Về sự sáng tạo của Lương Thế Vinh hồi nhỏ, có giai thoại kể rằng một lần trong lúc đang chơi bóng với các bạn, quả bóng lăn xuống một hố hẹp và sâu, tưởng như không lấy lên được. Lương[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ VANG
TRƯỜNG THCS VINH THÁI
Trang 2Câu hỏi kiểm tra
Câu 1: Muốn chia hai luỹ thừa cùng cơ số, ta làm thế
nào?
Câu 2: Cho a, b N, Vậy tích a.b chia hết cho
những số tự nhiên nào?
:
x x x m n ( m n )
Quy ước: x0 1( x 0)
Trang 3Tiết 15 CHIA ĐƠN THỨC CHO ĐƠN THỨC
1 Quy tắc
3 5 :3 x x x 5 x
Làm bài tập ?1: Làm tính chia:
a x x
7 2 )15 :3
5
3 2
.12 :12
12 x x x 3 x
Làm bài tập ?2: Tính
2 2 2
a x y xy
3 2
b x y x
5 x y y xy 3 :5 3 y
2 12 2 3
9 x xy x :9 xy
? Hãy so sánh số mũ của mỗi
biến ở đơn thức bị chia và đơn thức chia
Vậy thì khi nào đơn thức A chia hết cho đơn thức B
Trang 4Tiết 15 CHIA ĐƠN THỨC CHO ĐƠN THỨC
1 Quy tắc
Nhận xét: Đơn thức A chia hết cho đơn thức B khi mỗi biến của B đều là
biến của A với số mũ không lớn hơn số mũ của nó trong A
Quy tắc:
Muốn chia đơn thức A cho đơn thức B (trong trường hợp đơn thức A chia hết cho đơn thức B) ta làm như sau:
-Chia hệ số của đơn thức A cho hệ số của đơn thức B
-Chia luỹ thừa của từng biến trong A cho luỹ thừa của từng biến trong B -Nhân các kết quả vừa tìm được với nhau.
Trang 5Tiết 15 CHIA ĐƠN THỨC CHO ĐƠN THỨC
2 Áp dụng:
?3: a) Tìm thương trong phép chia, biết đơn thức bị chia là
đơn thức chia là
3 5
15x y z
2 3
5x y
b) Cho P 12 x y4 2:( 9 ) xy2
Tính giá trị của biểu thức P tại x = - 3 và y = 1,005
Trang 6BÀI TẬP
2 4 2
5 :10
2
( x )
5
a 2x y3
3
y
y
25
x
3
1
2 y
Đố: Tìm tên một nhà toán học thời trước.
Em hãy tính các thương sau rồi viết chữ tương ứng với đáp số
đúng vào các ô trống Khi đó em sẽ biết được tên của một nhà toán
học Việt Nam thế kỉ XV
( ) :( )
E x x G x yz xyz2 :
3 4 3
N x y x y V ( y ) :(5 y )4 U ( xy ) :(10 xy )5
3 2
5 :( 5)
H O 4 x y z4 3 2 :2 xy z2 2 I 18 x y z xyz2 2 :6
5 :5
L a b a b
3
y
25
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Trang 7Tiểu sử
Lương Thế Vinh sinh ngày 1 tháng 8 năm 1441(Tân Dậu) tại làng Cao Hương, huyện Thiên Bản, trấn Sơn Nam (nay là thôn Cao Phương, xã Liên Bảo, huyện
Vụ Bản, tỉnh Nam Định) Từ nhỏ Lương Thế Vinh đã nổi tiếng về khả năng học mau thuộc, nhanh hiểu, và khả năng sáng tạo trong các trò chơi như đá bóng,thả diều, câu cá, bẫy chim
Năm 1463, Lương Thế Vinh đỗ Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ nhất danh (
Trạng Nguyên) khoa Quý Mùi niên hiệu Quang Thuận thứ 4, đời Lê Thánh Tông
Vua Lê Thánh Tông ban tặng Cờ hoa Tam Khôi cho ba vị đỗ đầu:
Trạng nguyên Lương Thế Vinh
Bảng nhãn Nguyễn Đức Trinh
Thám hoa Quách Đình Bảo
Thiên hạ cộng tri danh - (Thiên hạ đều biết tên)
Các năm sau đó, ông làm quan với các chức Trực học sĩ, Thị thư và
Chưởng viện sự ở viện Hàn lâm
Trang 8Giai thoại
Có nhiều giai thoại về Lương Thế Vinh
Về sự sáng tạo của Lương Thế Vinh hồi nhỏ, có giai thoại kể rằng một lần trong lúc đang chơi bóng với các bạn, quả bóng lăn xuống một hố hẹp và sâu, tưởng như không lấy lên được Lương Thế Vinh đã nghĩ ra cách lấy bóng lên bằng việc đổ nước vào hố và lợi dụng việc bóng nổi trên nước để lấy lại quả bóng
Về phong cách học tập của Lương Thế Vinh, có giai thoại so sánh ông với
Quách Đình Bảo cũng là người nổi tiếng về thông minh, học giỏi ở vùng
Sơn Nam (Ngày nay thuộc Thái Bình và Nam Định) Khi sắp đến kỳ thi của triều đình, Quách Đình Bảo thì ngày đêm dùi mài kinh sử quên ngủ, quên ăn; còn Vinh thì thư giãn, thả diều cùng bạn bè Kì thi đó Quách Đình Bảo đỗ đầu nhưng đến khoa thi Đình (kì thi Quốc gia) Quý Mùi năm Quang Thuận thứ tư, đời vua Lê Thánh Tông (1463) Lương Thế Vinh đỗ trạng nguyên (đỗ đầu), Quách Đình Bảo chỉ đỗ thám hoa (đỗ thứ 3)
Trang 9Sự sáng tạo khoa học của Lương Thế Vinh được truyền khẩu qua câu chuyện ông tiếp đón sứ nhà Minh là Chu Hy Hy đã nghe nói về Lương Thế Vinh, không những nổi tiếng về văn chương âm nhạc, mà còn tinh thông toán học, nên thách đố Vinh cân một con voi Lương Thế Vinh đưa voi lên một chiếc thuyền rồi đánh dấu mép nước bên thuyền, sau đó dắt voi lên Tiếp theo, ông ra lệnh đổ đá hộc xuống thuyền, cho đến lúc thuyền chìm xuống đến đúng dấu cũ Việc còn lại là đưa từng viên đá lên cân và cộng kết quả Chu Hy thán phục ông nhưng tiếp tục đố ông đo bề dày của một tờ giấy xé ra từ một quyển sách Khi nghe ông nói chỉ cần đo bề dày cả
cuốn sách rồi chia đều cho số tờ là ra ngay kết quả, Chu Hy ngửa mặt lên trời than:
"Nước Nam quả có lắm người tài!"
Lương Thế Vinh cũng được gắn với một vài giai thoại với vua quan nhà Lê Các
giai thoại này cho thấy ông ứng đáp thông minh với vua, có các lời khuyên hợp lý cho vua và răn dạy các quan dưới cấp bỏ thói hách dịch nhân dân
Trang 10- Nắm vững nhận xét, quy tắc chia đơn thức cho đơn thức
- Bài 59, 60, 61, 62 SGK trang 27
- Bài 39, 40, 41, 42, 43 SBT trang 7
DẶN DÒ VỀ NHÀ