Sự biến thiên của hàm số .... Một số bài toán liên quan đến đồ thị của hàm số .... Xác định biểu thức của hàm số .... Sự biến thiên của hàm số .... Một số bài toán liên quan đến đồ thị c
Trang 1TOÁN 10 ĐẠI CƯƠNG VỀ HÀM SỐ
TRUY CẬP https://diendangiaovientoan.vn/tai-lieu-tham-khao-d8.html ĐỂ ĐƯỢC
NHIỀU HƠN 0D2-1
MỤC LỤC
PHẦN A CÂU HỎI 2
Dạng 1 Tập xác định của hàm số 2
Dạng 1.1 Hàm số phân thức 2
Dạng 1.2 Hàm số chứa căn thức 3
Dạng 1.3 Tìm tập xác định của hàm số có điều kiện 5
Dạng 2 Tính chẵn, lẻ của hàm số 8
Dạng 2.1 Xác định tính chẵn, lẻ của hàm số cho trước 8
Dạng 2.2 Xác định tính chẵn, lẻ thông qua tính chất của đồ thị hàm số 11
Dạng 2.3 Xác định tính chẵn, lẻ của hàm số có điều kiện cho trước 12
Dạng 3 Sự biến thiên của hàm số 12
Dạng 3.1 Xác định sự biến thiên của hàm số cho trước 12
Dạng 3.2 Xác định sự biến thiên thông qua đồ thị của hàm số 13
Dạng 4 Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số 15
Dạng 4.1 Biến đổi sử dụng tập giá trị của hàm số 15
Dạng 4.2 Phân tích hằng đẳng thức 16
Dạng 4.3 Áp dụng bất đẳng thức cô-si, Bu-nhi-a-cốp-xki 16
Dạng 5 Một số bài toán liên quan đến đồ thị của hàm số 18
Dạng 6 Xác định biểu thức của hàm số 19
PHẦN B LỜI GIẢI THAM KHẢO 23
Dạng 1 Tập xác định của hàm số 23
Dạng 1.1 Hàm số phân thức 23
Dạng 1.2 Hàm số chứa căn thức 24
Dạng 1.3 Tìm tập xác định của hàm số có điều kiện 27
Dạng 2 Tính chẵn, lẻ của hàm số 32
Dạng 2.1 Xác định tính chẵn, lẻ của hàm số cho trước 32
Dạng 2.2 Xác định tính chẵn, lẻ thông qua tính chất của đồ thị hàm số 37
Dạng 2.3 Xác định tính chẵn, lẻ của hàm số có điều kiện cho trước 38
Dạng 3 Sự biến thiên của hàm số 40
Dạng 3.1 Xác định sự biến thiên của hàm số cho trước 40
Dạng 3.2 Xác định sự biến thiên thông qua đồ thị của hàm số 42
Dạng 4 Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số 43
Dạng 4.1 Biến đổi sử dụng tập giá trị của hàm số 43
Dạng 4.2 Phân tích hằng đẳng thức 44
Trang 2Dạng 4.3 Áp dụng bất đẳng thức cô-si, Bu-nhi-a-cốp-xki 44 Dạng 5 Một số bài toán liên quan đến đồ thị của hàm số 49 Dạng 6 Xác định biểu thức của hàm số 50
x y x
là
A ;3 B 3; C \ 3 D
Câu 5 Tập xác định D của hàm số 3 1
2 2
x y x
Trang 3D
;92
D
;92
D
;92
Trang 4Câu 21 Hàm số nào sau đây có tập xác định là ?
A 22
4
x y
là
A D 2 ; \ 1 B D R\ 1
Trang 5khi khi
x
x x
Dạng 1.3 Tìm tập xác định của hàm số có điều kiện
Câu 38 Giả sử Da b; là tập xác định của hàm số y x3 Tính Sa2b2
Trang 6A S 7 B S 5 C S 4 D S 3
Câu 39 Hàm số
2 2
x y x
A D1D2 4;5, D1D2 5; B D1D2 4;5, D1D2 5;
C D1D2 4;5, D1D2 5; D D1D2 4;5, D1D2 5;
Trang 7Câu 48 Tìm m để hàm số 2 2 1
x y
x y
Trang 8Dạng 2.1 Xác định tính chẵn, lẻ của hàm số cho trước
Câu 66 (THPT Nhữ Văn Lan - Hải Phòng - Học kỳ I - 2019) Cho hàm số yx2 Chọn mệnh đề
đúng
A Hàm số trên là hàm chẵn B Hàm số trên vừa chẵn vừa lẻ
C Hàm số trên là hàm số lẻ D Hàm số trên không chẵn không lẻ
Câu 67 (HKI - Sở Vĩnh Phúc - 2018-2019) Hàm số nào sau đây là hàm số lẻ?
A y3x2 x B
2
1
x x y
Trang 10
Trong 4 hàm số trên, có bao nhiêu hàm số chẵn?
x y x
định nào sau đây đúng?
A Đồ thị hàm số f x đối xứng nhau qua gốc tọa độ
Trang 11B Đồ thị của hàm số f x đối xứng qua trục hoành
Dạng 2.2 Xác định tính chẵn, lẻ thông qua tính chất của đồ thị hàm số
Câu 89 Cho hàm số y f x có tập xác định là 5;5 và đồ thị của nó được biểu diễn bởi hình dưới
đây
Trong các khẳng định sau, khẳng định nào là sai?
A Hàm số nghịch biến trên khoảng 2; 2
B Đồ thị cắt trục hoành tại 3 điểm phân biệt
C Hàm số đồng biến trên khoảng 5; 2 và 2;5
Trang 12B Đồ thị hàm số y f x nhận trục tung làm trục đối xứng
C Hàm số y f x là hàm số chẵn
D Đồ thị hàm số y f x nhận gốc tọa độ O làm tâm đối xứng
Câu 92 Đồ thị hàm số nào sau đây có tâm đối xứng?
A yx3 x B yx2 C yx43x2 1 D y x
Dạng 2.3 Xác định tính chẵn, lẻ của hàm số có điều kiện cho trước
Câu 93 Biết rằng khi mm0 thì hàm số f x( )x3(m21)x22x m là hàm số lẻ Mệnh đề nào 1
A m 0 B m hoặc 1 m 0 C không tồn tại m D 0m1
Câu 98 Biết rằng khi mm0 thì hàm số 3 2 2
f x x m x xm là hàm số lẻ Mệnh đề nào sau đây đúng?
m
. D 0
10;
Dạng 3 Sự biến thiên của hàm số
Dạng 3.1 Xác định sự biến thiên của hàm số cho trước
Câu 101 Chọn khẳng định đúng?
A Hàm số y f x( ) được gọi là nghịch biến trên K nếu x x1; 2K x, 1 x2 f x( )1 f x( 2)
Trang 13B Hàm số y f x( ) được gọi là đồng biến trên K nếu x x1; 2K x, 1x2 f x( )1 f x( 2).
C Hàm số y f x( ) được gọi là đồng biến trên K nếu x x1; 2K x, 1x2 f x( )1 f x( 2)
D Hàm số y f x( ) được gọi là đồng biến trên K nếu x x1; 2K x, 1x2 f x( )1 f x( 2)
Câu 102 Trong các hàm số sau, hàm số nào là hàm đồng biến trên ?
Câu 104 Xét sự biến thiên của hàm số f x 3
x trên khoảng 0; Khẳng định nào sau đây đúng?
A Hàm số nghịch biến trên khoảng 0;
B Hàm số vừa đồng biến, vừa nghịch biến trên khoảng 0;
C Hàm số đồng biến trên khoảng 0;
D Hàm số không đồng biến, không nghịch biến trên khoảng 0;
Câu 105 Hàm số 2 1
1
x y x
Dạng 3.2 Xác định sự biến thiên thông qua đồ thị của hàm số
Câu 108 Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau
Hàm số nghịch biến trong khoảng nào dưới đây?
A ; 0 B 1; C 2; 2 D 0;1
Câu 109 Cho hàm số có đồ thị như hình vẽ
Trang 14Chọn đáp án sai
A Hàm số nghịch biến trên khoảng ; 1
B Hàm số đồng biến trên khoảng 1;
C Hàm số nghịch biến trên khoảng 1;1
D Hàm số đồng biến trên khoảng 1;0
Câu 110 (Kiểm tra HKI - Phan Đình Tùng - Hà Nội năm học 2018-2019) Cho hàm số y f x có
tập xác định là 3;3 và có đồ thị được biểu diễn bởi hình bên Khẳng định nào sau đây là đúng?
A Hàm số y f x 2018 đồng biến trên các khoảng 3; 1 và 1;3
B Hàm số y f x 2018 đồng biến trên các khoảng 2;1 và 1;3
C Hàm số y f x 2018 nghịch biến trên các khoảng 2; 1 và 0;1
D Hàm số y f x 2018 nghịch biến trên khoảng 3; 2
Câu 111 Cho hàm số có đồ thị như hình bên dưới
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A Hàm số nghịch biến trên khoảng 0;3 B Hàm số đồng biến trên khoảng ;1
C Hàm số nghịch biến trên khoảng 0; 2 D Hàm số đồng biến trên khoảng ;3
Câu 112 Cho hàm số y f x xác định trên khoảng có đồ thị như hình vẽ dưới đây ;
Trang 15Mệnh đề nào sau đây đúng?
A Hàm số đồng biến trên khoảng 0; 2
B Hàm số nghịch biến trên khoảng 3; 0
C Hàm số đồng biến trên khoảng 1; 0
D Hàm số nghịch biến trên khoảng 0;3
Câu 113 Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau:
Đặt h x 5x f x Khẳng định nào dưới đây là đúng?
A h 3 h 1 h 2 B h 1 h 2 h 3
C h 2 h 1 h 3 D h 3 h 2 h 1
Câu 114 Hàm số f x có tập xác định và có đồ thị như hình vẽ
Mệnh đề nào sau đây đúng?
A Đồ thị hàm số cắt trục hoành theo một dây cung có độ dài bằng 2
B Hàm số đồng biến trên khoảng 0;5
C Hàm số nghịch biến trên khoảng 0;3
D f 2019 f 2017
Dạng 4 Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số
Dạng 4.1 Biến đổi sử dụng tập giá trị của hàm số
Câu 115 Cho hàm số y f x xác định trên đoạn 2;3 có đồ thị được cho như trong hình dưới đây:
Trang 16Gọi M, m lần lượt là giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của f x trên đoạn 2;3 Tính Mm
y x
Trang 17Câu 123 Gọi m, M lần lượt là giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của hàm số 22
1
x y x
x y x
3 m Đáy bể là hình chữ nhật có chiều dài gấp đôi chiều rộng Giá thuê nhân công để xây bể
là 500.000 đồng/m2 lòng bể Khi đó, kích thước của bể nước sao cho chi phí thuê nhân công thấp nhất là:
A Chiều dài 20m, chiều rộng 10m, chiều cao 5
Trang 18Dạng 5 Một số bài toán liên quan đến đồ thị của hàm số
Câu 130 Trong các điểm sau đây điểm nào thuộc đồ thị của hàm số?
x y
x x y
Trang 20Câu 145 Cho hàm số:
, 011, 01
x x x
f x
x x
2 3 khi 2 02
x
x x
f x
x
x x
Trang 21Câu 152 Cho hàm số
2
2khi ; 01
1 khi 0; 2
1 khi 2;5
x x
Câu 155 Hàm số f x có tập xác định và có đồ thị như hình vẽ
Mệnh đề nào sau đây sai?
A f 1 f 1 1 B Đồ thị hàm số có tâm đối xứng
C Hàm số đồng biến trên khoảng 1;5 D Hàm số nghịch biến trên khoảng 6; 1
Trang 23Câu 162 Cho hàm số y f x xác định trên \ 3 thỏa mãn 3 2 2 1
Câu 9 Điều kiện xác định: 2 1 0 1
2
4 0
x x
Trang 24Lưu ý: Nếu rút gọn 21
4
y x
x x
Câu 13 Chọn C
Hàm số đã cho xác định khi 1 2 0
x x
x x
x
Vậy tập xác định của hàm số là 1
;2
2
x x
22
Trang 25x y
x
có tập xác định là 0; 2
34
x y
x x
Câu 26 Chọn A
ĐKXĐ: 6 0
5 10 0
x x
x x
Câu 27 Chọn C
Trang 26Tập xác định là 1 0 1 3
3
x
x x
x x
x
x x
1
3 2 0
2
x x
23434
Trang 27x x
x x Theo Vi-et có 3
x
x x
L x
Trang 28+/ Điều kiện xác định của hàm số ( ) 3 4
Trang 29Vậy để hàm số xác định trên 0;1 điều kiện là:
x m x
Câu 55 Chọn C
m y
Trang 30Yêu cầu bài toán 2 1 3;5 2 1 3 1
x x x
0
x x
m m m
m m m m
Trang 31m m
m m
Vậy D ;3, chứa 3 số nguyên dương là 1; 2;3
Với B: Điều kiện xác định:
2 0
202
x
x x
Vậy D 2; 2, chứa 2 số nguyên dương là 1; 2
Với C: Điều kiện xác định:
D không chứa số nguyên dương nào
Với D: Điều kiện xác định:
x
x x
m
m m
Trang 34 Vậy G x là hàm số lẻ trên D
Trang 35
là các hàm số chẵn, còn hàm số yx x 2 là hàm số lẻ
Ngược lại nếu f x 0 thì dễ thấy x f x vừa là hàm số chẵn vừa là hàm số lẻ
Vậy f x 0 là hàm số duy nhất xác định trên vừa là hàm số chẵn vừa là hàm số x
Trang 36Câu 87 Chọn D
Hàm số có tập xác định D
Trang 37x y x
có tập xác định D \ 0 ,
410
x y x
là hàm số lẻ
Xét y x2 x2 có tập xác định D , fx x 2 x 2 f x
Nên y x2 x2 là hàm số chẵn
Dạng 2.2 Xác định tính chẵn, lẻ thông qua tính chất của đồ thị hàm số
+ Ba hàm số: yx2; yx43x2 ; 1 y x đều là hàm số chẵn trên nên đồ thị của chúng
nhận trục Oy làm trục đối xứng, đồ thị không có tâm đối xứng
yx nhận gốc toạ độ O làm tâm đối xứng x
Trang 38Dạng 2.3 Xác định tính chẵn, lẻ của hàm số có điều kiện cho trước
Thử lại m 2 hàm số có dạng y 2x37x
Tập xác định D : x x
m m
m m
Trang 39Theo đề bài, ta có f x f x , x D nghĩa là
Trang 40Đồng nhất, ta được :
2
2 2
2 0
22
Dạng 3 Sự biến thiên của hàm số
Dạng 3.1 Xác định sự biến thiên của hàm số cho trước
Trang 42Cách 2: Sử dụng chức năng TABLE của máy tính cầm tay như đã giới thiệu trong Bài tập 17 ở
phần B - Các dạng bài tập điển hình Độc giả hãy tự thực hiện để kiểm chứng kết quả như trong cách 1 đã nêu ở trên
Dạng 3.2 Xác định sự biến thiên thông qua đồ thị của hàm số
Câu 108 Ta thấy trong khoảng 0;1 , mũi tên có chiều đi xuống Do đó hàm số nghịch biến trong
khoảng 0;1
Đáp án D
Câu 109 Chọn C
Từ đồ thị hàm số ta thấy:
Hàm số nghịch biến trong các khoảng: ; 1 và 0;1
Hàm số đồng biến trong các khoảng: 1;0 và 1;
Câu 110 Chọn A
Gọi C :y f x , C y f x 2018 Khi tịnh tiến đồ thị C theo phương song song trục tung lên phía trên 2018 đơn vị thì được đồ thị C Nên tính đồng biến, nghịch biến của hàm
số y f x , y f x 2018 trong từng khoảng tương ứng không thay đổi
Dựa vào đồ thị ta thấy:
Hàm số y f x 2018 đồng biến trên các khoảng 3; 1 và 1;3 (đúng)
Hàm số y f x 2018 đồng biến trên các khoảng 2;1 và 1;3 (sai)
Hàm số y f x 2018 nghịch biến trên các khoảng 2; 1 và 0;1 (sai)
Hàm số y f x 2018 nghịch biến trên khoảng 3; 2 (sai)
Câu 113 Quan sát trên bảng biến thiên ta thấy hàm số y f x nghịch biến trên khoảng 0; 4 , suy ra
hàm số y f x đồng biến trên khoảng 0; 4
Mặt khác hàm số y5x đồng biến trên ;
Do đó hàm số h x 5x f x đồng biến trên khoảng 0; 4
Suy ra h 1 h 2 h 3
Trang 43Đáp án B
Câu 114 Chọn A
Nhìn vào đồ thị hàm số ta có:
Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm M1; 0 , N3; 0MN 2 Ađúng
Trên khoảng 0; 2 đồ thị hàm số đi xuống nên hàm số nghịch biến trên khoảng 0; 2 và trên khoảng 2;5 đồ thị hàm số đi lên nên hàm số đồng biến trên khoảng 2;5Bsai
Trên khoảng 0; 2 đồ thị hàm số đi xuống nên hàm số nghịch biến trên khoảng 0; 2 và trên khoảng 2;3 đồ thị hàm số đi lên nên hàm số đồng biến trên khoảng 2;3Csai
Ta có: 2019, 20172; và trên khoảng 2; hàm số đồng biến nên
Dạng 4 Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số
Dạng 4.1 Biến đổi sử dụng tập giá trị của hàm số
Câu 115 Quan sát trên đồ thị ta thấy M (ứng với 3 x ), 3 m (ứng với 2 x ) Vậy 2 Mm 1
Trên 1;2 hàm số y2x1 đồng biến nên giá trị lớn nhất bằng y 2 3
Trên 0;1 hàm số y 1 nên giá trị lớn nhất bằng y 1
Trên 2;0 hàm số y 1 2x nghịch biến nên giá trị lớn nhất bằng y 2 5
Vậy giá trị lớn nhất của hàm số trên 2;2 là y 2 5
Trang 45Hoặc có thể giải như sau:
Trang 46Vậy g x có tập giá trị là đoạn 2; 2
Tập xác định D
Trang 47* Với 2
4
k x xx : Tập xác định D 0; 4
Ta có x 0; 4:
22
Dấu bằng xảy ra khi
3
91
Câu 129 Đáp án B
Gọi x là chiều rồng của bể chứa nước (đơn vị: m, điều kiện: x ) 0
Khi đó chiều dài của bể chứa nước là 2x và chiều cao của bể chứa nước là 500 2502
Trang 483 m
Trang 49Dạng 5 Một số bài toán liên quan đến đồ thị của hàm số
Thay tọa độ điểm 0; 3 vào hàm số ta được : f 0 nên loại đáp án A 3 3
Thay tọa độ điểm 3; 6 vào hàm số ta được : f 3 , thỏa mãn nên chọn đáp án B 9 3 6
Trang 51Đồ thị không có tâm đối xứng nên B sai
Trên khoảng 1;5 đồ thị hàm số đi lên nên hàm số đồng biến trên khoảng 1;5 C đúng
Trên khoảng 6; 1 đồ thị hàm số đi xuống nên hàm số nghịch biến trên khoảng 6; 1 D đúng
Trang 52