- Bài nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích) có thể bàn về chủ đề, nhân vật, cốt truyện, nghệ thuật của truyện. - Bài làm cần đảm bảo đầy đủ các phần của một bài nghị luận:[r]
Trang 1NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
CÁC THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH
Trang 2* Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn
trích)?
Trang 3TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Trang 4TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
* Đề 1: Suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ qua nhân vật Vũ Nương ở
Chuyện người con gái Nam Xương của
Nguyễn Dữ.
* Đề 2 : Phân tích diễn biến cốt truyện trong
truyện ngắn Làng của Kim Lân.
* Đề 3: Suy nghĩ về thân phận Thúy Kiều
trong đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều của
Nguyễn Du.
* Đề 4: Suy nghĩ về đời sống tình cảm gia
đình trong chiến tranh qua truyện ngắn Chiếc
lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.
Trang 5TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN HOẶC ĐOẠN TRÍCH
Đề 1:Thân phận người phụ nữ trong xã
Nhân vật
Chủ đề
Đề 5: Nghệ thuật miêu tả và khắc
họa tính cách nhân vật trong
* Bài tập
- Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích có thể bàn về chủ đề, nhân vật, cốt truyện và nghệ thuật của truyện.
Trang 6Tiết 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
* Đề 2 : Phân tích diễn biến cốt truyện
trong truyện ngắn Làng của Kim Lân.
* Đề 3: Suy nghĩ về thân phận Thúy Kiều
trong đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều
của Nguyễn Du
* Đề 4: Suy nghĩ về đời sống tình cảm
gia đình trong chiến tranh qua truyện
ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang
Sáng
I Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
*Bài tập
Có 2
dạng đề
Đề mệnh lệnh
Đề mở
* Đề 5: Nghệ thuật miêu tả và
khắc họa tính cách nhân vật trong
Truyện Kiều
* Đề 1: Suy nghĩ về thân phận người
phụ nữ trong xã hội cũ qua nhân vật Vũ
Nương ở Chuyện người con gái Nam
Xương của Nguyễn Dữ
Thường gặp các từ
“ suy nghĩ”,
“ phân tích”
Trang 7TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC
PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
- Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện
có thể bàn về chủ đề,nhân vật, cốt truyện, nghệ thuật của truyện
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
* Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai
trong truyện ngắn “ Làng” của Kim
Trang 8
TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
* Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn “ Làng” của Kim Lân
1 Tìm hiểu đề và tìm ý
* Tìm hiểu đề:
- Đề yêu cầu nêu những suy nghĩ
về nhân vật ông Hai trong truyện
ngắn Làng của Kim Lân: Cần nêu
được tình yêu làng quyện với tình
yêu nước ở nhân vật này, một nét
rất mới trong đời sống tinh thần của
người nông dân trong cuộc kháng
chiến chống thực dân Pháp
- Thể loại: nghị luận về tác phẩm
truyện ( nhân vật trong truyện)
- Đối tượng: Nhân vật ông
Hai trong tác phẩm “ Làng”
Đọc kĩ đoạn hướng dẫn tìm hiểu đề
trong SGK 65
Xác định kiểu bài, vấn đề nghị luận, gạch chân những từ ngữ quan trọng
Trang 9TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC
PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
* Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn “ Làng” của Kim Lân
1 Tìm hiểu đề và tìm ý
* Tìm ý:
- Đọc kĩ đoạn hướng dẫn tìm ý
trong SGK 65
- Khi tìm ý cho bài văn, nên suy nghĩ
theo các câu hỏi: Cái gì là nét nổi bật
nhất ở nhân vật ông Hai? Tình yêu
làng, yêu nước ở nhân vật ông Hai
được bộc lộ trong tình huống nào?
Tình cảm ấy có đặc điểm gì ở hoàn
cảnh cụ thể lúc bấy giờ( thời kì đầu
của cuộc kháng chiến chống Pháp)?
Những chi tiết nghệ thuật nào chứng
tỏ một cách sinh động, thú vị tình yêu
làng và lòng yêu nước ấy ( về tâm
trạng, về cử chỉ, hành động, lời nói, )
Đặt câu hỏi,và trả lời câu hỏi về vấn
đề được giới hạn
Trang 10TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC
PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ
TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
1 Tìm hiểu đề, tìm ý
2 Lập dàn bài:
Trang 11- Triển khai các nhận định về tình yêu làng, yêu nước của nhân vật ông Hai
và nghệ thuật đặc sắc của nhà văn
- Tình yêu làng , yêu nước của nhân vật ông Hai là tình cảm nổi bật xuyên suốt toàn truyện:
+ Chi tiết tản cư nhớ làng
+ Theo dõi tin tức kháng chiến
+ Tâm trạng khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc
+ Niềm vui khi tin đồn được cải chính
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
+ Chọn tình huống tin đồn thất thiệt để thể hiện nhân vật
+ Các chi tiết miêu tả nhân vật
+ Các hình thức trần thuật ( đối thoại, độc thoại)
c Kết bài: Sức hấp dẫn của hình tượng nhân vật Thành công của nhà văn khi xây dựng nhân vật ông Hai
Trang 12TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Thảo luận nhóm * Đọc kĩ dàn bài và cho biết nhiệm vụ của từng phần mở bài, thân
bài, kết bài trong bài nghị luận về tác phẩm truyện?
- Nhóm 1, 2, : Mở bài
- Nhóm 3,4 : Thân bài
- Nhóm 5,6 : Kết bài
Trang 14TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC
PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ
TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
1 Tìm hiểu đề, tìm ý
2 Lập dàn bài
* Mở bài: Giới thiệu tác phẩm ( tùy
theo yêu cầu cụ thể của đề bài) và
nêu ý kiến đánh giá sơ bộ của mình
* Thân bài: Nêu các luận điểm chính
về nội dung và nghệ thuật của tác
phẩm; có phân tích, chứng minh
bằng các luận cứ tiêu biểu và xác
thực
* Kết bài: Nêu nhận định , đánh giá
chung của mình về tác phẩm truyện
( hoặc đoạn trích)
Trang 15TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC
PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ
TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
1 Tìm hiểu đề, tìm ý.
2 Lập dàn bài.
3 Viết bài
a, Mở bài:
Trang 16TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Đoạn 1:
Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Kim Lân là một gương mặt độc đáo
Do hoàn cảnh sống của mình, ông am hiểu sâu sắc sinh hoạt, tâm lí của người nông dân Kim Lân được xem là nhà văn của nông thôn, của người dân quê Việt Nam với những nét đẹp đậm đà “ Làng” là một trong những truyện ngắn đặc sắc nhất của Kim Lân Tác phẩm này được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, thể hiện một cách sinh động
vẻ đẹp của tình yêu làng, lòng yêu nước ở người nông dân Ai đến với
“Làng”, chắc khó quên được ông Hai – một nhân vật nông dân mang những nét đẹp thật đáng yêu qua ngòi bút khắc họa tài tình của Kim Lân
Đoạn 2 :
Tình yJêu làng, sự gắn bó với nơi chôn rau cắt rốn vốn là một tình cảm sâu nặng ở con người Việt Nam nói chung, đặc biệt ở người nông dân nói riêng Lịch sử văn học dân tộc từng xây dựng thành công nhiều nhân vật mang tình cảm đáng quý ấy Nhân vật ông Hai trong truyện ngắn “ Làng” của Kim Lân là một trong những trường hợp tiêu biểu như thế
Trang 17- Điểm giống và khác nhau của hai
Trang 18TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
1 Tìm hiểu đề, tìm ý
2 Lập dàn bài
3 Viết bài
a Viết mở bài
b Viết thân bài
? Em hãy nhắc lại nội dung
chính của phần thân bài?
Thân bài: Nêu các luận điểm chính về
nội dung và nghệ thuật của tác phẩm;
có phân tích, chứng minh bằng các
luận cứ tiêu biểu và xác thực
Trang 19TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
b Viết thân bài
* Khi viết dàn bài cần chú ý:
-Nêu rõ các nhận xét,ý kiến của
mình về tình yêu làng, lòng yêu
nước của nhân vật ông Hai, về
cách thể hiện đặc sắc của Kim
- Giữa các luận điểm, đoạn văn
cần có sự liên kết, chuyển tiếp
Trang 20 Thân bài: Triển khai các nhận định về tình yêu làng, yêu nước của nhân vật ông Hai và nghệ thuật đặc sắc của nhà văn.
cảm nổi bật xuyên suốt toàn truyện:
+ Chi tiết tản cư nhớ làng.
+ Theo dõi tin tức kháng chiến.
+ Tâm trạng khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc.
+ Niềm vui khi tin đồn được cải chính.
+ Chọn tình huống tin đồn thất thiệt để thể hiện nhân
vật.
+ Các chi tiết miêu tả nhân vật.
+ Các hình thức trần thuật ( đối thoại, độc thoại)
Trang 21- EM HÃY VẬN DỤNG NHỮNG YÊU CẦU ĐÓ TẬP VIẾT LUẬN
ĐIỂM 1 TRONG PHẦN THAN BÀI?
Tình yêu làng , yêu nước của nhân vật ông Hai
là tình cảm nổi bật xuyên suốt toàn truyện:
+ Chi tiết tản cư nhớ làng.
+ Theo dõi tin tức kháng chiến.
+ Tâm trạng khi nghe tin làng chợ Dầu theo
giặc.
+ Niềm vui khi tin đồn được cải chính.
Trang 22Ông Hai yêu làng say mê bao nhiêu thì nghe tin làng theo giặc, ông lại đau đớn, thất vọng, tủi hổ bấy nhiêu Cái tin ấy, khiến ông sững sờ: “ Cổ ông lão nghẹn ắng lại, da mặt tê dân dân Ông lão lặng đi tưởng không thở được” Lúc ấy tâm trí ông Hai chỉ còn cái tin dữ ấy xâm chiếm, nó thành một nỗi ám ảnh day dứt Ông “ cúi gằm mặt xuống mà đi” Về đến nhà, ông nằm vật ra giường trong nỗi tủi thân đau đớn, xót xa Suốt ngày, ông lão chẳng dám đi đến đâu Chỉ quanh quẩn trong nhà nghe ngóng tình hình Lúc nào cũng nơm nớp, chột dạ Cứ thoáng nghe thấy tiếng Tây,Việt gian,cam nhông là ông lủi ra góc nhà nín thin thít: “ Thôi, lại chuyện ấy rồi”.Bao nhiêu điều tự hào về quê hương như sụp đổ trong tâm hồn người nông dân hết mực yêu quê hương ấy Có lẽ đây là lần mà nỗi đau về làng đến với ông một cách tê tái, quằn quại nhất Còn gì đau khổ hơn khi người yêu làng thiết tha nhường ấy lại nghe được tin làng phản bội theo giặc Trong lòng ông diễn ra một cuộc đấu tranh nội tâm quyết liệt: “ Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù.” Khi tâm sự với con, nghe con nói: “Ủng hộ cụ Hồ Chí Minh!” thì nước mắt ông Hai chảy ròng ròng Tình quê và lòng yêu nước của người nông dân ấy sâu nặng và thiêng liêng biết bao.
Trang 23Đọc phần kết bài sau:
sắc đối với người đọc Qua truyện ngắn này, bằng những tình huống, chi tiết chân thực, thú vị, bằng nghệ thuật miêu
tả tâm lí sinh động, Kim Lân đã đem đến cho chúng ta một hình tượng hấp dẫn về người nông dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp Tình yêu thiết tha, sự gắn bó sâu nặng với làng quê, đất nước của nhân vật ông Hai luôn luôn
có ý nghĩa giáo dục thấm thía đối với các thế hệ bạn đọc.
Nhận định , đánh giá về nhân vật ông Hai
Trang 24TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
4 Đọc lại bài viết và sửa chữa
? Qua việc tìm hiểu các bài tập
em rút ra bài học gì về các bước
làm một bài nghị luận về tác
phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)?
* Đọc lại bài viết và sửa chữa:
- Đọc lại các phần xem có phù
hợp với vấn đề nghị luận, với dàn
bài không, giữa các phần có sự
liên kết hợp lí chưa Sửa chữa bài
viết cho hoàn chỉnh
Trang 25* Ghi nhớ:
- Bài nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích) có thể bàn về chủ đề, nhân vật, cốt truyện, nghệ thuật của truyện
- Bài làm cần đảm bảo đầy đủ các phần của một bài nghị luận:
nêu ý kiến đánh giá sơ bộ của mình
tác phẩm; có phân tích, chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu và xác thực
phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)
- Trong quá trình triển khai các luận điểm, luận cứ, cần thể hiện sự
cảm thụ và ý kiến riêng của người viết về tác phẩm.
- Giữa các phần, các đoạn của bài văn cần có sự liên kết hợp lí, tự
nhiên.
Trang 26TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN( HOẶC
ĐOẠN TRÍCH)
II CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
1 Tìm hiểu đề , tìm ý.
2 Lập dàn bài.
3 Viết bài
a Viết mở bài
b Viết thân bài
4 Đọc lại bài viết và sửa chữa
* Ghi nhớ : SGK 68
Trang 27
TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Trang 28TIẾT 119: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM
TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
* Mở bài:
nền văn học Việt Nam hiện đại Trước cách mạng tháng tám, truyện Nam Cao tập trung khai thác vào chiều sâu bi kịch của những người trí thức nghèo và người nông dân nghèo trong
xã hội cũ “ Lão Hạc” là một truyện ngắn tiêu biểu về đề tài người nông dân Nhân vật Lão Hạc trong tác phẩm thể hiện một cách sinh động về số phận người nông dân nghèo trong
xã hội cũ, đồng thời cũng ngời sáng vẻ đẹp tình người và
Trang 29- Nắm chắc cách làm một bài nghị luận tác phẩm truyện( đoạn trích)
- Hoàn thành bài tập
nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc
đoạn trích)