãnh hải
ĐIỀU 18 Nghĩa của thuật ngữ “Đi qua” (Passage)
1 “Đi qua” là đi ở trong lãnh hải, nhằm mục đích
a) Đi ngang qua nhưng không đi vào nội thủy, không đậu lại trong một vũng tàu hoặc một công trình cảng ở bên ngoài nội thủy; hoặc
b) Đi vào hoặc rời khỏi nội thủy, hoặc đậu lại hay rời khỏi một vũng tàu hay một công trình cảng trong nội thủy
2 Việc đi qua phải liên tục và nhanh chóng Tuy nhiên, việc đi qua bao gồm cả việc dừng lại và thả neo, nhưng chỉ trong trường hợp gặp phải những sự cố thông thường về hàng hải hoặc vì một trường hợp bất khả kháng hay mắc nạn hoặc vì mục đích cứu giúp người, tàu thuyền hay phương tiện bay đang lâm nguy hoặc mắc nạn
ĐIỀU 19 Nghĩa của thuật ngữ “đi qua không gây hại” (Passage inoffensif)
1 Việc đi qua là không gây hại, chừng nào nó không làm phương hại đến hòa bình, trật tự hay an ninh của quốc gia ven biển Việc đi qua không gây hại cần phải được thực hiện theo đúng với các quy định của Công ước và các quy tắc khác của pháp luật quốc tế
2 Việc đi qua của một tàu thuyền nước ngoài bị coi như phương hại đến hòa bình, trật tự hay an ninh của quốc gia ven biển, nếu như ở trong lãnh hải, tàu thuyền này tiến hành một trong bất kỳ hoạt động nào sau đây:
a) Đe dọa hoặc dùng vũ lục chống lại chính quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của quốc gia ven biển hay dùng mọi cách khác trái với các nguyên tắc của pháp luật quốc tế đã được nêu trong Hiến chương Liên hợp quốc;
b) Luyện tập hoặc diễn tập với bất kỳ kiểu loại vũ khí nào;
c) Thu nhập tình báo gây thiệt hại cho quốc phòng hay an ninh của quốc gia ven biển;
d) Phóng đi, tiếp nhận hay xếp lên tàu các phương tiện bay;
e) Phóng đi, tiếp nhận hay xếp lên tàu các phương tiện quân sự;
f) Tuyên truyền nhằm làm hại đến quốc phòng hay an ninh của quốc gia ven biển;
Trang 12g) Xếp hoặc dỡ hàng hóa, tiền bạc hay đưa người lên xuống tàu trái với các luật và quy định về hải quan, thuế khóa, y tế hoặc nhập cư của quốc gia ven biển;
h) Gây ô nhiễm cố ý và nghiêm trọng, vi phạm Công ước;
i) Đánh bắt hải sản;
j) Nghiên cứu hay đo đạc;
k) Làm rối loạn hoạt động của mọi hệ thống giao thông liên lạc hoặc mọi trang thiết
bị hay công trình khác của quốc gia ven biển;
l) Mọi hoạt động khác không trực tiếp quan hệ đến việc đi qua
ĐIỀU 20 Tàu ngầm và các phương tiện đi ngầm khác
Ở trong lãnh hải, tàu ngầm và các phương tiện đi ngầm khác buộc phải đi nổi và phải treo cờ quốc tịch
ĐIỀU 21 Các luật và quy định của quốc gia ven biển liên quan đến việc đi qua không gây hại
1 Quốc gia ven biển có thể định ra, phù hợp với các quy định của Công ước và các quy tắc khác của pháp luật quốc tế, các luật và quy định liên quan đến việc đi qua không gây hại ở trong lãnh hải của mình về các vấn đề sau đây:
a) An toàn hàng hải và điều phối giao thông đường biển;
b) Bảo vệ các thiết bị và các hệ thống bảo đảm hàng hải và các thiết bị hay công trình khác;
c) Bảo vệ các đường giây cáp và ống dẫn;
d) Bảo tồn tài nguyên sinh vật biển;
e) Ngăn ngừa những sự vi phạm các luật và quy định của quốc gia ven biển liên quan đến việc đánh bắt;
f) Gìn giữ môi trường của quốc gia ven biển và ngăn ngừa, hạn chế, chế ngự ô nhiễm môi trường;
g) Nghiên cứu khoa học biển và đo đạc thủy văn;
h) Ngăn ngừa những sự vi phạm các luật và quy định về hải quan, thuế khóa, y tế hay nhập cư của quốc gia ven biển;
2 Các luật và quy định này không áp dụng đối với cách thiết kế, việc đóng hoặc đối với trang bị của tàu thuyền nước ngoài, nếu chúng không có ảnh hưởng gì đến các quy tắc hay quy phạm quốc tế được chấp nhận chung
3 Quốc gia ven biển công bố theo đúng thủ tục các luật và quy định này
Trang 134 Khi thực hiện quyền đi qua không gây hại ở trong lãnh hải tàu thuyền nước ngoài phải tuân thủ các luật và quy định này, cũng như tất cả các quy định quốc tế được chấp nhận chung có liên quan đến việc phòng ngừa đâm va trên biển
ĐIỀU 22 Các tuyến đường và cách bố trí phân chia luồng giao thông ở trong lãnh hải
1 Quốc gia ven biển khi cần bảo đảm an toàn hàng hải có thể đòi hỏi tàu thuyền nước ngoài đi qua không gây hại trong lãnh hải của mình phải đi theo các tuyến đường do mình ấn định và phải tôn trọng các cách bố trí phân chia các luồng giao thông do mình quy định nhằm điều phối việc qua lại các tàu thuyền
2 Đặc biệt, đối với các tàu xi-teec (navires-citernes), các tàu có động cơ chạy bằng năng lượng hại nhân và các tàu chở các chất hay các nguyên liệu phóng xạ hoặc các chất khác vốn nguy hiểm hay độc hại, có thể bị bắt buộc chỉ được đi theo các tuyến đường này
3 Khi ấn định các tuyến đường và quy định cách bố trí phân chia luồng giao thông theo điều này, quốc gia ven biển lưu ý đến:
a) Các kiến nghị của tổ chức quốc tế có thẩm quyền;
b) Tất cả các luồng lạch thường được sử dụng cho hàng hải quốc tế;
c) Các đặc điểm riêng của một số loại tàu thuyền và luồng lạch;
d) Mật độ giao thông
4 Quốc gia ven biển ghi rõ các tuyến đường và các cách phân chia luồng giao thông nói trên lên hải đồ và công bố theo đúng thủ tục
ĐIỀU 23 Tàu thuyền nước ngoài có động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân
và tàu thuyền chuyên chở các chất phóng xạ hay các chất vốn nguy hiểm hoặc độc hại.
Các tàu thuyền nước ngoài có động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân cũng như các tàu thuyền chuyên chở các chất phóng xạ hay các chất khác vốn nguy hiểm hay độc hại, khi thực hiện quyền đi qua không gây hại trong lãnh hải, buộc phải mang đầy đủ các tài liệu và áp dụng những biện pháp phòng ngừa đặc biệt theo quy định của các điều ước quốc tế đối với loại tàu thuyền đó
ĐIỀU 24 Các nghĩa vụ của quốc gia ven biển
1 Quốc gia ven biển không được cản trở quyền đi qua không gây hại của các tàu thuyền nước ngoài trong lãnh hải, ngoài những trường hợp mà Công ước đã trù định Đặc biệt khi áp dụng Công ước, quốc gia ben biển không được:
a) Áp đặt cho các tàu thuyền nước ngoài những nghĩa vụ dẫn đến việc cản trở hay hạn chế việc thực hiện quyền đi qua không gây hại của các tàu thuyền này;