Phương pháp GV - HS Ghiđược vật sống và vật không sống - Nắm được nhiệm vụ của bộ môn sinh học nói chung - Biết được 4 nhóm sinh vật chính; Động vật, thực vật, vi khuẩn, nấm - Hiểu được
Trang 1KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY MÔN SINH HỌC 6
- HS phần lớn ở khu vực nơng thơn thuận lợi cho việc nghiên cứu các lồi thực vật, mẫu vật dễ tìm
- Đổi mới phương pháp dạy học thích hợp cho việc giảng dạy phù hợp từng đối tượng học sinh, truyền đạt kiến thức cho học sinh có hiệu quả
- Học sinh đã có định trước trong học tập bộ môn từ cấp dưới tiểu học là tự tìm kiếm kiếm thức thông qua kênh chữ, kênh hình để hoàn thành những định hướng, thực hiện các lệnh về nội dung kiến thức từ đó giúp các em chủ động tiếp thu kiến thức
- Tư liệu phục vụ giảng dạy bộ môn và trang thiết bị được cung cấp tương đối đầy đủ như SGK, SGV, tranh ảnh, mô hình giúp cho HS hứng thú hơn trong học tập
2 Khó khăn:
- Các em phần lớn ở nơng thơn nên thời gian dành cho học tập ít
- HS lớp 6 vừa chuyển cấp nên với nề nếp, phương pháp học tập cịn nhiều bỡ ngỡ trong học tập
- HS bước đầu làm quen với kiến thức khoa học tìm hiểu về thế giới thực vật, chất lượng học sinh không đồng đều, cơ sở vật chất chưa đáp ứng được việc dạy và học
Từ những thuận lợi và khó khăn, tôi xác định lấy thuận lợi làm cơ bản để khắc phục khó khăn tồn tại, cố gắng hoàn thành tốt chuyên môn được giao
a Số lượng:
* Lớp 6A: Tổng số HS 32
* Lớp 6B: Tổng số HS 33
b Tình hình tiếp thu của học sinh:
1
Trang 2* Lớp 6A: 29, đạt 91%
* Lớp 6B: 30, đạt 82,3%
c Cơ sở vật chất – trang thiết bị : Vẫn cịn thiếu.
II Nhiệm vụ chủ yếu của năm học:
- Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, học đi đôi với hành, liên hệ kiến thức bài học vào thực tiễn, ứng dụng vào đời sống hàng ngày
- Thực hiện đúng chương trình
- Nâng cao chất lượng học tập của HS
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
- Tiếp tục xây dựng phong trào “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
III Biện pháp thực hiện:
1 Thực hiện chương trình dạy và học:
- Dạy đầy đủ theo PPCT
- Dạy có chất lượng
- Quản lý sâu sắc việc học tập của HS
- Đánh giá kết quả học tập đúng
2 Công tác tự bồi dưỡng:
- Dự chuyên đề
- Sinh hoạt tổ chuyên môn
- Thao giảng – dự giờ
- Aùp dụng SKKN của đồng nghiệp
- Học tập nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ
3 Nề nếp dạy và học:
- Giáo dục cho hs ý thức học tập nghiêm túc, cĩ nhận thức đúng đắn về bộ mơn
- Đảm bảo dạy theo đúng phân phối chương trình, khơng cắt xén, dồn ép, đảo lộn chương trình
- Soạn bài cẩn thận, chi tiết, cĩ trọng tâm, giảng dạy chủ động, khai thác kiến thức hs, tận dụng thời gian lên lớp
2
Trang 3- Soạn bài chi tiết cẩn thận cĩ tính thực tế kết hợp giáo dục đạo đức tư tưởng cho hs Giáo dục ý thức bảo vệ mơi trường.
- Chấm bài kĩ, khắc sâu yêu cầu kiến thức của bài, cĩ thang điểm cụ thể
- Tích cực học hỏi đồng nghiệp nâng cao kiến thức bản thân
- HS nghiêm túc theo dõi bài giảng, hăng hái phát biểu xây dựng bài
- Chuẩn bị tốt vật mẫu, dụng cụ học tập
4 Đổi mới phương pháp dạy học:
- Dạy học theo phương pháp tích cực, kết hợp nhiều phương pháp dạy học: gợi mở, vấn đáp, thực hành, thảo luận nhóm …
- Sử dụng ĐDDH
- Đẩy mạnh thi đua giữa các tổ, nhóm
- Dạy theo phương pháp tích hợp giữa các môn học
- Liên hệ kiến thức đã học vào thực tế, sản xuất, lồng ghép với việc bảo vệ môi trường
IV Chỉ tiêu phấn đấu:
Trang 4Phương pháp GV - HS Ghi
được vật sống
và vật không
sống
- Nắm được
nhiệm vụ của
bộ môn sinh
học nói chung
- Biết được 4 nhóm sinh vật chính;
Động vật, thực vật, vi khuẩn, nấm
- Hiểu được nhiệm vụ của sinh học và thực vật học
- Nêu vấn đề
- Quan sát
- Phân tích
- Thảo luận nhóm
- Tranh vẽ
- Bảng phụ
Đại cương về giới TVĐặc điểm chung của thực vật
- Tranh vẽ mẫu vật về thực vât
- Bảng phụ
Có phải tất cả thực vật đều có hoa
1
- Biết quan sát so sánh để phân biệt được cây có hoa và cây không có hoa dựa vào đặc điểm của cơ quan sinh sản( hoa, quả)
- Phân biệt cây 1 năm và cây lâu năm
Quan sát, so sánh
Biểu diễn tranh, mẫu vậtHoạt động nhóm
- Tranh vẽ mẫu vật về thực vât
- Bảng phụ4
Trang 6Số tiế t
Nội dung kiến thức Phương pháp Chuẩn bị GV - HS Ghi chú
ở cấp độ tế bào và mơ.Cấu trúc chức năng của
tế bào thực vật và mơ thực vật
- Nhận biết cấu tạo một tế
bào thực vật
- Hiểu được
sự lớn lên và phân chia của
tế bào giúp cơ
thể thực vật lớn lên
Kính lúp, kính hiển
-Kính hiển vi
- Kính lúp
- Tranh vẽ
-Bảng phụQuan sát
tế bàothực vât
tiêu bản tế bào thực vật( tế bào vẩy hành, thịt, quả cà chua)
- Sử dụng KL,KHV
- Tập vẽ hình đã
qs đựoc trên kính HV
Thực hành QS
Vẩy hành, thịt, quả cà chua chín
- Kính h vi
Có phải tất cả thực vật đều có hoa
1
- Biết quan sát so sánh để phân biệt được cây có hoa và cây không có hoa dựa vào đặc điểm của cơ quan sinh sản (hoa, quả)
- Phân biệt cây 1 năm và cây lâu năm
Quan sát, so sánh
Biểu diễn tranh, mẫu vật
Hoạt động nhóm
- Tranh vẽ mẫu vật về thực vât
- Bảng phụ
Cấu tạo tế bào
- Khái niệm về mô
Quan sát hình vẽ, nhận biết kiến thức
Biểu diễn tranh hoạt động nhóm
Tranh phóng to 7.1; 7.2;
7.3; 7.4;
7.5 SGK
Sự lớn lên và phân chia của tế bào
1
HS trả lời được câu hỏi tế bào lớn lên ntn? Tế bào phân chia ntn?
- Hiểu được ý nghĩa của sự lớn lên và phân chia tế bào thực vật chỉ có những tế bào mô phân sinh mới có khả năng phân chia
Quan sát hình vẽ toàn kiến thứcBiểu diễn tranh hoạt động nhóm
Tranh phóng to hình 8.1;
8.2 SGK6
Trang 7Chuẩn bị
GV - HS
Ghi chú
- Tranh vẽ
- Mẫu vật
- Bảng phụ
Cấu tạo miền hút của rễ
- Tranh vẽ
- Bảng phụ
Sự hút nước và muối khoáng của rễ
nghiệm để tự xác định được vai trò của nước và 1 số loại muối khoáng chính đối với cây
- Xác định được con đường rễ cây hút nước và muối khóng phù hợp
- Hiểu được nhu cầu nước và muối khoáng của cây phụ thuộc vào
những đkiện nào?
Thí nghiệmQuan sát, diễn giảng, vấn đáphoạt động nhóm
- Tranh vẽ
- Mẫu vật kết quả thí nghiệm đã làm ở nhà
- Bảng phụ
7
Trang 8- Tập thiết kế thí nghiệm đơn giản nhằm chứng minh cho mục đích nghiên cứu của SGK đề ra
Biến dạng
- Học sinh phân loại được 4 loại rễ biến dạng: rễ củ, rễ móc, rễ hở, hiểu được đặc điểm của từng loại rễ biến dạng phù hợp với chức năng của chúng
- Nhận thức được 1 số loại rễ biến dạng đơn giản thường gặp
- HS giải thích được vì sao phải thu hoạch các cây rễ củ trước khi
cây ra hoa
Quan sát, so sánh phân tích mẫu tranh
TranhMẫu vật một số loại rễ biến dạng
TH: Quan
sát các loại
rễ, các miền
của rễ và sự
- Tranh vẽ
- Mẫu vật
- Bảng phụ
8
Trang 9Phương pháp
Chuẩn bị
GV - HS
Ghi chú
Cấu tạo ngoài
- Nhận biết, phân biệt được các loại thân thân đứng, thân leo, thân bò
Biểu diễn tranh, mẫu, hoạt động nhóm
Tranh mẫu ngọn bí đỏ, bảng phân loại cây, kính lúp cầm tay
Thân dài ra do
- Qua thí nghiệm HS tự phát biện thân dài ra do phần ngọn
- Biết vận dụng cơ sở khoa học của bấm ngọn, tỉa cành để giải thích 1 số hiện tượng trong thực tế sản xuất
Thí nghiệm
báo cáo kết quả của thí nghiệm
Cấu tạo trong của
non, so sánh với cấu tạo trong của rễ(mẫu hút)
Vấn đáp, hoạt động nhóm
Tranh, bảng phụ, phiếu học tập
9
Trang 10- Nêu được những đặc điểm cấu tạp của vỏ, trụ giữa phù hợp với chắc năng của chúng
Biểu diễn tranh, mẫu
Thí nghiệm quan sát
Vận chuyển các
- HS tự biết tiến hành thí nghiệm để chứng minh:
nước và muối khóng từ rễ lên thân, nhờ mạch gỗ, các chất hữu cơ trong cây được vận chuyển nhờ mạch này
Thực hành
vi, dao sắc
Số tiết Nội dung kiến thức
Phương pháp
Chuẩn bị
GV - HS
Ghi chú
10
Trang 11Đặc điểm bên
- Nêu được những đặc điểm bên ngoài của lá và cách xếp lá trên cây phù hợp với chức năng thu nhận ánh sáng, cần thiết cho việc chế tạo chất hữu cơ
- Phân biệt được 3 kiểu gân lá, phân biệt được lá đơn lá kép
Biểu diễn mẫu, hoạt động nhóm
Mẫu vật có đủ lá, cành có đủ chồi nách
Cấu tạo trong của
Nắm được đặc điểm cấu tạo bên trong phù hợp với chức năng của phiến lá
Vấn đáp Hoạt động nhóm
Tranh 20.4sgk Mô hình cấu tạo phiến lá
- HS tìm hiểu và phân tích thí nghiệm để rút ra kết luận: khi có ánh sáng lá có thể chế tạo được tinh bột và nhả ra khí oxy
- Vận dụng kiến thức đã học và kỹ năng phân tích thí nghiệm để biết được những chất lá cần
- Sử dụng để chế tạo tinh bột
Thực hành thí nghiệm
Dung dịch iốt mẫu vật
Aûnh hưởng của các điều kiện bên ngoài đến quang
bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp
Biểu diễn tranh và hoạt động
Tranh ảnh, phiếu học tập
11
Trang 12hợp ý nghĩa của
biện pháp ký thuật trong trồng trọt
- Tìm được các ví dụ thực tế chứng tỏ được ý nghĩa quan trọng của quang hợp
- Nhớ được khái niệm đơn giản về hiện tượng hô hấp ở cây và hiểu được ý nghĩa hô hấp đối với đời sống của cây
- Giải thích được vài ứng dụng trong trồng trọt liên quan đến hiện tượng hô hấp ở cây
Thực hành quan sát
Các dụng cụ làm thí nghiệm
Phần lớn nước vào
cây đi đâu
kế 1 thí nghiệm chứng minh cho KL: phần lớn nước do rễ hút vào cây đã được lá thải ra ngoài bằng sự thoát hơi nước
- Nêu được ý nghĩa quan trọng của sự thoát hơi nước qua lá
- Nắm được những điều kiện
Thực hành thí nghiệm
Đồ dùng cần thiết làm thí nghiệm
12
Trang 13Nêu được đặc điểm hình thái và chức năng của 1 số lá biến dạng, từ đó hiểu được ý nghĩa biến dạng của lá
Biểu diễn tranh, mẫu hoạt động nhóm
Mẫu, tranh, phiếu học tập
TH: QS biến dạng
Thấy được đặc điểm hình thái và chức năng của 1 số lá biến dạng, từ đó hiểu được ý nghĩa biến dạng của lá
Vật mẫu hoạt động nhóm
Mẫu, tranh, phiếu học tập
Trang 14chương chương bài tiết pháp GV - HS chú
- Tìm được 1 số ví dụ về sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
- Nắm được các biện pháp tiêu diệt cỏ dại hại cây trồng và giải thích cơ sở khoa học của những biện pháp đó
Tranh vẽ, mẫu các laọi cây có hình thức SSDD tự nhiên
Biểu diễn tranh, mẫu thật
Sinh sản sinh dưỡng
- Hiểu được thế nào là giâm cành, chiết cành và ghép cây nhân giống vô tính trong ống nghiệm
- Biết được những ưu việt của hình thức nhân giống vô tính trong ống nghiệm
Biểu diễn mẫu, hoạt động nhóm
Mẫu thật Cành dâu, ngọn mía, rau muống giâm ra rễ
Số tiết Nội dung kiến thức
Phương pháp
Chuẩn bị
GV - HS
Ghi chú
Cấu tạo và chức năng của hoa
của hoa các đặc điểm cấu tạo và chức năng từng bộ phận
- Giải thích được vì sao nhị và nhuỵ là
Vấn đáp, hoạt động nhóm
- Mẫu 1 số loại hoa, kính lúp, dao lam14
Trang 15- Vấn đáp, hoạt động nhóm
Một số mẫu hoa đơn tính và hoa lưỡng tính
- Phát biểu được khái niệm thụ phấn
- Nêu được những điểm chính của hoa từ thụ phấn, phân biệt hoa tự thụ phấn và hoa giao phấn
- Nhận biết những đặc điểm chính của hoa thích hợp với thụ phấn nhờ sâu bọ
Vấn đáp, hoạt động nhóm
Mẫu vật:Hoa tự thụ phấn, hoa thụ phấn nhờ sâu bọTranh, ảnh về các loài hoa
Thụ phân (tt)
đặc điểm có ở hoa thụ phấn nhờ gió,
Vấn đáp, hoạt động
Mẫu vật, phiếu học 15
Trang 16so sánh với thụ phấn nhờ sâu bọ
- Hiểu hiện tượng giao phấn
- Biết được vai trò của con người từ thụ phấn cho hoa góp phần nâng cao năng suất và phẩm chất cây trồng
Thụ tinh, kết hạt và tạo quả
1
- HS hiểu được thụ tinh là gì? phân biệt được thụ phấn và thụ tinh, thấy được mối quan hệ giữa thụ phấn và thụ tinh
- Nhận biết dấu hiệu cơ bản của sinh sản hữu tính
- Xác định sự biến đổi cơ bản của sinh sản hữu tính
- Xác định sự biến đổi các bộ phận của hoa thành quả và hạt sau khi thụ tinh
Vấn đáp, hoạt động nhóm
Tranh, ảnh phóng to hình 31.1Phiếu học tập
Tên
chương
Mục tiêu của chương
Tên bài
Số tiết Nội dung kiến thức
Phương pháp
Chuẩn bị
GV - HS
Ghi chú
Vấn đáp, hoạt động nhóm
Mẫu vật cấc loại quảPhiếu học tập
16
Trang 17- Kể tên được các bộ phận của hạt
- Phân biệt được hạt 1 lá mầm và hạt 2 lá mầm
- Biết cách nhận biết hạt trong thực tế
Vấn đáp, hoạt động nhóm
Mẫu vật các loại hạt, tranh, kính lúpPhiếu học tập
- Tranh, mẫu vật các loại quả
- Phiếu học tập
- Giải thích được sơ sở khoa học của 1 số biện pháp, kỹ thuật gieo trồng và bảo quản hạt giống
Thực hành quan sát
Thí nghiệm đã làm ở nhà
- Tìm được mối quan hệ chặt chẽ giữa các cơ quan và các bộ phận của cây tạo thành cơ thể toàn vẹn
Biểu diễn tranh, hoạt động nhóm
Tranh ảnhPhiếu học tập
TranhMẫu cây17
Trang 18cây có hoa
điều kiện sống thay đổi thì cây xanh biến đổi thích nghi với đời sống
- Thực vật thích nghi với điều kiện sống nếu nó phân bổ rộng rãi
Tên bài tiết Số Nội dung kiến thức Phương pháp Chuẩn bị GV - HS Ghi chú
- Tập nhận biết một số loại tảo thường gắp
- Hiểu được những lợi ích thực tế của tảo
Biểu diễn tranh, hoạt động nhóm
Mẫu tảo xoắn để trong cốc
- Hiểu được rêu sinh sản bằng gi? Và túi bào tử cũng là cơ quan sinh sản của rêu
- Thấy được vai trò của rêu trong tự nhiên
Biểu diễn tranh, vấn đáp
Vật mẫu tranh phóng
ti cây rêu và cây rêu mang túi bào tử
Quyết -
18
Trang 19- Phân biệt sự khác nhau giữa nón và hoa
- Nêu được sự khác nhau cơ bản giữa cây hạt trần với cây có hoa
Vấn đáp, hoạt động nhóm
Mẫu vật cành thông só nónTranh
Biểu diễn mẫu, hoạt động nhóm
Tranh mẫu vật các cây hạt kín
Biểu diễn mẫu, hoạt động nhóm
Mẫu: cây lúa, hành, huệ, cỏ + Cây bưởi con, là râm bụt + Tranh
Khái
quát sơ
- Nêu được các bậc phân loại ở thực
Vấn đáp, giảng giải
Sơ đồ phân loại trang 14 19
Trang 20- Nêu rõ được mối quan hệ giữa điều kiện sống với các giai đoạn phát triển của thực vật và sự thích nghi của chúng
- Phân biệt được sự khác nhau giữa cây dại và cây trồng và giải thích lý do khác nhau
- Nêu được những biện pháp chính nhằm cải tạo cây trồng
- Thấy được khả năng to lớn của con người trong việc cải tạo TN
- Biểu diễn mẫu vật, hoạt động nhóm
Tranh: cây dại cây trồngMẫu vật 1 số loại cây dại, cây trồng, quả ngon: táo, nho
nhóm
Phiếu học tập
20
Trang 21Tên bài tiết Số Nội dung kiến thức Phương pháp
Chuẩn
bị
GV - HS
Ghi chú
người từ đĩ
đề ra các biện pháp
bảo vệ phát
triển thực
vật
Thực vật góp phần điều hoà khí hậu
1
- Giải thích vì sao thực vật nhất là thực vật rừng có vai trò quan trọng trong việc giữ cân bằng lượng khí CO2 và 02 trong không khí và do đó góp phần điều hoà khí hậu, giảm ô nhiễm môi trường
Vấn đáp,
SGK phóng to
Thực vật bảo vệ đất và nguồn nước
1
- Giải thích được nguyên nhân của những hiện tượng xảy ra trong tự nhiên: xói mòn, hạn hán, lũ lụt từ đó thấy được vai trò của thực vật trong việc giữ đất, bảo vệ nguồn nước
Biểu diễn
hình 47.1 SGKTranh về hạn hán, lũ lụtVai trò của
thực vật đối với động vật và đối với
thực vật là nguồn cung cấp thức ăn và nơi
ở cho động vật
- Hiểu được vai trò gián tiếp của thực vật trong việc cung cấp thức ăn cho con người
Vấn đáp, hoạt động nhóm
- Tranh ảnh cần thiết
21
Trang 22đời sống
Vai trò của thực vật đối với động vật và đối với đời sống con người
Tranh, phiếu học tập
Bảo vệ sự
đa dạng của thực vật
- Hiểu được hâuj quả của việc phá rừng khai thức bừa bãi tài nguyên đối với tính
đa dạng của thực vật
- Nêu được các biện pháp chính để bảo vệ sự đa dạng của TV
Vấn đáp, hoạt động nhóm
Tranh, phiếu học tập
Tên
chương
Mục tiêu của chương
Tên bài tiết Số Nội dung kiến thức Phương pháp
Chuẩn
bị
GV - HS
Ghi chú
22
Trang 23- Kể được các mặt có ích và có hại của vi khuẩn đối với thiên nhiên và đời sống con người
- Hiểu được những ứng dụng thực tế của vi khuẩn trong đời sống và sản xuất
- Nắm được những nét đại cương về vi rút
- Vấn đáp, giảng giải
- Biểu diễn tranh
Tranh, phiếu học tập
Nhận biết được địa y trong tự nhiên qua đặc điểm về hình dạng, màu sắc và nơi mọc Hiểu được thành phần cấu tạo của địa y, hiểu được thế nào là sự sống cộng sinh
ảnh Mẫu địa y
thành các bài tập
23
Trang 24so sánh
Sưu tầm các loại lá, hoa, quả, rễ …
- Kiểm tra kỹ năng tổng hợp khái quát hoá
học tập
- Kiểm tra kiến thức đã học
- Kiểm tra tính trung thực của HS
- Kiểm tra kỹ năng tổng hợp khái quat hoá
Kiểm tra viết
Đề kiểm tra
24