- B n tin báo chí
- B n t ng thu t, t ng trình
- Tác ph m v n h c ngh thu t (truy n, ti u thuy t)
2 Miêu t Tái hi n các tính ch t, thu c tính
4 Thuy t
minh
Trình bày thu c tính, c u t o, nguyên nhân, k t qu có ích ho c
có h i c a s v t hi n t ng, đ
ng i đ c có tri th c và có thái đ đúng đ n v i chúng
- Thuy t minh s n ph m
- Gi i thi u di tích, th ng
c nh, nhân v t
- Trình bày tri th c và ph ng pháp trong khoa h c
Trang 22 Nh n di n các phong cách ngôn ng
TT Phong cách ngôn ng c đi m nh n di n
1 Khoa h c Dùng trong nh ng v n b n thu c l nh v c
nghiên c u, h c t p và ph bi n khoa h c,
đ c tr ng cho các m c đích di n đ t chuyên môn sâu
2 Phong cách ngôn ng sinh
ho t - ngày, mang tính t nhiên, tho i mái và sinh S d ng ngôn ng trong giao ti p hàng
đ ng, ít trau chu tầtrao đ i thông tin, t
t ng, tình c m trong giao ti p v i t cách
cá nhân
3 Báo chí (thông t n) Ki u di n đ t dùng trong các lo i v n b n
thu c l nh v c truy n thông c a xã h i v
Trang 3bên trong c a đ i t ng
3 Ch ng
minh
Ch ng minh là đ a ra nh ng c li u – d n ch ng xác đáng đ làm sáng t m t lí l m t ý ki n đ thuy t ph c ng i đ c ng i nghe tin
t ng vào v n đ ( a lí l tr c - Ch n d n ch ng và đ a d n
ch ng C n thi t ph i phân tích d n ch ng đ l p lu n CM thuy t ph c
h n ôi khi thuy t minh tr c r i trích d n ch ng sau.)
4 Bác b Bác b là ch ra ý ki n sai trái c a v n đ trên c s đó đ a ra nh n
s v t mà mình quan tâm
Hai s v t cùng lo i có nhi u đi m gi ng nhau thì g i là so sánh t ng
đ ng, có nhi u đi m đ i ch i nhau thì g i là so sánh t ng ph n
4 Các bi n pháp tu t
- Tu t v ng âm: đi p âm, đi p v n, đi p thanh,ầ (t o âm h ng và nh p đi u cho câu)
- Tu t v t : so sánh, nhân hóa, n d , hoán d , nhân hóa, t ng ph n, ch i ch , nói
Trang 47 Th m x ng/ Nói quá Tô đ m, phóng đ i v đ i t ng
8 Câu h i tu t B c l , xoáy sâu c m xúc (có th là nh ng
n d : thuy n - ng i con trai (ng i đang xuôi ng c, đi l i - di đ ng)
b n - ng i con gái (k đang đ ng đó, l i - c đ nh)
Trang 5+ VD: (1) “M t th ng nh i/ M t ng kh ng y n
Hoán d : M t đ ch Cô gái (l y cái b ph n đ nói cái toàn th - Hoán d )
(2) Thôn oài ng i nh thôn ông,/ Cau thôn oài nh tr u không thôn nào Hoán d : th n oài, th n ng đ ch ng i thôn oài, ng i thôn ông (v t
- phân bi t đ c các th th , xác đ nh đ c đúng th lo i khi làm bài ki m tra, chúng
ta c n xác đ nh: nh ng quy t c v s câu, s ti ng, cách hi p v n, phép hài thanh, ng t
nh p ầ C n c vào lu t th , ng i ta phân chia các th th Vi t Nam ra thành 3 nhóm chính
- Các th th dân t c: l c bát, song th t l c bát, hát nói; các th th ng lu t: ng ngôn, th t ngôn; các th th hi n đ i: n m ti ng, b y ti ng, tám ti ng, h n h p, t do, th
Trang 67 Xác đ nh n i dung, chi ti t chính có liên quan đ n v n b n
- t nhan đ , xác đ nh câu ch đ : V n b n th ng là m t ch nh th th ng nh t v n i dung, hài hòa v hình th c Khi hi u rõ đ c v n b n, h c sinh d dàng tìm đ c nhan đ
- i v i v n b n là m t đo n, ho c m t vài đo n, vi c c n làm là h c sinh ph i xác đ nh
đ c đo n v n trình bày theo cách nào: di n d ch, quy n p, móc xích hay song hànhầ Xác đinh đ c ki u trình bày đo n v n h c sinh s xác đ nh đ c câu ch đ n m v trí nào Th ng câu ch đ s là câu n m gi n i dung chính c a c đo n Xác đ nh b c c
c a đo n c ng là c n c đ chúng ta tìm ra các n i dung chính c a đo n v n b n đó (C ng gi ng nh cách tìm nhan đ , ch đ c a v n b n, nh ng n i dung chính các em s
vi t c th h n)
9 Yêu c u xác đ nh t ng , hình nh bi u đ t n i dung c th trong v n b n
- Ph n này trong đ thi th ng h i anh/ ch hãy ch ra m t t ng , m t hình nh, m t câu nào đó có s n trong v n b n Sau khi ch ra đ c có th lý gi i phân tích vì sao l i nh
v y
- H c sinh đ c k đ , khi lý gi i ph i bám sát vào v n b n Ph n này ph thu c nhi u vào
kh n ng c m th th v n c a h c sinh
10 D a vào v n b n cho s n vi t m t đo n v n kho ng 5-7 dòng
Trong đ đ c hi u ph n câu h i này th ng là câu cu i cùng Sau khi các em h c sinh nghiên c u, tìm hi u và tr l i các câu trên, đ n câu này là câu có tính ch t liên h m
r ng Nó thu c câu h i v n d ng H c sinh d a vào v n b n đã cho, b ng s tr i nghi m
c a b n thân đ vi t m t đo n v n theo ch đ
Các em vi t m t đo n v n ng n g n, th hi n s hi u bi t v câu h i và lý gi i vì sao mình vi t nh v y Có th đ a ra bài h c ho c liên h , m r ng tùy theo yêu c u c a đ bài
Trang 7B/ LUY N T P KỆM ÁP ÁN 1: c v n b n sau và tr l i câu h i
(…) “Tr c khi đi vào th c tr ng v n hó đ c c th nh ni n n c t , chúng t c n
ph i tr l i đ c câu h i: v n hó đ c là gì? V n hó đ c b t ngu n t vi c đ c sách
nh ng kh ng đ n thu n là vi c đ c sách Th t v y, t vi c đ c sách th ng xuy n, t có
đ c thói quen đ c sách và thói quen này d n nhân r ng trong xã h i, tr thành m t nét
đ p Trong qú trình hình thành và phát tri n nét đ p y, ta d n luy n t p đ c th m ng
x đ c, giá tr đ c và chu n m c đ c V i ng x đ c là cách t nhìn nh n tri th c t sách v Gí tr đ c là kh n ng t đãi đ c nh ng h t vàng trong các tr ng sách
Chu n m c đ c là cái th c đo đ xác đ nh m t cu n sách, m t tài li u là đáng đ chúng
4/ nh/ ch rút ra đ c bài h c gì v ph ng pháp vi t đo n v n ngh lu n nói riêng, bài
v n ngh lu n nói chung? ( êu c u trình bày ng n g n kho ng 5 – dòng) (01đ)
Trang 8Hãy s ng nh đ i núi v n t i nh ng t m cao
Hãy s ng nh bi n trào, nh bi n trào đ th y b b n r ng
1/ Ch đ bài hát là gì? Ph ng th c bi u đ t c a bài hát trên? (0,5đ)
2/ Ch ra và phân tích hi u qu c a nh ng bi n pháp tu t đ c s d ng trong l i bài hát trên (0,75đ)
3/ Nh ng câu nào trong l i bài hát đ l i cho anh (ch ) n t ng sâu s c nh t? (0,75đ) 4/ L i bài hát đem đ n cho m i ng i c m xúc gì? (01đ)
áp án đ 2 :
Trang 9- Tác d ng: Các bi n pháp tu t trên nh n m nh vào khát v ng cao đ p c a nh c s , đ c
bi t còn khi n l i ca nh gi c giã nh c nh con ng i v l s ng t t đ pầ
3/ Nh ng câu trong l i bài hát đ l i n t ng sâu s c nh t: (HS có th nêu m t trong
nh ng câu sau, v n đ là ph i t ra hi u câu v n đó)
Trang 102/ Em hãy nêu ch đ - ý ngh a c a đo n th ? (0,5đ)
3/ Trong đo n th hình nh thuy n và bi n đ c s d ng là ngh thu t gì ? Có ý
ngh a nh th nào? (0,5đ)
4/ Hãy đ t tên cho nhan đ c a đo n th (0,5đ)
5/ Hình nh bi n b c đ u trong câuth “Bi nb c đ u th ng nh có ý ngh a gì?
nh d di t nh ng c ng đ y lo âu, kh c kho i c cái t i thi s đ y c m xúc
3/ Trong đo n th hình nh thuy nvà bi nđ c s d ng là ngh thu t gì ? Có ý ngh a
Trang 11Cách nói hình t ng, Tác gi đã di nt n i nh thi t tha, n i nh đ c d ng lên b i
đ n r n ng i Bao gi ng i Vi t m i th i đ c ác v i nh u? ó là câu h i tr n tr c a
kh ng bi t b o nhi u ng i có l ng tâm và d ng nh đ n th i đi m này h v n đ ng
b t l c Làm th nào đ con ng i bi t y u th ng nh u h n? n gi n v y th i nh ng
nó quy t đ nh v n m nh c a c dân t c, c th gi i này Ng i n ng dân ch c n th ng
ng i ti u dùng m t chút đã kh ng nh n tâm t i thu c đ c l n r u c qu đ đào huy t
ch n đ ng bào mình và ch n s ng chính mình Các qu n ch c ch c n b t lãng phí m t chút th i, s có b o nhi u b nh vi n đ c xây và b o nhi u đ a tr đ c đ n tr ng
(Lê Bình, trích T p chí kinh t xuân Bính Thân- Ph ng h y kh ng ph ng, VTV1,
12/2/2016)
Câu 1 o n trích trên đ c trình bày theo phong cách ngôn ng nào? (0,5đ)
Câu 2 Tác gi th hi n thái đ gì đ i v i các v n đ còn t n t i c a xã h i? Thái đ đó
đ c b c l qua nh ng y u t ngôn ng nào? (0,5đ)
Câu 3 Theo tác gi , v n đ c b n nh t c n gi i quy t là gì? (0,5đ)
Câu 4 T góc đ cá nhân, anh/ch hãy tr l i câu h i: Bao gi ng i Vi t m i th i đ c
ác v i nhau? (trình bày kho ng 5 đ n 7 dòng) (1,5đ)
Trang 12- Câu: nhi u câu h i, câu nêu gi thi tầ
- T ng giàu s c thái bi u c m: đánh đ i liêm x , đ c ác, tàn nh n đ n r n ng i, nh n tâm, chôn s ngầ
3 V n đ c b n nh t c n gi i quy t: Làm th nào đ con ng i bi t yêu th ng nhau
h n?/ Bao gi ng i Vi t m i thôi đ c ác v i nhau?
4 Tr l i câu h i: Bao gi ng i Vi t m i thôi đ c ác v i nhau?
Thí sinh có th trình bày nhi u cách, sau đây là m t ph ng án:
- Ng i Vi t thôi đ c ác v i nhau khi không mu n đ c ác: m i cá nhân t nâng cao ý
th c đ o đ c; giáo d c tác đ ng vào nh n th c, vào l ng tri c a t t c m i ng i
- Ng i Vi t thôi đ c ác v i nhau khi không dám đ c ác: có nh ng quy đ nh v x ph t
n ng đ s c r n đe đ h s không dám gây t i ác
- Ng i Vi t thôi đ c ác v i nhau khi không th đ c ác: các c quan ch c n ng vào cu c giám sát ch t ch m i khâu đ cái ác cái x u không có c h i t n t i Ng i tiêu dùng
ph i thông thái, d ng c m đ cái ác cái x u không có đ t t n t i
Trang 13M em xu ng c y
( Trích “ H t g o làng ta – Tr n ng Khoa)
Câu 1 Xác đ nh phong cách ngôn ng c a v n b n (0,5đ)
Câu 2 o n th trên đ c vi t theo th th nào? (0,5đ)
Câu 3 Ch ra và nêu hi u qu c a bi n pháp tu t đ c s d ng trong đo n th (1đ) Câu 4 o n th g i cho anh/ch suy ngh , tình c m gì đ i v i nh ng ng i làm ra h t
-Th hi n suy ngh , tình c m tích c c: th u hi u n i v t v c a ng i dân, trân tr ng s n
ph m lao đ ng c a h , GV ch m bài linh ho t trong cách th hi n c a HS
*****************
6: c v n b n sau và tr l i câu h i
“ V i m t t c đ truy n t i nh v bão, Internet nói chung, Facebook nói riêng hàm
ch a nhi u thông tin không đ c ki m ch ng, sai s th t, th m chí đ c h i Vì th , nó
c c kì nguy hi m, có th gây nh h ng x u đ n chính tr , kinh t , đ o đ c ầ và nhi u
m t c a đ i s ng, có th gây nguy h i cho qu c gia, t p th hay các cá nhân Do đ c sáng t o trong môi tr ng o, th m chí n c danh nên nhi u “ngôn ng m ng tr nên vô trách nhi m, vô v n hóaầ Không ít k tung lên Facebook nh ng ngôn ng t c t u, b n
th u nh m nói x u, đ kích, thóa m ng i khác Ch a k đ n nh ng hi n t ng xuyên
t c ti ng Vi t, vi t t t, kí hi u đ n kì qu c, tùy ti n đ a vào v n b n nh ng ch z, f, w
v n không có trong h th ng ch cái ti ng Vi t, làm m t đi s trong sáng c a ti ng
Vi tầ
Trang 14(Trích “Bàn v Facebook v i h c sinh , Lomonoxop Edu.vn)
Câu 1: Ch ra ph ng th c bi u đ t chính đ c s d ng trong v n b n (0,5đ)
Câu 2: Nêu n i dung khái quát c a v n b n trên (0,5đ)
Câu 3: Tác gi th hi n thái đ gì khi bàn v hi n t ng trên? (0,5đ)
Câu 4: Anh/ch ph i làm gì đ gi gìn s trong sáng c a ti ng Vi t? (1,5đ)
( Nguy n Vi t Chi n, T qu c Tr ng Sa)
Câu 1 o n th trên đ c vi t theo th th nào? (0,5đ)
Câu 2 Ch ra và nêu hi u qu c a phép tu t đ c s d ng trong câu th : Các nh
đ ng nh t ng đài quy t t (0,75đ)
Trang 15Câu 3 Hai t b n ch n, thao th c th hi n tình c m gì đ i v i Tr ng Sa? (0,75đ)
Câu 4 Câu th m t l n T qu c đ c sinh r g i cho anh/ ch nh ng suy ngh gì?
(Tr l i t 5 đ n 7 dòng) (01đ)
áp án đ 7:
Câu 1 Th th tám ti ng
Câu 2 Phép tu t so sánh th hi n s d ng c m, kiên c ng, quy t chi n v i k thù c a
nh ng ng i chi n s trong nhi m v b o v đ o quê h ng
Câu 3 Hai t láy th hi n rõ tâm tr ng lo l ng, s chia, yêu th ng c a nh ng Dòng máu
Vi t ch y trong h n ng i Vi t dành cho Tr ng Sa
Câu 4
- Ý th g i nhi u suy ngh tr c nh ng hy sinh to l n c a chi n s G c Ma: c m
ph c, trân tr ng , ghi sâu công n nh ng ng i anh hùng đã Quy t t cho T qu c quy t sinh
- Vai trò c a ng i chi n s c ng chính là vai trò c a nhân dân- nh ng con ng i làm nên t n c
- T đó, th h hôm nay c n nh n th c rõ trách nhi m c a b n thân đ i v i Tr ng
Sa, v i đ t n c
*****************
8: c v n b n sau và tr l i câu h i
Trong xã h i t , nhi u th nh ni n bi t t lòng th ng y u quý m n nhân dân b ng hành
đ ng d ng c m và hào hi p; lúc chi n tr nh x ng ph l đ n đ b o v tính m ng và tài
s n c đ ng bào; lúc bình th ng c u giúp tr em b t i n n, đ đ n ng i đi đ ng b
m đ u, Nh ng vi c làm m ng n i dung đ o đ c t t đ p c ng i th nh ni n m i nh
th r t đáng bi u d ng, khuy n khích
Th nh ni n ph i lu n có tinh th n xung phong, g ng m u; b t c vi c gì t p th
c n thì th nh ni n ph i làm v i tinh th n trách nhi m c o nh t; song ph i lu n lu n khi m t n, th t thà, kh ng ph tr ng, d i trá ó c ng là m t thái đ đúng đ n c
th nh ni n đ i v i nhân dân, c cá nhân đ i v i t p th
Th nh ni n c ng ph i dành thì gi nh t đ nh đ giúp đ ch m , s n sóc các em,
Trang 16Câu 3 Thanh niên c n yêu m n nhân dân, s n sàng giúp đ nhân dân trong m i hoàn
c nh; thanh niên ph i g ng m u, khiêm t n, th t thà; ph i bi t chia s v i ng i thân trong gia đình
Câu 4 H c sinh vi t theo suy ngh b n thân
*****************
9: c v n b n sau và tr l i câu h i
“ ng đi khó không khó vì ng n sông cách núi mà khó vì lòng ng i ng i núi e sông X a nay nh ng đ ng anh hùng làm nên nh ng vi c gian nan không ai làm n i, c ng
là nh cái gan m o hi m, đ i không bi t cái khó là cái gì [ầ]
Còn nh ng k ru rú nh gián ngày, làm vi c gì c ng ch tr i đ i s , ch mong cho
đ c m t đ i an nhàn vô s , s ng lâu giàu b n, còn vi c n c vi c đ i không quan h gì
Trang 17đ n mình c Nh th g i là s ng th a, còn mong có ngày vùng v y trong tr ng c nh tranh này th nào đ c n a [ầ]
V y h c trò ngày nay ph i bi t xông pha, ph i bi t nh n nh c; m a n ng c ng không l y làm nh c nh n, đói rét c ng không l y làm kh s Ph i bi t r ng: hay n
mi ng ngon, hay m c c a t t, h ra kh i nhà thì nh y lên cái xe, h ng i quá gi thì đã kêu chóng m t,ầ y là nh ng cách làm mình y u đu i nhút nhát, m t h n cái tinh th n
m o hi m c a mình đi
(Trích M o hi m - Nguy n Bá H c, Qu c v n trích di m, NXB Tr , TP H Chí Minh,
2005)
Câu 1 Ch ra ph ng th c bi u đ t chính đ c s d ng trong đo n trích (0,5đ)
Câu 2 Theo tác gi , nh đâu mà “x n y nh ng đ ng nh hùng làm n n nh ng vi c
gi n n n kh ng i làm n i ? (0,5đ)
Câu 3 Tác gi đã th hi n thái đ gì đ i v i “nh ng k ru rú nh gián ngày, làm vi c gì
c ng ch tr i đ i s , ch mong cho đ c m t đ i an nhàn vô s ầ ? (0,5đ)
Câu 4 nh /Ch suy ngh gì v câu v n: ng đi khó, kh ng khó vì ng n s ng cách núi
mà khó vì lòng ng i ng i núi e s ng? (Trình bày trong kho ng 5 đ n 7 dòng) (1,5đ)
*****************
10: c hai đo n v n b n sau và th c hi n các yêu c u t câu 1 đ n câu 4
Trang 18L chúng t i t tay m l n l n
Còn nh ng bí và b u thì l n xu ng Chúng m ng dáng gi t m h i m n
(Trong l i m hát – Tr ng Nam H ng)
Câu 1 Nêu hai ph ng th c bi u đ t n i b t trong đo n th th nh t
Câu 2 Xác đ nh ngh thu t t ng ph n trong t ng đo n th trên?
Câu 3 Nêu hi u qu ngh thu t c a phép nhân hóa trong câu th “Th i gian ch y qua
Câu 2 (0,5 đi m) Xác đ nh ngh thu t t ng ph n trong đo n th th nh t: t ng ph n
gi a “L chúng t i l n l n và “bí và b u l n xu ng ; trong đo n th th hai: t ng
ph n gi a “L ng m còng d n xu ng và “con ngày m t th m c o
Câu 3 (0,75 đi m) Hi u qu ngh thu t c a phép nhân hóa trong câu th “Th i gian
ch y qu tóc m : Nhân hóa “Th i gi n qua t “ch y , cho th y th i gian trôi qua
nhanh làm cho m già nua , b c l n i xót xa, th ng m c a ng i con
Câu 4 (1,25 đi m) Hai đo n th trên có đi m gi ng nhau v n i dung: B c l ni m xót
xa và lòng bi t n c a con tr c nh ng hi sinh th m l ng c a m ; v ngh thu t: ngôn
ng t o hình, bi u c m, bi n pháp t ng ph n, nhân hóa
*****************