UBND TỈNH PHÚ YÊN SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ YÊN TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc Tây Hòa, ngày 7 tháng 8 năm 2021 BÁO CÁO TÓM TẮT KẾT QUẢ THỰC HIỆN[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ YÊN
TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG
PHONG
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Tây Hòa, ngày 7 tháng 8 năm 2021
BÁO CÁO TÓM TẮT KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến:
Ứng dụng hàm số và bảng biến thiên của hàm số để giải một số bài toán liên quan đến hàm số và giải một số bài toán thực tế.
2 Tác giả sáng kiến (đồng tác giả sáng kiến):
- Họ và tên: Nguyễn Ngọc Phát
- Ngày tháng năm sinh: ngày 20 tháng 5 năm 1975; Giới tính: Nam
- Chức vụ: Giáo viên bộ môn toán
- Đơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong
- Điện thoại: 0911500275; Email: nnphat.thpt.lhp@phuyen.edu.vn
- Địa chỉ: Thị trấn Phú Thứ – huyện Tây Hòa – tỉnh Phú Yên
3 Nội dung:
a Thuyết minh sáng kiến có tính mới trong phạm vi cấp Tỉnh:
Các giải pháp cũ thường làm: Học sinh học kiến thức toán ở lớp 10, lớp
11 để vận dụng khi giải các bài toán liên quan đến hàm số, bài toán về phương trình, bất phương trình, bài toán có chứa tham số, bài toán về hàm số lượng giác, giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất… hoặc một số bài toán tích hợp kiến thức liên quan đến vật lý, hóa học như các bài toán về quãng đường, vận tốc, gia tốc, bài toán thực tế…; khi đó học sinh cần một lượng kiến thức liên môn, kiến thức toán phải đủ và vững mới giải tốt và đọc kết quả chính xác; đa
số học sinh gặp khó khăn hoặc không giải được hoặc có cách giải phức tạp và các em không đủ tự tin để đọc kết quả; một số phương pháp cũ thường dùng
là phương pháp đánh giá, dùng bất đẳng thức…
Giải pháp thay thế: Với chủ trương đối mới phương pháp dạy và học, đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực, đổi mới trong các kỳ kiểm tra và thi bộ môn toán theo hướng trắc nghiệm khách quan; đòi hỏi học sinh cần có các phương pháp giải toán tốt hơn, nhanh hơn, cho kết quả chính xác nhất; do đó học sinh cần có một lượng kiến thức tổng quát, có kỹ năng giải toán chính xác, mà học sinh được trang bị đầy đủ
Trang 2Phương pháp sử dụng bảng biến thiên của hàm số, dấu của đạo hàm để giải quyết, cũng được sử dụng khá nhiều trong các bài toán tự luận, tài liệu ôn tập toán, các câu trắc nghiệm của đề kiểm tra, thi Qua tham khảo, nghiên cứu các
đề thi Đại học, Cao đẳng trước đây và tài liệu ôn tập toán, các đề kiểm tra, thi
do các cấp tổ chức; đặc biệt là học sinh lớp 12, chuẩn bị thi tốt nghiệp trung học phổ thông Tôi đã vận dụng đề tài sáng kiến đã nêu để trang bị cho học sinh một lượng kiến thức, kỹ năng về hàm số, bảng biến thiên, tạo cho học sinh môi trường học tập thân thiện, tích cực, chủ động trong học tập để có đủ
tự tin khi làm toán tự luận và toán trắc nghiệm; đổi mới cách ra đề ôn tập, kiểm tra để đánh giá kết quả học tập của học sinh được xây dựng theo các ma trận đề phù hợp từng đối tượng học sinh, từ đó học sinh biết cách vận dụng kiến thức để giải toán đạt hiệu quả cao trong học tập; để làm được điều đó tôi đã:
- Trang bị, củng cố cho học sinh kiến thức toán tổng quát và đủ lớn, rèn
kỹ năng thực hành, giải toán và đọc kết quả phù hợp với từng đối tượng, tạo cho học sinh môi trường học tập thân thiện, tích cực chủ động và tự tin như tôi đã trình bày trong đề tài sáng kiến;
- Hướng dẫn học sinh giải các bài toán đơn giản, hướng đến giải các bài toán ứng dụng phức tạp hơn, giải bài toán thực tế, tích hợp kiến thức liên môn ; khi đó kiến thức về hàm số bảng biến thiên của hàm số là một công cụ giải toán hiệu quả; học sinh thật sự hứng thú, đam mê học toán;
- Dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, phát triển phẩm chất năng lực của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm; đổi mới kiểm tra, đánh giá và thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra, từ đó tôi đã hướng dẫn học sinh phương pháp học toán phù hợp với thực tế;
- Các vấn đề tôi trình bày trong sáng kiến qua quá trình áp dụng và kiểm chứng, theo tôi đánh giá là học sinh cấp học trung học phổ thông có cách nhìn toàn diện hơn về cách tiếp cận và giải toán theo phương pháp đề ra, đã mang lại một số kết quả tốt , được kiểm chứng cụ thể thông qua kết quả học tập, các bài kiểm tra, thi do các cấp tổ chức(đã thể hiện các số liệu đầy đủ trong đề tài sáng kiến)
b Thuyết minh sáng kiến đã được áp dụng hoặc áp dụng thử
(Phạm vi áp dụng cấp Tỉnh (phạm vi ảnh hưởng)):
Từ năm học 2016 – 2017, Bộ Giáo dục và Đào tạo thay đổi cách thi tốt nghiệp trung học phổ thông bài thi bộ môn toán bằng hình thức trắc nghiệm khách quan, học và thi của học sinh cần thiết phải thay đổi phương pháp để phù hợp hơn với xu thế đổi mới; nên từ đó tôi đã nghiên cứu đề tài sáng kiến
Trang 3này và kết hợp với một số đề tài sáng kiến cấp ngành mà tôi đã đạt được từ năm học 2018 – 2019 đến năm học 2020 – 2021; tôi đã áp dụng và rút ra một
số kinh nghiệm để trình bày sáng kiến Tôi đã áp dụng trong giảng dạy cho một số đối tượng học sinh qua môt số năm học được nhà trường giao tôi đảm nhiệm; kết hợp với quá trình giảng dạy của bản thân để phù hợp với thực tiễn đặt ra, tôi đã nghiên cứu các dạng bài toán mà học sinh thường gặp trong chương trình toán trung học phổ thông, trong các bài kiểm tra, đề thi, bài toán thực tế trong cuộc sống thường ngày, để trình bày trong đề tài sáng kiến năm học 2020 – 2021 Các dạng bài toán đã được áp dụng là:
+ Bài toán đọc kết quả trực tiếp từ bảng biến thiên: Qua quá trình giải toán và dùng bảng biến thiên của hàm số đã xây dựng để đọc kết quả chính xác; phù hợp với bài thi tự luận lẫn bài thi trắc nghiệm, học sinh hiểu và tự tin đọc kết quả trực quan từ bảng biến thiên đúng với yêu cầu bài toán;
+ Một số bài toán về phương trình, bất phương trình, một số bài toán
có tham số …đều quy về một hàm số nào đó phù hợp và dùng bảng biến thiên
để xác định kết quả bài toán;
+ Ứng dụng giải một số bài toán thực tế: Học sinh biết vận dụng tích
hợp kiến thức liên môn (vật lý, hóa học…) để giải quyết các vấn đề thực tiễn
ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống quanh ta (được minh họa bằng một số bài toán cụ thể tôi đã trình bày trong đề tài sáng kiến) Từ đó học sinh thấy được giá trị của toán học đối với cuộc sống
c Thuyết minh sáng kiến có khả năng mang lại lợi ích thiết thực
(Hiệu quả kinh tế, xã hội (Hiệu quả áp dụng)):
Với đề tài sáng kiến tôi đã trình bày, học sinh ở các đối tượng khác nhau của cấp học Trung học phổ thông đều vận dụng để giải các dạng toán từ
dễ đến khó một cách tự tin; kết quả học tập tiến bộ rõ sau mỗi năm học; từ năm học 2017 – 2018 đến năm học 2020 – 2021 như sau:
- Về học sinh lớp 12 các lớp tôi trực tiếp giảng dạy có kết quả thi tốt nghiệp đạt điểm khá, điểm giỏi chiếm tỉ lệ cao và năm sau cao hơn năm trước
cụ thể :
* Năm học 2017 – 2018 học sinh lớp 12A7 đạt từ 75% trở lên;
* Năm học 2018 – 2019 học sinh lớp 12A8 đạt từ 85% trở lên;
* Năm học 2019 – 2020 học sinh lớp 12A3 đạt 100% trở lên
- Về chất lượng học tập của học sinh ở các lớp tôi được nhà trường phân công giảng dạy có áp dụng đề tài sáng kiến, hàng năm tỉ lệ khá, giỏi tăng lên (được thể hiện đầy đủ các số liệu thống kê về chất lượng giảng dạy qua
Trang 4các năm cụ thể và tôi cũng đã nêu trong đề tài sáng kiến) Chất lượng giảng dạy đạt được cụ thể là:
Năm học 2018 – 2019.
Lớp Sĩ số
Chỉ tiêu phấn đấu đầu năm học Kết quả đạt được cuối năm học
Giỏi SL/% SL/%Khá SL/%TB
Yếu, Kém SL/%
Giỏi SL/% SL/%Khá SL/%TB
Yếu, Kém SL/% 11A3 44 44,4%20 55,6%25 0 0 86,4%38 13,6%6 0 0 11A14 43 16,3%7 34,9%15 34,9%15 13,9%6 23,3%10 48,8%21 20,99
%
3 7,0% 12A8 43 11,6%5 76,7%33 11,7%5 0 18,6%8 72,1%31 9,3%4 0
Năm học 2019 – 2020.
Lớp Sĩ số
Chỉ tiêu phấn đấu đầu năm học Kết quả đạt được cuối năm học
Giỏi SL/% SL/%Khá SL/%TB
Yếu, Kém SL/%
Giỏi SL/% SL/%Khá SL/%TB
Yếu, Kém SL/%
12A3 44 68,0%30 32,0%14 0 0 100%44 0 0 0
10A4 44 4,6%2 34,1%15 47,7%21 13,6%6 20,5%9 52,2%20 27,3%12 0
10A10 44 11,4%5 45,5%20 34,1%15 9,0%4 18,2%8 61,4%27 20,4%9 0
Năm học 2020 – 2021.
Lớp số Sĩ
Chỉ tiêu phấn đấu đầu năm học Kết quả đạt được cuối năm học
Giỏi SL/% SL/%Khá SL/%TB
Yếu, Kém SL/%
Giỏi SL/% SL/%Khá SL/%TB
Yếu, Kém SL/%
10A14 43 4,7%2 35,0%15 48,8%21 11,5%6 9,3%4 62,3%27 28,4%13 0
11A10 44 11,4%5 45,5%20 34,1%15 9,0%4 36,4%16 54,6%24 9,0%4 0
Trang 5- Đối với học sinh lớp 12 tham gia kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông có điểm số cao, đã giúp cho các em có nhiều cơ hội đỗ vào các trường Đại học ở nguyện vọng 1 đạt từ 95% trở lên (thống kê hàng năm), học sinh chọn ngành nghề phù hợp với sở trường của bản thân, để sau khi ra trường các em tìm được việc làm ổn định, phù hợp với ngành nghề đã chọn, làm giảm áp lực xã hội, gia đình và bản thân; khi học sinh có được việc làm ổn định, khi đó chất lượng cuộc sống được nâng cao, góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, tạo ra an sinh xã hội tốt, xây dựng quê hương đất nước ngày càng thịnh vượng
Đối với học sinh các lớp 10, lớp 11 các em hứng thú và tích cực, có ý thức học tập tốt, chịu khó suy nghĩ tìm tòi khám phá ứng dụng toán học vào thực tiến cuộc sống; ý thức được nhiệm vụ học tập và truyền cảm hứng trong học tập nói chung và học môn toán nói riêng; tạo dựng niềm tin cho gia đình,
xã hội và là tiền đề chọn lựa nghề nghiệp trong tương lai, từ đó nguy cơ vi phạm pháp luật, tham gia các tệ nạn xã hội cũng sẽ được đẩy lùi
Từ việc học tập suốt đời và được rèn luyện trong các môi trường giáo dục khác nhau, đã giúp cho các em có được ý thức, trách nhiệm của bản thân đối với gia đình và xã hội, dần dần làm chủ vận mệnh của bản thân, là trụ cột cho gia đình, xã hội, là các công dân tốt của đất nước
Cuối cùng, theo tôi nhìn nhận đề tài sáng kiến tôi đã thực hiện là một mảng đề tài rộng và có tính ứng dụng đa lĩnh vực; với cá nhân tôi quá trình vừa công tác, vừa tự học, vừa nghiên cứu tìm tòi khám phá, để viết thành sáng kiến; tôi rất trân trọng và cầu thị lắng nghe những đóng góp ý kiến quý báu từ thành viên của Hội đồng sáng kiến cấp Tỉnh, để được vận dụng tốt hơn nữa trong công tác và trong áp dụng rỗng rãi hơn nữa của sáng kiến
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN/ĐƠN VỊ
(Chữ ký và đóng dấu) TÁC GIẢ SÁNG KIẾN (Chữ ký và họ tên)
Nguyễn Ngọc Phát