nêu đợc sự tơng phản của từnh cặp tính trạng HS đọc kĩ thông tin SGK ,trình bày đợcnội dung cơ bản của phơng pháp phân tích các thế hệ lai HS:Một vài học sinh phát biểu , lớp lớp bổ xung
Trang 1Soạn/23 /8 / 2008 Chơng I: Các thí nghiệm của men đen
Giảng: 25 / 8 / 2008
Tiết 1: Men đen và di truyền học
A- Mục tiêu I- Kiên thức
-HS nêu đợc muc đích nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học
-Hiểu đợc công lao và trình bày đợc phơng pháp phân tích các thế hệ lai của Men đen
-Hiểu và nêu đợc một số thuật ngữ, ký hiệu trong di truyền học
Gv:yêu cầu học sinh lam bài tập mục
Gv:giải thích rõ ý : biến dị và di truyền là
2 hiện tợng song song và gắn liền với quá
trình sinh sản
GV yêu cầu học sinh trình bày nội dung
và ý nghĩa thực tiễn của di truyền học?
Hs trình bày những đặc điểm của bản thân giống và khác bố mẹ về chiều cao, màu mắt…và nêu đợc :-
*KL:
-Di truyền là hiện tợng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ tổ tiên cho các cá thế hệ con cháu
-Biến dị là hiện tợng con sinh ra khácbố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết
:
*Di truyền học nghiên cứu cơ sở vật chất , cơ chế , tính qui luật của hiện t- ợng di truyền và biến dị
Trang 2
Hoạt động 2 II- Men đen ngời đặt nền móng cho di truyền học
Gv: giới thiệu tiểu sử của men đen
-Gv:giới thiệu tình hình nghiên cứú dui
truyền ở thế kỷ XIX và phơng pháp
nghiên cứu của men đen
-GV yêu cầu HS quan sát hình 1.2, nêu
nhận xét về đặc điểm của từng cặp tinh
Trạng đem lai
GV nhấn mạnh thêm tính chất độc đáo
trong phơng pháp nghiên cứu di truyền
của men đen và giải thích ví sao Menđen
chon đậu hà lan làm đối tợng nghiên
cứu ?
Hs quan sát và phân tích hình 1.2 nêu
đợc sự tơng phản của từnh cặp tính trạng
HS đọc kĩ thông tin SGK ,trình bày đợcnội dung cơ bản của phơng pháp phân tích các thế hệ lai
HS:Một vài học sinh phát biểu , lớp lớp
bổ xung
*KL:Phơng pháp phân tích các thế hệ lai(Sgk)
Hoạt động 3 III- Một số thuật ngữ cơ bản của di truyền hoc:
II/củng cố:
1/Hãy lấy các VD về các cặp TT ở ngời để minh hoạ cho khái niệm “ cặp tính trạng tơng phản”2/Nội dung cơ bản của phơng pháp lai phân tíchcác thế hệ lai của MD gồm ngững điểm nào?
III/ H ớng dẫn về nhà:
Đọc bài tiếp theo +học thuộc bài
IV/Rút kinh nghiệm:
Trang 3A- Mục tiêu I- Kiên thức
-HS Trình bày và phân tích đơc thí nghiệm lai một cặp tính trạng của men Đen
_Hiểu và nghi nhớ khái niệm kiểu hình, kiểu gen, thể đồng hợp, thể dị hợp
_Hiểu và phát biểu đợc định luật phân li
_Giải thích đợc kết quả thí nghiệm theo quan điểm của men đen
Vởy sự di truyền các tính trạng của bố mẹ cho con cháu nh thế nào
Hoạt động 1 I- Thí nghiệm của MĐ:
GV yêu cầu HS trình bàyTN của MĐ:
Gv:Nhấn mạnh về sự thay đổigiống làm
mẹ thì kết quả không thay đổi ⇒vai trò di
truyền nh nhau của bố và mẹ
a/ Các khái niệm:
Hs quan sát tranh nghi nhớ cách tiến hành
HS nghi nhớ khái niệm :
_Kiểu hình : Là tổ hợp các tính trạng của cơ thể.
_Tính trạng trội: là tính trạng biểu hiện ở
1: Đồng tính
Trang 4GV yêu cầu Hslam bài tập điền từ(tr 9)
GV y/c HS nhắc lại qui luật phân li
2: 3 trội : 1 lặn
c/ Nội dung qui luât phân li:
Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng thì F 2 phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội :1 lặn
Hoạt động 2 II- Men đen giải thích kết quả thí nghiệm:
Gv: giải thích quan niệm đơng thời của
_Đại diện nhóm phát biểu, các nhóm khác bổ xung
*Theo MĐ:
+Mỗi tính trạng do cặp nhân tố di truyền qui
định +trong quà trình phát sinh giao tử có sự phân li của của cặp nhân tố di truyền +các nhân tố di truyền đợc tổ hợp lại trong thụ tinh.
II/củng cố:
1/trình bày TN lai một cặp tính trạng và giải thích kết quả TN theo MĐ?
2/Phân biệt tính trạng trội tính trạng lặn cho VD?
III/ H ớng dẫn về nhà:
Đọc bài tiếp theo +học thuộc bài trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK
IV/Rút kinh nghiệm
Trang 5A- Mục tiêu I- Kiên thức
-HS Trình bày đợc nội dung, mục đích và ứng dụng của phép lai phân tích
_Giải thích đợc vì sao qui luật phân li chỉ nghiệm đúng trong nhứng trờng điều kiện nhất định Nêu đơý nghĩa của qui luật phân li đối với lĩnh vực SX
_Hiểu và phân tích đợc di truyền trội không hoàn toàn với di truyền trội hoàn toàn
II- Kỹ năng
- Tiếp tục phát triển t duy lí luận phân tích so sánh
- _Rèn kĩ năng hoạt động nhóm
- Ren kĩ năng viết sơ đồ lai
B-Giáo viên: Tranh phóng to lai phân tích + tranh phóng to h 3 SGK
C- Hoạt động dạy học
I- Kiểm tra bài cũ:
1/ Phát biểu nội dung qui kuật phân li?
2/ Một số HS làm bài tập số 4 trên bảng
II/ Bài mới:
* Mở bài:GV cho HS trình bày nội dung cơ bản của phơng pháp phân tích các thế hệ lai của Men Den
Vởy sự di truyền các tính trạng của bố mẹ cho con cháu nh thế nào
Hoạt động 1 I- Lai phân tích:
Gv:y/c h/s nêu tỉ lệ các loại hợp tử ở F2trong
thí nghiệm của MĐ
-Từ kết quả trên GV phân tích các khái
niệm :Kiểu gen ,thể đồng hợp ,thể dị hợp
GV y/c HS xác định kết quả của các phép
GV chốt lại kiến thức và nêu ván đề:Hoa đỏ
có 2 kiểu gen AA và Aa
-Làm thế nào để xác định đợc kiểu gen của
cá thể mang tính trạng trội ?
a/ Một số khái niệm:
HS nêu kết quả hợp tử ở F2 có tỉ lệ:
1AA : 2Aa :1aa
Hs nghi nhớ khái niệm
_Kiểu gen : Là tổ hợp toàn hợp các nghen trong tế bào của cơ thể _Thể đồng hợp : Kiểu gen chứa cặp gen tơng ứng giống nhau.
_Thể dị hợp: Kiểu gen chứa cặp gentơng ứng khác nhau.
HS lần lợt điền các cum từ … theo thứ tự :
Trang 6GV: Thông báo cho HS phép lai đó gọi là
phép lai phân tích và y/c HS làm yiếp bà tập
điền từ (tr.11)
GV gọi 1 HS nhắc lại khái niệm lai phân
tích
GVđa thêm thông tin để HS p/b đợc khái
niệm lai phân tích với mục đích của lai phân
tích là nhằm xác định kiểu gen của cá thể
thể mang tính trạng trội có kiểu gen
đồng hợp +Nếu kết quả phép lai phân tính theo tỉ
lệ 1:1 thf cá thể mang tính trạng trội có kiể gen dị hợp.
Hoạt động 2 II- ý nghĩa của tơng quan trội lặn :
Gvy/c HS nghiên cứu thông tin SGK ⇒
thảo luận
+Nêu tơng quan trội lặn trong tự nhiên ?
+Xác định tính trạng trội lặn nhàm mục
đích gì?
+Việc xác định độ thuần chủng của giống
có ý nghĩa gì trong sản xuất ?
+Muốn xác định giống có thuần chủng
hay không cần phải thực hiện phép lai nào
Tự thu nhận thong tin và xử lí thông tin.⇒thảo luận nhóm, thống nhất đáp án
đại diện nhóm trình bày ý kiến nhóm klhác
_Trong chon giống để tránh sự phân li tính trạng phải kiểm tra độ thuần chủng của giống.
HS: xác định đợc cần sử dụng phép lai phân tích (nêu nội dung phơng pháp)
Hoạt động 3
III/Trôị không hoàn toàn
GV y/c HS quan sát hình 3, nghiên cú
thông tin SGK→ Nêu sự khác nhau về
kiểu hình ở F1 , F2 giữa trội không hàon
toàn với thí nghiệm của MĐ?
GV y/c HS làm bài tập điền từ
+Em hiểu thế nào là trội không hoàn toàn
?
HS tự thu nhận thông tin ,kết hợp quan sát hình →xác định đợc kiểu hình của trội không hoàn toàn :
F1: Tính trạng trung gian
F2: 1 trội : 2 trung gian :1 lặn:
HS: Điền đợc các cum từ 1:”Tính trạng trung gian” 2 : “1 :2 :1”
_Trội không hoàn toàn là hiện tợng di truyền trong đó kiểu hình của F 1 biểu hiện tính trạng trung gian giữa bố mẹ, còn F 2 có
tỉ lệ kiểu hình là 1: 2 :1.
Trang 7III/củng cố:
Khoanh tròn vào chữ cái (a,b….) chỉ ý trả lời đúng
1 Khi cho cây cà chua quả đỏ thuần chủng lai phân tích kết quả thu đợc :
a/ Toàn quả vàng b/ 1quả đỏ :1 quả vàng:
b/ Toàn quả đỏ c/ 3 quả đỏ : 1 quả vàng
2/ ở đậu hà lan, gen A qui định thân cao, gen a qui định thân thấp Cho lai cây thân cao với cây thân thấp F1 thu đợc 51% cây thân cao: 49% cây thân thấp Kiểu gen của phép lai trên là: a/ P:AA ì aa c/ P: Aa ì Aa
b/ P: AA ìA d/ P: Aa ì aa
III/ H ớng dẫn về nhà: *Đọc bài tiếp theo +học thuộc bài trả lời câu hỏi 1,2, SGK *Làm BT 3 vào vở BT * Kẻ bảng 4 vào vở BT IV/ Rút kinh nghiệm :
Soạn: 28 /8 / 2008
Giảng: 3 /9 / 2008
Tiết4 Lai hai cặp tính trạng
A- Mục tiêu I- Kiên thức
-HS mô tả đợc thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của men đen
_Biết phân tích kết quả thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của MĐ
_Hiểu và phát biểu đợc nội dung qui luật phân li độc lập của MĐ
Trang 8I- Kiểm tra bài cũ:
1/ Tơng quan trội,lặn có ý nghĩa gì trong thực tiễn?
2/ Gọi 2 HS lên làm BT số 3-4
II/ Bài mới:
* Mở bài:Cơ thể SV cùng một lúc tồn tại nhiều cặp gen qui định các tính trạngh khác nhau Vởy khi lai tạo các cặp gen trên hay các cặp TT trên có di truuyền độc lâp với nhau ?
Hoạt động 1 I- Thí nghiêm của MĐ:
Gv:y/c h/s quan sát hình 4, nghiên cứu
thông tin SGK –trình bày thí nghiệm của
MĐ
-Từ kết quả trên GV phân tích các khái
niệm :Kiểu gen ,thể đồng hợp ,thể dị hợp
Từ kết quả t/n GV yêu cầu HS hoan thành
9331
101 315
+ + ≈ 140416 ≈ 13
=
nhan
tron
32 101
108 315
+ + ≈ 133423 ≈ 13
Trang 9Từ kết quả bảng 4, GV gọi 1 HS nhắc lại
GV cho HS làm BT điền vào chỗ trống
-Căn cứ vào đâu MĐ cho rằng các tính
-HSvận dụng kiến thức ở mục a→điền đợc cum từ:”tích tỉ lệ”
1- 2 HS nhắc lại nội dung qui luật
HS nêu đợc : căn cứa vào tỉ lệ kiểu hình ở F2
bằng tích tỉ lệ các tính trạng hợp thành nó
b/ qui luật phân li độc lập:
-Nội dung(SGK 15)
Hoạt động 2: II/ Biến dị tổ hợp
GV y/c HS nghiên cứu lại kết quả thí
nghiệm ở F2 →trả lời câu hỏi:
+Kiểu hình nào ở F2 khác bố mẹ ?
GV nhấn mạnh khái niệm biến dị tổ hợp
đ-ợc xác định dựa vào kiểu hình của P
HS nêu đợc 2 kiểu hình lá vàng , nhăn và xanh,trơn và chiếm tỉ lệ 6/16:
_Biến dị tổ hợp là sự tổ hợp lại các tính trạng của bố mẹ.
_ Nguyên nhân : Có sự phân li độc lập và
tổ hợp lại ncác cặp tính trạng làm xuất các kiểu hình khác P
III/củng cố:
1/ Phát biểu nội dung qui luật phân li.
2/ BIến dị tổ hợp là gì? Nó đợc xuát hiện ở hình thức sinh sản nào?
-HS hiểu và giải thích đợc kết quả lai 2 cặp tính trạng theo quan niệm của MĐ
_ Phân tích đợc ý nghĩa của qui luâqtj phân li độc lập đối vơía chon giống và tiến hoá
II- Kỹ năng
Phát triển kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình
_ Ren kĩ năng hiạt động nhóm
Trang 10B-Đồ dùng dạy học :
Giáo viên: Tranh phóng to hình 5 SGK +nội dung bảng phụ
C- Hoạt động dạy học
I- Kiểm tra bài cũ:
1/ Căn cứ vào đâu mà MĐ cho rằng các tính trạng màu sắc và hình dạng hạt đậu trong TN của mình di truyền độc lập với nhau
2/ Gọi 1 HS lên lầm BT 3(SGK)
II/ Bài mới:
* Mở bài:Men đen giải thích kết quả thí nghiệm nh thế nào ta vao phần 2 của bài
Hoạt động 1 I- Men Đen giải thích kết quả thí nghiệm:
Gv:y/c h/s nhắc lại tỉ lệ phân li của từng
cạp tính trạng ở F2 ?
Từ kết quả trên cho ta kết quả gì?
GV y/c hS nghiên cứu thông tin→ giải
thích kết quả thí nghiệm theo quan niệm
của MĐ?
GV lu ý HS : ở cơ thể F1 khi hình thành
giao tử do khả năng tổ hợp tự do giữa A
và a với B và b nh nhau → Tạo ra 4 loại
giao tử có tỉ lệ ngang nhau
_Tại sao ở F2 lại có 16 tổ hợp giao tử
HS tự rút ra kết luận
_Men Đen cho rằng mỗi cặp tính trạng do một cặp nhân tố di truyền qui định
_Qui ớc : Gen A qui định hạt vàng; gen a qui định hạt xanh
Gen B qui định vỏ trơn ; gen b qui định vỏ nhăn
KIểu gen vàng, trơn thuần chủng :AA BB Kiểu gen xanh ,nhăn: aa bb
_Sơ đồ lai (nh hình 5 SGK)
-HSvận dụng kiến thức →nêu đợc :
Do kết hợp ngẫu nhiên của 4 loại giao tử đực và
4 loại giao tử cái→ F2 có 16 tổ hợp giao tử
HS nêu căn cứ vào hình 5→ hoàn thành bảng :
Kiểu hình Hạtvàng trơn Hạt vàng, nhăn Hạt xanh ,trơn Hạt xanh ,nhăn
Tỉ lệ mỗi kiêu gen
ở F2
1AA BB2Aa BB3AABb4Aa Bb
Trang 11GV y/c HS nghiên cứu thông tin → Thảo
luận các câu hỏi:
+Tai sao ở các loài sinh sản hữu tính ,biến
_Biến dị tổ hợp có ý nghĩa quan trọng đối với chọ giống và tiến hoá
III/củng cố:
1/ Men Đen đã giải thích kết quả thí nghiệm của mình nh thế nào ?
2/ Kết quả một phép lai có tỉ lệ kiểu hình là 3: 3: 3 :1 Hãy xác định kiểu gen của phép lai trên?
Mỗi loại 25lần , thống kê kết quả vào bảng 6.1 và 6.2
IV/ Rút kinh nghiệm :
-Biết cách xác nđịnh xác suất của một và hai sự kiện đồng thời xảy ra thông qua việc gieo các
Trang 12HS: Mỗi nhóm có sẵn hai đồng kim loại và HS kẻ bảng 6.1 và 6.2 vào vở.
C- Hoạt động dạy học
I- Kiểm tra bài cũ:
1/ Nêu nội dung của qui luật phân li độc lập ?
2/ Gọi 1 HS lên lầm BT 4(SGK)
II/ Bài mới:
* Mở bài:để giải thích thêm cho qui luật phân li độc lập , ta vào bài thực hành
Hoạt động 1 I- Tiến hành gieo đồng kim loại :
a/Gieo một đồng lim loại:
+Lu ý qui định trớc mặt sấp và ngửa +Mỗi nhóm gieo 25 lần , thống kê mỗi lần rơi vào bảng 6.1
b/ Gieo hai đồng kim loại :Có thể xảy ra
một trong ba trờng hợp :
2 đồng sấp (SS)
1 đồng sấp , 1 đồng ngửa(SN)
2 đồng ngửa(NN)+Mỗi nhóm gieo 25 lần, thống kê kết quả
vaò bảng 6.2
Hoạt động 2
II_ Thống kê kết quả của các nhóm :
GV chia nhóm HS và yêu cầu các nhóm báo
cáo kết quả đã tổng hợp của bảng 6.1 và 6.2→
nghi vào bảng tổng hợp theo mẫu sau:
_GV nhận xét tinh thần thái độ và kết quả của mỗi nhóm
_Cho các nhóm viết thu hoạch theo mâữu bảng 6.1 và 6.2
+Kết quả của bảng 6.1 vopứi tỉ lệ các giao
tử sinh ra từ con lai F1 Aa
Kết quả bảng 6.2 với tỉ lệ kiểu gen ở
-+Kết quả gieo hai đồng KL có tỉ lệ : 1SS : 2 SN : 1NN→tỉ lệ liểu gen ở F2 là 1AA : 2A : 1aa
Trang 13-Cñng cè kh¾c s©u vµ më réng nhËn thøc vÒ c¸c qui luËt di truyÒn
_BiÕt vËn dông lÝ thuyÕt vµo gi¶i c¸c BT
Trang 14F: (3: 1 )→P Aa ì Aa
F: (1: 1 )→P Aa ì aa
F: (1 : 2 : 1 )→P Aa ì Aa (trội không hoàn toàn )
VD: ở cá kiếm , tính trạng mắt đen (qui định bởi gen A ) là trội hoàn toáno với tính trạng mắt
đỏ (qui định bởi gen a )
P : Cá mắt đen ìcá mắt đỏ→ F1 : 51%cá mắt đen : 49% cá mắt đỏ Kiểu gen của P trong phép lai sẽ nh thế nào?
2/ Lai hai cặp tính trạng :
Giải bài tập trắc nghiệm khách quan
*Dạng 1: Biết kiểu hình của P →xác định xác định tỉ lệ kiểu hình , kiểu gen ở F1 và F2
Cách giảỉ: căn cứ vào tỉ lệ từng cặp tính trạng (theo các qui luật di truyền)→tích tỉ lệ của các cặp tính trạng ở F1 và F2
P thuần chủng : Hoa kép trắng ìhoa đơn đỏ thì F2 có tỉ lệ kiểu hình nh thế nào ?
*Dạng 2: Biết số lợng hay tỉ lệ kiểu hình ở đời con → xác định kiểu gen của P
Cách giải: Can cứ vào tỉ lệ kiểu hình ở đời con → kiểu gen của P
F2 : 9 : 3 : 3 : 1 = ( 3 :1 ) (3 :1 ) → F2 hợp tử về hai cặp gen →P thuần chủng vè 2 cặp gen
Bài tập 2: Từ kết quả F1 : 75% đỏ thẫm : 25% xanh lục → F1 : 3 đỏ thẫm : 1 xanh lục
Theo qui luật phân li → P Aa ì Aa → đáp án d
Bài tập 3 : F1 : 25,1% hoa đỏ : 49,9% hoa hồng : 25% hoa trắng → F1 : 1 đỏ : 2 hoa hồng :
1 hoa trắng → Tỉ lệ kiểu hình của trội không hoàn toàn →đáp án b, d
Bài tập 4:
Để sinh ra ngời con mắt xanh (aa) → bố cho một giao tử a và mẹ cho một giao tử a
đẻ sinh ra gnời con mắt đen (A-) → bố hoặc mẹ cho 1 giaô tử A → Kiểu gen và kiểu hình P là:
Mẹ mắt đen (Aa) ìbố mắt đen (Aa) → đáp án b hoặc d
→P thuần chủngvề hai căp gen
Kiểu hình của P là: quả đỏ , bâù dục ì Quả vàng , tròn
Kiểu gen của P là: Aabb ì aaBB → Đáp án d
Trang 15-HS nêu đợc tính đặc trng của bộ nhiễm sắc thể ở mỗi loài
- Mô tả đợc cấu trúc hiển vi điển hình của nhiễm sắc thể ở kì giữa của nguyên phân
- Hiểu đợc chức năng cuae NST đối vơí sự di truyền các tính trạng
II- Kỹ năng
- Tiếp tục phát triển kỹ năng quan sát, phân tích kênh hình
- Kĩ năng hợp tác trong nhóm
B- Chuẩn bị
- Giáo viên: Tranh phóng to các hình 8.1, 8.2, 8.3 , 8.4 , 8.5 SGK
- Học sinh: học thuộc bài cũ
C- Hoạt động dạy học
II- Bài mới
* Mở bài: Sự di truyền các tính trạng thờng có liên quan tới các NST có trong nhân tế bào
Trang 16Hoạt động 2 II- Cờu trúc nhiễm sắc thể:
Mục tiêu mô tả đợc cấu trúc điển hình của nST
Gv Thông báo cho HS : ở kì giữa NST
+Nhân biết đợc 2 crômatit, vị trí tâm động
+điền chúi thích hình 8.5
Số 1: 2 crômatit +
Số 2: Tâm động Một số học sinh phát biểu lớp bổ xung:
_Cấu trúc điển hình của NST đợc biểu hiện
rõ nhất ở kì giữa +Hình dạng : hình hạt, hình que hình hoặc
Hoạt động 1 I-Tính đặc trng của bộ NST:
Mục tiêu: hiểu đợc mục đích và ý nghĩa của di truyền học
-Gv yêu cầu HS quan sát hìn8.1→
trình độ tiến hoá của loài không ?
GV yêu cầu HS quan sát hình 8.2:
+Ruồi giấn có mấy bộ NST?
+Mô tả hình dạng bộ NST?
GV có thể phân tích thêm cặp NSTgiới
tính có thể tơng đồng (XX), không tơng
đồng (XY) hoặc chỉ có một chiếc (XO)
_Nêu đặc điểm đặc trng của bộ NST ở
mỗi loài sinh vật ?
Hs quan sát kĩ hình, rút ra nhận xét về hình dạng, kích thớc
-Trong tế bào sinh dỡng NST tồn tại thành từng cặp tơng đồng ,giống nhau về hình thái, kích thớc
HS nhân xét :
_Bộ NST lỡng bội (2n ) là bộ NST chứa các cặp NST tơng đồng.
_Bộ NST đơn bội (n) là bộ NST chứa NST của mỗi cặp tơng đồng.
HS: …Số lợng NST không phản ánh trình độ tiến hoá của loài
HS quan sát kĩ hình →nêu đợc :Có 8 NST gồm:
+1 đôi hình hạt+ 2 đôi hình chữ V Con cái : 1 đôi hình que +
Con đực : 1 chiếc hình que 1 chiếc hình
Trang 17Hoạt động 3 III-Chức năng của nhiễm sắc thể:
GV phân tích thông tin SGK
+NST là cấu trúc mang gen → nhân tố
di truỳên (gen) đợc xác định ở nhiễm
2-3- 2- Nêu vai trò của NST đối với sự di truyền các tính trạng ?
Trang 18- Trình bày đợc sự biến đổi hình thái NST ( chủ yếu là sự đóng, duỗi, xoắn) trong chu kì
tế bào
- Trình bày đợc những diễn biến cơ bản của NST qua các kỳ của nguyên phân
- Phân tích đợc ý nghĩa của nguyên phân đối với sự sinh sản và sinh trởng của cơ thể
II- Kỹ năng
- Tiếp tục phát triển kỹ năng quan sát, phân tích kênh hình
B- Chuẩn bị
- Giáo viên: Tranh phóng to các hình 9-2, 9-3 bảng 9-2 SGK
- Học sinh: học thuộc bài cũ
C- Hoạt động dạy học
I- Kiểm tra bài cũ
1) Nêu ví dụ về tính đặc trng của bộ NST của mỗi loài sinh vật.Phân biệt bộ NST lỡng bội và NST đơn bội?
2) Nêu vai trò của NST đối với sự di truyền các tính trạng
II- Bài mới
* Mở bài: Cơ thể chúng ta lớn lên ntn? Chúng ta hãy đi tìm hiểu quá trình nguyên phân
để thấy rõ điều đó? ( Hoặc hãy nêu những h/đ sống của Tb)
Trang 19Hoạt động dạy và học Nội dung kiến thức
Hoạt động 1 I- Biến đổi hình thái NST trong chu kỳ tế bào
Gv phân tích hình 9-1 trong SGK
- Vòng đời của tế bào có k/n phân chia
bao gồm: kỳ trung gian và thời gian
phân bào nguyên nhiễm Trong đó thời
kỳ trung gian chiếm nhiều thời gian
nhất trong chu kỳ tế bào- là thời kỳ sinh
trởng, phát triển chủ yếu của tế bào
quá trình nguyên phân là thời gian còn
lại gồm 4 kỳ: kì đầu, kì giữa, kì sau, kì
cuối Sự lặp lại vòng đời này gọi là chu
kì tế bào →tế bào lớn ( Trong thời kì
phân bào tất cả các quá trình sinh lí,
sinh hóa tế bào dừng lại hoặc giảm để
tập trung cho sự phân bào) lên → phân
chia cứ diễn ra nh vậy giúp cơ thể
chúng ta lớn lên
- Trong các thời kỳ biến đổi đó NST có
sự biến đổi hình thái mà cấu trúc riêng
biệt của nó vẫn đợc duy trì qua nhiều
thế hệ
Gv: Vậy qua hình 9-2 qs mức độ duỗi,
đóng, xoắn và trạng thái đơn, kép của
NST hãy điền cụm từ hay từ: ít, nhiều,
nhiều nhất, cực đại vào các ô trống
trong bảng 9-1
GV treo đáp án đúng
Hs nghe
Hs qs tranh hình 9-2 và thực hiện lệnh SGK
→các nhóm trởng báo cáo kết quả
Hình thái NST Kỳ trung gian Kì đầu Kì giữa Kì sau Kì cuối
Gv treo tranh vẽ hình 9-3 và 9-2 giới
Trang 20- Trung tử cũng nhân đôi
→hoặc có thể sử dụng câu hỏi: ở kì
trung gian em có nhận xét gì về sự biến
đổi hình thái cũng nh trạng thái của
NST?
GV yêu cầu hs đọc TT mục II SGK va
fthực hiện bảng 9-2: những diễn biến cơ
bản của NST ở các kì nguyên phân →
Gv lu ý cho hs các xác định trạng thái,
hình dạng vị trí NST nó có liên quan
đến sự hình thành và biến mất của thoi
phân bào ở các kì để hs điền nhanh vào
bảng
Gv treo bảng phụ với đáp án đúng
Kì trung gian là thời kì sinh trởng của tế bào, trong đó NST ở dạng sợi mảnh, duỗi xoắn và diễn ra sự nhân đôi
- Trung tử cũng nhân đôi 2) Các kỳ nguyên phân
Hs hoạt động nhóm →hoàn thành bảng →
các nhóm nhận xét chéo
Các kì Những diễn biến cơ bản của NST
Kì đầu - NST bắt đầu đóng xoắn và co ngắn nên có hình thái rõ rệt
- Các NST kép dính vào các sợi tơ của thoi phân bào ở tâm độngKì giữa - Các NST kép đóng xoắn cực đại
- Các NST kép xếp thành hàng ở mặt phẳng xđ của thoi phân bàoKì sau - Từng cặp NST kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 NST đơn phân li về 2 cực
tế bàoKì cuối - Các NST đơn dãn xoắn dài ra ở dạng sợi mảnh dần thành NS chất
GV nhấn mạnh :
+ở kì sau có sự phân chia tế bào chât và các
bào quan
+ở kì cuối có sự hìng thành màng nhân khác
nhau giữa tế bào động vật và thực vật
-Nêu kết quả của quá trình phân bào ?
HS nghi nhớ thông tin
HS nêu đợc : Tạo ra 2 tế bào con
-Kết quả :Từ 1 tế bào ban đầu tạo ra 2 tế bào con có bộ NST giống nhau và giống
tế bào mẹ.
Hoạt động 3 III-ý nghĩa của nguyên phân:
Gv cho HS thảo luận :
+Do đâu mà số lợng nST của tế bào con
HS thảo luận nêu đợc :
→do NST nhân đôi một lần và chia đôi 1 lần
IV- Củng cố
Trang 21-Khoanh tròn vào các chữ cái ở đầu câu trả lời đúng :
1/ Sự tự nhân đôi của NST diễn ra ở kì nào của chu kì tế bào:
b/ Kì đầu d/ Kì sau
2/ý nghĩa cơ bản của quá trình nguyên phân là:
a/ Sự chia đều chất nhâncủa tế bào mẹ cho 2 tws bào con
b/ Sự sao chép nguyên vẹn bộ NST của tế bào mẹ cho 2 tế bào con
c/ Sự phân li đồng đều của các crômatit về 2 tế bào con
d/Sự phân chia đồng đều tế bào chất của tế bào mẹ cho 2 tế bào con
- Hs trình bày đợc những diễn biến cơ bản của NST trong các kì của giảm phân
- Nêu đợc những đặc điểm khác nhau ở từng kì của giảm phân 1 và giảm phân 2
- Phân tích đợc những sự kiện quan trọng có liên quan đến tới các cặp NST tơng đồng
* Mở bài: Giảm phân cũng là hình thức phân bào có thoi phân bào nh nguyên phân , diễn ra
vào thời kì chín của tế bào sinh dục
Hoạt đông 1 I- Những diễn biến cơ bản của NST trong giảm phân
Gv yêu cầu hs qs kì trung gian ở hình
10 →trả lời câu hỏi: a) Kỳ trung gian
Hs qs nêu đợc:
Trang 22+ Kỳ trung gian NST có hình thái ntn?
Hs nghe và ghi:
- NST ở dạng sợi mảnh
- Cuối kì NST nhân đôi thành NST kép dính nhau ở tâm động
b) Diễn biến cơ bản của NST trong giảm phân
Hs đọc TT mục I và II SGK để ghi lại những diễn biến cơ bản của NST trong giảm phân I và giảm phân II
→đại diện nhóm lên hoàn thành bảng, các nhóm khác nhận xét bổ sung
Những diễn biến cơ bản của NST ở các kì
Lần phân bào I Lần phân bào IIKì đầu - Các NST xoắn, co ngắn
- Các NST kép trong cặp tơng đồng kết hợp và có thể bắt chéo, sau đó tách rời nhau
- NST co lại cho thấy NST kép trong bộ
đơn bội
Kì giữa - Các cặp NST tơng đồng
tập trung và xếp song song thành 2 hàng ở mp xác định của thoi phân bào
tế bàoKì cuối - Các NST kép nằm gọn
trong 2 nhân mới đợc tạothành với số lợng là bộ
đơn bội (kép)
- Các NST đơn nằm gọn trong nhân mới đợc tạo thành với số lợng và bộ
đơn bội
Kết quả: Từ 1 tế bào mẹ ( 2n NST) qua 2 lần phân bào liên tiếp tạo ra 4 tế bào con mang bộ NST đơn bội (n NST)
Hoạt động 2 II- ý nghĩa của giảm phân
Gv cho Hs thảo luận
+ Vì sao trong giảm phân các tế bào
con lại có bộ NST giảm đi một nửa?
Hs ghi nhớ TT →Tự rút ra ý nghĩa của giảm phân
Hs sử dụng kiến thức ở bảng 10 để so sánh từng kì
Hs trả lời và ghi nhớ
Trang 23- Nêu những điểm khác nhau cơ bản
của giảm phân I và giảm phân II?
→Nêu ý nghĩa của giảm phân?
* Tạo ra các tế bào con có bộ NST đơn bội khác nhau về nguồn gốc NST
IV- Củng cố
Hs trả lời câu hỏi:
1) Tại sao những diễn biến của NST trong kì sau của giảm phân I là cơ chế tạo nên sự khác nhau về nguồn gốc NST trong bộ đơn bội (n NST) ở các tế bào con?
2) Hoàn thành bảng sau:
- Xảy ra ở tế bào sinh dỡng -
- - Gồm 2 lần phân bào liên tiếp
- Tạo ra tế bào con có bộ NST nh tế bào mẹ - Tạo ra tế bào tế bào con có bộ
NST
V- H ớng dẫn về nhà
- Học bài theo bảng 10 đã hoàn chỉnh
- Làm bài 3,4 ( 33) vào vở B - Đọc trớc bài 11
VI – Rút kinh nghiệm
-
Trang 24- Hs trình bày đợc các quá trình phát sinh giao tử ở động vật
- Xác định đợc thực chất của quá trình thụ tinh
- Phân tích đợc ý nghĩa của các quá trình giảm phân về thụ tinh về mặt di truyền và biến dị
Gv yêu cầu hs quan sát H11, nghiên
cứu TT SGK →trả lời câu hỏi:
+ Trình bày quá trình phát sinh giao tử
đực và cái?
Gv chốt lại kiến thức
Gv yêu cầu hs thảo luận
+ Nêu những điểm giống nhau và khác
nhau cơ bản của 2 quá trình phát sinh
giao tử đực và giao tử cái?
Trang 25GV chốt lại kiến thức chuẩn
Bổ sung sự giống nhau:
+ Noãn bào bậc 1 và tinh bào bậc 1 đều
thực hiện giảm phân để cho giao tử
- Đại diện các nhóm phát biểu, các nhóm khác bổ sung
Hs ghi
*Giống nhau: các t/b mầm (noãn nguyên
bào, tinh nguyên bào) đều th/h nguyên phân liên tiếp nhiều lần.
* Khác nhau:
Phát sinh giao tử cái Phát sinh giao tử đực
- Noãn bào bậc 1 qua giảm phân I cho
- Từ tinh bào bậc 1 qua giảm phân cho 4 tinh tử phát sinh thành tinh trùng
Hoạt động 2 II- Thụ tinh
Gv yêu cầu hs nghiên cứu TT SGK →
trả lời câu hỏi →giáo viên chốt lại
+ Nêu khái niệm thụ tinh?
+ Bản chất của quá trình thụ tinh?
Gv: Tại sao sự kết hợp ngẫu nhiên giữa
các giao tử đực và giao tử cái tạo đợc
Hs trả lời
- 4 tinh trùng chứa bộ NST đơn bội khác nhau
về nguồn gốc→hợp tử có các tổ hợp NST khác nhau
Hoạt động 3 III- ý ngiã của giảm phân và thụ tinh
Gv yêu cầu hs đọc TT SGK →trả lời
+ Tạo nguồn biến dị tổ hợp cho chọn giống
và tiến hóa
Trang 26IV- Củng cố
Gv yêu cầu hs làm bài tập trắc nghiệm:
* Khoanh tròn vào chữ cái chỉ ý trả lời đúng1- Sự kiện quan trọng nhất trong quá trình thụ tinh là:
a) Sự kết hợp nhân của 2 giao tử đơn bội b) Sự kết hợp theo nguyên tắc 1 giao tử đực và một giao tử cáic) Sự tổ hợp bộ NST của giao tử đực và giao tử cái
d) Sự tạo thành hợp tử2- Trong tế bào của một loài giao phối, 2 cặp NST tơng đồng Aa và Bb khi giảm phân và thụ tinh sẽ cho ra số tổ hợp NST trong hợp tử là:
a) 4 tổ hợp NSTb) 8 tổ hợp NSTc) 9 tổ hợp NSTd) 16 tổ hợp NST
Trang 27- Hs mô tả đợc 1 số NST giới tính
- Trình bày đợc cơ chế NST xác định giới tính ở ngời
- Phân tích đợc ảnh hởng của các yếu tố môi trờng trong và môi trờng ngoài đến sự phân hoá giới tính
* Mở bài: Sự phối hợp các quá trình nguyên phân, giảm phân và thụ tinh đảm bảo duy trì ổn
định bộ NST của loài qua các thế hệ Cơ chế nào xác định giới tính của loài?
I- Kiểm tra bài cũ
1) Gọi 2 hs lên giải BT 4, 5 SGK
2) Biến dị tổ hợp xuất hiện phong phú ở những loài sinh sản hữu tính đợc giải thích trên cơ sở tế bào học nào?
II- Bài mới
Hoạt động 1 I- Nhiễm sắc thể giới tính
Gv yêu cầu hs qs hình 8-2: Bộ NST ruồi
giấm →nêu những điểm giống, khác nhau ở
bộ NST của ruồi đực và ruồi cái?
Gv: từ đặc điểm giống và khác nhau ở bộ
NST của ruồi giấm GV phân tích đặc điểm
NST, NST giới tính
Gv yêu cầu hs qs hình 12.1 →cặp NST nào
là cặp NST giới tính
Hs các nhóm qs kĩ hình →nêu đợc đặc điểm+ Giống nhau:
Số lợng: 8 NSTHình dạng: 2 cặp chữ V
1 cặp hình hạt+ Khác nhau:
Ο : 1 chiếc hình que
1 chiếc hình móc
Ο: 1 cặp hình que
Hs trả lời sau khi qs hình 12.1 nêu đợc:
- Cặp NST số 23 khác nhau giữa cả nam và
Trang 28+ NST giới tính có ở tế bào nào?
+ So sánh điểm khác nhau giữa NST thờng
và NST giới tính?
nữ đó là cặp NST giới tínhHọc sinh nghe và ghi:
- ở t/b lỡng bội:
+ Có các cặp NST thờng A+ Một cặp NST giới tính tơng đồng XX không tơng đồng XY
Hs nêu đặc điểm khác nhau về hình dạng, sốlợng, chức năng
Gv giới thiệu VD cơ chế xác định giới tính
ở ngời →yêu cầu qs hình 12.2 →thảo luận
+ Có mấy loại trứng và tinh trùng đợc tạo ra
qua giảm phân?
+ Sự thụ tinh giữa trứng và tinh trùng nào
tạo ra hợp tử phát triển thành con trai hay
con gái?
- Gv gọi 1 hs lên trình bày trên tranh cơ chế
NST xác định giới tính ở ngời
- Gv chốt lại
Gv: nêu phân tích các khái niệm đồng giao
tử, dị giao tử, và sự tăng, giảm tỉ lệ nam, nữ
theo lứa tuổi
Gv liên hệ thực tế:
- Vì sao tỉ lệ con trai và con gái sinh ra gần
bằng 1:1? Tỉ lệ này đúng trong điều kiện
+ Sự thụ tinh giữa trứng với :
1 (gái) 1 (trai)
- Sự phân li của cặp NST giới tính trong quá trình phát sinh giao tử và tổ hợp lại trong thụ tinh là cơ chế xác định giới tính
Trang 29- Sinh con trai hay con gái do ngời mẹ đúng
không?
(điều này hoàn tàon sai đó là do sự kết hợp
ngẫu nhiên giữa 1TT mang gen X hoặc Y và
trứng)
xuất ngang nhau + Số lợng thống kê đủ lớn
Hoạt động 3 III- Các yếu tố ảnh hởng đến sự phân hoá giới tính
Gv giới thiệu: bên cạnh NST giới tính
có các yếu tố môi trờng ảnh hởng đến
+ Nhiệt độ, cờng độ ánh sáng
Hs ghi:
- ảnh hởng của môi trờng trong do dối loạn hết
- ảnh hởng của môi trờng ngoài nhiệt độ, nồng
Trang 30- Hs hiểu đợc những u thế của ruồi giấm đối với nghiên cứu di truyền
- Mô tả và giải thích đcợ thí nghiệm của mocgan
- Nêu đợc ý nghĩa của di truyền liên kết, đặc biệt trong l/v chọn giống
I- Kiểm tra bài cũ
1) Nêu những điểm khác nhau giữa NST giới tính và NST thờng?
2) Trình bày cơ chế sinh con trai, con gái ở ngời Quan niệm cho rằng ngời mẹ quyết
định việc sinh con trai hay con gái đúng hay sai?
II- Bài mới
*Mở bài: Gv thông báo cho Hs vì sao mocgan lại chọn ruồi giấm làm đối tợng nghiên cứu
Hoạt động 1 I- Thí nghiệm của mocgan
Gv yêu cầu hs nghiên cứu TT →trình
bày TN của mocgan?
Gv nghe hs trình bày và viết SĐ lên
bảng
Gv yêu cầu hs qs hình 13 →thảo luận
+ Tại sao phép lai giữa ruồi đực F1 với
ruồi cái thân đen cánh cụt đợc gọi là lai
Hs thảo luận nhóm thống nhất ý kiến
- Đây là phép lai giữa cá thể mang kiểu hình trội với cá thể mang kiểu hình lặn
- Nhằm xác định kiểu gen của ruồi đực F1 kết quảlai phân tích có 2 tổ hợp, mà ruồi thân đen cánh cụt cho 1 loại giao tử (bv)
→ F1 cho 2 loại giao tử
- Các gen cùng nằm trên 1 NST cùng phân li về giao tử
Hs nghe và ghi:
BV bv P: x
BV bv
Trang 31thích kết quả phép lai?
GV: hiện tợng di truyền liên kết là gì?
GP BV
BV F1:
Bv Lai phân tích
BV bv P: F1 x
bv bv GP: Bv, bv bv F2
Gv nêu tình huống: ở ruồi giấm 2n = 8n
nhng tế bào có khoảng 400 gen →sự
phân bố gen trên NST sẽ ntn?
Gv yêu cầu hs thảo luận
+ So sánh kiểu hình F2 trong trờng hợp
hs căn cứ và kết quả F2 của 2 tr/h nêu đợc:
-F2: phân li độc lập xuất hiện biến dị tổ hợp
- F2 di truyền liên kết không xuất hiện biến dị tổ hợp
Điểm khác nhau giữa kết quả lai phân tích 2 cặp gen xác định2 cặp tính trạng trong tr/h
di truyền độc lập và di truyền liên kết
Trang 32- KÕt qu¶ lai ph©n tÝch cho 4 kiÓu gen
Trang 33A- Mục tiêu 1- Kiên thức
I- Kiểm tra bài cũ
1) Trình bày những biến đổi hình thái NST trong chu kì t/b?
2) Các bớc sử dụng kính hiển vi?
II- Bài thực hành.
Hoạt động 1 I- Quan sát tiêu bản NST
Gv yêu cầu hs nêu các bớc tiến hành qs
tiêu bản NST
Gv chốt lại kiến thức
GV: qs tiêu bản→xác định kết quả của
từng nhóm
-1 hs trình bày các thao tác yêu cầu nêu đợc:
+ Đặt tiêu bản lên bàn kính qs ở bội giác bé chuyểnsang bội giác lớn →nhận dạng tế bào đang ở kì nào
- Các nhóm tiến hành qs lần lợt các tiêu bảnKhi qs cần lu ý
+ Kĩ năng sử dụng kính hiển vi+ Mỗi tiêu bản gồm nhiều t/b →cần tìm tế bào mang NST nhìn rõ nhất
- Khi nhận dạng đợc hình thái NST các thành viên lần lợt qs → vẽ hình đã qs đợc vào vở
Hoạt động 2 II- Báo cáo thu hoạch
- Gv treo tranh các kì của nguyên phân
- Gv cung cấp thêm thông tin
+ Kì trung gian tế bào có nhân
+ Các kì khác căn cứ vào vị trí NST
trong tế bào
VD: kì giữa NST tập trung ở giữa tế bào
thành hàng, có hình thái rõ nhất
Hs qs tranh, đối chiếu vỡi hình vẽ của nhóm →
nhận dạng NST ở kì nào?
Trang 34*Nếu cha có hộp
- Từng thành viên vẽ và chú thích các hình đã qs
đ-ợc vào vở
III- Củng cố đánh giá giờ thực hành
- Các nhóm tự nhận xét về thao tác sử dụng kính, kết quả qs tiêu bản
- Gv đánh giá chung về ý thức và kết quả của các nhóm
- Đánh giá kết quả của nhóm qua bản thu hoạch
- Hs phân tích đợc thành phần hoá học của ADN, đặc biệt tính đa dạng và tính đặc thù của nó
- Mô tả đợc cấu trúc không gian của ADN theo mô hình của J oatxơn và F.crick
Trang 35* Mở bài: ADN không chỉ là thành phần qún trọng của NST mà còn liên quan mật thiết
với bản chất hoá học của gen Vì vậy nó là cơ sở vật chất của hiện tợng di truyền ở cấp độ phân tử
Hoạt động 1
I – Cấu tạo hoá học của phân tử ADN
Gv yêu cầu hs nghiên cứu TT SGK →
nêu thành phần hoá học của ADN?
Hs ghi:
- Phân tử ADN đợc cấu tạo từ các nguyên tố: C,
H, O, N, P
- ADN là đại phân tử cấu tạo theo nguyên tắc
đa phân mà đơn phân là nucleotit (gồm 4 loại
A, T, G, X)
Hs các nhóm thảo luận thống nhất câu tar lời:
+ Tính đặc thù do số lợng, trình tự, thành phần của các loại nucleotit tạo nên tính đa dạng
- Đại diện nhóm phát biểu, nhóm khác bổ sunghọc sinh ghi:
- Phân tử ADN là chuỗi xoắn đều đặn quanh 1 trục theo chiều từ trái sang phải
- Mỗi vòng xoắn có 10 cặp nucleotit cao 34A 0 ,
Hs sử dụng t liệu SGk để trả lời (ghi)
*Hệ quả của nguyên tắc bổ sung của 2 mạch, nên khi biết trình tự đơn phân của 1 mạch thì suy ra đợc trình tự đơn phân của mạch còn lại
Trang 36Bài tập: Khoanh tròn vào chữ cái chỉ ý trả lời đúng
1) Tính đa dạng của phân tử ADN là do:
- Hs trình bày đợc các nguyên tắc của sự tự nhân đôi của ADN
- Hs nêu đợc bản chất hoá học của gen
Trang 37- Tranh phóng to hình 16 SGK
C- Hoạt động dạy học
I- Kiểm tra bài cũ
1) Nêu đặc điểm cấu tạo của ADN?
2) Mô tả cấu trúc không gian của ADN Hệ quả của nguyên tắc bổ sung đợc thể hiện ở những điểm nào?
3) Giải bài tập 4
II- Bài mới
* Mở bài: Nhờ nguyên tắc bổ sung mà ADN tự nhân đôi tại các NST ở kì trung gian
trong quá trình nguyên phân và giảm phân mà thông tin di truyền đợc truyền đạt từ thế hệ tế bào này sang thế hệ tế bào khác và từ thế hệ này sang thế hệ khác
Hoạt động 1 I- ADN tự nhân đôi theo những nguyên tắc nào?
Gv yêu cầu hs nghiên cứu TT đoạn 1, 2
→thông tin trên cho em biết điều gì?
+ ADN tự nhân đôi vào thời kì nào của
chu kì tế bào? sảy ra ở đâu?
+ ADN tự nhân đôi theo nguyên tắc
+ Quá trình tự nhân đôi diễn ra trên
mấy mạch của ADN?
+ Các Nucleotit nào liên kết với nhau
Gv cho hs làm bài tập vận dụng:
Hs thu nhận và sử lí TT trả lời và ghi bài+ ADN tự nhân tại NST ở kì trung gian+ ADN tự nhân đôi theo đúng mẫu ban đầu
Hs các nhóm thảo luận thống nhất ý kiến + Phân tử ADN tháo xoắn, 2 mạch đơn tách nhau dần
do theo NTBS dần đcợ hình thành dựa trên mạch khuôn của ADN mẹ theo chiều ngợc nhau.
Kết quả: 2 phân tử ADN con đợc hình thành giống nhau và giống ADN mẹ
Hs: 1 em lên chữa bài, lớp nhận xét bổ sung
Hs nêu đợc 3 nguyên tắc và ghi nhớ:
+ Khuôn mẫu + Bổ sung
Trang 381 đoạn mạch có cấu trúc:
- A – T – X – G – G – X
- T – A – G – X – X – G
→Viết cấu trúc của 2 đoạn ADN đcợ
tạo thành từ đoạn ADN trên
Gv tiếp tục nêu câu hỏi: Quá trình tự
nhân đôi của ADN diễn ra theo nguyên
tắc nào?
+ Giữ lại 1 nửa
Hoạt động 2 II- Bản chất của gen
Gv yêu cầu hs đọc TT → nêu bản chất
của gen?
Gv nhấn mạnh mối liên quan kiến thức
của 3 chơng đã học: Từ ý niệm về gen
( nhân tố di truyền)
→Gen nằm trên NST
→Bản chất hoá hcọ là ADN
→1 phân tử ADN gồm nhiều gen
- Bản chất hoá học của gen là ADN
Hs hiểu có đợc nhiều loại gen có chức năng khác nhau
→kết luận
*Chức năng: gen cấu trúc mang thông tin qui định cấu trúc phân tử Protein
Hoạt động 3 III- Chức năng của ADN
Bài tập: Khoanh tròn vào chữ cái chỉ ý trả lời đúng
1) Quá trình tự nhân đôi của ADN xảy ra ở:
Trang 39- Học bài theo nội dung SGK
- Hs mô tả đợc cấu tạo sơ bộ và chức năng của ADN
- Biết xác định những điểm giống nhau và khác nhau cơ bản giữa ARN và ADN
- Trình bày đợc sơ bộ quá trình tổng hợp ARN và nguyên tắc tổng hợp của quá trình này
Trang 402) Mô tả quá trình tự nhân đôi của ADN?
II- Bài mới
* Đặt vấn đề: Trong tế bào còn có ARN cũng đợc cấu tạo từ các nguyên tố L, H, O, N
và P cũng thuộc loại đại phân tử Vậy chúng ta cùng đi nghiên cứu về nó xem nó có mối quan
hệ ntn đối với ADN và chức năng của nó
Hoạt động 1 I- ARN (Axit ribonucleotit)
- ARN cấu tạo từ các nguyên tố: C, H, O, N, P
- ARN cấu tạo theo nguyên tắc đa phân mà đơnphân là 4 loại nucleotit: A, U, G, X
hs vận dụng kiến thức so sánh cấu tạo của ARN
và ADN→hoàn thành bảng 17
- Đại diện nhóm lên làm trên bảng, các nhóm khác bổ sung
hs ghi nhớ kiến thức:
- ARN gồm:
+ mARN: truyền đạt TT qui định cấu trúc của
P cần tập hợp + tARN: có chức năng vận chuyển axitamin t-
ơng ứng tới nơi tập hợp Protein + rARN: là t/p cấu tạo nên riboxom nơi tập hợp Protein
Hoạt động 2 II- ARN đợc tập hợp theo nguyên tắc nào?
Gv yêu cầu hs nghiên cứu TT tar lời câu
lời câu hỏi:
+ ARN đợc tổng hợp dựa vào 1 hay 2
Hs qs tahỏ luận nhóm thống nhất ý kiến
- ARN tổng hợp dựa vào 1 mạch đơn
- Liên kết theo nguyên tắc bổ sung A- U, T- A, G- X, X- G
- ARN có trình tự tơng ứng với mạch khuôn mẫu theo nguyên tắc bổ sung